De nieuwe iPhone SE (2020) heeft de buitenkant van een iPhone 8, de belangrijkste specificaties van de iPhone 11-serie en een prijs vanaf 489 euro. Is dit de compacte, moderne en betaalbare iPhone waar we zo lang naar uit hebben gekeken? Je leest het in deze uitgebreide iPhone SE 2020 review.

De iPhone SE (2020) volgt de originele SE op die begin 2016 uitkwam vanaf 489 euro. De vernieuwde SE hanteert dezelfde startprijs. Modellen met meer opslaggeheugen zijn duurder. Met 489 euro is de SE met afstand de goedkoopste nieuwe iPhone van dit moment.

De iPhone 11 (review) begint bij 789 euro en de 11 Pro en 11 Pro Max (review) kosten meer dan duizend euro. Apple heeft natuurlijk bezuinigingen doorgevoerd om tot de lagere prijs te komen, maar de SE heeft ook genoeg overeenkomsten met zijn duurdere broers. Van dezelfde processor en ondersteuning voor draadloos opladen tot de iOS-software en minimaal 64GB opslaggeheugen: deze ‘budget’-iPhone lijkt heel wat in huis te hebben. In deze iPhone SE 2020 review zoek ik uit hoe hij presteert en waar je op inlevert ten opzichte van de iPhone 11-reeks.

©PXimport

Ontwerp: klein maar fijn

Laten we beginnen met de buitenkant, want die verschilt het meest. De iPhone SE (2020) heeft praktisch dezelfde behuizing als de iPhone 8. De verschillen zijn zo klein dat Apple bevestigt dat een iPhone 8-hoesje te gebruiken is om de nieuwe SE. Het toestel heeft een glazen behuizing, een 4,7-inch scherm met forse randen en een ronde knop met ingebouwde vingerafdrukscanner. Wie bekend is met het ontwerp van de iPhone 6, 7 en 8 – oftewel, bijna iedereen – zal de nieuwe SE herkennen als een typische iPhone.

Dat heeft voordelen: de smartphone past prima in je hand en weegt minder dan 150 gram. In vergelijking met de 4-inch iPhone SE uit 2016 is de vernieuwde SE groter en zwaarder, maar het verschil is behapbaar. De iPhone SE (2020) is zonder twijfel de kleinste en lichtste moderne smartphone, wat voor sommigen een belangrijk verkoopargument is.

©PXimport

De iPhone 11-modellen zijn aanzienlijk groter en zwaarder, maar ogen ook moderner door het voorkantvullende scherm en de Face ID-gezichtsbeveiliging. Die functie ontbreekt op de iPhone SE. Nu we vanwege het coronavirus steeds vaker een mondkapje dragen, is een vingerafdrukscanner echter geen gek idee. Gezichtsherkenning werkt immers slecht met een masker.

Het vertrouwde ontwerp betekent ook dat de iPhone SE (2020) er een stuk ouderwetser uitziet dan hij is. Ik vind het vooral jammer dat de randen rond het scherm nog steeds zo groot zijn. De iPhone X en nieuwer, maar ook alle Android-smartphones, laten zien dat smalle schermranden prima mogelijk zijn. Met smallere randen had de iPhone SE een groter scherm in dezelfde behuizing kunnen gebruiken, en de ruimte dus efficiënter kunnen benutten. Een iPhone 8-hoesje had dan niet gepast, maar dat lijkt me geen ramp.

Het scherm oogt kleurrijk en prima, maar kan door het lcd-paneel niet tippen aan de fraaiere oled-schermen van de iPhone 11 Pro, OnePlus 8 en andere dure smartphones. De hd-resolutie levert bovendien minder scherp beeld. Bij veel activiteiten is hd scherp genoeg, maar bij het inzoomen of lezen van tekst oogt het display wat minder scherp dan een full-hd-scherm.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Prettig is dat het toestel water- en stofbestendig is en draadloos kan opladen. Een 3,5mm-audiopoort ontbreekt helaas en een Lightning-naar-3,5mm-adapter ook. De inkoopprijs van de adapter is waarschijnlijk nog geen euro, maar de winkelprijs is een tientje. Apple stopt wel weer Lightning-oordopjes in de doos van de SE.

De snelste in zijn klasse

Onder de motorkap van de iPhone SE draait een A13 Bionic-chip, dezelfde processor als in de iPhone 11-reeks. Apple stopt hier 3 GB werkgeheugen bij, minder dan in de iPhone 11-serie (4GB). In de praktijk merk je dit nauwelijks. De iPhone SE voelt vaak even snel als zijn duurdere broers en is zonder twijfel de snelste smartphone in zijn prijsklasse. De processor draait alle games moeiteloos en is krachtig genoeg voor de toekomst.

