Een kwart van ons energieverbruik gaat naar warmwater. Wil je de kosten zo laag mogelijk houden, dan kan een zonnestroomboiler de oplossing zijn. Deze boiler produceert warm water met behulp van zonnepanelen en verhoogt het zelfverbruik van zonnestroom. Hoe kan dat? En is een zonnestroomboiler dan niet hetzelfde als een zonneboiler?

Lees ook: Zo verbruik je zelf meer van je eigen zonnestroom

Zonnestroomboiler: rechtstreeks stroom van de zonnepanelen

Een zonnestroomboiler is een boiler met een verwarmingselement dat water via zelfopgewekte stroom van zonnepanelen verwarmt. Die elektriciteit van deze boiler is anders dan de stroom die je thuis uit het stopcontact haalt. Alle toestellen in huis werken op wisselstroom (AC, alternating current). Zonder al te technisch te worden: bij wisselstroom wisselt de positieve pool 50 keer per seconde met de negatieve pool. Fotovoltaïsche zonnepanelen (PV-panelen) produceren echter gelijkstroom (DC, direct current). De ene pool blijft constant positief, de andere pool negatief, net zoals bij een autobatterij. Daarom zijn onze zonnepanelen verbonden met een omvormer die gelijkstroom omzet in wisselstroom die bruikbaar is voor onze verlichting en elektrische toestellen. Een zonnestroomboiler heeft een verwarmingselement op gelijkstroom. Dat maakt dat dit toestel rechtstreeks stroom tapt van de zonnepanelen zonder dat die elektriciteit nog langs de omvormer moet. Doordat de zonnepanelen rechtstreeks worden aangesloten op het verwarmingselement van de boiler gaat er geen elektrische energie verloren. De zonnestroomboiler maakt dus heel efficiënt gebruik van de zelfopgewekte zonnestroom. 

©BS | ID.nl

Meer zelfverbruik

Met het verdwijnen van de salderingsregeling is het belangrijk dat je zoveel mogelijk zelfopgewekte zonnestroom verbruikt in plaats van die terug te leveren. Wanneer de salderingsregeling wordt afgeschaft, ontvang je voor verkochte stroom slechts een paar cent per kWh (0,03 - 0,09 euro), terwijl je voor de ingekochte stroom gemiddeld 0,31 euro betaalt. Met een zonnestroomboiler verhoog je het verbruik van zelfopgewekte stroom van je zonnepanelen. Wie vandaag zonnepanelen op zijn dak heeft, gebruikt gemiddeld slechts 30 procent van de eigen opgewekte stroom. De rest wordt geïnjecteerd in het stroomnet. Met een zonnestroomboiler verbruik je tot 80 procent van de zelfgeproduceerde zonnestroom. Hierdoor verminderen ook de vaste terugleveringskosten. 

Bij te veel en te weinig zon

De sturing van deze boiler monitort wat er gebeurt met de zonnestroom die je zonnepanelen produceren. De stroom van de PV-panelen zal eerst worden gebruikt om het tapwater te verwarmen. Pas wanneer het sanitair water de ingestelde temperatuur heeft bereikt, schakelt de thermostaatregeling de zonnestroom door naar de omvormer. In de zomer als er veel elektriciteit is, stuurt de zonnestroomboiler het overschot aan elektrische energie naar de omvormer die de stroom omzet in wisselstroom zodat die nuttig kan worden gebruikt of terug het net in gaat. Leveren de zonnepanelen te weinig energie, dan kan het water worden naverwarmd door elektriciteit van het net of door gas. Samengevat: een zonnestroomboiler haalt zijn stroom rechtstreeks van de PV-zonnepanelen zonder tussenkomst van de omvormer. Daarom noemt men dit vaak ook de PV-boiler. Zo'n zonnestroomboiler kost ongeveer twee keer zoveel als een klassieke boiler. 

Zonneboiler: verwarmen met zonnewarmte in plaats van elektriciteit

Een zonneboiler werkt met andere zonnepanelen dan degene die stroom opwekken. Hier gaat het om vlakke plaatcollectoren of buizencollectoren op het dak die door de zon worden verwarmd. We hebben het dus over thermische panelen in plaats van fotovoltaïsche panelen. Deze panelen sturen de warmte via een gesloten circuit gevuld met vloeistof naar de boiler. Sommige mensen denken ten onrechte dat in deze opstelling het warm water van de douche eerst door de dakcollectoren is gepasseerd. Maar dat is onmogelijk, want het circuit tussen de thermische panelen en de boiler is gesloten en gevuld met water gemengd met glycol (antivries). Uiteindelijk draagt dit circuit door middel van een warmtewisselaar de energie van de zonnepanelen over aan de inhoud van de boiler. Afhankelijk van de capaciteit is zo'n buffervat 300 tot 1000 liter groot. Dit is een duurder systeem dan de zonnestroomboiler. De terugverdientijd ligt tussen de 15 à 18 jaar, want het gaat om een complexe installatie.

