Internetproviders zijn er in overvloed. Niet voor niets overschreeuwen de aanbieders elkaar met aantrekkelijke acties, torenhoge snelheden en alles-in-één-abonnementen. Vind je het lastig om een goede keuze te maken? In dit artikel leggen we alle relevante details van elke internetprovider bloot.

Tip 01: Internetprovider

Een internetprovider is een bedrijf dat jouw woning toegang biedt tot internet. Klanten ontvangen van de betreffende aanbieder een modem. Dit apparaat zet het inkomende signaal van een traditionele kabel, telefoonlijn of glasvezelkabel om in een internetsignaal. In het modem van de internetprovider is doorgaans ook een (draadloze) router ingebouwd. Lees ook: Zo verbeter je je draadloze thuisnetwerk.

Een router verdeelt de internetverbinding over verschillende apparaten, zoals pc’s, laptops, smartphones, tablets, smart-tv’s en hifi-apparatuur. Zodra je een abonnement bij een internetprovider afsluit, ontvang je een doe-het-zelf-pakket met spullen om een werkende internetverbinding in je woning te realiseren. Als het aansluiten niet lukt, sturen de meeste internetproviders kosteloos een monteur langs.

©PXimport

Tip 02: Alles-in-één

Een belangrijke keuze bij het afsluiten van een internetabonnement is of je ook nog andere diensten wilt afnemen. De meeste internetproviders bieden namelijk ook telefonie en digitale televisie aan. Een groot voordeel is dat een compleet pakket bij één aanbieder in de meeste gevallen goedkoper is dan wanneer je voor telefonie en digitale televisie losse abonnementen afsluit. Daarnaast kun je bij verbindingsproblemen bij één partij terecht en loop je niet het risico dat bedrijven naar elkaar wijzen. Je ontvangt bovendien voor alle diensten één factuur en dat is voor de administratieve rompslomp natuurlijk wel zo prettig.

©PXimport

Tip 03: Welke aansluiting?

Internet is op maximaal drie manieren beschikbaar voor jouw woning, namelijk via de telefoonlijn, televisiekabel en glasvezel. Bij afgelegen huizen is er meestal alleen een analoge telefoonlijn aanwezig. In dat geval ligt een ADSL-abonnement voor de hand, zodat je internet via de telefoonlijn ontvangt. Een nadeel is dat de downloadsnelheid afhankelijk is van de afstand tot aan de wijkcentrale.

De beloofde snelheid van internetproviders wordt dan ook lang niet altijd gehaald. Internet via de kabel biedt in de praktijk wel een constante downloadsnelheid, omdat deze technologie geen last heeft van afstandslimieten. In theorie kan de snelheid wel afnemen wanneer veel mensen in je straat de verbinding tegelijkertijd belasten, maar dat zal niet erg vaak voorkomen. Bij kabelinternet is het overigens verplicht om ook een televisiepakket af te nemen. Kabelabonnementen zonder televisie bestaan namelijk niet. Ziggo domineert momenteel de kabelmarkt, al zijn regionaal ook een kleinere kabelaars erg actief. Wie supersnel internet wenst, kan beter kiezen voor een glasvezelverbinding. Hoewel de dekking in rap tempo verbetert, zijn er momenteel nog ‘slechts’ twee miljoen woningen aangesloten op het glasvezelnetwerk. Desalniettemin is het relatief nieuwe glasvezel sterk in opkomst.

©PXimport

Echt glasvezel?

©PXimport

Tip 04: Postcodecheck

Afhankelijk van de aanwezige kabels naar jouw woning, zijn er diverse internetabonnementen beschikbaar. Relevant zijn hierbij vragen als: uit hoeveel koperdraden bestaat de telefoonlijn? Ligt er een kabel- en/of glasvezelverbinding? Dergelijke informatie is lang niet altijd even gemakkelijk te achterhalen. Om die reden bieden de meeste internetproviders een postcodecheck aan. Je vult je postcode en huisnummer in, waarna je ziet welke internetabonnementen er voor jouw adres beschikbaar zijn. Wie interesse heeft in glasvezel kan hiervoor terecht op www.eindelijkglasvezel.nl. Deze website is opgericht door Reggefiber: het bedrijf dat glasvezelnetwerken in Nederland aanlegt.

