Gears of War: E-Day is een confronterend oorlogsepos

In de eerste Gears of War uit 2006 wordt Emergence Day als voldongen feit gepresenteerd. Op die dag kwamen monsters uit de grond, en sindsdien is de mensheid op planeet Sera in oorlog met de Locust. Verhaalvertelling in games was toen nog niet waar we nu zijn, zullen we maar zeggen. Gears of War: E-Day laat ons, inmiddels twintig jaar ouder en wijzer, zelf deze pivotale dag in het Gears of War-universum meemaken.

Voor dit verhaal stappen we eindelijk weer eens in de gigantische laarzen van Marcus Fenix, maar laat je niks wijsmaken. De échte hoofdrolspeler is de stad waar het zich allemaal afspeelt: Kalona. We kennen de wereld van Gears of War vooral als een grijze, geruïneerde wereld die verteerd is door een decennialang conflict. Kalona schetst een heel ander plaatje.

Kalona is prachtig en sfeervol. De openingsscène neemt je mee naar een jaren ’60-aandoenende wereld vol art deco en americana. Hier wonen, werken en winkelen mensen. Totdat de Locust aanvallen.

Net als Gears 5 wisselt E-Day gesloten, lineaire missies af met openwereldsecties. Daardoor krijg je veel van de stad te zien. Van prominente landmarks zoals de Kalona Hotel-wolkenkrabber, tot het (functionele!) ondergrondse metrostelsel. Door de openwereldsecties leer je de stad steeds beter kennen en keer je ook regelmatig terug naar dezelfde locaties.

Toch betrappen we The Coalition hier níet op het goedkoop recyclen van locaties. Integendeel: met elk hoofdstuk raakt de stad verder in verval. Gebouwen die jij met veel moeite hebt ontzet, liggen later alsnog volledig in puin. De kleurrijke neon uit de openingsscène maakt plaats voor de zwaailichten van hulpdiensten. De zwaailichten maken op hun beurt weer plaats voor de onheilspellende rode gloed die rijst uit de zinkgaten van de Locust. En uiteindelijk volgt er alleen nog maar grijze as. Gears of War: E-Day is volwassen en confronterend.

Ondertussen is en blijft Gears natuurlijk een schietspel en ook dát aspect voert The Coalition met verve uit. De ene keer sla je een schier eindeloze horde aan kleine Wretches van je af, een ander moment zit je in een sluipschuttersduel verwikkeld, en weer even later help je Locust na Locust zo de vleesmolen in. Natuurlijk is niet elke schietpartij een kunstwerk, maar heel vaak is een schermutseling precies goed opgezet om het verhaal te ondersteunen.

De game laat je je machteloos voelen tegen een vijand wiens, voor de personages althans, motieven onbekend zijn, wiens aantallen oneindig lijken, en wiens methodes onmenselijk bruut zijn. Gears gaat even niet over helden en broederschap, maar over de spuuglelijke, wanhopige of zelfs misselijkmakende kant van oorlog, vernietiging en genocide.

Gears of War: E-Day voelt dan ook oprecht uitputtend en uitzichtloos. Dit is geen game met een happy end. Zelfs geen klein vreugdemoment. Het is een niet-aflatende aaneenschakeling van depressie, verlies en onmacht. De laatste keer dat ik zoveel weemoed voelde bij het spelen van een game, moet bij The Last of Us: Part 2 zijn geweest. Gears heeft mij verhalend nooit zoveel gedaan - monsters uit de grond klinkt toch vooral als een makkelijk excuus om flink te knallen. E-Day laat echter zien hoe ver games in twintig jaar gekomen zijn als medium om verhalen mee te vertellen.

De puike ambiance wordt bijgestaan door fenomenale graphics en audio van de aller-, allerhoogste plank. Straten baden in blauwrode zwaailichten, ondergrondse gangen of een vervallen hotel zijn beklemmend donker, en sommige lichten zijn dankzij HDR zó fel dat je jezelf beter kan verplaatsen, omdat je anders vijanden niet ziet. Als door de verlaten straten alleen het gekrijs van Wretches klinkt, gaan de haren op je arm spontaan rechtovereind staan. Een bombardement van mortieren of overvliegende helikopters laten je ineen krimpen. Tegelijk hoor je temidden van zelfs het luidste geknal nog steeds een bevredigende pling als je magazijn leeg is.

Wie thuis over een goed HDR-scherm en geluidsinstallatie beschikt, haalt met Gears of War: E-Day een nieuw referentiekader in huis. Dit is een zeldzame game waarbij HDR en Dolby Atmos geen feitjes op een factsheet zijn, maar fundamenteel onderdeel van de ervaring.

Valt er dan niks aan te merken op de singleplayer van Gears of War: E-Day? Nou, vooruit: de game crashte een paar keer hard en viel toen helemaal terug naar het Xbox-hoofdmenu. Daarnaast is het nog steeds zo dat bepaalde deuren op slot blijven, totdat een teamgenoot ‘m opent of is uitgepraat. De game wordt op dit soort momenten een beetje knullig vertraagd, wat niet helemaal past bij hoe gemoderniseerd het geheel verder is.

De campagne zou oprecht al reden genoeg zijn om Gears of War: E-Day in huis te halen, en biedt met grofweg vijftien uur ook echt waar voor je geld. Maar Gears zou Gears niet zijn zonder multiplayercomponent. Uiteraard is de campagne zelf offline met twee en online met vier spelers te doorlopen. Daarnaast heeft de game een Versus- en een Horde-modus.

De Versus-modus is vooral heel klassiek. Kleine teams, bekende modi als Team Deathmatch, King of the Hill en Demolition, en vooral veel snelle, compacte actie. Hoewel Versus niet heel veel echt nieuws onder de zon biedt, schittert hier wel de soepele besturing van E-Day het beste. Gears of War is van oudsher natuurlijk een beetje lomp en bonkig; dat is E-Day ook. Maar doordat je vloeiender in en uit dekking gaat, sprint en overschakelt naar je kettingzaag, voelt het allemaal een stuk moderner. In de singleplayer is dit al voelbaar, maar wanneer je tegen menselijke tegenstanders speelt merk je pas echt de voordelen van deze modernisering.

Horde, ooit uitgevonden in Gears of War en later vaak gekopieerd door andere games, heeft voor E-Day een significantere facelift gekregen. Horde draaide altijd al om steeds sterker wordende golven aan vijanden en dat is in E-Day niet anders. Grote troef is echter dat er nu drie squads van in totaal twaalf spelers in de map rondlopen. Het is heel vet hoe deze squads beginnen met hun eigen doelen, maar uiteindelijk samenkomen in één groot gevecht. Bij Horde geldt: groter is absoluut beter.

Gears of War: E-Day lijkt haast uit een andere tijdlijn te komen. Het biedt met én een campagne én een pvp- én een pve-modus een veelzijdig pakket dat na het Xbox 360-tijdperk langzaam uit leek te sterven. Tegelijkertijd is de campagne veel volwassener en indrukwekkender dan ooit tevoren, terwijl ook Horde groot, grootster, groots is. Twintig jaar later is Gears of War opnieuw dé reden om een Xbox in huis te halen.

Gears of War: E-Day is vanaf 6 oktober verkrijgbaar voor Xbox Series X|S en pc. Voor deze review is de game gespeeld op een Xbox Series X.