ID.nl logo
Wandverwarming: lekker warm in de kamer via je knuffelmuur
© www.warp-systems.nl
Energie

Wandverwarming: lekker warm in de kamer via je knuffelmuur

Terwijl vloerverwarming meestal tijdens de bouwfase wordt aangebracht, bestaat er ook wandverwarming die zelfs bij de meeste renovaties gemakkelijk toepasbaar is. Het systeem werkt ongeveer hetzelfde als vloerverwarming, maar heeft toch wel enkele bijzondere kenmerken. In combinatie met een warmtepomp kun je hiermee zelfs koelen.

Dit artikel in het kort:

  • Wandverwarming wordt direct in de muur geplaatst en geeft gelijkmatige stralingswarmte af.
  • Geschikt voor kleine ruimtes, of plekken waar de vloer niet opengebroken kan worden.
  • Het systeem kan zowel verwarmen als koelen, afhankelijk van het aangesloten apparaat.
  • Wandverwarming biedt voordelen voor de luchtkwaliteit en is ideaal voor mensen met ademhalingsklachten.
  • Er zijn vier varianten: elektrisch, Clip Rail, Speetile en VarioPanel.
  • Sommige systemen, zoals EasyFlex, kunnen zelfs op ronde muren worden aangebracht.
  • Met speciale stickers kun je veilig boren zonder de verwarmingsleidingen te beschadigen.

Lees ook: Subsidie voor warmtepompen gaat in 2025 omlaag (dus misschien is nu kopen een goed idee)

In de muur

Voor alle duidelijkheid, we hebben het hier over de verwarming die ingebouwd is 'in' de muur met waterleidingen of door middel van een elektrische kabel die een zachte temperatuur afgeeft. Daarbij gaan we dus voorbij aan de verwarming die 'tegen' de muur komt, zoals bijvoorbeeld infraroodpanelen of radiatoren. Bij wandverwarming is de muur één grote maar onzichtbare radiator die de warmte gelijkmatig verdeelt. 

Stralingswarmte

Wandverwarming komt van pas in ruimtes waar de vloeroppervlakte te klein is om te verwarmen met vloerverwarming of in ruimtes waarvan je de vloer niet wilt of kunt openbreken. Je vindt bijvoorbeeld de tegels te mooi of je wilt de houten vloer behouden. Net als bij vloerverwarming produceert wandverwarming een aangename stralingsenergie.

Lees ook: Energiebewust stoken? Dit moet je weten over warmteoverdracht

Stralingswarmte verplaatst zich altijd rechtlijnig, net als de stralen van de zon. Het is uiteraard niet de bedoeling is dat je een grote kast plaatst voor de muur met wandverwarming.  

Verwarmen en koelen

De warmte wordt in de muur gebracht door een elektrisch systeem of door leidingen waarin water circuleert. Deze  polyethyleen leidingen zijn geschikt omwille van hun buigzaamheid, duurzaamheid en weerstand tegen hoge temperaturen. Ze worden aangesloten op de cv-ketel of warmtepomp. Die laatste heeft het voordeel dat je dan in de zomer hetzelfde systeem kunt inzetten om de kamer te koelen. Wanneer je de watertemperatuur instelt op 18 graden, kun je tijdens hittedagen de temperatuur van de wand verlagen om de kamertemperatuur drukken. Een wandverwarming is vooral geschikt voor de badkamer doordat die weinig ruimte inneemt. De stralingswarmte zorgt ook dat de handdoeken sneller drogen en het voorkomt schimmelvorming.

©Ground Picture

De wandverwarming die aangesloten is op een warmtepomp kan ingezet worden om te verwarmen en te koelen.

Voordelen van de knuffelmuur

Wandverwarming wordt gelijkmatig afgegeven en voelt net als vloerverwarming erg behaaglijk. Bepaalde producenten spreken zelfs over een knuffelmuur. De lucht binnenshuis blijft vrij van wervelingen en tocht, terwijl tegelijkertijd de natuurlijke luchtvochtigheid behouden blijft. Convectoren en radiatoren verwarmen vooral de lucht binnenskamers en de luchtcirculatie verspreidt ook stofdeeltjes. Deze oplossing is dus prima geschikt voor mensen met luchtwegenaandoeningen. Daarbij functioneert wandverwarming op erg lage temperaturen. Bovendien heeft de wandverwarming een snelle reactietijd, omdat het in een dunne laag (20 mm tot 27 mm) wordt afgewerkt. 