©PXimport

Tip 05: Downloadsnelheid

De snelheid van de geleverde internetverbinding bepaalt grotendeels de prijs van het abonnement. Om die reden is het belangrijk om te bepalen welke snelheid voor jouw huishouden gewenst is. Ook het internetgedrag van overige gezinsleden speelt hierbij een belangrijke rol. Gebruik je internet alleen maar om websites te openen en af en toe een video te kijken via NPO Gemist, dan volstaat een goedkoop ADSL-abonnement tot 20 Mbit/s prima. Zijn er meerdere gezinsleden die graag films streamen via diensten als Netflix en internettelevisie, dan is het slim om voor een snellere internetverbinding te kiezen.

Met een ADSL- of kabelverbinding tot 40 of 50 Mbit/s kun je in de meeste gevallen probleemloos uit de voeten. Snellere verbindingen zijn vooral interessant wanneer meerdere gezinsleden tegelijkertijd films streamen en netwerkgames spelen. Ook mensen die vaak zware filmbestanden downloaden via bittorrent of de nieuwsgroepen (usenet), weten een supersnelle internetverbinding ongetwijfeld te waarderen. Dankzij de opkomst van VDSL (zie kader) wordt internet via de telefoonlijn steeds sneller, al is dat ook afhankelijk van het aantal koperdraden naar jouw woning. De maximale snelheid die internetproviders momenteel leveren via deze technologie is 100 Mbit/s. Ziggo biedt met kabelinternet momenteel een maximale snelheid aan van 300 Mbit/s. Glasvezel gaat zelfs nog een stapje verder. Er zijn al aanbieders die een downloadsnelheid van 500 Mbit/s beloven en de limiet van deze verbinding is daarmee nog niet lang niet bereikt.

©PXimport

VDSL

Tip 06: Uploadsnelheid

De downloadsnelheid van je internetprovider bepaalt hoe snel je websites laden en hoe snel je bestanden vanaf downloadnetwerken binnenhaalt. Vanaf jouw computer kun je ook gegevens het web op sturen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het uploaden van een video naar Facebook of het publiceren van een artikel (met beelden) op een eigen website. Hierbij speelt de uploadsnelheid een belangrijke rol. Deze waarde ligt bij ADSL-, VDSL- en kabelabonnementen over het algemeen een stuk lager dan de downloadsnelheid. Bij nagenoeg alle glasvezelabonnementen zijn de download- en uploadsnelheid exact gelijk. Wanneer de uploadsnelheid voor jou belangrijk is, kies je dus het beste voor glasvezel.

©PXimport

Speedtest

Ben je benieuwd welke download- en uploadsnelheid je met de huidige internetverbinding haalt? Doe dan een speedtest. Zorg er allereerst voor dat er in je woning geen apparaten zijn ingeschakeld die gegevens vanaf internet ophalen, bijvoorbeeld een smart-tv met een Netflix-stream. Kies een pc of laptop die via kabel met internet is verbonden en surf naar www.speedtest.net/nl. Klik op TEST STARTEN en wacht de uitkomst af. Voor ADSL- en VDSL-abonnementen is de afstand tot aan je wijkcentrale een bepalende factor voor de downloadsnelheid. Via www.speedtest.nl/adsl zie je precies hoe ver je van zo’n centrale bent verwijderd. Vul hiervoor je postcode in en klik op Zoek.

©PXimport

Tip 07: Eenmalige kosten

Naast de maandprijs van het abonnement, is het ook slim om nauwkeurig naar de eenmalige kosten te kijken. Sommige providers berekenen namelijk zogeheten aansluitkosten. Wanneer je de verbinding niet zelf instelt, controleer dan ook het tarief voor de monteur. De meeste providers berekenen overigens inmiddels geen aansluit- of montagekosten meer, maar dat geldt helaas niet voor alle aanbieders. Soms vraagt een internetprovider een bedrag voor een snelle levering van internet. Wanneer je bijvoorbeeld via XS4ALL binnen één dag online wilt, betaal je voor deze service eenmalig 65 euro extra. Enkele internetproviders vragen ook een borgsom voor de geleende apparatuur, zoals Fiber.

©PXimport

Tip 08: Contractduur

Besef dat je met een abonnement bij een internetaanbieder meestal een contract voor één of twee jaar aangaat. Je zit gedurende deze periode dus aan het abonnement vast. Wel is het meestal mogelijk om je abonnement op te waarderen, bijvoorbeeld wanneer je toch een hogere downloadsnelheid wilt hebben. Wil je tijdens de contractduur het abonnement evengoed beëindigen? In dat geval brengt de internetprovider hiervoor extra kosten in rekening. In het ergste geval worden de resterende maanden in één keer aan je gefactureerd. De opzegtermijn van een internetabonnement na afloop van het contract is meestal een maand. Wanneer je van de internetprovider een brief ontvangt met een aankondiging van een verhoogd tarief, ben je automatisch contractvrij. Je stapt dan kosteloos naar een andere aanbieder over voordat de verhoging ingaat.

