Je zou denken dat de iPhone 11 de iPhone XS (10S) opvolgt. Maar eigenlijk is deze smartphone meer te vergelijken met de iPhone XR, die Apple vorig jaar gelijktijdig aankondigde. De iPhone 11 is niet Apple’s beste smartphone, dat is de iPhone 11 Pro. Maar is het een verstandige keuze? Dat lees je in deze review.

In 2018 lanceerde Apple de iPhone XR, een iets minder dure smartphone naast de iPhone XS, die op zijn beurt de iPhone X opvolgde. De iPhone XR voelde een beetje aan als een smartphone die expres wat minder goed gemaakt was om mensen alsnog over te halen voor de duurdere iPhone XS te kiezen. Dat gevoel heb ik nu iets minder, nu de iPhone XR op is gevolgd door deze iPhone 11 en de iPhone XS door de iPhone 11 Pro. Dat heeft te maken met het feit dat iPhone 11 Pro dankzij zijn camera indrukwekkender is dan de iPhone XS een jaar terug en ook de iPhone 11 een veelzijdigere camera heeft dan iPhone XR. Hierdoor kan deze nieuwe iPhone 11 op dat gebied ook meekomen met andere smartphones in deze prijsklasse. Tevens zijn prestaties van de iPhone 11 en iPhone 11 Pro nagenoeg gelijk.

Het ontwerp is onmiskenbaar, net als de iPhone XR is de smartphone is diverse fraaie kleuren verkrijgbaar en is de bouwkwaliteit dik in orde. Hoewel het toestel door zijn glazen achterzijde kwetsbaar is. Het maakt echter wel het draadloze opladen van de iPhone 11 mogelijk. De achterzijde van deze iPhone 11 heeft net als de Pro-uitvoering een vierkant camera-eiland, wat niet echt een fraai design is. Het vierkant steekt uit de behuizing en uit het vierkant steken de camera’s. Een hoesje is daardoor ook echt wel nodig om dit nog een beetje weg te werken.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Krachtige chipset

Ten opzichte van zijn voorganger heeft de iPhone 11 meer rekenkracht verkregen, sterker nog de A13-processor waar de iPhone 11 over beschikt is ook aanwezig op de iPhone 11 Pro. Deze processor is uitermate krachtig en presteert beter dan de Snapdragons waarmee Androids uitgerust zijn. Ook is de iPhone 11 redelijk zuinig in gebruik. Met een opgeladen accu kun je zo’n anderhalve dag doen, en dat is prima. Dat komt enerzijds door de accucapaciteit, die ietsje vergroot is ten opzichte van iPhone XR (3.110 mAh in plaats van 2.942 mAh), maar ook door de gebruikte onderdelen. Positief, in de vorm van de chipset en negatief in de vorm van het scherm, waar ik zo op terugkom.

Aanmerkingen

Toch zijn er dingen aan te merken op de iPhone 11, die ook niet goed waren op de iPhone XR van vorig jaar. Zo is er de prijs, die nog altijd niet in verhouding staat met wat je ervoor terugkrijgt. Ook het scherm is wat op niet goed genoeg. Waar LCD-panelen door concurrenten alleen gebruikt worden in budgetsmartphones en hoofwaardige oledpanelen de standaard zijn, durft Apple net als de iPhone XR de iPhone 11 te voorzien van een lcd-scherm, dat bovendien een te lage resolutie heeft die nog niet eens full-HD genoemd kan worden. En dat zie je, ondanks dat het scherm voor lcd-begrippen goede beeldkwaliteit biedt en de schermhelderheid in orde is. Apple’s marketing prijst het scherm aan met nietszeggende termen als ‘liquid retina’ en ‘het beste lcd scherm ooit’, maar het is een strik om een drol. Een smartphone van 800 euro verdient gewoon beter: oled en full-HD. Keerzijde is echter wel dat het verouderde scherm minder zwaar weegt op de accu, wat de aardige accuduur verklaart.