Lees ook het uitgebreide artikel Dit moet je weten over de zonneboiler

©Studio Harmony

Installatie zonneboiler is complexer

De installatie van een zonneboiler of zonnecollector is ingewikkelder. Er zijn pompen en leidingen nodig die naar dak gaan om daar de vlakkeplaat of de heatpipes te bereiken. Als je rekening houdt met de aanschaf, installatie en rendement, dan wint de zonnestroomboiler. Op dit ogenblik kennen we alleen de NIBE PV boiler die zowel een gelijkstroom- als een extra wisselstroomelement heeft om zowel in de zomer als tijdens de donkere dagen het maximale rendement te halen. Ook bij de zonneboiler kan een andere energiebron zoals een gasbrander of een warmtepomp bijspringen door middel van een naverwarmer. Een zonneboiler kan zijn opgewekte warmte in de zomer soms niet kwijt. Dat kan een probleem zijn in periodes dat je geen warm water verbruikt, bijvoorbeeld wanneer je met vakantie bent. 

Hybride zonnestroomboiler

Naast de normale zonnestroomboilers bestaan er ook hybride zonnestroomboilers. Die hebben naast het gelijkstroomelement (DC) nog een verwarmingsspiraal met indirecte verwarming via de cv-ketel of warmtepomp, of een weerstand op wisselstroom (AC) voor de verwarming via het stroomnet. Hierdoor is de voorraad water in de hybride zonneboiler altijd ingesteld op 55°C, meer dan voldoende voor de douche. Wanneer de PV-panelen meer stroom leveren, kan de temperatuur zelfs oplopen tot 75°C. De term 'hybride' slaat hier op het feit dat de zonnestroomboiler verschillende energiebronnen aanspreekt: zonnestroom en een cv-ketel of het stroomnet.

Met de introductie van een nieuwe Home-architectuur heeft Apple de ondersteuning voor de iPad als centrale woninghub stopgezet. Gebruikers moeten nu overstappen op een Apple TV of HomePod om hun slimme apparaten op afstand te bedienen en automatiseringen uit te voeren.

Het idee was altijd zo handig: die oude tablet die toch maar in de kast lag te verstoffen kreeg een tweede leven als het brein van je woning. Je plakte hem tegen de muur of zette hem op een standaard in de keuken, en plotseling kon je overal ter wereld je lampen bedienen. Toch merkten veel gebruikers dat de betrouwbaarheid vaak te wensen overliet, met apparaten die niet reageerden of automatiseringen die simpelweg weigerden te starten. Apple heeft nu de knoop doorgehakt en de tablet officieel uit de lijst van ondersteunde hubs geschrapt. In dit artikel leggen we uit waarom deze besluitvorming logisch is en wat dat voor jouw huidige opstelling betekent.

Overstap naar een stabiele architectuur

De reden dat de tablet niet langer als hub fungeert, ligt diep in de softwarematige fundering van de Woning-app verborgen. Met de komst van de nieuwe architectuur in iOS 16.2 heeft Apple de manier waarop apparaten met elkaar communiceren volledig herzien. Waar de iPad voorheen als een soort tussenstation fungeerde dat af en toe signalen doorgaf, vereist het nieuwe systeem een apparaat dat altijd aan de stroom hangt en een constante, bekabelde of zeer stabiele draadloze verbinding heeft.

We hebben in onze tests gemerkt dat een iPad die in de slaapstand gaat of waarvan de batterij net onder een bepaald percentage zakt, de communicatie met de rest van het huis direct verstoort. Bovendien ontbreekt in de iPad de hardware voor Thread, een netwerkprotocol dat zorgt dat apparaten razendsnel en zonder vertraging op elkaar reageren. Wanneer je nu op een knop drukt, hoor je bij een moderne hub direct de klik van de schakelaar, terwijl de iPad daar voorheen merkbare seconden over kon doen.

©PHILIPPE RAMAKERS

Soms werkte het wel...