©PXimport

Tip 09: Wifi-hotspots

Tegenwoordig fungeren de routers van bepaalde internetaanbieders ook als wifi-hotspot voor andere abonnees. Het voordeel hiervan is dat je onderweg snel een wifi-verbinding opspoort en daarmee bespaar je het verbruik van een mobiele databundel. Leden van Ziggo hebben op die manier toegang tot zo’n twee miljoen zogeheten WifiSpots. Handig wanneer je bij vrienden of familie op bezoek bent, want de kans is groot dat je zonder extra instellingen van hun internetverbinding gebruikmaakt. Inloggen is makkelijk, want je hebt hiervoor alleen maar je gebruikersnaam en wachtwoord van Ziggo nodig. Naast kabelaanbieder Ziggo biedt KPN onder de noemer Fon een soortgelijke functie aan.

©PXimport

Tip 10: Klantenservice

Bepaal voor jezelf hoe belangrijk een werkende internetverbinding is. Wanneer je vanuit huis werkt, is het bijvoorbeeld uit zakelijk oogpunt zeer vervelend als je geen verbinding met internet kunt maken. Neem in dat geval een internetprovider waarbij de klantenservice op ruime tijden bereikbaar is. KPN heeft zelfs 24 uur per dag een telefonische helpdesk voor zijn klanten klaarstaan. Gebruik je internet vooral voor privédoeleinden, dan is de bereikbaarheid van een helpdesk iets minder belangrijk.

©PXimport

Tip 11: Hardware

Voor het draadloze bereik in je woning is een goede modem/router-combinatie van essentieel belang. Zoek uit welke hardware je krijgt opgestuurd en duik in de specificaties. Belangrijk is vooral de maximale bandbreedte van de draadloze verbinding en het aantal antennes. Over het algemeen geldt: hoe meer, hoe beter! Het verdient aanbeveling om met een internetprovider in zee te gaan die een dualband-ac-router levert. Bepaalde internetproviders sturen een monteur, die na het aansluiten op jouw verzoek de wifi-dekking kan controleren. Wanneer dat onvoldoende is, plaatst de monteur een accesspoint om een betere wifi-dekking te realiseren. Uiteraard kost dat wel extra geld.

©PXimport

Tip 12: Beveiliging

Als extra dienst voorzien sommige internetproviders ook in de beveiliging van pc’s. Zo geeft Ziggo bij zijn kabelabonnementen bijvoorbeeld de virusscanner van F-Secure cadeau. Abonnees downloaden dit programma vanaf hun Mijn Ziggo-pagina. De benodigde licentiecode pluk je eenvoudig uit de accountgegevens. Een nadeel is dat de licentie van F-Secure voor slechts één pc geldig is. Voor een bedrag van 3,95 euro per maand bescherm je maximaal vijf computers. Ook andere internetproviders bieden als extra dienst een beveiligingspakket aan. Tele2 vraagt hiervoor bijvoorbeeld vier euro per maand en werkt hiervoor eveneens samen met de Finse antivirussoftware van F-Secure. Hiermee heb je ook toegang tot een ouderlijk toezicht-module, zodat je precies bepaalt welke websites er voor je kinderen toegankelijk zijn. Sinds 1 juli heeft ook KPN een extra beveiligingspakket. Voor vijf euro per maand beveilig je hiermee drie apparaten.

©PXimport

Tip 13: Spotify

Nog een andere leuke extra voor wie van muziek houdt: internetprovider KPN heeft een deal gesloten met Spotify. Wanneer je een abonnement op Alles-in-1 Standaard of Premium afsluit, heb je kosteloos toegang tot Spotify Premium. Gunstig, want hiermee stream je miljoenen nummers naar al je apparaten en heb je daarbij geen last van advertenties. Bij andere pakketten krijg je 2,50 euro korting op een maandabonnement bij deze Zweedse muziekdienst. Normaal kost Spotify Premium een tientje per maand. Naast KPN biedt ook XS4ALL Spotify-abonnementen aan voor zijn klanten bij Alles-in-1 Smart, Plus of Pro.

©PXimport

Kooptips

De beste PlayStation 5-games bepalen is best een uitdaging. Anno 2026 is 'een PlayStation 5-game'een breed begrip, vanwege backwards compatible titels, het dalende aantal exclusives en verschillende updates en remasters. Toch is het gelukt: dit zijn de beste PS5 die je kunt spelen.