©PXimport

Rondom dit scherm zijn ook flinke schermranden aanwezig, evenals een scherminkeping aan de bovenzijde voor de microfoon, camera en andere sensoren. Fraai is het niet. Herkenbaar wel. Ook de andere aanmerkingen laten zich raden. De 3,5 mm-poort ontbreekt en zelfs naar een dongel kun je fluiten. Ook een snellader ontbreekt in de doos, punten waarmee Apple ongekend gierig overkomt. Wil je je toestel sneller opladen dan de 5 watt-oplader uit de doos, dan kun je nog eens 35 euro aftikken voor alleen de 18 watt stekker. Bovendien gaat het opladen nog altijd via de verouderd rakende Lightning-poort, terwijl de concurrentie en andere Apple-apparatuur al mijlenver voorop liggen met usb-c.

Camera van de iPhone 11

Het voelde vorig jaar flauw dat Apple ook op de camera beknibbelde bij de iPhone XR, terwijl de ontwikkelingen op dit gebied zo hard gaan. De camera maakte prima foto’s, maar functioneel bleven de mogelijkheden achter. Omdat de iPhone 11 is uitgerust met een dualcam, komt de camera qua mogelijkheden ook weer mee. Dankzij de twee lenzen heb je naast de mogelijkheid om gewone foto’s te maken, ook de mogelijkheid om groothoekfoto’s te maken. Waarmee je dus meer kunt vastleggen. Opvallend is dat de groothoeklens qua kwaliteit niet erg veel onderdoet, terwijl bij veel andere smartphones met meerdere lenzen je behoorlijk in moet boeten op de kwaliteit wanneer je de groothoeklens gebruikt. Ook is er een nachtmodus toegevoegd, waarmee je in het donker alsnog behoorlijk wat weet vast te leggen.

De camera van de iPhone 11 maakt kwalitatief erg goede foto’s. Realistisch, gedetailleerd en met een prima dynamisch bereik. Ondanks de nachtmodus weet de camera in moeilijke lichtomstandigheden echter niet de beste foto’s te maken. Wil je echter de allerbeste camera, dan kun je beter voor de iPhone 11 Pro kiezen, of de Huawei P30 Pro die functioneel veel meer kan met zijn nachtmodus en periscoop-zoomlens.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

©PXimport

©PXimport

De gewone camera (links) en de groothoekcamera (rechts) van de iPhone 11.

iOS 13

Natuurlijk draait de iPhone op Apple’s eigen besturingssysteem iOS 13. Het maakt de iPhone enerzijds bijzonder gebruiksvriendelijk en stabiel, maar anderzijds oogt het verouderd, statisch en voelt het voor gevorderde gebruikers als een gesloten inrichting, waarbij basisfuncties als het veranderen van de standaardbrowser nog altijd ontbreken. Daarentegen legt iOS je in een gespreid bedje van Apple-diensten en kan iedereen ermee overweg, of je nu 4 of 80 jaar oud bent. Het grootste voordeel is echter dat Apple zorgt voor prima ondersteuning middels updates, die niet alleen snel worden uitgerold, maar ook jarenlang deze updates blijven ontvangen.

Alternatieven voor de iPhone 11

Zelfs voor de betaalbaarste nieuwe iPhone betaal je schrikbarend veel te veel. Bedenk daarbij dat het basismodel (€ 809,-) van de iPhone 11 64GB heeft, wat een beetje karig is. Het is niet verrassend, bij Apple, maar wees je ervan bewust dat je voor minder geld beter kunt krijgen. Een Xiaomi Mi 9T Pro biedt voor praktisch de helft van de prijs een completere telefoon en als je vergelijkbare veiligheid en ondersteuning zoekt, kun je ook terecht bij de Google Pixel 3A of een smartphone met Android One.

Ten opzichte van de iPhone 11 Pro heb je met deze iPhone 11 wel een prima deal. De Pro-variant wint het met name op cameragebied en beschikt wel over een modern smartphonescherm, maar ben je bereid op deze gebieden genoegen te nemen met wat minder, dan bespaar je daar wel veel geld mee. Bovendien zijn de prestaties nagenoeg gelijk.