Nat of droog

Men maakt niet alleen het onderscheid tussen een elektrisch en watergedragen systeem, maar ook tussen een nat en droog systeem. Het eerste betekent dat het wordt afgewerkt met een natte stuclaag die over en door de leidingen van het systeem zal hechten. Bij een droog systeem werkt men met panelen die op rails worden geschroefd.  

Vier varianten 

Bij Climatrix hebben ze vier varianten. 

  • De elektrische variant bestaat uit een glasvezellaag waarop de elektrische kabel wordt bevestigd. Deze elektrische matten zijn verkrijgbaar in oppervlaktes tot 14 vierkante meter. Op de mat kan dan een egalisatielaag of tegellijm worden aangebracht. Bij dit systeem hoort altijd een thermostaat en een sensor. 

  • Clip Rail is een nat systeem, omdat deze verwarming met flexibele kunststofbuis bedekt wordt met pleister of leem. Eerst worden er rails aan de wand bevestigd waar men de flexibele buis klikt. De bochten worden extra ondersteund door kunststof klembochten. Ook hier gebeurt de afwerking door pleister of leem, waarin een wapeningsgaas wordt aangebracht. 

  • Speetile is eveneens een nat systeem waarbij de kunststofmat wordt bedekt met pleister of leem. Je kunt de kunststofmat een beetje uit elkaar trekken, zodat je ze in beperkte mate kunt verlengen tot ze helemaal past. In deze mat klik je de kunststoffen buis waardoor het warme water loopt. Je kunt het volledige systeem aansluiten op de verdeler van de wandverwarming. Dit is een dun systeem. 

  • VarioPanel is een droog systeem. Het bestaat uit gipsplaten waarin de buizen al in de plaat verwerkt zijn. De panelen worden onderaan met elkaar verbonden door middel van een persfitting. De platen van 18 mm dik worden op aluminium studs geschroefd. Daarna vul je de naden tussen de panelen met speciale lijm. 

Ook op ronde muren

Nagenoeg dezelfde droge en natte systemen voor wandverwarming vind je bij Technea.nl. In tegenstelling tot veel andere oplossingen hebben ze hier met EasyFlex een wandverwarmingssysteem dat zelfs kan toegepast worden op ronde vormen. 

©Technea.nl

EasyFlex kan zelfs op ronde vormen aangebracht worden.

DE ACHTERKANT VAN DE MUUR ZORGT VOOR (EEN BEETJE) VERLIES

Bij vloerverwarming verwarmt het afgiftesysteem de vloer en om te vermijden dat het beton daaronder ook een deel van de energie onttrekt, gebruikt men een dikke laag isolatie. Op welke manier vermijdt men bij wandverwarming dat de achterkant van de muur warmte uitstraalt naar onverwarmde kamer of een buitenmuur? De woordvoerder van Climatrix voert aan dat het verwarmingssysteem heel dicht aan de oppervlakte ligt van de kamer die de energie nodig heeft. Er zal altijd wel  een beetje energieverlies zijn aan de achterkant van de muur. Bij een droog systeem is het wel mogelijk om nog een extra isolatie- of reflectielaag aan te brengen onder de aluminium studs.

Warp Systems

We bekijken ook de systemen van Warp Systems uit Nieuwveen. Hier verzekeren ze ons dat alle wandverwarmingssystemen door een handige doe-het-zelver kan worden aangebracht. Het SpeeTile-systeem komt met instructievideo's, een handleiding en een gratis legplan. Je kunt het natuurlijk ook laten installeren door een plaatselijke installateur. 

  • SpeeTile vertrekt van modulaire dunne matten die weinig ruimte innemen. SpeeTile heeft een open structuur, zodat de natte stuclaag prima zal hechten. Eenmaal uitgehard geeft dit systeem zelfs extra stabiliteit aan de stuclaag om scheuren te voorkomen. De Duitse stucproducent Knauf heeft dit systeem trouwens gecertificeerd. De SpeeTube-verwarmingsbuizen liggen direct onder het oppervlak en geven snel hun temperatuur af. Je moet de wandverwarming dus niet dag en nacht laten draaien zoals bij vloerverwarming.  