Astro Bot

Wat begon als een absurd uitgebreide techdemo van de PlayStation 5 en de bijbehorende DualSense-controller in Astro's Playroom, is uitgegroeid tot misschien wel de leukste PlayStation 5-exclusive van deze generatie. Team Asobi's Astro Bot wordt door sommigen ook wel de 'Mario-game van PlayStation' genoemd, onder andere dankzij de vele collectibles in de vorm van Astro Bots die verkleed zijn als zowel bekende als meer obscure PlayStation- en gaming-personages.

Die Bots vind je in de vele levels van het spel, dat je al platformend doorloopt - vaak ook met een unieke power-up om alles steeds beter onder de knie te krijgen. Het is misschien niet de beste pure platformer, maar wat betreft creativiteit en variatie komen weinig games bij Astro Bot in de buurt.

Horizon: Forbidden West

Het concept van de Horizon-franchise voelt als een ietwat willekeurige cocktail, maar werkt als een tierelier. De fictieve versie van de aarde is zowel post-apocalyptisch als prehistorisch, het verhaal is gegrond en tegelijkertijd sciencefiction tot de max, en er zijn robot-dinosauriërs. What's not to love? In Forbidden West reist Aloy af naar het voormalige San Francisco, nog altijd op zoek naar antwoorden rondom haar verleden - en daarmee over het verleden van de wereld.

Die ziet er overigens werkelijk prachtig uit op de PlayStation 5 – het is misschien wel de mooiste game op het platform - en zit bomvol zij-missies en plekken om te ontdekken. Dit allemaal naast een sterk verhaal over identiteit, dat vol zit met plotwendingen en interessante personages. Forbidden West lost daarbij een hoop van de kritiekpunten op van voorganger New Dawn, waardoor het ook een van de fijnst spelende games op het platform is.

©Guerilla Games

Blue Prince

We zeggen het gewoon: Blue Prince is de beste puzzelgame sinds The Witness. In de game erf je een landhuis, waarin je door 45 kamers moet ploegen om de mysterieuze 46e kamer te vinden. Dat doe je steeds door drie verschillende stukken kaart neer te leggen – vandaar de naam van de game – zonder stuk te lopen voordat de dag eindigt. In de praktijk hou je daarom in een notitieboek bij welke combinaties je al hebt verkend, en verzamel je items om de zoektocht dragelijker te maken. Blue Prince is daarom een game die je hersenen net zo kraakt als masseert.

©Dogubomb

Marvel's Spider-Man 2

Met de release van Marvel's Spider-Man in 2018 dachten we even dat het webslingeren niet beter kon worden dan dat. Vijf jaar later bewees Insomniac Games het tegendeel, met een uitermate soepel slingersysteem dat je razendsnel door New York City transporteert. Daarbij speel je in Marvel's Spider-Man 2 met niet één, maar twee van de webhoofden. Na zijn sologame sluit Miles Morales zich aan bij Peter Parker om de Big Apple - nu uitgebreid met Long Island en de wijk Queens - veilig te houden, en geen seconde te laat. Nieuwe schurken als Venom en Kraven the Hunter liggen namelijk op de loer.

Fundamenteel verandert er in Marvel's Spider-Man 2 weinig ten opzichte van de eerdere delen, maar dat maakt de game zeker niet minder leuk. Het is een speelbare blockbuster die aanvoelt als een Marvel-film, iets wat we elk jaar wel kunnen gebruiken op de PS5.

©Insomniac Games

Ghost of Yotei

Ghost of Yotei doet wat veel vervolgen tegenwoordig niet durven: doorgaan met een compleet nieuw, losstaand verhaal en personages die praktisch niets te maken hebben met wat vooraf kwam. Je hoeft niets over Ghost of Tsushima te weten om de reis van het nieuwe hoofdpersonage Atsu te waarderen, terwijl de gameplay wel voortbouwt op de mechanieken van het vorige deel. In plaats van enkel een katana, boog en wat kunai heeft Atsu een waar arsenaal aan wapens om haar queeste voor wraak mee te vervullen. Een katana voor in iedere hand, odachi (grote katana), kusarigama (mes aan een keten) en zelfs een geweer, om er maar een paar te noemen.

Ghost of Yotei omarmt vooral de kalmte. Waar veel openwereldgames leunen op actie, is je door het noorden van Japan begeven een bijna serene ervaring. De wind die door de bomen wappert en de werkelijk prachtige kleuren die de game op je scherm tovert maken Ghost of Yotei een fijne plek om gewoon even te zijn.