Het minimale opslaggeheugen is met 64 GB ook even groot, en voldoende om heel wat apps, games en media op te slaan. Let erop dat de iPhone geen mogelijkheid biedt om het opslaggeheugen uit te breiden. Apple biedt daarom ook modellen met 128GB en 256GB aan. De meerprijs is opvallend sympathiek; 50 euro voor 128GB of 170 euro voor 256GB.

©PXimport

Prettig is dat de iPhone SE (2020) ondersteuning biedt voor wifi 6 (802.11ax), de nieuwste en snelste wifistandaard. De iPhone 11-serie is hier ook geschikt voor. Veel Android-smartphones van 500 euro kunnen alleen met wifi 5 (802.11ac) overweg. Net als de iPhone 11-reeks ondersteunt de vernieuwde SE ook e-sim: een digitale simkaart, en de sim van de toekomst. Op moment van schrijven bieden alleen T-Mobile en Simyo e-sim aan in Nederland.

Accuduur

In de iPhone SE (2020) zit een 1821 mAh accu. Even groot als de iPhone 8 uit 2017 en de kleinste smartphone-accu die er sindsdien is uitgebracht. De kleine accu houdt de iPhone SE licht en dun, maar betekent ook dat de telefoon weinig energie te bieden heeft. Bij normaal gebruik houdt de iPhone SE het zorgeloos een lange dag vol, iets langer dan de iPhone 8. Dat zal vooral komen door de energiezuinigere A13-processor. De iPhone 11-serie heeft een nog langere accuduur en laadt snel op met de 18W-adapter.

©PXimport

Bedraad of draadloos opladen

De SE kan dat alleen als je de adapter (35 euro) en usb-c-naar-lightning-kabel (25 euro) zelf koopt. In de doos zit namelijk een 5W-adapter – niet netjes. Ik snap dat Apple bezuinigingen doorvoert om tot de relatief scherpe verkoopprijs te komen, maar met een 5W-adapter kun je anno 2020 niet meer aankomen. Laden gaat nog steeds via de Lightning-poort. Hoewel die naar behoren werkt en voor iPhone-gebruikers vertrouwd is, had ik liever gezien dat de smartphone was overgestapt op usb-c. Vrijwel alle moderne (Android-)smartphones, tablets en laptops – ook die van Apple – gebruiken usb-c. De Europese Unie werkt aan een wetsvoorstel dat fabrikanten verplicht nieuwe telefoons met usb-c uit te rusten – Apple heeft protest aangetekend.

Handig is dat de iPhone SE (2020) de accu draadloos kan opladen. Deze functie zit sinds de iPhone 8 ingebouwd. Draadloos opladen gaat met maximaal 8W. Dat is niet snel en daarom vooral nuttig als je geen haast hebt, bijvoorbeeld omdat je gaat slapen.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

iPhone SE 2020 camera

Achterop de vernieuwde SE zit een 12 megapixel camera. Reparatiewebsite iFixit haalde de smartphone uit elkaar en concludeert dat het zeer waarschijnlijk is dat de camera identiek is aan die van de iPhone 8. De fotokwaliteit is anders omdat de iPhone SE een nieuwere processor gebruikt, waardoor functies als hdr beter uit de verf komen. Dat merk je in de praktijk: bij genoeg (dag)licht zijn de foto’s en video’s erg goed. Kleurrijk maar niet overdreven getint, scherp en met een mooi scherpte-diepte-effect. Foto's met een groot contrast ogen realistischer en minder overbelicht dan met de iPhone 8, die ik op een zonnige dag ter referentie ook meenam.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

De kwaliteit zit tussen de iPhone 8 en 11 in – die laatste gebruikt een andere sensor. Door die andere sensor heeft de iPhone 11-serie meer cameramogelijkheden, waaronder een nachtmodus. Die ontbreekt op de SE. De camera schiet ook in het donker foto’s op de automatische stand, terwijl de iPhone 11 via de nachtmodus een paar seconden langer de tijd neemt en een lichtere, scherpere foto maakt. Het verschil is duidelijk zichtbaar. Veel Android-toestellen in dit prijssegment hebben ook een nachtmodus.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Sowieso is het opvallend dat de iPhone SE maar één camera heeft. De iPhone 11 heeft er twee (normaal en groothoek) en op de 11 Pro-reeks zit nog een derde camera voor twee keer zoomen zonder kwaliteitsverlies. Het SE-model mist deze functies en dat maakt de camera beperkt. De meeste concurrerende Android-smartphones hebben ook twee of drie camera’s, al wisselt de kwaliteit per toestel. Feit is dat je de iPhone SE niet koopt vanwege zijn cameramogelijkheden. Gelukkig maakt die ene camera wel 'gewoon goede' foto's, en dat zal voor veel mensen genoeg zijn.

