Dáááág Google, Meta en Microsoft: Europese alternatieven voor Amerikaanse tech

Zowel Nederlandse particulieren als bedrijven zijn zeer afhankelijk van Amerikaanse clouddiensten. We pompen dus met z'n allen heel wat (persoonlijke) data over de Atlantische Oceaan. Wegens de onzekere betrekkingen tussen de Verenigde Staten en Europa geeft het je wellicht een geruststellender gevoel om minder of zelfs helemaal geen diensten van Amerikaanse techreuzen te gebruiken. We bespreken om die reden (vaak gratis) alternatieven, waarbij we de voornaamste plus- en minpunten benoemen. Neem je definitief afscheid van Alphabet (Google), Meta (Facebook/WhatsApp/Instagram), Amazon, Apple en Microsoft?

De meeste mensen browsen met Chrome, Edge, Firefox of Safari. Dat zijn prima browsers, maar de achterliggende moederbedrijven zijn helaas allemaal Amerikaans. Een interessant alternatief is de Duitse Ecosia Browser. Dit programma bevat alle functies die je van een hedendaagse browser mag verwachten. Denk bijvoorbeeld aan het bewaren van favoriete websites, het opslaan van wachtwoorden en het blokkeren van advertentietrackers.

Zodra je deze toepassing op een computer of mobiel toestel hebt geïnstalleerd, gebruik je de gelijknamige zoekmachine. Jammer genoeg leunt Ecosia voor de zoekresultaten vooral op Google en Bing. Dat is ook bij veel andere Europese zoekmachines het geval, waaronder Qwant, SwissCows en Startpage. Mojeek is een uitzondering, want deze Engelse website gebruikt zijn eigen zoekrobot. Om die reden toont Mojeek andere zoekresultaten. Het voldoet in de praktijk trouwens prima. Een minpunt is de aanwezige afbeeldingenzoeker. De zoekresultaten van dit onderdeel vallen wat tegen.

In Windows, macOS, iOS en Android zitten Amerikaanse cloudopslagdiensten stevig verankerd. Daarmee bewaar je belangrijke documenten of foto's eenvoudig online als back-up. Veel mensen gebruiken dan ook Microsoft OneDrive, iCloud en/of Google Drive. Besef wel dat deze gegevens min of meer vrijelijk toegankelijk zijn voor Amerikaanse inlichtingendiensten.

Gelukkig is een overstap gauw gemaakt. Als het gaat om cloudopslag zijn er in Europa namelijk relatief veel vervangende diensten. We focussen ons daarom vooral op goede aanbieders met gratis onlineopslagcapaciteit. In dat opzicht springt het Zwitserse pCloud erbovenuit. Let tijdens de registratie wel even op, want je kunt bij Gegevensregio voor Europese Unie of Verenigde Staten kiezen.

Voor nieuwe gebruikers staat er meteen 3 GB online opslagruimte klaar. Je breidt dat optioneel uit naar maximaal 10 GB wanneer je bepaalde taken hebt volbracht, zoals het uploaden van een bestand en het installeren van de pCloud-app op een smartphone. Aan functies trouwens geen gebrek, want deze Nederlandstalige cloudtool is erg veelzijdig. Voor automatische back-ups naar een online server is het verstandig om pCloud Drive op jouw computer te installeren.

Benieuwd naar andere interessante clouddiensten met gratis opslag? Proton Drive, Filen, Koofr en Jottacloud zijn eveneens de moeite waard.

Het vervangen van jouw bestaande webmailaccount is behoorlijk ingrijpend. Wellicht is het daarom verstandig om de Amerikaanse en Europese maildienst een tijdje naast elkaar te gebruiken, waarbij je berichten voortaan vanaf het nieuwe account verzendt. Zo maken jouw contactpersonen geleidelijk kennis met het gewijzigde mailadres. Op termijn hoef je de digitale postbus van Gmail, Outlook en/of iCloud Mail niet meer te openen.

