Toen ik begin dit jaar in Oostenrijk was, wilde ik op mijn laptop wat programma's terugzien via Uitzending Gemist. Bij de hotelbalie vernam ik het nieuws van het Charlie Hebdo-drama in Parijs. Op mijn kamer probeerde ik het nieuws terug te kijken, maar er verscheen een regioblokkade op mijn scherm.

Uiteraard lukte het me via de Oostenrijkse televisie en de Nederlandstalige zender BVN evengoed om op de hoogte te blijven van het laatste nieuws. Helaas niet op de manier die ik graag zou willen, want ik was benieuwd hoe de Nederlandse journaals en talkshows de zaak belichtten. Omdat ik tijdens mijn volgende vakantietrip naar Frankrijk niets wil missen, heb ik mijn laptop, tablet en smartphone volledig geprepareerd voor het omzeilen van regioblokkades. Lees ook: 5 apps om je ideale vakantie te plannen.

01 Beweegredenen

Internet is oorspronkelijk opgezet om iedereen vrije toegang tot informatie te verschaffen. Ik ben dan ook benieuwd wat de beweegredenen van televisiemaatschappijen zijn om deze informatievrijheid te beperken tot een specifieke regio. Op de website van de NPO staat vermeld dat bepaalde programma's wegens rechtenkwesties niet beschikbaar zijn in het buitenland. Ook live-uitzendingen zijn om die reden geblokkeerd. Dat is in feite onterecht, want als Nederlandse belastingbetaler heb je indirect meebetaald aan programma's van de publieke omroep. De gemist-diensten van RTL en SBS geven eveneens aan dat ze van bepaalde tv-programma's niet de buitenlandse uitzendrechten bezitten. Volg de stappen uit deze basiscursus om vanuit het buitenland evengoed je favoriete programma's terug te kijken.

©PXimport

01 Als je vanuit het buitenland tv-programma's wilt terugkijken, verschijnt er vaak een regioblokkade.

01 Nederlands IP-adres

Aan de hand van het IP-adres weten gemist-diensten precies vanuit welk land je verbinding maakt met internet. De oplossing laat zich raden, want je hoeft alleen maar een Nederlands IP-adres aan te nemen. Toch is dat gemakkelijker gezegd dan gedaan. De meeste omzeilmethoden gaan namelijk ten koste van de bandbreedte. Hierdoor is de kans groot dat video's haperen. Nederlandse proxyservers laat je om die reden het beste links liggen, want die zijn simpelweg te traag.

Ook het anonimiteitsnetwerk Tor is niet geschikt voor het kijken naar Uitzending Gemist in het buitenland, aangezien dit programma telkens willekeurige IP-adressen gebruikt uit verschillende landen. Daarnaast is het lastig om Adobe Flash werkend te krijgen in de Tor Browser, waardoor het niet lukt om video's af te spelen. Het beste maak je vanuit het buitenland verbinding met een Nederlandse VPN-server. VPN staat voor Virtual Private Network. Je creëert daarmee een virtuele tunnel naar een server in Nederland, waarna je vervolgens wordt doorverwezen naar de gewenste gemist-dienst. De bezochte website ziet alleen het IP-adres van de VPN-aanbieder, waardoor het net lijkt of je vanuit Nederland bezoekt.

02 Hola plug-in

Hola is een gratis VPN-aanbieder die functioneert via een peer-to-peernetwerk. Hierbij geven gebruikers via virtuele tunnels elkaar toegang tot websites waarbij er een regiorestrictie geldt. Deze dienst werkt vanuit de meeste landen probleemloos, al kunnen we je geen garanties geven. Omdat Hola zeer gebruiksvriendelijk is en niets kost, raden we je aan om het eerst eens uit te proberen wanneer je van plan bent om met een computer of notebook naar uitzendingen te kijken. Werkt het niet? Dan kun je altijd nog een andere VPN-aanbieder uitproberen (zie stap 5). Surf met de browser Chrome of Firefox naar www.hola.org en klik op Get Hola, it's free. Voeg de plug-in vervolgens toe aan je browser. In Uitzending Gemist of een andere Nederlandse videodienst open je daarna een tv-programma. Klik boven in de browser op het pictogram met het vlammetje om de instellingen van Hola te openen. Je klikt vervolgens op het vlaggetje, waarna je kiest voor Nederland. De Nederlandse vlag verschijnt in de browser. In de meeste gevallen kun je de uitzending nu terugkijken.

