Ssd-gezondheid controleren in Windows met SMART en CrystalDiskInfo

Ssd's geven vaak weinig waarschuwingen voordat ze uitvallen. Door regelmatig de gezondheidsstatus, temperatuur en slijtage te controleren, kun je problemen eerder herkennen en tijdig een back-up maken.

Ssd snel controleren via de opdrachtprompt

Voor een snelle controle hoef je geen extra software te installeren. Windows beschikt namelijk over een eenvoudige S.M.A.R.T.-controle via de opdrachtprompt. Open het zoekvak van Windows, typ Opdrachtprompt en start de app. Typ vervolgens het commando wmic in. Druk op Enter en typ daarna diskdrive get status in.

Windows controleert nu de SMART-status van je opslagstations. Verschijnt bij de schijf de melding OK, dan zijn er op dat moment geen directe problemen gedetecteerd. Zie je Pred Fail of een andere waarschuwing, dan kan dat wijzen op een ssd die defect begint te raken.

Houd er wel rekening mee dat deze methode slechts een basiscontrole uitvoert. Je krijgt geen details over slijtage, temperatuur of foutmeldingen. Daarvoor blijft een programma zoals CrystalDiskInfo veel uitgebreider en betrouwbaarder.

Via de opdrachtprompt kun je een snelle controle uitvoeren.

CrystalDiskInfo installeren voor een uitgebreide ssd-controle

CrystalDiskInfo is een gratis hulpprogramma dat de eerder genoemde S.M.A.R.T.-gegevens van je ssd uitleest en uitgebreider toont dan de in Windows ingebouwde tool. S.M.A.R.T. staat voor Self-Monitoring, Analysis and Reporting Technology. Daarmee houdt een ssd zelf bij wat de status van het opslagstation is.

Ga naar de Microsoft Store en installeer CrystalDiskInfo. Na het opstarten scant het programma automatisch alle aangesloten schijven. Bovenaan zie je de naam van de ssd, samen met informatie zoals opslagcapaciteit, temperatuur en gebruiksduur.

Installeer CrystalDiskInfo via de Microsoft Store.

Gezondheidsstatus, temperatuur en slijtage beoordelen

CrystalDiskInfo herstelt geen fouten, maar helpt wel om problemen vroegtijdig op te sporen. De belangrijkste informatie staat linksboven bij de gezondheidsstatus. Daar zie je meestal Goed of Opgepast verschijnen waarbij de kleur blauw betekent dat de ssd gezond is. Bij een gezonde ssd staat de conditie meestal tussen 90 en 100 procent, al kan dit afhangen van de fabrikant. Wanneer CrystalDiskInfo een gele of rode waarschuwing toont, is het verstandig om snel een back-up van je bestanden te maken en de ssd te vervangen. Daarnaast toont CrystalDiskInfo de temperatuur van de ssd. Een normale temperatuur ligt tussen 30 en 50 graden Celsius. Wordt de ssd veel warmer, dan kan dat wijzen op een probleem met de ventilatie.

Onderaan zie je allerlei SMART-waarden waar de gezondheidsstatus op gebaseerd is. Vooral Percentage Gebruikt, Media en Data Integriteitsfouten en Host Schrijf Opdrachten zijn interessant. Die waarden geven aan hoeveel slijtage de ssd heeft opgebouwd en hoeveel gegevens er geschreven zijn.

In het kort

Windows kan via de opdrachtprompt een snelle S.M.A.R.T.-status van opslagstations tonen, met meldingen zoals OK of Pred Fail. CrystalDiskInfo geeft uitgebreidere informatie over een ssd, waaronder gezondheidsstatus, opslagcapaciteit, temperatuur en gebruiksduur. Een gezonde ssd staat in CrystalDiskInfo vaak tussen 90 en 100 procent, al verschilt dat per fabrikant. Bij een gele of rode waarschuwing is het verstandig om snel een back-up te maken en de ssd te vervangen.

Veelgestelde vragen

Wat betekent TBW bij een ssd?

TBW staat voor terabytes written en geeft aan hoeveel data een fabrikant verwacht dat je naar een ssd kunt schrijven binnen de opgegeven levensduur. Het is geen harde uitvaldatum, maar een richtwaarde voor slijtage. Een ssd kan na het bereiken van die waarde nog werken, maar de kans op waarschuwingen of fouten neemt toe. Controleer daarom naast TBW ook de actuele gezondheidsstatus en foutmeldingen.

Hoe vaak moet je de gezondheid van een ssd controleren?

1 keer per maand is voor thuisgebruik aan te raden, zeker als de ssd je Windows-installatie of belangrijke bestanden bevat. Controleer vaker wanneer je veel grote bestanden schrijft, zoals video, games of virtuele machines. Zie je waarschuwingen, foutmeldingen of een snel dalend gezondheidspercentage, maak dan direct een back-up en wacht niet tot de volgende geplande controle.

Welke signalen wijzen op een ssd die problemen krijgt?

Een ssd maakt geen ratelende geluiden zoals een harde schijf, dus problemen vallen vaak pas op door traag opstarten, vastlopers, blauwe schermen, mislukte updates of verdwenen bestanden. Windows 11 kan bij sommige opslagapparaten ook een kritieke waarschuwing tonen via de opslaginstellingen. Zulke signalen betekenen niet altijd dat de ssd defect is, maar ze zijn wel reden om de status te controleren.

Hoe helpt TRIM bij de levensduur van een ssd?

TRIM helpt een ssd efficiënter werken doordat Windows doorgeeft welke verwijderde datablokken niet meer nodig zijn. De ssd kan die blokken daarna voorbereiden voor nieuwe schrijfacties, wat prestaties op peil houdt en onnodige schrijfbelasting kan beperken. In Windows 10 en 11 loopt dit normaal via Schijven optimaliseren. Je hoeft een ssd daarvoor meestal niet handmatig te defragmenteren.

Kun je een ssd gebruiken als back-upschijf?

Ja, een externe ssd kan prima als snelle back-upschijf dienen, vooral voor grote foto-, video- of projectbestanden. Gebruik hem alleen niet als enige kopie. Een goede back-up staat bij voorkeur op minimaal 2 verschillende plekken, bijvoorbeeld op een externe schijf en in de cloud of op een nas. Laat de back-upschijf niet permanent aangesloten als bescherming tegen ransomware belangrijk is.

Kieskeurig.nl