©Slavomir Valigursky -stock.adobe.com

De verwarmingsbuizen liggen direct onder het oppervlak en dat geeft wandverwarming een hoge reactiesnelheid.
  • SpeeTwall DryFix en Dry Fix is een droogbouw wandsysteem dat vertrekt van kunststof matten, die standaard 120 bij 80 centimeter zijn. Daarop worden  aluminium warmtegeleidingsprofielen geplaatst en daarin past de SpeeTube10 verwarmingsbuis. Hierop worden gipsplaten bevestigd met gipsplaatschroeven. De opbouwhoogte is slechts 27 mm en kan direct afgewerkt worden met gipsplaten zonder droogtijd.  

©ARIE BON FOTOGRAFIE

In het droogbouw wandsysteem SpeeTwall DryFix worden de kunststof leidingen in aluminium geleidingsprofielen geklikt.

GATEN BOREN IN DE WARMTEMUUR

Kun je met een gerust hart een gat in de warmtemuur boren? Jazeker, daar bestaan hulpmiddelen voor, zoals de SpeeTrace warmtedetectiesticker. Het gaat om een speciaal ontwikkelde warmtefolie die bij 28 graden van kleur verandert. Eerst zet je de verwarming van de wand uit en je laat deze afkoelen. Daarna zet je wandverwarming weer aan op een hoge temperatuur. Vervolgens plak je de warmtedetectiesticker op de plaats waar je het gat wilt boren. De sticker zal de locatie waar de leidingen van het systeem zitten met groen markeren. Daar mag je dus niet boren. De sticker blijft zwart op de plekken tussen de leidingen waar je wel mag boren.

▼ Volgende artikel
Online samenwerken in LibreOffice versie 25.8
© monticellllo
Huis

Online samenwerken in LibreOffice versie 25.8

De opensource kantoorsuite LibreOffice blaast 40 kaarsjes uit en viert dat met een sprong voorwaarts. Welke vernieuwingen vallen ons op in de recente versie en hoe maken ze de onderlinge samenwerking tussen gebruikers makkelijker?

LibreOffice kent een lange geschiedenis in verschillende vormen die teruggaat tot 1985. Toen verscheen het eerste programma onder de naam StarWriter. Vijftien jaar later belandde de suite bij de open-sourcegemeenschap en werd ondergebracht bij The Document Foundation, die het pakket de naam gaf waaronder we het nu kennen. Het is sindsdien uitgegroeid tot een volwaardig, gratis alternatief voor Microsoft Office. Ook de nieuwste versie blijft trouw aan de klassieke reeks toepassingen, al zijn die verder verfijnd en nauwer met elkaar geïntegreerd. LibreOffice 25.8 is beschikbaar op www.libreoffice.org/download.

De suite bestaat uit zes kernprogramma’s. Writer voor tekstverwerking, Calc als spreadsheet-programma, Impress is presentatiesoftware vergelijkbaar met PowerPoint, Draw is een vectorgebaseerde tekenapplicatie, Base gebruik je voor databases en ten slotte is er de formule-editor Math. Naast deze zes is er nog de component Chart om grafieken te maken binnen Calc, Writer en Impress. Bovendien heeft LibreOffice een bibliotheek met extra functies, sjablonen en steeds vaker ook AI-tools. Op de mogelijkheden van die kernprogramma’s zijn we al dieper ingegaan in een eerder artikel Aan de slag met LibreOffice. Hier bespreken we wat nieuw is en onderzoeken we de mogelijkheden van onderling samenwerken.

Aanpasbare interface

Wanneer je voor het eerst een applicatie opent, toont LibreOffice hoe je de interface kunt aanpassen. Wil je de standaardwerkbalk of wil je tabbladen? Daarnaast kun je kiezen voor een enkelvoudige werkbalk, voor compacte tabbladen, voor de zijbalk en meer. Telkens beslis je of je de gekozen interface alleen op het huidige programma wilt toepassen of op alle programma’s van LibreOffice.