Wil je het mailverkeer zo goed mogelijk beveiligen, dan is Tuta Mail een perfecte kandidaat. Deze Duitse dienst verstuurt de berichten versleuteld, zodat alleen de verzender en ontvanger de inhoud kunnen lezen. Bovendien heb je ook meteen toegang tot een digitale agenda. Met een gratis account sla je maximaal 1 GB data op. Prettig is dat er in de Nederlandstalige gebruikersomgeving nergens advertenties te zien zijn. En: Tuta Mail ontwikkelt apps voor vrijwel alle (mobiele) besturingssystemen.

Als je liever een webmaildienst met veel gratis opslagruimte gebruikt, kun je Eclipso overwegen. Je beschikt hiermee in totaal over 4 GB online webruimte, namelijk 2 GB voor mails en 2 GB voor data. Mooi meegenomen is dus dat je ook meteen belangrijke bestanden in de cloud bewaart. Kortom, sla twee vliegen in één klap!

WhatsApp is zonder twijfel de moeilijkste Amerikaanse clouddienst om te vervangen. Veel mensen zijn tegenwoordig voor hun sociale contacten min of meer afhankelijk van deze populaire chat-app. Hoewel er ondertussen best veel gebruikers naar het privacyvriendelijke Signal zijn overgestapt, heeft ook dit alternatief zijn wortels in de Verenigde Staten. Dat is dus ook geen optie.

Threema uit Zwitserland is misschien nog wel het beste Europese platform. Deze chat-app werkt simpel, zodat je eenvoudig berichten, foto's en overige bestanden naar vrienden verstuurt. Daarnaast kun je ook videobellen. Zoals we inmiddels van Zwitserse techbedrijven gewend zijn, is de beveiliging dik in orde. Er zijn apps voor alle gangbare platformen beschikbaar. Threema vraagt voor zijn diensten wel geld, namelijk eenmalig 6,49 euro voor Android en 7,99 euro voor iOS. Het succes van een chatdienst valt of staat natuurlijk met het aantal gebruikers. De aanschafprijs staat dat vermoedelijk in de weg.

Naast Threema zijn er nog enkele andere Europese alternatieven te vinden. Het Franse Olvid ontwikkelt een gratis chat-app, maar de functionaliteit daarvan is beperkt. Zo kun je alleen de eerste maand kosteloos (video)bellen. Tot slot is TeleGuard het vermelden waard. Deze chat-app komt eveneens uit Zwitserland, maar heeft nog relatief weinig gebruikers. De iOS-versie kost bovendien 2,99 euro.

Voor wat betreft kaartnavigatie staat Google Maps al sinds jaar en dag aan de top. Logisch, want deze app wijst je vrijwel overal ter wereld de juiste weg. Je ontvangt onderweg ook nog eens nauwkeurige file-informatie, waarbij je zo nodig een snellere omleiding kunt kiezen. Verder ben je vrijwel meteen op de hoogte van onverwachte wegafsluitingen en andere incidenten.

Gelukkig zijn er diverse goede Europese navigatie-apps beschikbaar, hoewel ze misschien niet zo accuraat zijn als Google Maps. Het Nederlandstalige Here WeGo bevalt in de praktijk uitstekend. In tegenstelling tot veel andere Europese opties zijn er geen verborgen kosten in de vorm van in-app-aankopen.

Je stelt na de installatie een huisadres in, waarna je vlot een route uitstippelt. Het is prettig dat Here WeGo bij afslagen aangeeft welke rijstrook je moet hebben. Je ontvangt met de standaardinstellingen een waarschuwing bij het overschrijden van de snelheidslimiet, maar dat kun je uitzetten. Een groot voordeel is dat je voor offline gebruik kaarten kunt downloaden. Je hebt dus niet per se een mobiele internetverbinding nodig. Je kunt met Here WeGo letterlijk alle kanten op, want deze app creëert routes voor auto's, fietsers en wandelaars.

