Inmiddels zijn er veel interessante film- en muziekdiensten waarmee je content in uitstekende kwaliteit kunt streamen. Toch is downloaden zeker niet passé. Voor hoge kwaliteitsbestanden moet je namelijk nog altijd op usenet zijn! Wij vertellen je over de laatste ontwikkelingen rondom dit downloadnetwerk.

Tip 01: Voordelen usenet

Hoewel Netflix, Spotify, NPO, Deezer, Pathé Thuis, Tidal en vergelijkbare diensten behoorlijk succesvol zijn, is er nog genoeg reden om voor een uitgebreid downloadnetwerk als usenet (nieuwsgroepen) te kiezen. Bij een abonnement op een streamingdienst download je de bestanden slechts tijdelijk naar een computer, tablet of smartphone waardoor je de bestanden niet in eigen bezit hebt. Offline films kijken is hierdoor niet mogelijk. Dat is bijvoorbeeld erg lastig wanneer je vaak onderweg bent met een laptop of tablet. Verder is de bandbreedte via internet beperkt. Lees ook: Alternatieve videodiensten voor Netflix.

Om die reden zal Netflix niet zo snel een complete blu-ray van 50 GB verspreiden. Voor muziek geldt hetzelfde, want geen enkele online muziekdienst biedt high-res bestanden met een audiokwaliteit van 24bits/48KHz of hoger aan. Op usenet zijn dergelijke kwaliteitsbestanden veelvuldig te vinden. Het actuele aanbod is daarnaast ook nog eens erg verleidelijk. Nieuwe afleveringen van series die onlangs in de Verenigde Staten zijn uitgezonden, kun je in Nederland momenteel niet via een legale weg bekijken. Kortom, er is nog genoeg reden om voor usenet te kiezen. Helaas zijn er wel enkele kanttekeningen. Neem het kader Downloadwetgeving daarom eerst grondig door en beslis daarna of je dit downloadnetwerk op eigen risico wilt gebruiken.

©PXimport

Downloadwetgeving

Vorig jaar is de wetgeving op het gebied van downloaden drastisch gewijzigd. Je mag namelijk geen auteursrechtelijk beschermde bestanden meer uit illegale bron downloaden. Voorheen werd deze handeling gezien als een digitale kopie voor eigen gebruik, maar ruim een jaar geleden bepaalde het Europese Hof dat Nederland een downloadverbod moest invoeren.

Hierdoor is het legale gebruik van usenet uiterst beperkt, want op dit downloadnetwerk zijn er weinig rechtenvrije bestanden beschikbaar. Auteursrechtswaakhond Stichting Brein richt zich vooralsnog op de aanbieders van illegale content, dus het risico op sancties lijkt momenteel klein. Wellicht verandert dat in de nabije toekomst wanneer film- en muziekmaatschappijen zelf stappen ondernemen. In Duitsland krijgen particuliere downloaders bijvoorbeeld al geregeld advocaten op hun dak wat vervolgens na een korte rechtsgang resulteert in hoge boetes. Wanneer je besluit om met usenet bestanden te downloaden, is het gebruik hiervan volledig op eigen risico.

©PXimport

Tip 02: Usenet-toegang

Veel downloaders denken dat het gebruik van usenet in alle gevallen legaal is, omdat zij geld voor hun nieuwsserver betalen via een commerciële usenetprovider. Dat is echter een misvatting. Een betaalde nieuwsserver geeft je alleen maar toegang tot de nieuwsgroepen waarin films en muziek staan opgeslagen. Het zijn echter andere particuliere gebruikers die deze mediabestanden via usenet illegaal aanbieden. De usenetprovider heeft met de inhoud van de nieuwsgroepen dus feitelijk niets te maken.

Ben je nieuwsgierig en wil je eens op usenet snuffelen? Kijk dan eens welke usentproviders een gratis proefabonnement aanbieden. Voorbeelden hiervan zijn Pure usenet, NewsXS en SnelNL. Nadat je gegevens van de nieuwsserver hebt ontvangen, kun je ermee aan de slag! Na de proefperiode neem je desgewenst voor een klein geldbedrag een maandabonnement bij de usenetprovider. Let hierbij op welke downloadsnelheid er maximaal mogelijk is en hoelang de bestanden op de nieuwsserver blijven staan.