De werkomgeving met tabbladen lijkt het meest op wat we van Microsoft Office gewend zijn.

Uiterlijk aanpassen

Met Extra / Opties / LibreOffice zet je de weergave van LibreOffice op licht, donker of de systeeminstelling. In hetzelfde venster bepaal je de kleuren waarmee spelfouten, tabelgrenzen, niet-afdrukbare tekens in Writer, de documentachtergrond en alle speciale markeeritems worden weergegeven. Door op het pictogram van het puzzelstukje te klikken bij Uiterlijk / LibreOffice-thema kom je bij de thema’s voor deze suite. Als je op de knop Internetpagina klikt, zie je telkens hoe ieder thema in de verschillende basisprogramma’s van LibreOffice eruitziet. Daarbij lees je welke versie van LibreOffice vereist is om het gekozen thema toe te passen. Gebruik de knop Installeren om het gekozen thema binnen te halen. Na een klik op OK past LibreOffice het thema onmiddellijk toe.

Daarnaast ondersteunen Writer, Calc en Impress ook kleurenschema’s voor specifieke documenten. Nadat je een van de drie applicaties hebt geopend, ga je naar Opmaak / Thema. Kies een van de bestaande thema’s uit Rainbow, Beach, Sunset … Je kunt via de knop Toevoegen ook zelf een thema samenstellen. Bevestig met de knop Toepassen. Alle elementen die met stijlen en thema-kleuren werken (koppen, tabellen, grafieken et cetera) worden meteen aangepast.

Met een thema pas je in één keer het volledige uiterlijk van de LibreOffice-applicatie aan.

Wijzigingen tonen

Een eerste opvallende vernieuwing is de manier waarop je tijdens het samenwerken veel duidelijker zicht krijgt op de voorgestelde wijzigingen. Activeer dit via Bewerken / Wijzigingen / Wijzigingen bijhouden of met de sneltoets Ctrl+Shift+C. Vanaf dat moment markeert Writer automatisch alles wat je typt, verplaatst of aanpast.

Met Bewerken / Wijzigingen / Tonen
maak je de aanpassingen zichtbaar. Toevoegingen verschijnen onderstreept of in kleur, verwijderingen worden doorgestreept en opmaakwijzigingen krijgen een ballon of markering in de kantlijn.

De voorgestelde wijzigingen worden zichtbaar.

Wijzigingen beheren

In het venster Wijzigingen beheren (Alt+7) zie je in één oogopslag alle voorgestelde aanpassingen. Klik je in de lijst op een item, dan wordt de bijbehorende wijziging meteen in de tekst gemarkeerd. En omgekeerd: selecteer je een wijziging in de tekst, dan springt Writer automatisch naar de juiste entry in de lijst. Dat was vroeger veel minder overzichtelijk, waardoor correcties in lange documenten lastig te volgen waren.

Nu kun je niet alleen sneller door honderden wijzigingen bladeren, maar ook instellen hoe elk type wijziging wordt weergegeven, van kleur tot markering. Met de knoppen Accepteren en Verwerpen beslis je per wijziging of je alles in één keer verwerkt. Bovendien kun je de lijst filteren op auteur en/of tijdstip, wat vooral bij samenwerking met meerdere gebruikers tijd bespaart.

Je kunt de wijzigingen filteren op auteur en op datum.

Commentaren geïntegreerd in Navigator

Commentaren zijn in de nieuwe versie beter geïntegreerd in de Navigator, waardoor je ze als overzichtslijst kunt gebruiken. Open het zijpaneel Navigator met F5 of via het kompas-pictogram in de zijbalk. Vanuit dit venster navigeer je met één klik naar koppen, afbeeldingen, secties en tabellen. Voeg je in de tekst een commentaar toe via rechtermuisknop en de optie Notitie toevoegen of de sneltoets Ctrl+Alt+C, dan verschijnt deze niet alleen in de tekst, maar ook in de Navigator. Klik je daar op een commentaar, dan springt Writer meteen naar de juiste plaats in het document.

In het panel Navigator vind je alle opmerkingen.