Conclusie: iPhone 11 kopen?

Met de iPhone 11 heb je weer een veilige keuze voor een smartphone waar je jaren mee vooruit kunt. De camera is veelzijdiger, wat wel zo prettig is, de chipset presteert uitmuntend en ook de accuduur is dik in orde. Alleen moet je genoegen nemen met een verouderd scherm en andere typische Apple-hebberigheid, zoals de prijs, ontbreken van een snellader, aansluitingen en het basis-opslaggeheugen.

Onderweg telt soms iedere gram, zeker als je veel reist. Voor wie niet houdt van een zware rugtas heeft HP de OmniBook 7 Aero. Deze laptop weegt nog geen kilogram, maar heeft toch een processor met 8 cores in combinatie met 32 GB RAM. Dat klinkt als een uitstekend product voor wie veel onderweg is. Of dat echt zo is? Wij hebben hem getest.

Natuurlijk wist ik dat de HP OmniBook 7 Aero ongeveer een kilogram weegt, maar toch was ik positief verrast toen ik hem uit de doos haalde. De OmniBook 7 Aero is zó licht dat het bijna een stuk speelgoed lijkt. Dat is gelukkig niet het geval, want de behuizing van een aluminium-magnesium-legering zit ondanks het geringe gewicht degelijk in elkaar. Het is daardoor een laptop die je zonder zorgen in je rugtas stopt, waarna je eigenlijk niet meer merkt dat je hem bij je hebt. Mijn eigen laptop is met 1,35 kilogram ook niet bijzonder zwaar, maar toch voel ik een duidelijk verschil als ik de OmniBook 7 Aero meeneem. Fijn als je dagelijks met de trein naar kantoor of studie gaat.

©Jeroen Boer - ID.nl

Waar ik ook blij van word, is dat HP ondanks de compacte behuizing toch in een fijne verzameling aansluitingen heeft voorzien. Natuurlijk wordt de basis tegenwoordig gedekt door usb-c en daarvan krijg je er twee die allebei geschikt zijn voor zowel laden als het aansluiten van een beeldscherm. Thuis of op kantoor kun je hem dus met één kabel aansluiten op je werkplek. Maar omdat je een lichte laptop waarschijnlijk juist onderweg gebruikt, is het fijn dat HP je ook twee normale usb-poorten, een HDMI-aansluiting en een headsetaansluiting geeft. Zo kun je hem ook gewoon gebruiken op plekken waar nog een oudere monitor of beamer staat en heb je ook voor een usb-stickje geen adapter nodig. Het enige dat een klein beetje jammer is, is dat de usb-c-poorten geen usb 4 ondersteunen terwijl de gebruikte processor dat op zich wel kan.

©Jeroen Boer - ID.nl

Lekker tikken

Als je het scherm openklapt, wordt het palmgedeelte in een lichte hoek gezet zodat je fijner kunt tikken. Dat is op de OmniBook sowieso geen straf. Het toetsenbord heeft een prettige aanslag met duidelijke feedback. Prettig, zeker als je net als ik veel met teksten werkt. Het toetsenbord ziet er met zijn grijze toetsen ook overzichtelijk uit en heeft toetsverlichting in twee helderheidsstanden. Een eigenschap die wat mij betreft vooral weer onderweg als je werkt op allerlei ongunstige locaties onmisbaar is. De touchpad met geïntegreerde fysieke knop laat zich eerder omschrijven als oké. Het geheel werkt op zich goed, maar voelt wel minder premium dan het uitstekende toetsenbord.

