Want als je langs de oneindige stroom aan topgames kijkt gebeurde er ook een hoop naars. Van de volgende ontslaggolf bij Xbox, het sluiten van studio’s en consumentonvriendelijke keuzes als het verdwijnen van schijfjes. Als je de industrie net als ik al langer volgt, is het soms om er een beetje moedeloos van te worden. Gelukkig is er nog CD Projekt Red, een verre van perfecte doch welwillende gamestudio die net dat stapje extra zet voor de speler.
Van vertaler naar miljoenenbedrijf
Recent schreef ik al waarom The Witcher 3 zo’n bijzondere game is, en hoe het zichzelf de afgelopen tien jaar constant verbeterde. Maar het is goed om daarbij nog even stil te staan bij waar het Poolse CD Projekt Red vandaan komt, want het was lang niet altijd zo’n geliefd en groot gamebedrijf. Sterker nog, het begon ooit als vertaalstudio dat eigenhandig populaire games als Baldur’s Gate naar Westen bracht. Destijds bestond er nog geen auteursrecht in Polen, dus kon de studio volledig haar gang gaan. Een bekend verhaal is dat het kantoor vol lag met geprinte Baldur’s Gate-exemplaren, die allemaal handmatig verstuurd moesten worden.
Maar het begon al snel te kriebelen om een eigen project op te zetten, en wel gebaseerd op een nationaal bekende boekenreeks: The Witcher van Andrzej Sapkowski. De verhalen over de witharige monsterjager Geralt vonden na een eerste verschijning in het tijdschrift Fantastyka een groot publiek toen zijn verhalenbundels aansloegen. Sapkowski had echter nul vertrouwen in een Witcher-game, dus gaf hij de licentie voor een lachwekkend bedrag weg.
Dat kreeg vele jaren later nog een staart, toen CD Projekt groot succes boekte met de games en de bedenker er aanvankelijk niets voor kreeg. Een mysterieuze ‘deal’ loste dat probleem op, waardoor het zich kon richten op het producen van haar eigen games. En hoewel debuutgame The Witcher bij lange na geen blockbuster was, werd het toch al geprezen om de manier waarop het omgaat met het bronmateriaal: een door Slavische mythologie geïnspireerd duister sprookje. The Witcher 2: Assassin’s of Kings was vervolgens de doorbraak van de studio, met zeer lovende reviews, een verhaal met absurd veel keuzevrijheid en zelfs president Obama die de game aanschreef als Pools erfgoed.
Rampzalige lancering
Bovenstaande is een beetje de geschiedenis in sneltreinvaart, maar het was immers The Witcher 3: Wild Hunt die alles veranderde. Voor 2015 was nu eenmaal geen andere game verschenen die op een dergelijke schaal zoveel kwaliteit met zich meebracht, en andere ontwikkelaars aan het denken zette over wat een openwereldgame kan zijn. In feite is het een web van ontelbare mechanismen, die op wonderbaarlijke wijze bij elkaar komen. De gevolgen van je keuzes, verhaallijnen die door elkaar lopen en een wereld vol geheimen. Een veelgehoorde klacht is dat The Witcher 3 lang is, maar geen andere game weet die speelduur op zo’n manier te verantwoorden.
Dat brengt CD Projekt Red in een unieke positie, die wellicht enkel Rockstar Games ook geniet: je krijgt dubbel en dwars waar voor je geld. Niet alleen de speelduur van The Witcher 3 is imposant, maar de eerste uitgave kwam ook met de soundtrack op cd, een fysieke kaart, speciale hoes en zestien kleinere updates – gewoon als extraatje. Met de twee uitbreidingen, die nog eens dertig tot veertig uur met een aantal van de beste verhalen uit de game toevoegen, is het een ongekend consumentvriendelijk pakket.
Wellicht dat CD Projekt Red daarom met haar volgende game een grove inschattingsfout maakte. Cyberpunk 2077 was namelijk minstens net zo ambitieus, en totaal anders dan de fantasy-rpg. Je speelt de game vanuit de eerste persoon, schiet op vijanden en loopt door een bomvolle stad die bestaat uit wolkenkrabbers. Het was niet de eerste keer dat een ontwikkelaar haar engine dusdanig moest aanpassen voor een nieuwe game, maar CD Projekt Red ging wel genadeloos hard af.