Extern opslaan

Onder het menu Bestand vind je ook de optie Extern opslaan. Hiermee sla je een bestand op een andere locatie op dan je eigen computer. Dit kan bijvoorbeeld een netwerkschijf of gedeelde map zijn, via WebDAV, FTP, SSH of een andere netwerkverbinding, of in een cloudomgeving zoals Nextcloud, Google Drive of OneDrive.

Het voordeel is dat het document direct op een plek staat waar anderen toegang toe hebben, of waar je er zelf vanaf meerdere apparaten bij kunt. Om een externe opslaglocatie in te stellen, klik je bij Extern opslaan op Service beheren. Daarna selecteer je de gewenste online dienst en vul je de gebruikersnaam en het wachtwoord in.

Je kunt verschillende externe bestandsservices aanspreken.

Multi opslaan als

Aanvullend kun je de mogelijkheden van LibreOffice uitbreiden door middel van extensies. Bijvoorbeeld met MultiFormatSave sla je hetzelfde document meteen in meerdere indelingen tegelijk op. Deze extensie ondersteunt het OpenDocument-formaat, het Microsoft Office-formaat en tegelijk de pdf-indeling. Handig bij samenwerking met mensen die Microsoft Office gebruiken, zodat iedereen toch over een kopie beschikt waarmee hij of zij kan werken. Daarnaast is er de extensie MultiFormatSave-Draw die hetzelfde doet voor illustraties. Hiermee bewaar je dezelfde afbeelding tegelijk in het odf-, png-, svg- en pdf-formaat.

Eerst moet je de extensie installeren via het menu Extra / Extensies. Daar klik je linksonder op de knop Haal meer extensies online. Dan kom je in een store om extensies te zoeken en te downloaden. Wanneer de download binnen is, dubbelklik je op het bestand multiformatsave-v1-5-6.oxt in de map Downloads. Er verschijnt een waarschuwing die aangeeft dat je op het punt staat om een extensie te installeren voor LibreOffice. Klik op OK. Daarna moet je LibreOffice opnieuw opstarten. Vanaf nu heb je in het menu Bestand een nieuwe functie: Multi Opslaan als. Als je die functie aanspreekt, krijg je een pop-up waar je verschillende indelingen kunt selecteren. Via Extra / Extensie kun je achteraf ook extensies verwijderen.

Plaats vinkjes bij de verschillende bestandsindelingen die LibreOffice simultaan moet opslaan.

AI-afbeeldingsgenerator

Een nieuwe interessante extensie is Stable Diffusion for LibreOffice. Hiermee kun je via prompts AI-gegenereerde afbeeldingen rechtstreeks toevoegen dankzij de gratis AI Horde backend. Je hebt hiervoor geen account of abonnement nodig, maar wel een internetverbinding. Bovendien krijg je het beste resultaat met Engelse prompts. Dit is een interessante manier om op een eenvoudige manier visuals toe te voegen. Ga naar Extra / Extensies / Haal meer extensies online en gebruik de zoekmachine om Stable Diffusion for LibreOffice te downloaden. De extensie gebruikt een cluster van Stable Diffusion-servers die door vrijwilligers wordt onderhouden, de zogenaamde AIHorde.

Zodra de extensie is geïnstalleerd, kies je Invoegen / Image from text. Dan opent zich de pop-up Stable Horde for LibreOffice waar je de prompt typt. Daarbij geef je zowel de hoogte als de breedte in van de illustratie die je nodig hebt en je klikt op de knop Process. Even later staat de illustratie in het tekstdocument of in de presentatie. Na de installatie vind je de knop naar deze extensie in Writer, Draw en Impress.

Onder de afbeelding komt ook de prompt die je hebt ingegeven.

Echte open standaarden

Wat LibreOffice uniek maakt, is dat het volledig inzet op open standaardformaten die door iedereen gebruikt en geïmplementeerd kunnen worden. Voor elk type document is er een open formaat: odt voor tekstdocumenten, ods voor spreadsheets en odp voor presentaties. Deze formaten zijn vastgelegd door de internationale standaardisatieorganisatie OASIS en officieel erkend door ISO/IEC. Dat betekent dat ze vrij beschikbaar zijn, zonder dat er een bedrijf de spelregels bepaalt.

