Tegenwoordig starten Windows-computers zo snel op, dat je geen tijd hebt om in het BIOS te komen. Gelukkig zijn er andere manieren waarop je de systeeminstellingen van je pc of laptop kunt configureren. We laten je zien hoe dat gaat in Windows 11 en Windows 10.

Het BIOS (Basic Input/Output System) is een menu van je computer waarin je systeeminstellingen kunt configureren van je laptop of pc. Veel moderne pc's en laptops beschikken over UEFI (Unified Extensible Firmware Interface). Dit volgt in feite het BIOS-menu op, maar vaak wordt de term BIOS nog gebruikt in plaats van EUFI. Windows 11's systeemeisen bepalen zelfs dat je systeem over een EUFI menu beschikt. In dit artikel gebruiken we de term BIOS om beide te beschrijven.

In dit menu pas je basale pc-zaken aan. Denk bijvoorbeeld aan de systeemtijd of de opstartvolgorde (cd-rom, usb, schijf, et cetera). Per fabrikant verschilt hoe je in dit menu komt. Voordat Windows 11 of Windows 10 start moet je op een toets drukken, vaak is dat Del, F8 of F12.

Computers zijn door de jaren heen veel sneller geworden, en de tijd is voorbij dat je bij wijze van spreken even lekker kon gaan douchen voordat Windowswas opgestart. Traditioneel moest je tijdens het opstarten van je computer (voordat Windows geladen werd) een bepaalde toets indrukken om in het BIOS terecht te komen. Het opstarten gaat tegenwoordig zelfs zo snel dat het niet altijd is mogelijk om de toets op tijd in te drukken.

Waarschijnlijk heb je weinig zin om je computer eindeloos opnieuw op te starten in de hoop dat je volgende keer misschien net snel genoeg zult zijn. Gelukkig kun je vanuit Windows 11 en Windows 10 je computer zo instellen dat hij meteen automatisch naar het BIOS opstart.

Het BIOS

In het BIOS van je computer kun je een heleboel instellingen van je computer aanpassen die je vanuit het besturingssysteem niet kunt benaderen. Het BIOS is namelijk software die in het moederbord van je computer is ingebouwd, en het regelt allerlei dingen die gebeuren voordat Windows geladen wordt, zoals de opstartvolgorde van je harde schijven en andere opslagmedia, beveiligingsopties die voorafgaan aan het laden van het besturingssysteem, enzovoorts.

Juist omdat het hier om pre-boot software gaat, kun je het BIOS niet direct vanuit Windows laden. Wat je wel kunt doen, is in Windows een instelling aanpassen waardoor je computer direct naar het BIOS zal opstarten.

©PXimport

Naar het BIOS opstarten vanuit Windows

Klik op de startknop en kies Instellingen. Ga naar Bijwerken en beveiliging en klik in het linkerpaneel op Systeemherstel. Klik onder Geavanceerde optstartopties op Nu opnieuw opstarten. Vervolgens wordt je computer opnieuw opgestart en krijg je het opstartmenu van Windows 10 te zien.

Ga in dit menu naar Problemen oplossen / Geavanceerde opties / Instellingen voor UEFI-firmware. Klik op Opnieuw opstarten om je computer opnieuw op te starten en direct naar het BIOS te gaan.

Ben je op zoek naar wat meer wegwijs in het BIOS, dan kun je dit artikel er eens op naslaan. Daarin leggen we enkele typische opstartproblemen onder de loep met bijhorende oplossingen.  

BIOS updaten

Met het programma Speccy kun je controleren welke versie van het BIOS je hebt draaien op je computer. Vaak loont het om je BIOS bij te werken naar de meest recente versie, als dat nog niet het geval is. Soms worden hiermee problemen opgelost. Bedenk wel dat de risico's hiervan erg hoog zijn: als er iets verkeerd gaat dan kan dit betekenen dat je computer helemaal niet meer opstart. Zoek op de site van de fabrikant naar de manier van installeren en lees de installatieprocedure van de nieuwe BIOS-versie zeer goed door en voer deze secuur uit. 