©PXimport

Voorop de iPhone SE zit een 7 megapixel selfiecamera, dezelfde als op de iPhone 8. Bij genoeg daglicht maakt de camera prima foto’s en kan je hem zeker gebruiken voor TikTok en videobellen. In het donker doet de camera het minder goed.

iOS en tot vijf jaar updates

Net als de 11-reeks draait de iPhone SE op iOS 13. De software is identiek. iOS is gebruiksvriendelijk, heeft een uitgebreide app- en gamewinkel (App Store) en ondersteunt functies als FaceTime en iMessage.

Een groot pluspunt is dat de smartphone vier tot vijf jaar software-updates krijgt. Dat geldt – al jaren – voor alle iPhones. Dat je minimaal vier jaar updates ontvangt, betekent dat de iPhone SE langdurig profiteert van nieuwe functies en beveiligingsupdates. Android-smartphones kunnen hier niet aan tippen, zelfs dure modellen niet. Samsung biedt het langst updates aan; maximaal vier jaar. Fairphone belooft vijf jaar updates, maar ik moet nog zien of de hardware van de midrange Fairphone 3 dat aankan.

©PXimport

Conclusie

De iPhone SE is niet de beste of goedkoopste smartphone van het jaar, maar biedt wel een indrukwekkende prijs-kwaliteitsverhouding. Het handzame toestel kan dankzij zijn uitstekende specificaties en goede software-ondersteuning jaren mee en dat is goed nieuws voor wie de nieuwste iPhone zoekt maar de 11-serie te groot en/of te duur vindt. Als je nu een iPhone 8 of ouder hebt, is de vernieuwde SE een uitstekende en betaalbare upgrade. Gebruik je nu een Plus-model, dan is het kleinere scherm een stap terug.

Voor bezitters van een Android-smartphone is de iPhone SE een minder voor de hand liggende keuze, met name vanwege iOS. Toch is hij het overwegen waard als je een compacte maar goede telefoon zoekt. Er is namelijk geen 500 euro kostende Android-smartphone die qua formaat, functies en software-ondersteuning kan tippen aan de iPhone SE.

Apple levert met de vernieuwde SE een van de meest interessante smartphones van 2020 af, en wie had dat een paar maanden geleden verwacht?

Zoek je een draadloze hoofdtelefoon met een uitstekend geluid? De HDB 630 is de eerste bluetooth-koptelefoon waarbij Sennheiser het 'Hi-Res Audio'-label op de productdoos heeft geplakt. Dus dat belooft wat! Is luxe koptelefoon zijn stevige adviesprijs van bijna vijfhonderd euro waard?

De Sennheiser HDB 630 is een stijlvol vormgegeven over-ear-hoofdtelefoon met een veilige kleurstelling van zwart en zilver. Beide schelpen hebben nogal dikke kussens van kunstleer die volledig over de oren vallen. In combinatie met de zacht gevoerde hoofdband is de pasvorm erg comfortabel. De klemdruk is trouwens wel wat steviger dan we van veel andere hoofdtelefoons gewend zijn. Hierdoor blijft de HDB 630 tijdens een wandeling of huishoudelijke klus goed op het hoofd zitten. Dankzij de draaibare oorschelpen en verstelbare hoofdband is het apparaat voor vrijwel iedereen geschikt. Luister je graag buitenshuis, dan is het belangrijk om te weten dat dit product geen IP-certificering heeft. Kijk dus uit voor een onverhoopte regenbui.

©Maikel Dijkhuizen

Inbegrepen accessoires

Zoals je van een product in deze prijsklasse mag verwachten, levert de Duitse audiospecialist een stevige opbergcase mee. Die is overigens wel iets groter vergeleken met de case die veel andere merken, zoals Sony en JBL, bij hun koptelefoons leveren. De HDB 630 heeft namelijk geen vouwmechanisme, waardoor de koptelefoon meer ruimte in beslag neemt.

Opvallend is de aanwezigheid van een bluetooth-dongel. Wanneer jouw computer geen bluetooth ondersteunt, kun je evengoed draadloos luisteren. Het is trouwens wel een usb-c-dongel. Check dus voor de zekerheid even of deze poort op jouw computer zit. De adapter ondersteunt een respectabele audioresolutie van maximaal 24 bit/192 kHz. Wanneer je de dongel op een geschikte smartphone of tablet aansluit, profiteer je van een hoge geluidskwaliteit.