In een heel specifieke context kon de iPad nog wel dienstdoen, mits je geen behoefte had aan de nieuwste snufjes. Voor een simpel huishouden met slechts een paar lampen die alleen via bluetooth of een eigen bridge werkten, was de tablet een prima interface. Het gaf toch een gevoel van controle om een visueel overzicht te hebben op een groot scherm in de woonkamer. Je kon de iPad inzetten als een soort veredelde afstandsbediening die ook toevallig de automatiseringen draaide wanneer je zelf niet thuis was.

Dit werkte vooral goed in kleine appartementen waar de afstand tussen de tablet en de slimme verlichting minimaal was, waardoor de bluetooth-verbinding stabiel bleef. De koopintentie voor een iPad was in die tijd vaak gebaseerd op deze multifunctionaliteit, maar die vlieger gaat met de huidige eisen voor een modern slim huis niet meer op.

Mobiliteit is niet goed voor een hub

Een centraal zenuwstelsel van een woning hoort niet verplaatsbaar te zijn, en dat is precies waar het in de praktijk misging met de iPad. Zodra iemand de tablet van de lader haalde om even op de bank een video te kijken, liep de verbinding met de beveiligingscamera buiten gevaar. We zien vaak dat een hub die op wifi werkt in plaats van via een ethernetkabel, kwetsbaar is voor storingen van andere apparaten in de buurt.

De iPad is ontworpen als een persoonlijk apparaat dat energie bespaart zodra het scherm uitgaat, wat natuurlijk haaks staat op de rol van een server die 24 uur per dag paraat moet staan. In grotere woningen merkten we bovendien dat de iPad simpelweg het bereik niet had om apparaten op de bovenverdieping aan te sturen, iets wat een systeem met meerdere verdeelde hubs veel beter oplost.

©IHAR ULASHCHYK

Signalen om over te stappen

Er zijn een paar duidelijke situaties waarin je de iPad als hub direct moet vervangen door een volwaardige slimme speaker of mediaspeler. Als je van plan bent om apparaten aan te schaffen die met de Matter-standaard werken, heb je eigenlijk geen keuze meer, aangezien de iPad dit protocol niet ondersteunt als hub. Ook wanneer je merkt dat je automatiseringen vaker niet dan wel werken zodra je de voordeur achter je dichttrekt, is dat een teken dat de iPad de verbinding niet stabiel kan houden.

Een ander breekpunt is de behoefte aan beveiligde video-opslag in iCloud. Voor het streamen en analyseren van beelden van je deurbel is simpelweg meer rekenkracht en een constantere verbinding nodig dan een (vaak oudere) tablet kan bieden. Tot slot is het onmogelijk om de woning te upgraden naar de nieuwste softwareversies zonder een ondersteunde hub, waardoor je bijvoorbeeld nieuwe functies en beveiligingsupdates misloopt.

De juiste opvolger kiezen

Het toetsen van je eigen woonsituatie begint bij de vraag hoeveel apparaten je wilt aansturen en of je ook behoefte hebt aan een fysieke interface. Voor de meeste mensen is een mediaspeler zoals de Apple TV de beste keuze, omdat deze (de duurdere versies in elk geval) met een kabel aan je router verbonden kan worden voor de meest betrouwbare verbinding.

Heb je echter geen televisie in de buurt van je slimme apparaten, dan is een compacte speaker die ook als hub fungeert een slimmer alternatief. Je plaatst deze eenvoudig op een centrale plek in huis waar de microfoons ook je stemcommando's kunnen opvangen. Kijk hierbij goed naar de ruimte die je hebt; een kleine speaker past op elk nachtkastje, terwijl een volwaardige mediaspeler vaak een vaste plek in het tv-meubel vereist.

Nee, de iPad is definitief geen woninghub meer

De iPad kan officieel niet meer als hub worden ingesteld in de vernieuwde Woning-app van Apple omdat de hardware niet voldoet aan de eisen van de nieuwe woningarchitectuur. Voor het bedienen van je huis op afstand en het configureren van automatiseringen heb je nu minimaal een HomePod of een Apple TV nodig (mocht je wel bij Apple willen blijven). Deze apparaten bieden ondersteuning voor Thread en Matter, wat zorgt voor een snellere en betrouwbaardere communicatie tussen je slimme apparaten. Hoewel de iPad een handig bedieningspaneel blijft voor op de muur, vinden de processen achter de schermen nu plaats op hardware die altijd met het stroomnetwerk en internet is verbonden.

We hebben een bom-volle aflevering met de review van Mario Tennis Fever en Dwayne's previews van Pokémon Pokopia, Resident Evil Requiem, Pragmata en de Super Mario Bros. Wonder-dlc!

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!