©Jeroen Boer - ID.nl

Geen last van spiegeling

Het 13,3inch-scherm maakt gebruik van een IPS-paneel en heeft een resolutie van 2560 × 1600 pixels. Hierdoor krijg je goede inkijkhoeken en een scherp beeld. Handig voor onderweg is dat HP het paneel mat heeft afgewerkt, zodat je geen last hebt van storende lichtinval. Ook de helderheid is voor veel omstandigheden hoog genoeg. Verder is het scherm niet heel bijzonder. Zo wordt er slechts een maximale verversingssnelheid van 60 Hz ondersteund, terwijl steeds meer duurdere laptops schermen met een hogere verversingssnelheid hebben. Dat heeft misschien ook iets met de accuduur te maken, iets waarover je verderop meer leest. Boven het scherm vind je een prima webcam die ook geschikt is voor inloggen met gezichtsherkenning via Windows Hello. Prettig is dat de webcam een schuifje heeft om de lens fysiek te bedekken; zo weet je zeker dat je niet bespied wordt.

©Jeroen Boer - ID.nl

Goede prestaties

Op papier stelt de configuratie met een Ryzen AI 7 350, 32 GB RAM en een 1TB-ssd niet teleur. Misschien is 32 GB RAM een beetje overdreven voor een laptop die zich niet laat omschrijven als workstation, maar het is voor een laptop waarvan je het geheugen niet kunt uitbreiden ook weer niet heel gek. Dit is wellicht juist het moment om nog even je slag te slaan voordat laptops met veel geheugen veel duurder worden. De opslag wordt verzorgd door een ssd van 1 TB die gewoon prima presteert. Het is een M.2-ssd die je eventueel kunt vervangen als je opslag tekort komt.

De Ryzen AI 7 350 combineert vier normale met vier energiezuinige cores en heeft een npu die voldoet aan de eisen voor een Copilot+-pc. Je krijgt dus alle extra AI-functies van Windows 11. De prestaties van de chip zijn goed en de laptop scoort een mooie 7527 punten in PCMark 10. Ook de score van 1975 en 12433 punten in CineBench R23 voor respectievelijk single-core- en multi-core-prestaties zijn voor een mobiele processor uitstekend. De prestaties kennen bovendien weinig verval als je de laptop langdurig aan het werk zet. Helaas verandert de koeling dan wel in een soort stofzuiger: de laptop laat goed van zich horen als je hem wat langer aan het werk zet. Bij lichte dingen als browsen of tekstverwerken is de laptop gelukkig wel stil.

©Jeroen Boer - ID.nl

Best wel kleine accu

Wanneer een laptop zo dun en licht mogelijk is, kan het bijna niet anders dan dat er ergens concessies gedaan zijn. Dat is in het geval van deze HP overduidelijk de accu, want een accu met een capaciteit van slechts 43 Wh is tegenwoordig wel heel magertjes. Toch wist de HP me positief te verrassen, want de werktijd bij alledaagse (kantoor)werkzaamheden is met zo'n 12 uur helemaal niet zo verkeerd. Natuurlijk zijn er genoeg laptops met een veel langere accuduur (waaronder de eveneens ook superlichte ASUS ZenBook A14), maar een echte dealbreaker is de werktijd ook weer niet.

©Jeroen Boer - ID.nl

En gamen?

De Ryzen AI 7 350 heeft een geïntegreerde AMD Radeon 860M-gpu en is volgens AMD ook geschikt voor gamen. Je kunt natuurlijk niet verwachten dat een geïntegreerde gpu echt topprestaties biedt. Een score van 2571 punten in 3D mark Time Spy is in ieder geval niet heel indrukwekkend. Ik heb Shadow of the Tomb Raider geïnstalleerd, een spel waarvan ik weet dat het inmiddels goed speelbaar is op een geïntegreerde gpu. Het is een spel van alweer zeven jaar oud, maar grafisch nog altijd mooi. Om op Full HD een beetje soepel te kunnen spelen, moest ik kiezen voor de voorinstelling Lowest waarmee je zo'n 54 fps haalt. Opvallend is dat er met AI-upscaler Intel XeSS niet significant meer frames gehaald worden. Jammer, want op andere laptops heb ik goede ervaringen met zulke AI-upscalers. Het hangt natuurlijk ook een beetje van het spel af en een titel met ondersteuning voor AMD's eigen FSR presteert misschien wel wat beter. De prestaties in Shadow of the Tomb Raider geven wel een goed beeld van de mogelijkheden. Voor soepel gamen zul je wat oudere spellen met lagere kwaliteitsinstellingen of esports-titels moeten spelen. Dit klinkt misschien teleurstellend, maar voor een dunne en lichte ultrabook zijn de prestaties helemaal niet zo verkeerd. 