Met de online kantoortools van Microsoft en Google maak je moeiteloos teksten, spreadsheets en presentaties. CryptPad.fr uit Frankrijk biedt vergelijkbare mogelijkheden. Ga maar eens naar deze website en klik op Blad, Document of Presentatie. Je gaat vervolgens meteen aan de slag. Als je de bestanden in de cloud wilt opslaan, dien je wel een account aan te maken. Je kunt vervolgens met andere mensen samenwerken. Gebruik hiervoor het chatvenster aan de rechterkant. Er is ook een handige deelfunctie, waarbij je een unieke url van het document kunt versturen. CryptPad.fr ondersteunt diverse bekende Microsoft Office-formaten. Je bewaart een tekstdocument bijvoorbeeld als docx- of pdf-bestand. Gebruikers met een gratis account hebben 1 GB cloudruimte.

Facebook, Instagram, X (voorheen Twitter), LinkedIn en Snapchat … We zijn zo langzamerhand verslaafd aan allerlei socialmedia-apps uit de Verenigde Staten. Breed gedragen tegenhangers uit Europa liggen niet voor het oprapen.

Je kunt in plaats van Instagram bijvoorbeeld het Franse BeReal eens uitproberen, maar je komt er vermoedelijk nog maar weinig familie, vrienden en kennissen op tegen. Gebruikers van deze app krijgen dagelijks een melding, waarna ze slechts twee minuten de tijd hebben om een foto te delen. De bedoeling is dat leden op die manier een realistisch kijkje in hun leven geven. Dit pushbericht krijg je dagelijks op een ander tijdstip.

Voor X is Mastodon een interessante vervanger. Dit is eveneens een microblogdienst, waarbij al redelijk wat Nederlandse media en bekende personen zijn aangesloten. Met name journalisten en politici weten dit platform te vinden.

Verder wordt er met steun van de Europese Unie momenteel gewerkt aan een eigen alternatief voor X. Deze dienst krijgt de naam W. Een speerpunt is dat mensen geen anonieme accounts kunnen aanmaken. Wanneer W beschikbaar komt, is nog niet bekend.

Vrijwel alle bekende AI-diensten komen uit Amerika, waaronder ChatGPT, Copilot en Gemini. Een positieve ontwikkeling is dat er mondjesmaat ook goede Europese AI-diensten aan de horizon verschijnen. Le Chat uit Frankrijk is daarvan een voorbeeld. Zodra je deze website bezoekt, stel je de tekstrobot direct een Nederlandse vraag. Er verschijnt daarna pijlsnel een passend antwoord. De weergegeven informatie klopt helaas niet altijd. Het is dus verstandig om de gegevens grondig te controleren. Met Lumo bestaat er overigens nóg een goede Europese AI-dienst. Deze cloudtool komt uit de stal van het Zwitserse Proton.

Gebruikers van Le Chat kunnen zonder account een beperkt aantal opdrachten invoeren. Registreer jezelf voor uitgebreidere toegang. Je gebruikt Le Chat ook om afbeeldingen te genereren, waarna je een jpg-bestand kunt downloaden.

In dit artikel passeren al flink wat Europese alternatieven de revue. Het is nog maar het topje van de ijsberg, want ons continent brengt nog veel meer goede cloudtools voort. De website european-alternatives.eu somt een heleboel geschikte diensten op.

Het is op dit moment nagenoeg onmogelijk om helemaal los te komen van software en clouddiensten uit de Verenigde Staten. Kijk maar eens naar het besturingssysteem op je computer, tablet en smartphone. Windows, macOS, Android en iOS zijn stuk voor stuk van Amerikaanse makelij. Je kunt weliswaar een heleboel zelf doen om jouw data niet de oceaan over te sturen, maar voor het definitief verbreken van de digitale Amerikaanse banden zijn er nog krachtigere initiatieven uit Europa nodig.