Een kwart van ons energieverbruik gaat naar warmwater. Wil je de kosten zo laag mogelijk houden, dan kan een zonnestroomboiler de oplossing zijn. Deze boiler produceert warm water met behulp van zonnepanelen en verhoogt het zelfverbruik van zonnestroom. Hoe kan dat? En is een zonnestroomboiler dan niet hetzelfde als een zonneboiler?

Lees ook: Zo verbruik je zelf meer van je eigen zonnestroom

Zonnestroomboiler: rechtstreeks stroom van de zonnepanelen

Een zonnestroomboiler is een boiler met een verwarmingselement dat water via zelfopgewekte stroom van zonnepanelen verwarmt. Die elektriciteit van deze boiler is anders dan de stroom die je thuis uit het stopcontact haalt. Alle toestellen in huis werken op wisselstroom (AC, alternating current). Zonder al te technisch te worden: bij wisselstroom wisselt de positieve pool 50 keer per seconde met de negatieve pool. Fotovoltaïsche zonnepanelen (PV-panelen) produceren echter gelijkstroom (DC, direct current). De ene pool blijft constant positief, de andere pool negatief, net zoals bij een autobatterij. Daarom zijn onze zonnepanelen verbonden met een omvormer die gelijkstroom omzet in wisselstroom die bruikbaar is voor onze verlichting en elektrische toestellen. Een zonnestroomboiler heeft een verwarmingselement op gelijkstroom. Dat maakt dat dit toestel rechtstreeks stroom tapt van de zonnepanelen zonder dat die elektriciteit nog langs de omvormer moet. Doordat de zonnepanelen rechtstreeks worden aangesloten op het verwarmingselement van de boiler gaat er geen elektrische energie verloren. De zonnestroomboiler maakt dus heel efficiënt gebruik van de zelfopgewekte zonnestroom. 

©BS | ID.nl

Meer zelfverbruik

Met het verdwijnen van de salderingsregeling is het belangrijk dat je zoveel mogelijk zelfopgewekte zonnestroom verbruikt in plaats van die terug te leveren. Wanneer de salderingsregeling wordt afgeschaft, ontvang je voor verkochte stroom slechts een paar cent per kWh (0,03 - 0,09 euro), terwijl je voor de ingekochte stroom gemiddeld 0,31 euro betaalt. Met een zonnestroomboiler verhoog je het verbruik van zelfopgewekte stroom van je zonnepanelen. Wie vandaag zonnepanelen op zijn dak heeft, gebruikt gemiddeld slechts 30 procent van de eigen opgewekte stroom. De rest wordt geïnjecteerd in het stroomnet. Met een zonnestroomboiler verbruik je tot 80 procent van de zelfgeproduceerde zonnestroom. Hierdoor verminderen ook de vaste terugleveringskosten. 

Bij te veel en te weinig zon

De sturing van deze boiler monitort wat er gebeurt met de zonnestroom die je zonnepanelen produceren. De stroom van de PV-panelen zal eerst worden gebruikt om het tapwater te verwarmen. Pas wanneer het sanitair water de ingestelde temperatuur heeft bereikt, schakelt de thermostaatregeling de zonnestroom door naar de omvormer. In de zomer als er veel elektriciteit is, stuurt de zonnestroomboiler het overschot aan elektrische energie naar de omvormer die de stroom omzet in wisselstroom zodat die nuttig kan worden gebruikt of terug het net in gaat. Leveren de zonnepanelen te weinig energie, dan kan het water worden naverwarmd door elektriciteit van het net of door gas. Samengevat: een zonnestroomboiler haalt zijn stroom rechtstreeks van de PV-zonnepanelen zonder tussenkomst van de omvormer. Daarom noemt men dit vaak ook de PV-boiler. Zo'n zonnestroomboiler kost ongeveer twee keer zoveel als een klassieke boiler. 

Zonneboiler: verwarmen met zonnewarmte in plaats van elektriciteit

Een zonneboiler werkt met andere zonnepanelen dan degene die stroom opwekken. Hier gaat het om vlakke plaatcollectoren of buizencollectoren op het dak die door de zon worden verwarmd. We hebben het dus over thermische panelen in plaats van fotovoltaïsche panelen. Deze panelen sturen de warmte via een gesloten circuit gevuld met vloeistof naar de boiler. Sommige mensen denken ten onrechte dat in deze opstelling het warm water van de douche eerst door de dakcollectoren is gepasseerd. Maar dat is onmogelijk, want het circuit tussen de thermische panelen en de boiler is gesloten en gevuld met water gemengd met glycol (antivries). Uiteindelijk draagt dit circuit door middel van een warmtewisselaar de energie van de zonnepanelen over aan de inhoud van de boiler. Afhankelijk van de capaciteit is zo'n buffervat 300 tot 1000 liter groot. Dit is een duurder systeem dan de zonnestroomboiler. De terugverdientijd ligt tussen de 15 à 18 jaar, want het gaat om een complexe installatie.

Lees ook het uitgebreide artikel Dit moet je weten over de zonneboiler

©Studio Harmony

Installatie zonneboiler is complexer

De installatie van een zonneboiler of zonnecollector is ingewikkelder. Er zijn pompen en leidingen nodig die naar dak gaan om daar de vlakkeplaat of de heatpipes te bereiken. Als je rekening houdt met de aanschaf, installatie en rendement, dan wint de zonnestroomboiler. Op dit ogenblik kennen we alleen de NIBE PV boiler die zowel een gelijkstroom- als een extra wisselstroomelement heeft om zowel in de zomer als tijdens de donkere dagen het maximale rendement te halen. Ook bij de zonneboiler kan een andere energiebron zoals een gasbrander of een warmtepomp bijspringen door middel van een naverwarmer. Een zonneboiler kan zijn opgewekte warmte in de zomer soms niet kwijt. Dat kan een probleem zijn in periodes dat je geen warm water verbruikt, bijvoorbeeld wanneer je met vakantie bent. 

Hybride zonnestroomboiler

Naast de normale zonnestroomboilers bestaan er ook hybride zonnestroomboilers. Die hebben naast het gelijkstroomelement (DC) nog een verwarmingsspiraal met indirecte verwarming via de cv-ketel of warmtepomp, of een weerstand op wisselstroom (AC) voor de verwarming via het stroomnet. Hierdoor is de voorraad water in de hybride zonneboiler altijd ingesteld op 55°C, meer dan voldoende voor de douche. Wanneer de PV-panelen meer stroom leveren, kan de temperatuur zelfs oplopen tot 75°C. De term 'hybride' slaat hier op het feit dat de zonnestroomboiler verschillende energiebronnen aanspreekt: zonnestroom en een cv-ketel of het stroomnet.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.