Je zou denken dat de iPhone 11 de iPhone XS (10S) opvolgt. Maar eigenlijk is deze smartphone meer te vergelijken met de iPhone XR, die Apple vorig jaar gelijktijdig aankondigde. De iPhone 11 is niet Apple’s beste smartphone, dat is de iPhone 11 Pro. Maar is het een verstandige keuze? Dat lees je in deze review.

In 2018 lanceerde Apple de iPhone XR, een iets minder dure smartphone naast de iPhone XS, die op zijn beurt de iPhone X opvolgde. De iPhone XR voelde een beetje aan als een smartphone die expres wat minder goed gemaakt was om mensen alsnog over te halen voor de duurdere iPhone XS te kiezen. Dat gevoel heb ik nu iets minder, nu de iPhone XR op is gevolgd door deze iPhone 11 en de iPhone XS door de iPhone 11 Pro. Dat heeft te maken met het feit dat iPhone 11 Pro dankzij zijn camera indrukwekkender is dan de iPhone XS een jaar terug en ook de iPhone 11 een veelzijdigere camera heeft dan iPhone XR. Hierdoor kan deze nieuwe iPhone 11 op dat gebied ook meekomen met andere smartphones in deze prijsklasse. Tevens zijn prestaties van de iPhone 11 en iPhone 11 Pro nagenoeg gelijk.

Het ontwerp is onmiskenbaar, net als de iPhone XR is de smartphone is diverse fraaie kleuren verkrijgbaar en is de bouwkwaliteit dik in orde. Hoewel het toestel door zijn glazen achterzijde kwetsbaar is. Het maakt echter wel het draadloze opladen van de iPhone 11 mogelijk. De achterzijde van deze iPhone 11 heeft net als de Pro-uitvoering een vierkant camera-eiland, wat niet echt een fraai design is. Het vierkant steekt uit de behuizing en uit het vierkant steken de camera’s. Een hoesje is daardoor ook echt wel nodig om dit nog een beetje weg te werken.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Krachtige chipset

Ten opzichte van zijn voorganger heeft de iPhone 11 meer rekenkracht verkregen, sterker nog de A13-processor waar de iPhone 11 over beschikt is ook aanwezig op de iPhone 11 Pro. Deze processor is uitermate krachtig en presteert beter dan de Snapdragons waarmee Androids uitgerust zijn. Ook is de iPhone 11 redelijk zuinig in gebruik. Met een opgeladen accu kun je zo’n anderhalve dag doen, en dat is prima. Dat komt enerzijds door de accucapaciteit, die ietsje vergroot is ten opzichte van iPhone XR (3.110 mAh in plaats van 2.942 mAh), maar ook door de gebruikte onderdelen. Positief, in de vorm van de chipset en negatief in de vorm van het scherm, waar ik zo op terugkom.

Aanmerkingen

Toch zijn er dingen aan te merken op de iPhone 11, die ook niet goed waren op de iPhone XR van vorig jaar. Zo is er de prijs, die nog altijd niet in verhouding staat met wat je ervoor terugkrijgt. Ook het scherm is wat op niet goed genoeg. Waar LCD-panelen door concurrenten alleen gebruikt worden in budgetsmartphones en hoofwaardige oledpanelen de standaard zijn, durft Apple net als de iPhone XR de iPhone 11 te voorzien van een lcd-scherm, dat bovendien een te lage resolutie heeft die nog niet eens full-HD genoemd kan worden. En dat zie je, ondanks dat het scherm voor lcd-begrippen goede beeldkwaliteit biedt en de schermhelderheid in orde is. Apple’s marketing prijst het scherm aan met nietszeggende termen als ‘liquid retina’ en ‘het beste lcd scherm ooit’, maar het is een strik om een drol. Een smartphone van 800 euro verdient gewoon beter: oled en full-HD. Keerzijde is echter wel dat het verouderde scherm minder zwaar weegt op de accu, wat de aardige accuduur verklaart.