Alan Wake 2

Alan Wake is een schrijver, en hij heeft een probleem. Alles wat hij schrijft, gebeurt ook echt. In Alan Wake 2 zorgt dat weer voor problemen, wat een uiterst unieke horror-ervaring maakt. Zeker wie het eerste deel - en de dlc van mede-Remedy-game Control - al gespeeld heeft, weet namelijk dat Alan zich in een soort alternatieve wereld begeeft, wat ook invloed heeft op het andere speelbare personage: Saga Anderson. Omdat je continu weet dat er iets gaat of kan gebeuren, barst Alan Wake 2 praktisch uit zijn voegen van de spanning.

Gameplay-technisch doet de ontwikkelaar daarbij iets knaps: steeds wanneer je het verhaal van een scène omschrijft, verandert ook een deel van de spelwereld. Verschillende combinaties openen telkens andere routes. Dat maakt het alleen maar verwarrender, precies zoals de game het bedoelt en ook duidelijk laat merken. Alan Wake 2 verlegt daarom de grenzen van het horrorgenre.

©Remedy Entertainment

The Last of Us Part 2 Remastered

Het vervolg op een van de beste games ooit zou alleen worden gemaakt als het verhaal de moeite waard was. We kunnen wel stellen dat het in 2020 verschenen The Last of Us: Part 2 een van de beste verhalen in videogames is, en verteld op een manier die alleen het medium kan dragen. Hoe meer je geeft om Joel en Ellie, hoe ongemakkelijker Part 2 de ervaring voor je maakt.

Je tocht, ditmaal met Ellie, is sowieso een aanslag op je geweten. Vijanden hebben allemaal een naam, roepen om hulp en kermen het uit wanneer je ze te grazen neemt. Het gamedesign van The Last of Us: Part 2 wordt nog weleens onderschat, maar in de basis is het qua gameplay en physics een grensverleggende actie-stealthgame. De PlayStation 5-versie voegt behalve betere graphics weinig toe aan het origineel, maar het is een ervaring die we nog steeds met klem aanraden.

Hollow Knight: Silksong

We hebben er potvolkoffie lang op moeten wachten, maar inmiddels kunnen we al een poosje aan de slag met Hollow Knight: Silksong. De game doet het nieuwe gebied Pharloom aan en legt het personage Hornet uit de eerste game onder de knoppen voor een nieuw, op zichzelf staand avontuur. De bazen en omgevingen in het met wanhoop gevulde Pharloom zijn nog gevaarlijker dan in Hallownest, en de moeilijkheidsgraad van deze 'actie-verkenningsgame' of metroidvania ligt dan ook vrij hoog

Dat maakt het dan ook extra bevredigend wanneer je sierlijk tussen vijanden en valstrikken door springt, of na tien keer doodgaan de patronen van een baasgevecht doorkrijgt. Daarbij krijg je alle ruimte om te ontdekken en inwoners van dit sombere land te helpen voor extra items, die jouw tocht naar de top van Pharloom stukje bij beetje draagbaarder maken. De flow van Silksong is ongekend, de besturing ongeëvenaard soepel en het audiovisuele aspect elke mogelijke prijs waard. Silksong is een kroon op het genre.

©Team Cherry

Baldur's Gate 3

De Baldur's Gate-rpg's van weleer zijn iconisch en geliefd door velen, dus een nieuw deel maken is een gewaagde keuze. Het Belgische Larian Studios heeft zich vol overgave op deze taak gestort, en heeft daarmee een van de beste (moderne) rpg's ooit aangeleverd. De opzet van het verhaal is dat jouw personage een tadpole - soort worm - in zijn schedel heeft, en op avontuur moet om die te verwijderen, voordat je in een octopusachtige Mind Flayer verandert. In het verloop van dat avontuur heb jij de regie over wie je helpt, een kopje kleiner maakt of om de tuin leidt. Als de dobbelstenen meewerken, tenminste.

Baldur's Gate 3 biedt spelers in ieder geval ongekend veel vrijheid in het aanpakken van vrijwel iedere situatie, waardoor iedereen een persoonlijke ervaring kan opbouwen met het spel. Kun je het – net als in het bordspel Dungeons & Dragons – bedenken, dan kan het waarschijnlijk. Daarbij is het noemenswaardig hoe soepel de game wegspeelt met een controller, terwijl Baldur's Gate 3 alle complexiteit van een oneindig diepgaande rpg bevat.