Frustraties over een trage pc of ongewenste advertenties? Grote kans dat de standaard Windows-instellingen de boosdoener zijn. Met drie simpele ingrepen optimaliseer je direct de snelheid, privacy en veiligheid van je systeem. Wij zetten de belangrijkste aanpassingen op een rij, zodat je direct weer vlot en zorgeloos aan de slag kunt!

Of je nu net een gloednieuwe laptop uit de doos haalt of al jaren op dezelfde vertrouwde desktop werkt, de standaardinstellingen van Windows zijn zelden optimaal. Microsoft kiest vaak voor opties die hun eigen diensten promoten in plaats van jouw gebruiksgemak centraal te stellen. Gelukkig kun je met een paar gerichte ingrepen direct winst behalen. Pas deze drie essentiële instellingen aan voor meer privacy, snelheid en overzicht.

Schakel onnodige opstart-apps uit

Niets is zo frustrerend als een computer die er minutenlang over doet om startklaar te zijn. De grootste boosdoener hiervoor is vaak een overdaad aan programma's die automatisch opstarten zodra je de pc aanzet. Veel applicaties, van Spotify tot samenwerkingstools als Microsoft Teams, nestelen zich tijdens de installatie ongevraagd in je opstartproces. Dat vreet direct aan je systeemgeheugen en vertraagt de opstarttijd aanzienlijk.

Je lost dit eenvoudig op door naar de instellingen van Windows te navigeren en te zoeken naar de optie Opstart-apps. Hier zie je een duidelijk overzicht van alle software die met Windows mee start, inclusief de impact die elk programma heeft op de prestaties. Loop kritisch door deze lijst heen. Programma's die je niet dagelijks direct na het inloggen nodig hebt, kun je zonder risico uitschakelen door het schuifje om te zetten. Je verwijdert de software hiermee niet; je voorkomt alleen dat ze op de achtergrond draaien zonder dat je erom gevraagd hebt. Je pc zal hierdoor merkbaar vlotter reageren.

Weg met die advertenties en suggesties!

Windows is in de loop der jaren steeds meer veranderd in een platform waarop Microsoft eigen en gesponsorde diensten probeert te verkopen. Dat uit zich in zogenaamde 'suggesties' in je Startmenu, op je vergrendelingsscherm en zelfs in de Verkenner. Voor de meeste gebruikers voelt dat – terecht – als ongewenste reclame binnen een besturingssysteem waarvoor al betaald is. Het zorgt bovendien voor ruis en leidt af van waar je eigenlijk mee bezig bent.

Om deze stroom aan prikkels te stoppen, duik je in het menu Persoonlijke instellingen. Bij de instellingen voor het Startmenu en het Vergrendelingsscherm vind je opties die verwijzen naar het tonen van suggesties, tips of leuke weetjes. Vink deze opties uit om een schonere, rustigere interface te krijgen. Vergeet ook niet bij de privacy-instellingen de optie uit te zetten die Windows toestaat om je Instellingen-app te gebruiken voor het tonen van voorgestelde inhoud. Het resultaat is een professionelere werkomgeving die doet wat hij moet doen, zonder je continu te proberen te verleiden tot extra klikken.

Maak bestandsextensies zichtbaar

Een van de meest riskante standaardinstellingen in Windows is het verbergen van bestandsextensies voor bekende bestandstypen. Standaard zie je alleen de naam van een bestand, bijvoorbeeld 'factuur', maar niet of het een .pdf, .docx of een .exe is. Cybercriminelen maken daar dankbaar gebruik van door virussen te vermommen als onschuldige documenten. Een bestand dat 'foto.jpg.exe' heet, wordt door Windows dan getoond als 'foto.jpg', waardoor je denkt een afbeelding te openen terwijl je in werkelijkheid schadelijke software installeert.

Je kunt dit veiligheidsrisico direct verhelpen via de Bestandsverkenner. Zoek in de menubalk naar de optie Weergeven en navigeer vervolgens naar de instellingen voor weergeven. Hier vind je een optie genaamd Extensies voor bestandsnamen. Zorg dat deze optie aangevinkt staat. Hoewel het in het begin even wennen kan zijn om achter elk bestand een punt en drie of vier letters te zien staan, geeft het je volledige controle en inzicht. Je ziet nu in één oogopslag met wat voor type bestand je écht te maken hebt, en dat verkleint de kans op een succesvolle malware-infectie drastisch.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!