©PXimport

Tip 03: Downloadprogramma

Indien je de gegevens van de nieuwsserver toevoegt aan een geschikt downloadprogramma, lukt het om mediabestanden vanaf usenet te downloaden. Er is voldoende freeware beschikbaar waarmee dat mogelijk is. SABnzbd is naar onze mening het prettigste programma om mee te werken met de meeste mogelijkheden. Download het installatiebestand voor Windows, OS X of Linux.

Zodra je de installatieprocedure hebt doorgenomen, opent de freeware in de browser. Je kiest voor Nederlands en bevestigt daarna met Start Wizard. Vul vervolgens alle gegevens van de nieuwsserver in, zoals Server naam, Poort nummer, Gebruikersnaam, Wachtwoord en Verbindingen. Je downloadt desgewenst via een versleutelde verbinding, zodat derden niet zien welke bestanden je binnenhaalt. De nieuwsserver dient dit protocol wel te ondersteunen. Zet in dat geval een vinkje achter SSL en let op dat je een compatibel poortnummer invult. Controleer de verbinding via Test Server. Klik tot slot enkele keren op Volgende om de resterende stappen van de wizard door te nemen. Het is niet nodig om iets te wijzigen.

©PXimport

Tip 04: Opslaglocatie

SABnzbd is nu correct ingesteld om downloads vanaf usenet binnen te halen. Uiteraard wil je graag weten op welke plek gedownloade bestanden terechtkomen. Je stelt hiervoor zelf de gewenste map in. Ga naar Instellen / Mappen. Bij Map voor verwerkte downloads klik je op de knop Browse. Druk op de puntjes en blader naar een geschikte bestandslocatie. Bevestig met OK. Eventueel pas je ook de map met de tijdelijke downloads aan. Via Opslaan bewaart SABnzbd alle wijzigingen.

©PXimport

Tip 05: SpotLite

Je hebt nu alleen nog een nzb-bestand van een film, serie of muziekalbum nodig. Wanneer je dit bestand aan SABnzbd toevoegt, haalt het downloadprogramma de juiste data binnen vanaf usenet. Er zijn gespecialiseerde nzb-websites waarmee je naar leuke mediabestanden kunt zoeken, zoals www.binsearch.info en www.nzbindex.nl. Vaak is het helaas lastig om de juiste bestanden te vinden, vanwege het gebruik van vreemde bestandsnamen. Voor een beter resultaat installeer je de community SpotLite op je systeem. In dit programma brengen gebruikers elkaar op de hoogte van het aanbod, zodat het gemakkelijker is om leuk materiaal te vinden.

Via www.spot-net.nl/spotlite zijn er versies voor Windows, OS X en Linux beschikbaar. Na de installatie vul je de gegevens van de nieuwsserver in. Werp ook een blik op de overige instellingen en klik uiteindelijk op OK. Het duurt even voordat de volledige database is aangemaakt. Onderaan volg je de status.

Tip 06: Nzb-bestand opslaan

In SpotLite gebruik je de categorieën om interessant materiaal te vinden. Verder is er ook een zoekfunctie aanwezig. Kom je een interessante film, serie of muziekalbum tegen, dan dubbelklik je op de titel voor het inzien van extra details. Je vindt er onder meer informatie over het bestandsformaat, de ondertiteling en de kwaliteit. Lees ook globaal de reacties door. Is de sfeer positief, dan mag je ervan uitgaan dat de aangeboden bestanden echt zijn. Wil je het mediabestand downloaden? Klik rechtsboven op het pictogram met de harde schijf en de wereldbol. Kies voor Binsearch.

Zet een vinkje voor de juiste bestandsnaam, waarna je kiest voor Create NZB. Bewaar het bestand vervolgens op de harde schijf. Soms staat er in de SpotLite-beschrijving van voornamelijk Amerikaanse series en films een andere downloadlink vermeld. Dat is een versleutelde link waar opsporingsdiensten meer moeite hebben om de content offline te halen, zodat de kans dat deze bestanden van usenet verdwijnen kleiner is. Klik in dat geval op deze link om het nzb-bestand op te slaan. Let verder op welke bestanden er auteursrechtelijk zijn beschermd, want die mag je volgens de wet niet downloaden.