©PXimport

02 Hola laat je in het buitenland onder een Nederlands IP-adres surfen.

03 iOS

Naast een computer kijk je wellicht ook op andere apparaten vanuit het buitenland naar Nederlandse televisie. Dat komt mooi uit, want Hola is ook op smartphones en tablets beschikbaar. Wanneer je over een iPhone of iPad beschikt, zoek je in de applicatiewinkel naar de app Hola Privacy VPN. Na de installatie maak je eerst een account aan. Vervolgens vraagt Hola toestemming om enkele VPN-instellingen op het iOS-apparaat te wijzigen. Bevestig met Ok, let's do it en kies voor Installeer om het VPN-profiel toe te voegen. Via Volgende / Installeer / Installeer / Gereed pas je de wijzigingen definitief toe. Je hoeft nu alleen nog maar de VPN-server te activeren. Navigeer naar Instellingen / Algemeen / VPN en tik daarna op Hola Netherlands om via een Nederlands IP-adres te surfen. Daarna zet je de schakelaar achter Geen verbinding aan. In de Hola-app controleer je tot slot of je via een Nederlandse VPN-server surft. Zolang het iOS-apparaat is verbonden met wifi, wordt al het internetverkeer omgeleid via de VPN-server. Overigens mag je deze mobiele versie van Hola slechts zeven dagen gratis gebruiken. Daarna kost een abonnement vijf dollar per maand of vijftig dollar per jaar.

©PXimport

04 De Android-app van Hola geeft je razendsnel toegang tot geblokkeerde videosites.

04 Android

Hola heeft ook voor Android-toestellen een app ontwikkeld onder de naam Hola gratis VPN. In tegenstelling tot de iOS-app kost deze toepassing geen geld. Bovendien hoef je nauwelijks instellingen te configureren.

Open de Play Store om de app te installeren. Tik op Browser en surf naar de website van de gemist-dienst. Zodra je de Nederlandse vlag hebt geselecteerd, bekijk je alle uitzendingen probleemloos vanuit het buitenland. Houd er wel rekening mee dat je hiervoor alleen de meegeleverde browser van Hola kunt gebruiken.

Kijk je liever naar uitzendingen via de apps van NPO (Uitzending Gemist) en RTL XL? In dat geval heb je een andere VPN-app nodig.

Media Hint

Media Hint werkt op vergelijkbare wijze als Hola, met het verschil dat je deze dienst slechts zeven dagen gratis kunt gebruiken. Daarna betaal je hiervoor 3,95 dollar per maand of 39,50 dollar per jaar. De oude browserextensie kun je nog gratis gebruiken, hiervoor heb je echter wel Firefox nodig.

05 Betaalde VPN-dienst

Het nadeel van gratis VPN-aanbieders als Hola is dat ze lang niet altijd en overal vlekkeloos werken. Wanneer je vaak in het buitenland verblijft, loont het de moeite om in zee te gaan met een commerciële VPN-aanbieder. Het voordeel hiervan is dat je computer of mobiele apparaat rechtstreeks verbinding maakt met de VPN-server, zonder dat je afhankelijk bent van andere gebruikers. Er zijn talloze aanbieders beschikbaar. Let hierbij goed op de eigenschappen. Zo kun je alleen naar gemist-diensten kijken wanneer de VPN-server zich in Nederland bevindt. Verder dient de verbinding snel genoeg te zijn voor het weergeven van videobeelden. Sommige aanbieders bieden een proefperiode aan, zodat je het gratis kunt uitproberen. Een voorbeeld hiervan is de dienst VyprVPN van Golden Frog. Je mag deze dienst vrijblijvend drie dagen uitproberen. Ga naar www.goldenfrog.com en kies achtereenvolgens voor VyprVPN /Start een gratis proef / Begin gratis proefperiode. Vul het volledige formulier in. Een nadeel is dat je betaalgegevens van PayPal of een creditcard dient achter te laten. Als je VyprVPN binnen drie dagen annuleert, ontvang je geen rekening. Klik onderaan op Begin gratis proefperiode om je definitief in te schrijven. Klik daarna op de bevestigingslink die je op het opgegeven e-mailadres ontvangt en meld je aan met de inloggegevens.

06 VPN-verbinding configureren

Nadat je een VyprVPN-account hebt aangemaakt, kom je in een online beheerpaneel terecht. Klik aan de linkerkant op VyprVPN voor Windows of VyprVPN voor Mac. Dubbelklik op het zojuist gedownloade exe-bestand en neem de installatiewizard door. Bij enkele virusscanners gaan de alarmbellen af omdat je internetverkeer wordt omgeleid. Dit mag je gerust negeren. Geef het programma toestemming om een virtuele netwerkadapter te installeren.