Daarnaast kan LibreOffice ook werken met de Microsoft Office-formaten zoals docx, xlsx en pptx. Het kan bestanden in die formaten zowel openen als opslaan, zodat uitwisseling met gebruikers van Microsoft Office vlot verloopt. Het belangrijkste voordeel van de open formaten is dat de documenten in LibreOffice er hetzelfde uitzien wanneer je ze opnieuw opent, of wanneer iemand anders ze opent in een toepassing die deze standaard ondersteunt. Je verliest geen opmaak, inhoud of metadata.

Bij de Microsoft-formaten ligt dat genuanceerder. De typische Microsoft-indelingen zoals docx, xlsx en pptx bevatten vaak functies of elementen die alleen door Microsoft Office volledig worden ondersteund. Dit is deels een bewuste strategie. Microsoft hanteert zijn eigen implementatie en voegt soms afwijkingen toe, waardoor bestanden niet altijd 100 procent identiek openen buiten het eigen ecosysteem. Daardoor wordt het overstappen naar alternatieve software bemoeilijkt.

LibreOffice ondersteunt echte open standaarden.

Documenten schoon opslaan

Alle applicaties zijn bovendien in staat om documenten te creëren die de privacy van de gebruiker respecteren. Bij het opslaan kun je namelijk aangeven of je het bestand zonder persoonlijke metadata wilt bewaren, zoals de auteur of de tijdstempels. Dit kan belangrijk zijn als je documenten deelt in een professionele of juridische context. Terwijl het bestand geopend is, ga je naar het menu Bestand / Eigenschappen. Dan kies je het tabblad Algemeen. Je zult zien dat hierbij je naam als auteur al ingevuld is en ook de wijzigingsdatum, de totale bewerkingstijd enzovoort …

Klik op de knop Eigenschappen terugzetten. Hiermee wis je auteur, wijzigingsdatum, bewerkingstijd en woordentelling. Sla het bestand dan opnieuw op. Wil je het programma instellen zodat je de metadata altijd wist bij het opslaan, zodat je dit niet kunt vergeten? Ga naar Extra / Opties. Kies links in de lijst LibreOffice / Beveiligen. In de groep Beveiligingsopties en waarschuwingen klik je op de knop Opties. Daarna vink je de optie aan: Persoonlijke informatie verwijderen bij het opslaan. Bevestig met OK. Vanaf nu worden alle documenten automatisch schoon opgeslagen.

Het is mogelijk om de metadata in LibreOffice te verwijderen.

Samenwerken

Er zijn drie manieren om samen te werken met LibreOffice. De eerste is de klassieke aanpak. Je werkt alleen op je eigen computer en deelt het bestand via e-mail of usb. Andere gebruikers kunnen het document vervolgens aanpassen en opmerkingen toevoegen. Alle wijzigingen zie je overzichtelijk terug in het venster Wijzigingen beheren. De tweede manier is het gebruik van een gedeelde map in de cloud. Iedereen met toegang kan het bestand bewerken, zij het niet tegelijkertijd. Dankzij kleurmarkeringen blijft zichtbaar wie welke aanpassing heeft gedaan. De derde optie is de online variant van LibreOffice. Daarmee werk je in realtime samen aan hetzelfde document. Het grote voordeel is de simultane bewerking, maar het nadeel is dat de installatie en configuratie van deze oplossing wat complexer is.

Zo versleutelen we het bestand op Dropbox, de ander moet dan het wachtwoord kennen.

Online versie

De oplossing om online de opensource tekstverwerker, spreadsheet- of presentatie-applicatie te gebruiken, is een combinatie van een online platform en een online toepassing. LibreOffice 25.8 heeft de mogelijkheden om met anderen samen te werken uitgebreid door koppelingen met cloudoplossingen zoals Nextcloud. De bijbehorende online toepassing heet Collabora Online. Het gaat om een webgebaseerde Office-omgeving op basis van LibreOffice die zich integreert met cloudplatformen zoals Nextcloud. Hiermee kunnen teams, onderzoekers en scholieren in realtime veilig samenwerken, zonder afhankelijk te zijn van commerciële clouddiensten zoals Google of Microsoft. Bovendien is de privacy beter gewaarborgd.