Behalve bluetooth ontvangt deze koptelefoon als alternatief ook audiosignalen via twee fysieke ingangen, namelijk usb-c en een 3,5mm-audiopoort. De benodigde kabels zijn inbegrepen. Tot slot bevat de opbergcase een vliegtuigadapter.

©Maikel Dijkhuizen

Muziek luisteren

Zodra je de HDB 630 uit de draaghoes haalt, springt het apparaat vanzelf aan. De eerste klanken laten meteen een goede indruk achter, want deze bluetooth-hoofdtelefoon levert een kraakhelder en levendig geluid. Zowel het hoog, midden als laag zijn luid en duidelijk te horen, waardoor de HDB 630 niets uit de oorspronkelijke opname achterwege laat. Je hoort werkelijk ieder detail. Van metal tot klassiek; elk liedje klinkt kortweg prachtig. Een groot pluspunt is de doeltreffende noise cancelling-functie. We horen tijdens het luisteren nauwelijks omgevingsgeluid. Ideaal voor wie op luidruchtige plekken een podcast, audioboek, talkshow of radio-uitzending wil volgen. Volgens de fabrikant is een volgeladen accu goed voor een luistertijd tot ongeveer zestig uur.

©Sennheiser

Audiobediening

Deze hoofdtelefoon laat zich makkelijk bedienen. De buitenzijde van de rechteroorschelp heeft hiervoor een aanraakpaneel. Veeg omhoog of vooruit om respectievelijk het volume op te voeren en naar het volgende liedje te navigeren. Daarnaast kun je inkomende gesprekken aannemen (of weigeren) en noise cancelling inschakelen. Druk je tweemaal kort op de aan-uitknop, dan vertelt een vrouwelijke stem het resterende batterijpercentage.

Voor toegang tot meer audio-instellingen installeer je de uitgebreide Sennheiser Smart Control Plus-app op een smartphone. Switch bijvoorbeeld snel tussen geluidsopties als Podcast, Rock, Pop, Movie, Dance en Hip-Hop. Daarnaast kun je het basniveau omhoog krikken. Je stelt verder eenvoudig de mate van noise cancelling in. Je bepaalt hierbij zelf hoeveel omgevingsgeluid je hoort. Leuk is dat je in de Engelstalige app allerlei experimentele audio-instellingen kunt uitproberen. Ten slotte verschijnen er mogelijk ook soms nieuwe software-updates voor de hoofdtelefoon.

©Maikel Dijkhuizen

Sennheiser HDB 630 kopen?

Is het hoge prijskaartje van zo'n vijfhonderd euro geen bezwaar, dan haal je met de Sennheiser HDB 630 een hoogstaand audioproduct in huis. Deze over-ear-hoofdtelefoon zit comfortabel en klinkt werkelijk fantastisch. Overige voordelen zijn de stevige reishoes, lange accuduur, goede noise cancelling-functie en uitgebreide app. Houd er wel rekening mee dat de behuizing geen regen kan verdragen.

Meer koptelefoons van Sennheiser:

Het tweede seizoen van Battlefield 6 is na uitstel gisteren van start gegaan.

Het tweede seizoen had eigenlijk op 20 januari van start moeten gaan, maar dat werd vier weken uitgesteld omdat het tweede seizoen nog niet klaar voor release was. Dat is nu blijkbaar wel, en spelers van de shooter kunnen dan ook aan de slag met het tweede seizoen.

Het tweede seizoen bestaat uit drie fases van een maand, die elk nieuwe content met zich meebrengen. De eerste fase heet Extreme Measures en is begonnen. Spelers kunnen aan de slag met een nieuwe multiplayermap genaamd Contaminated, dat geschikt is voor alle gevechtsgroottes. Ook is er een nieuwe tijdelijk beschikbare modus in de vorm van VL-7 Strike, en de battle royale-game Battlefield RedSec krijgt de modi Gauntlet: Altered State en Battle Royale: Synthesis. Ook zijn er nieuwe wapens en gadgets.

De tweede fase heet Nightfall en start op 17 maart, en zal onder andere de nieuwe map Hagental Base en nieuwe Nightfall-modus - waarbij het nacht is en het zich dus slecht is - bevatten. Op 14 april begint de derde fase, Hunter / Prey, met een nieuwe gelimiteerde modus genaamd Operation Augur.

Battlefield 6 kwam afgelopen najaar uit voor pc, PlayStation 5 en Xbox Series-consoles en bleek een groot succes. In de eerste drie dagen werden er meer dan zeven miljoen exemplaren van verkocht. Tegelijkertijd kreeg de game concurrentie uit onverwachtse hoek, namelijk van de ook vorig najaar uitgekomen extraction shooter Arc Raiders.