Zodra het programma verschijnt, klik je op Log in. Typ je e-mailadres en het wachtwoord dat je bij het aanmaken van je account hebt gebruikt. Je klikt daarna op het locatiepictogram en kiest voor Toon alle server locaties. In het keuzemenu selecteer je Netherlands, waarna je bevestigt met Verbinden. Merk op dat er onder VyprVPN nu een ander IP-adres staat vermeld. Je kunt nu een willekeurige browser openen en Nederlandse uitzendingen terugkijken. Via het tandwielpictogram en Opties stel je eventueel in om automatisch met de VPN-server te verbinden zodra je Windows opstart.

©PXimport

06 VyprVPN is een gebruiksvriendelijke VPN-dienst waarbij je simpel een Nederlands IP-adres selecteert.

GemistDownloader

Je kunt er ook voor kiezen om televisieprogramma's in Nederland te downloaden, waarna je ze in het buitenland bekijkt op je laptop of tablet. Een handig hulpprogramma hiervoor is GemistDownloader. Tijdens de installatie installeer je desgewenst de bijbehorende browserplug-in, al is dat niet noodzakelijk. In het hoofdscherm geef je aan vanaf welke gemist-dienst je een tv-programma wilt downloaden, bijvoorbeeld NPO of RTL XL. Open in de browser de gewenste uitzending en kopieer de volledige weblink naar het lege invoerveld van GemistDownloader. Geef verder aan in welk bestandsformaat en welke resolutie je het videobestand wilt bewaren. Via Opslaan als selecteer je de doellocatie. Bevestig met Start downloaden om de uitzending op te slaan.

©PXimport

Met GemistDownloader sla je uitzendingen van gemist-diensten lokaal op.

07 Mobiele apps

Als je lid bent van VyprVPN, kun je zonder extra kosten de apps voor iOS en Android gebruiken. Je downloadt de apps vanuit de App Store of Play Store. Log vervolgens in met je gebruikersnaam en wachtwoord. Bij gebruik van Android kun je meteen aan de slag. Via het locatiepictogram kies je Nederland. Met Verbinden geef je de app toestemming om een VPN-verbinding op te zetten. Ten opzichte van Hola heb je nu als voordeel dat je ook de gemist-apps vanuit het buitenland kunt gebruiken. Op een iPhone of iPad kost het iets meer moeite om de VPN-functie te activeren. Na de installatie bevestig je met VyprVPN profiel installeren. Tik driemaal op Installeer om het VPN-profiel toe te voegen. Onderaan selecteer je middels het locatiepictogram een Nederlandse VPN-server. Druk daarna op Verbinden.

08 Abonnement opzeggen

Tijdens een buitenlandse weekendtrip, hoef je geen betaald account te nemen bij VyprVPN. Om te voorkomen dat deze aanbieder geld afschrijft, zet je het abonnement voortijdig stop. Surf naar www.goldenfrog.com en log rechtsboven via Controle Paneel in met je accountgegevens. Klik links op Account en kies bij iedere dienst voor Service verwijderen. Klik tot slot op Log Out om het online beheerpaneel af te sluiten.

©PXimport

08 Zet je account tijdig stop wanneer je niet wilt dat VyprVPN geld afschrijft van je creditcard of PayPal-rekening.

Eigen VPN-server

In plaats van in zee te gaan met een Nederlandse VPN-aanbieder, kun je ook zelf een eigen VPN-server inrichten. Het voordeel hiervan is dat het geen geld kost en meestal prima werkt. Je maakt vanuit het buitenland contact met je computer, NAS of router, waarna je via je eigen Nederlandse IP-adres kunt surfen. Voorwaarde is wel dat je een statisch IP-adres instelt en je router toestemming geeft om inkomende verbindingen te verwerken. Op onze website vind je een uitgebreide workshop over het instellen van je eigen VPN-server.

09 Deze zomer

Vol goede moed neem ik aankomende zomer mijn geprepareerde laptop, tablet en smartphone mee naar mijn vakantiebestemming in Frankrijk. Met behulp van Hola en VyprVPN kan het bijna niet misgaan, al blijft het natuurlijk altijd de vraag of gemist-diensten IP-adressen van VPN-servers in de toekomst niet blokkeren. Daarnaast is een stabiele wifi-verbinding natuurlijk een vereiste om videobestanden te streamen. Om teleurstellingen te voorkomen, is het een idee om voor de zekerheid de harde schijf vol te pompen met behulp van GemistDownloader. Daar kom ik de zomer wel mee door!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).

Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)

Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})

Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.