©Larian Studios

Tunic

Veel van de games in deze lijst zijn gemaakt door gepassioneerde teams, bestaande uit soms wel honderden ontwikkelaars. Tunic is daarin het tegenovergestelde, gezien de game grotendeels gemaakt is door één persoon: Andrew Shouldice. Overduidelijk is dat hij zich heeft laten inspireren door The Legend of Zelda voor de visuele stijl van het spel, met Bloodborne-invloeden voor de gevechten.

Maar Tunic is juist ook ontzettend uniek. Spelend als een vosje moet je als speler een taal ontcijferen die met verschillende stukken papier in de game het verhaal vertelt en langzaamaan onthult hoe je de game uitspeelt. Het gevoel van ontdekking en het langzaamaan begrijpen van de wereld maakt van Tunic een zeer speciale ervaring.

©Finji

God of War: Ragnarok

God of War uit 2018 bleek de grandioze heruitvinding van een al iconische PlayStation-franchise. Opeens was de brute Kratos een stuk menselijker, een vader die - al rouwend om zijn vrouw - de jonge Atreus probeert te behoeden tegen de schaduw van zijn eigen verleden. God of War: Ragnarok is het lange vervolg op dat verhaal, en tegelijk een verkenning van wat vaderschap en goddelijkheid betekenen in de context van de ramp uit de titel. Want als je zoon het einde van de wereld - Ragnarok - kan behoeden, neem je hem dan nog in bescherming? Wat als godheden als Odin en Thor zich ermee gaan bemoeien?

Ragnarok is een prachtig schouwspel, vol indrukwekkende acteerprestaties en keiharde actie. Tijdens het bevechten van hordes vijanden en oplossen van omgevingspuzzels loert de wanhoop constant op de achtergrond: de tijd dringt. Het is een typische PlayStation-blockbuster en mist daardoor de verrassing van zijn voorganger, maar het blijft een dijk van een game.

Helldivers 2

Dat dit vervolg op een relatief onbekende top-down shooter zoveel bekijks trok was een verrassing, maar Helldivers 2 is dan ook echt verraderlijk leuk om te spelen. Als soldaten van het 'democratische' Super Earth rukken de Helldivers uit in het hele heelal om - naar eigen zeggen - vrijheid te verspreiden onder de mechanische Automatons en insectachtige Terminids. De soldaten strooien op satirische wijze leuzen als "Voor vrijheid, voor democratie!" rond, waardoor de toon van deze third-person shooter redelijk luchtig blijft.

Tenminste, totdat je omsingeld wordt door Automatons met kettingzagen als armen, de kanonnen op je moederschip herladen moeten worden en er bijna geen extra troepen meer beschikbaar zijn. Dan laat Helldivers 2 je een speciaal soort stress voelen, wat bij tijd en wijle hilarische momenten met je vrienden oplevert. Het is misschien niet de meest geraffineerde game op dit lijstje, maar Arrowhead Games blijft gestaag nieuwe content toevoegen.

Metaphor: ReFantazio

Atlus staat voornamelijk bekend om de populaire Persona-jrpgs, die weer spin-offs zijn van de bredere Shin Megami Tensei-franchise. Met Metaphor: ReFantazio zet de studio een game neer die met zijn unieke fantasiewereld geheel op zichzelf staat, maar toch druipt van het Atlus-dna. De muziek, menu's en designs van monsters en metgezellen zijn uitermate stijlvol. Je leert zowel partyleden als ondersteunende personages steeds beter kennen dankzij het sociale systeem à la Persona en het beurtelingse vechtsysteem is zowel simpel om te leren als diepgaand genoeg om de spanning er continu in te houden.

Daarbij haalt Metaphor verschillende sociale thema's rondom macht en vrijheid aan in het verhaal, terwijl je jouw gezelschap - en zo hopelijk ook de United Kingdom of Euchronia - naar een betere toekomst loodst. Dat doet het op een manier die weinig games aandurven, waardoor het misschien ook wel een van de belangrijkste games op de PlayStation 5 is. Met een gemiddelde speelduur van zo'n tachtig uur als je ook de zij-content meeneemt is Metaphor: ReFantazio een flinke zit, maar ook een die je tijd dubbel en dwars waard is.

©Atlus

Death Stranding 2: On The Beach

Er zijn een paar merkbare verschillen in Death Stranding 2 ten opzichte van het eerste deel, waaronder vooral een grotere focus op vuurgevechten en natuurlijke obstakels die het terrein in Australië verraderlijk maken. Het bezorgen van pakketjes om zo een continent te verbinden met het 'chiral network' - een futuristisch wi-fi-netwerk - vormt echter nog steeds de basis van het verhaal.