©PXimport

Tip 07: Downloaden

Met een nzb-bestand zet je het downloadprogramma eenvoudig aan het werk. SABnzbd herkent in veel gevallen automatisch nzb'tjes. Dubbelklikken op het bestand is dan voldoende om de gewenste data van usenet te plukken. Werkt het op jouw pc niet? Open SABnzbd en klik rechtsboven op NZB toevoegen. Via Bestand kiezen selecteer je het nzb-bestand op de harde schijf. Klik achtereenvolgens op Openen en Ophalen om de downloadtaak te starten. Via het kruisje sluit je vervolgens het kader. Je volgt in het hoofdscherm de voortgang. Zo zie je hoelang het downloadproces nog duurt en hoeveel data er inmiddels al is binnengehaald. Verder geeft de freeware ook aan met welke downloadsnelheid de bestanden op de pc terechtkomen. Na afloop vind je de content terug in de downloadmap die je in tip 4 hebt opgegeven.

©PXimport

Tip 08: Sonarr

Liefhebbers van series downloaden iedere week de nieuwste uitzending naar hun pc, vaak nadat de aflevering op de Amerikaanse televisie is verschenen. Vind je het lastig om iedere keer handmatig naar de recentste uitzending te zoeken in SpotLite? Laat Sonarr dat voor je doen! Zodra de gewenste serie op usenet staat, stuurt dit programma een seintje naar SABnzbd. Vervolgens belanden de gewenste bestanden op je pc. Bedenk overigens wel dat veruit de meeste series auteursrechtelijk zijn beschermd, dus het gebruik van Sonarr is omstreden.

Omdat we deze veelbelovende downloadtechniek je niet willen onthouden, leggen we de werking hiervan in de volgende tip uit. Het gebruik is echter op eigen risico. Surf naar www.sonarr.tv om het programma te downloaden. Er zijn versies voor Windows, OS X en Linux beschikbaar. In dit artikel gaan we uit van de Windows-versie. Neem de installatiewizard door en start het programma op.

©PXimport

Tip 09: Series toevoegen

Je geeft in Sonarr eerst aan welke series je wilt volgen. Klik hiervoor op Add Series en typ een trefwoord. In de resultaten zoek je vervolgens de juiste titel op. Via Select Path / Add a different path geef je aan op welke locatie je de bestanden wilt bewaren. Klik hiervoor op het blauwe pictogram om de bestandsbrowser te openen. Daarna bevestig je met OK en het vinkje. Bij Monitor bepaal je voor welke afleveringen Sonarr een downloadtaak moet aanmaken.

Kies je bijvoorbeeld voor Future, dan downloadt het programma alleen toekomstige uitzendingen. Met All haal je alle beschikbare seizoenen van een serie binnen. Bij Profile bepaal je de gewenste videokwaliteit. Selecteer Any voor de meeste kans, omdat Sonarr dan geen voorwaarden stelt aan de minimale resolutie. In plaats daarvan kun je ook aangeven dat je series minimaal in 720p of 1080p wilt bekijken. Nadat je de juiste instellingen hebt gekozen, klik je op het groene plusteken om deze titel toe te voegen. Klik op Series om de actuele status te bekijken.

©PXimport

Tip 10: SABnzbd koppelen

Sonarr stuurt een seintje naar een downloadclient wanneer er een nieuwe aflevering van je favoriete serie op usenet staat. Hiervoor is het nodig dat je SABnzbd aan Sonarr koppelt. Ga naar Settings en Download Client. Klik op het grote plusteken, waarna je vervolgens kiest voor SABnzbd. Vul een logische naam in. Bij API Key dien je een unieke code van SABnzbd in te vullen. Je vindt die door in het downloadprogramma naar Instellen / Algemeen te navigeren.

Als je een gebruikersnaam en wachtwoord voor SABnzbd hebt ingevuld, vul je die ook in. Bevestig met Save. Verder is het nog nodig om een usenet-zoekmachine in Sonarr te activeren. Ga naar Settings / Indexers. Om toekomstige afleveringen te vinden, volstaat het om Womble's te activeren. Als je ook van plan bent om oude afleveringen met Sonarr op te halen, heb je een account bij een usenet-zoekmachine met ondersteuning voor Newznab nodig. De API-sleutel van deze usenet-zoekmachine kopieer je dan naar Sonarr. Usenet Crawler is bijvoorbeeld een usenet-website die Newznab ondersteunt.

©PXimport

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.