©PXimport

Rondom dit scherm zijn ook flinke schermranden aanwezig, evenals een scherminkeping aan de bovenzijde voor de microfoon, camera en andere sensoren. Fraai is het niet. Herkenbaar wel. Ook de andere aanmerkingen laten zich raden. De 3,5 mm-poort ontbreekt en zelfs naar een dongel kun je fluiten. Ook een snellader ontbreekt in de doos, punten waarmee Apple ongekend gierig overkomt. Wil je je toestel sneller opladen dan de 5 watt-oplader uit de doos, dan kun je nog eens 35 euro aftikken voor alleen de 18 watt stekker. Bovendien gaat het opladen nog altijd via de verouderd rakende Lightning-poort, terwijl de concurrentie en andere Apple-apparatuur al mijlenver voorop liggen met usb-c.

Camera van de iPhone 11

Het voelde vorig jaar flauw dat Apple ook op de camera beknibbelde bij de iPhone XR, terwijl de ontwikkelingen op dit gebied zo hard gaan. De camera maakte prima foto’s, maar functioneel bleven de mogelijkheden achter. Omdat de iPhone 11 is uitgerust met een dualcam, komt de camera qua mogelijkheden ook weer mee. Dankzij de twee lenzen heb je naast de mogelijkheid om gewone foto’s te maken, ook de mogelijkheid om groothoekfoto’s te maken. Waarmee je dus meer kunt vastleggen. Opvallend is dat de groothoeklens qua kwaliteit niet erg veel onderdoet, terwijl bij veel andere smartphones met meerdere lenzen je behoorlijk in moet boeten op de kwaliteit wanneer je de groothoeklens gebruikt. Ook is er een nachtmodus toegevoegd, waarmee je in het donker alsnog behoorlijk wat weet vast te leggen.

De camera van de iPhone 11 maakt kwalitatief erg goede foto’s. Realistisch, gedetailleerd en met een prima dynamisch bereik. Ondanks de nachtmodus weet de camera in moeilijke lichtomstandigheden echter niet de beste foto’s te maken. Wil je echter de allerbeste camera, dan kun je beter voor de iPhone 11 Pro kiezen, of de Huawei P30 Pro die functioneel veel meer kan met zijn nachtmodus en periscoop-zoomlens.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

©PXimport

©PXimport

De gewone camera (links) en de groothoekcamera (rechts) van de iPhone 11.

iOS 13

Natuurlijk draait de iPhone op Apple’s eigen besturingssysteem iOS 13. Het maakt de iPhone enerzijds bijzonder gebruiksvriendelijk en stabiel, maar anderzijds oogt het verouderd, statisch en voelt het voor gevorderde gebruikers als een gesloten inrichting, waarbij basisfuncties als het veranderen van de standaardbrowser nog altijd ontbreken. Daarentegen legt iOS je in een gespreid bedje van Apple-diensten en kan iedereen ermee overweg, of je nu 4 of 80 jaar oud bent. Het grootste voordeel is echter dat Apple zorgt voor prima ondersteuning middels updates, die niet alleen snel worden uitgerold, maar ook jarenlang deze updates blijven ontvangen.

Alternatieven voor de iPhone 11

Zelfs voor de betaalbaarste nieuwe iPhone betaal je schrikbarend veel te veel. Bedenk daarbij dat het basismodel (€ 809,-) van de iPhone 11 64GB heeft, wat een beetje karig is. Het is niet verrassend, bij Apple, maar wees je ervan bewust dat je voor minder geld beter kunt krijgen. Een Xiaomi Mi 9T Pro biedt voor praktisch de helft van de prijs een completere telefoon en als je vergelijkbare veiligheid en ondersteuning zoekt, kun je ook terecht bij de Google Pixel 3A of een smartphone met Android One.

Ten opzichte van de iPhone 11 Pro heb je met deze iPhone 11 wel een prima deal. De Pro-variant wint het met name op cameragebied en beschikt wel over een modern smartphonescherm, maar ben je bereid op deze gebieden genoegen te nemen met wat minder, dan bespaar je daar wel veel geld mee. Bovendien zijn de prestaties nagenoeg gelijk.

Conclusie: iPhone 11 kopen?

Met de iPhone 11 heb je weer een veilige keuze voor een smartphone waar je jaren mee vooruit kunt. De camera is veelzijdiger, wat wel zo prettig is, de chipset presteert uitmuntend en ook de accuduur is dik in orde. Alleen moet je genoegen nemen met een verouderd scherm en andere typische Apple-hebberigheid, zoals de prijs, ontbreken van een snellader, aansluitingen en het basis-opslaggeheugen.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.