Conclusie

De HP OmniBook 7 Aero is al met al een heel fijne laptop en dat komt voor een groot deel door het gewicht. Je moet hem dus ook vooral overwegen als je echt een lichte laptop wilt hebben. De laptop weegt nog geen kilo, waardoor je hem altijd makkelijk meeneemt. Ondanks het lage gewicht zijn de prestaties prima en kun je comfortabel werken. Over de stevigheid hoef je je geen zorgen te maken; de aluminium-magnesiumbehuizing is lekker degelijk. Natuurlijk heeft HP wel wat concessies moeten doen om dat lage gewicht te bereiken. Zo is de accucapaciteit niet heel indrukwekkend, al overleef je met 12 uur werktijd op zich wel een werkdag. Voor hetzelfde geld kun je zeker laptops kopen waar je langer op kunt werken, maar die wegen dan ook een stuk meer dan een kilo.

Sony zou overwegen de PlayStation 6 intern uit te stellen en de console pas ergens na 2028 uit te brengen.

Dat meent MST Financial-analist David Gibson via Sandstone Insights Japan. Hoewel de PlayStation 5 al meer dan vijf jaar beschikbaar is - de console kwam eind 2020 uit - is het volgens hem onwaarschijnlijk dat Sony de PlayStation 6 binnenkort uitbrengt.

"Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen", zo stelt Gibson. Hij verwacht dat de nieuwe console pas ergens na 2028 uitkomt - op zijn vroegst dus in 2029.

PlayStation 6 is nog niet aangekondigd

Sony zelf heeft nog geen officiële releaseperiode gegeven voor de PlayStation 6. De console is immers nog niet officieel aangekondigd, al is het logisch dat het bedrijf achter de schermen al aan een opvolger van de PlayStation 5 werkt.

Eerder gingen er al wel geruchten over een PS6-release in 2027 of 2028, maar volgens bovengenoemde analyse wordt het dus pas later. Er gaan ook geruchten dat Sony twee apparaten wil uitbrengen: een traditionele console en een hybride versie die ook als handheld gebruikt kan worden - vergelijkbaar met de Nintendo Switch dus.

Reden voor vertraging

Een van de redenen voor een vertraagde komst van PlayStation 6 kunnen de alsmaar stijgende prijzen voor geheugen zijn. Prijzen van RAM (Random Access Memory) stijgen alsmaar doordat er massaal RAM nodig is om het alsmaar populairder wordende AI werkende te houden. RAM is echter nodig in spelcomputers.

De theorie is dat bedrijven nu hun plannen voor nieuwe consoles uitstellen, omdat de prijzen voor RAM zo hoog liggen. Dat zou immers betekenen dat men ook hogere prijzen voor nieuwe consoles moet vragen, en dat zou eventueel een negatief effect op het succes van deze consoles kunnen hebben.

Valkuil van uitstel

Het intern uitstellen van de PlayStation 6 - of andere consoles - kan echter een prijzige aangelegenheid zijn voor bedrijven. Sony heeft vele miljoenen dollars in de ontwikkeling van een nieuwe console gestoken en mogelijk de technologie die in deze console zit gekozen.

Door de PlayStation 6 uit te stellen, veroudert de technologie in de console ook, en komt het bedrijf voor een lastige keuze te staan: gooit Sony de vele miljoenen aan onderzoekskosten weg om nieuwe specificaties samen te stellen, of brengt het bedrijf op een later moment een console met ietwat achterhaalde specificaties uit?