Om te starten heb je een Nextcloud- of ownCloud-account nodig. Wij vonden Nextcloud het meest gebruiksvriendelijk, omdat deze Collabora al standaard aanbiedt. Nextcloud heeft clients voor Windows, macOS, Linux, iOS en Android (https://nextcloud.com/install). De laatste versie (31.0.8) verscheen op 14 augustus 2025. Wil je geen tijd besteden aan installatie en onderhoud, dan kun je kiezen voor een beheerde Nextcloud-hostingdienst. Er zijn verschillende aanbieders en de prijzen variëren volgens opslagcapaciteit. Je kunt er ook voor kiezen om op een eigen server Collabora CODE te installeren (Collabora Online Development Edition, een gratis community-versie), maar dat is meer iets voor specialisten.

Maak eerst een account aan bij Nextcloud.

Compatibel met de courante Office-indelingen

Met Collabora Online krijg je een webversie van LibreOffice, volledig opensource en privacy-vriendelijk. Op https://collaboraonline.com kun je een gratis demo uitproberen. Je vult je naam, e-mailadres en herkomst van je aanvraag in, waarna je een e-mail ontvangt met een link, login en wachtwoord. Vervolgens kom je in een omgeving waar je tekstverwerkingsdocumenten, spreadsheets en presentaties kunt openen. Het gaat om een set online documenten in de odt-, docx-, pdf-, pptx-, xlsx-, odg-, doc- en ods-indeling. Met een dubbelklik opent Collabora Online het bestand rechtstreeks in de browser, zonder dat je iets hoeft te installeren.

Je ziet in Nextcloud welke bestanden je in Collabora kunt openen.

Alle bewerkingen in de browser

Wanneer een document geopend is, herken je meteen de vertrouwde LibreOffice-modules. De interface van Collabora Online is niet 100 procent identiek aan de desktopversie van LibreOffice, maar de functies en compatibiliteit zijn zeer vergelijkbaar. De interface past zich aan de taalinstellingen van je systeem aan (in ons geval Nederlands). Je kunt elk bestand bewerken en opslaan in verschillende formaten. Zo kun je een geopende odp-presentatie bewaren als odf-presentatie, PowerPoint-bestand (.pptx) of PowerPoint 2003-presentatie (.ppt). Een tekstdocument in odt-formaat kun je opslaan als rtf, Word (.docx) of Word 2003-document (.doc). Ook exporteren naar pdf of epub is mogelijk. Alles gebeurt volledig in de internetbrowser, zonder dat je een lokale toepassing nodig hebt. Bovendien ben je niet beperkt tot de demo-bestanden: je kunt zelf ook eigen bestanden uploaden, bewerken en opslaan in deze indelingen.

De interface van Collabora Online werkt ook in het Nederlands.

Delen

In Nextcloud klik je op de Deel-knop en voeg je een gebruiker of groep toe. Je kunt zelfs een openbare link aanmaken. Daarbij bepaal je of de ander het document alleen mag lezen of ook mag bewerken. Vanaf dat moment kunnen meerdere mensen tegelijk in hetzelfde document werken. Elke auteur krijgt een eigen kleur voor de cursor en de selecties en alle wijzigingen verschijnen direct op het scherm. Net als in de desktopversie kun je opmerkingen toevoegen en wijzigingen bijhouden. Ondertussen kun je chatten en altijd teruggaan naar eerdere versies.

Je kunt het document delen met een of meer personen en je kunt een openbare link creëren.
▼ Volgende artikel
Vuurwerk fotograferen met je smartphone: zo krijg je de mooiste foto's
© ID.nl
Huis

Vuurwerk fotograferen met je smartphone: zo krijg je de mooiste foto's

De jaarwisseling 2025/2026 is het laatste keer dat we zelf vuurwerk mogen afsteken. Reken maar dat er dus heel wat siervuurwerk de lucht in gaat op oudejaarsavond! Natuurlijk wil je daar foto's van maken, maar het blijft lastig om dit spektakel goed vast te leggen met een telefoon. Vaak eindig je met bewogen strepen of een overbelichte waas op je scherm. Met de juiste voorbereiding en instellingen maak je dit jaar foto's die wél de moeite waard zijn om te bewaren.