Toen Cyberpunk verscheen, draaide het op de vorige generatie consoles voor geen meter. Het was zelfs zo erg dat Sony de game tijdelijk uit de PlayStation Store haalde voor PS4 en mensen hun geld teruggaf. Online gingen clips rond van hilarische en vervelende bugs van ontevreden spelers, en bleek gauw dat CD Projekt Red haar goodwill had verspild. Cyberpunk 2077 werd jaren gezien als een gefaald project, terwijl de studio update na update de game verbeterde. Laat er geen misverstand over zijn: die onvrede was terecht. Na jaren wachten verscheen er onder druk van aandeelhouders een game die eigenlijk niet af was, en nog niet in de winkels terecht had mogen komen.
Damage control
Pas eind 2023, toen de 2.0-versie en uitbreiding van de game verscheen, leek het tij te zijn gekeerd. En dat is knap, want de publieke opinie rondom videogames is meestal genadeloos en onveranderbaar. Voor elke Concord, Halo Infinite en Highguard heb je misschien één succesverhaal over een game die er inhoudelijk en pr-matig weer bovenop komt.
Maar hoe dan? Belangrijk is dat CD Projekt Red altijd in gesprek is gebleven met de spelers, en deze met elke update op de hoogte hield van wat er aan werd gepakt en waarom. Ook is de toon van de studio meestal anders dan anders: relatief down to earth, eerlijk en begrijpelijk. Het is een pr-les waar veel andere gamebedrijven nog wat van kunnen leren.
Ook helpt het dat The Witcher 3 zo goed verkocht, en Cyberpunk 2077 ook zeker geen financiële tegenvaller was, waardoor CD Projekt alle updates gratis kon aanbieden. Na al die jaren kun je Cyberpunk 2077 voor een paar tientjes oppikken, en profiteren van alle verbeteringen die zijn doorgevoerd. Bovendien is het ook een weergaloze rpg, maar dat is voor een andere keer.
Ondertussen was The Witcher 3 nog altijd bijzonder populair. Er verschenen spin-offgames, de Netflix-serie (ook dát is voor een andere keer) en een gratis upgrade naar de PlayStation 5. Recent werd zowaar een derde uitbreiding aangekondigd die in 2027 verschijnt en een gratis remaster met een waslijst aan verbeteringen.
The Witcher 3 Remastered
Dit is niet zozeer een review van The Witcher 3 Remastered, aangezien ik nog wat meer uren met de game op zowel PlayStation 5 Pro als Switch 2 wil doorbrengen, maar weet vooral dat er vooral veel aanpassingen zijn gedaan. De hogere resolutie, betere textures, geavanceerdere belichting en andere zaken vallen zeker op, maar het zijn vooral de subtiele toevoegingen die het de moeite waard maken om er nog eens, of voor het eerst in te duiken.
Denk aan een dynamische camera die de positie van vijanden in acht neemt tijdens gevechten, en een animatiesysteem dat min of meer hetzelfde doet. Het resultaat is dat je meer overzicht hebt tijdens de combat en veel minder ongemakkelijk in de lucht zwaait. Maar denk ook aan je paard (nog altijd Roach genaamd) dat uit zichzelf bomen ontwijkt, een optie om alles in de omgeving in één keer op te rapen, oneindige opslagcapaciteit, questmarkers die je níét volgt op de kaart voor het overzicht en nog veel meer.
Het punt is: The Witcher 3 opstarten in 2026 is zo soepel als elke moderne game hoort te zijn. Eén systeem waar ik bijvoorbeeld gretig gebruik van maak zijn de cloudsaves, waarmee je eenvoudig kunt wisselen tussen bijvoorbeeld de PlayStation 5 en de Switch 2. Op dat laatste platform is het verschil als dag en nacht ten opzichte van de Switch 1-versie, terwijl de PS5 Pro Sony’s PSSR-upscalingtechniek gebruikt voor een nog hogere resolutie. Speel je op de pc, dan kun je weer gebruikmaken van pathtracing, momenteel de meest geavanceerde belichtingstechniek.
Ook deze remaster komt met de nodige bugs en oneffenheden – in handheldmodus is de Switch 2-versie vanwege een verplichte 40 frames per seconde wat onscherp – maar eigenlijk is het resultaat verbluffend. The Witcher 3 verscheen in 2015 voor oeroude platforms en is in al die jaren met de tijd meegegaan – kosteloos welteverstaan. Dat is in deze tijd wel een complimentje waard.

