De een vindt dat leuker dan de ander, maar uiteindelijk kunnen we allemaal wel genieten van de gestoorde hersenspinsels van regisseur Hideo Kojima - wiens kenmerkende bombast en knotsgekke ideeën weer volop in de game verwerkt zijn. Soms is Death Stranding 2 niet te volgen, maar de ervaringen waar het je insleept zijn uniek voor het platform.

©Kojima Productions

Elden Ring

Als Elden Ring 'gewoon' Dark Souls in een open wereld was, dan had het deze lijst ook al gehaald. Maar het is veel meer: een nieuwe standaard voor openwereldgames, een doorbraak in het ‘souls-genre’ en de katalysator voor een hele nieuwe community. The Lands Between blijven verbazen, met verborgen grottenstelsels, afschrikwekkende lore, megalomane eindbazen die uit het niets opduiken, items waarvan je niet weet wat ze doen en nog veel meer. Loop tegen een muur, en er zijn nog duizend-en-een andere muren om tegenaan te lopen. Je hoeft enkel rechtsomkeert te maken.

Om die reden is Elden Ring ook de meest toegankelijke FromSoftware-game ooit gemaakt. Wie écht stukloopt op de game, heeft altijd de optie om te grinden voor meer XP, zijn of haar uitrusting te upgraden of hulp te zoeken bij vriendelijke metgezellen op het internet die tips hebben om 'wel verder te komen' – of ze gewoon online op te roepen in de game. Waar andere souls-likes verkenning afschaffen, richt Elden Ring zich juist op die langverwachte beloning. Misschien is dat wel wat de game zo uniek maakt.

©FromSoftware

The Witcher 3: Wild Hunt

The Witcher 3: Wild Hunt is inmiddels ruim tien jaar oud, maar nog steeds een van de beste videogames ooit gemaakt. Waar veel games zich richten op het vullen van de wereld met dingen om te doen, zorgt The Witcher 3 ervoor dat elke minuut speeltijd daadwerkelijk de moeite waard is. Een ogenschijnlijk onbelangrijke sidequest kan zomaar uitmonden in een groots verhaal over een familievloek, vol drama en dilemma's die het verloop van het verhaal bepalen.

The Witcher 3 is daarom een verzameling van meeslepende monsterverhalen, waarbij vaker wel dan niet de mens de grootste boosdoener is. Monsterjager Geralt of Rivia wordt ook nog eens persoonlijk geraakt wanneer zijn surrogaat-dochter Ciri wordt ontvoerd en hij het door oorlog verwoeste land doorkruist om haar te vinden. Dat is echter het excuus voor een boel andere verhalen die allemaal aanvoelen als het hoofdverhaal - een unieke prestatie binnen rollenspellen en videogames.

Celeste

Celeste draait om Madeline, een eigenwijs en onzeker meisje dat de mysterieuze Mount Celeste besluit te trotseren. Dat doe je in verschillende levels die steeds lastiger worden en uiteindelijk pixel-perfecte platformvaardigheid eisen en het uiterste van je reactievermogen vragen. Een droom die uitkomt voor speedrunners en 2D platform-fanaten dus. Maar wat Celeste toch echt naar de top van het genre tilt is het verhaal, en de symboliek van een berg beklimmen in samenhang met het overkomen van je angsten, twijfels over identiteit en mentale problemen over het algemeen.

Celeste is niet per se een rasechte PlayStation 5-game, maar als een van de beste indie-games ooit wat ons betreft een must-play.

©EXOK Games

Cyberpunk 2077

De oorspronkelijke verschijning van Cyberpunk 2077, dé volgende game van The Witcher-makers CD Projekt Red, was een grote ramp. De bugs en prestatieproblemen waren dusdanig ingrijpend dat de game eigenlijk alleen op de huidige generatie consoles fatsoenlijk speelbaar is. Vergeet je die geschiedenis, dan is het echter een van de beste rpg's van het moment.

Cyberpunk schiet als een shooter, maar is nog altijd een rollenspel vol mogelijkheden. Als jonge 'punk' kies je een achtergrond en set vaardigheden die bepalen hoe je het beste opereert, maar een zee aan skills en robotische upgrades openen openen talloze deuren voor gameplay-vrijheid. De verhaalvertelling is daarnaast wederom uitmuntend, met zijmissies die aanvoelen als de hoofdmissie en personages om wie je langzaam gaat geven. Met de steengoede uitbreiding The Phantom Liberty in het achterhoofd biedt Cyberpunk 2077 simpelweg een van de beste verhalende verhalende ervaringen op PlayStation 5.