In dit artikel

Vuurwerk fotograferen met je smartphone vraagt om een goede voorbereiding en de juiste instellingen. Je leest hoe je je telefoon stabiel houdt, waarom een schone lens verschil maakt en welke instellingen helpen om lichtsporen scherp vast te leggen. Ook leggen we uit hoe Live Photos op de iPhone en de Pro-modus op Android werken, en waar je op let bij timing en compositie voor een sterker eindresultaat. 

Lees ook: Betere foto's met je smartphone? 5 fouten die je nooit moet maken! (Plus: de beste camera-smartphones 2025)

Begin met een schone lens door er even een microvezeldoekje overheen te halen. Vette vingers veroorzaken namelijk vlekken waardoor het felle licht van het vuurwerk minder goed wordt vastgelegd. Controleer daarnaast of je nog voldoende opslagruimte vrij hebt op je toestel. Omdat je waarschijnlijk veel beelden achter elkaar schiet, loopt je geheugen sneller vol dan je denkt. Vergeet ook niet om je batterij volledig op te laden, want als het koud is, gaat de accu van je smartphone sneller leeg.  

Stabiliteit voor scherpe beelden

Lichtflitsen in het donker fotograferen vraagt om een langere sluitertijd. Hierdoor is elke kleine beweging van je handen direct zichtbaar als een onscherpe vlek. Gebruik bij voorkeur een klein statief of een smartphonehouder om je toestel stil te houden. Heb je die niet bij de hand? Leun dan tegen een muur of lantaarnpaal en houd je smartphone met beide handen stevig vast. Gebruik in geen geval de digitale zoom. Dit verlaagt de kwaliteit van je foto aanzienlijk en maakt de korreligheid alleen maar erger.

©ID.nl

Lichtsporen vastleggen met iPhone

Heb je een iPhone, dan is de functie Live Photos je beste vriend tijdens de jaarwisseling. Zorg dat het ronde icoontje voor Live Photos bovenin je camera-app geel gekleurd is. Nadat je de foto hebt gemaakt, open je deze in de Foto's-app. Tik linksboven op het woordje 'Live' en kies uit het menu voor 'Lange belichting'. Je telefoon voegt dan alle beelden uit de opname samen tot één foto. Hierdoor veranderen de losse lichtpuntjes in vloeiende, lichtgevende banen tegen een donkere lucht. Gebruik hierbij bij voorkeur een statief of zet je iPhone ergens stabiel neer. Wanneer je namelijk los uit de hand fotografeert, worden de bewegingen die je zelf maakt ook meegenomen, en dat kan zorgen voor een wazig eindresultaat.

De Pro-modus op Android gebruiken

Veel Android-telefoons hebben een Pro-modus waarmee je handmatig de sluitertijd aanpast. Open deze stand in je camera-app en zoek naar de letter 'S' (Sluitertijd). Voor vuurwerk werkt een sluitertijd tussen de twee en vier seconden vaak het best. Houd de ISO-waarde laag, bijvoorbeeld op 100, om ruis in de donkere delen te voorkomen. Omdat de sluiter nu langer openstaat, is een statief echt een vereiste. Je krijgt dan de bekende foto's waarbij je de hele weg van de vuurpijl als een lichtspoor ziet.

Timing en compositie bepalen

Het moment waarop je afdrukt is bepalend voor het eindresultaat. Werk je met een normale sluitertijd, dan is de burst-modus handig: houd de ontspanknop ingedrukt wanneer een pijl de lucht in gaat. Zo leg je de hele explosie vast en kies je achteraf de mooiste foto uit de reeks. Denk ook na over de compositie van je beeld. Een foto van alleen de lucht is vaak wat kaal. Probeer elementen uit de omgeving mee te nemen, zoals silhouetten van gebouwen of bomen. Dit geeft context en maakt het plaatje een stuk interessanter.

🎆 Snelle checklist 🎆

Wat?Hoe?
StatiefGebruik een stabiele ondergrond of een houder
FlitserSchakel deze functie handmatig uit
FocusVergrendel de scherpte op de plek van de explosie
BelichtingVerlaag de helderheid voor diepere kleuren
ZoomBlijf op de standaardstand staan voor maximale scherpte
ModusGebruik de burst-functie voor een reeks opnames