©CD Projekt Red

Final Fantasy 7 Rebirth

Het legendarische Final Fantasy 7 wordt in maar liefst drie delen opnieuw gemaakt. Waar Final Fantasy 7 Remake het verhaal aftrapte met nieuwe perspectieven voor bekende personages, richt Rebirth zich vooral op de open wereld. De plot kabbelt daarbij wat voort, maar het zijn vooral de interacties tussen Cloud en zijn lotgenoten die Rebirth zo intrigerend maken.

Bovendien speelt de game nog altijd met je verwachtingen: is dit niet eigenlijk een vervolg op het origineel? Het antwoord daarop is nog steeds niet duidelijk, en past bij de abstracte Japanse stijl van verhaalvertelling. Dankzij het unieke vechtsysteem - dat realtime en beurtelingse gevechten perfect combineert - vlieg je er vanzelf doorheen. Als je ondertussen niet verknocht raakt aan Queen's Blood, da' is.

Returnal

Roguelikes winnen de laatste jaren flink aan populariteit, en Housemarque heeft met Returnal een ijzersterke duit in het zakje gedaan. Je speelt in de game als Selene Varros, een piloot die neerstort op een buitenaardse planeet en moet vechten om te ontsnappen. Daarbij is dit een timeloop, waardoor Selene na iedere dood terugkeert en opnieuw op pad kan gaan, al verandert de indeling van de planeet met iedere run.

Makkelijk is Returnal dus niet, maar gestaag kom je als speler ook steeds meer te weten over de planeet en het verleden van Selene. Zo is de gameplay continu verbonden met het verhaal van de game, wat de al indrukwekkende gevechten met buitenaardse wezens extra gewichtig maakt.

©Housemarque

Disco Elysium: The Final Cut

Sommigen beschrijven Disco Elysium eerder als een boek dan een videogame vanwege de hoeveelheid tekst, en dat is eigenlijk een compliment. In de rpg speel je als Harry Du Bois, een detective wiens vaardigheden en attributen letterlijk worden bepaald door zijn actieve brein. Gedurende de game praat je met personages en maak je keuzes zowel in dialogen als acties, afhankelijk van je gekozen karaktereigenschappen. Die geven je bijvoorbeeld nieuwe opties omdat je een eigenschap over jezelf ontdekt en bepalen hoe goed conversaties verlopen.

Disco Elysium gebruikt skill checks met dobbelstenen om te bepalen of een keuze lukt of juist misgaat. Dat levert een avontuur op dat vaak grappig is, maar soms ook verrassend diep gaat. Het verhaal past zich steeds aan aan wat jij doet en laat je ook leven met de gevolgen. Disco Elysium is daarom een héle bijzondere game.

©ZA/UM

Amazon heeft afgelopen oktober al een forse ontslagronde doorgevoerd, en doet dat nu weer: zo'n 16.000 mensen verliezen hun baan.

Volgens het bedrijf zijn de ontslagen een noodzakelijk kwaad om zo "bureaucratie te verminderen" en "lagen te verminderen". Vooral mensen in leidinggevende posities worden schijnbaar dan ook getroffen bij het bedrijf.

Ontslagen van afgelopen oktober

Amazon ontsloeg in oktober vorig jaar al zo'n 14.000 mensen, en hintte toen al naar de mogelijkheid dat er spoedig meer ontslagen zouden vallen. Dat is nu dus gebeurd.

Er vielen afgelopen oktober ook ontslagen binnen de gamedivisie van het bedrijf, waarbij gemeld werd dat Amazon zich minder op mmo's zou richten. Wel blijft het bedrijf de aankomende nieuwe Tomb Raider-games uitbrengen.

Hulp voor ontslagen werknemers

Amazon zou er alles aan doen om de mensen die getroffen worden te helpen. Zo krijgen de meeste Amerikaanse werknemers drie maanden de tijd om intern een nieuwe functie te vinden. Mocht dat niet lukken, dan ontvangt men ontslagvergoeding en begeleiding bij het vinden van nieuw werk.

Het is al geruime tijd bekend dat Amazon minder werknemers in dienst wil. Hoewel het bedrijf nog meer producten wil verkopen via diens webwinkel, is het de bedoeling dat er steeds meer gerobotiseerd wordt.