Niet elke usb-stick of externe schijf is even snel. Op de verpakking staat meestal een snelheid vermeld, maar komt die overeen met de realiteit? Om te controleren of een usb-opslagmedium de beloofde snelheid haalt, kun je dit eenvoudig zelf testen.
De tool die je hiervoor gebruikt, is WinSAT (Windows System Assessment Tool), een ingebouwde benchmark waarmee je een reeks tests kunt uitvoeren. Via de opdrachtprompt lees je de snelheid van een schijf uit. Open de opdrachtprompt als administrator en typ vervolgens het volgende commando:
winsat disk -drive <schijfletter>
Bijvoorbeeld:
winsat disk -drive D
Hiermee voert Windows verschillende snelheidstests uit op de opgegeven schijf. Het kan enkele seconden duren voordat de resultaten verschijnen.
Open WinSAT in de opdrachtprompt.
De resultaten
Vervolgens kun je de resultaten per test bekijken. Disk Random Read geeft aan hoe snel kleine bestanden vanaf willekeurige locaties op de schijf kunnen worden gelezen. De resultaten worden meestal weergegeven in MB/s (megabytes per seconde). Dit scenario komt vooral voor wanneer een programma veel kleine bestanden moet openen. Ssd’s scoren bij dit soort tests doorgaans veel beter dan harde schijven.
Disk Sequential Read slaat op de snelheid waarmee grote bestanden achter elkaar van de schijf gelezen worden. Deze test simuleert bijvoorbeeld het openen of kopiëren van een groot videobestand. Hoe hoger de waarde, hoe sneller grote bestanden gelezen kunnen worden.
Disk Sequential Write geeft aan hoe snel grote bestanden naar het usb-station geschreven worden. Ook hier geldt: hoe hoger de waarde, hoe sneller dit proces verloopt. Disk Random Write toont hoe snel kleine bestanden op de schijf geschreven kunnen worden. Vaak wordt bij deze test ook de latentie weergegeven, dat is de vertraging voordat de schijf reageert op een verzoek.
WinSAT geeft je een gedetailleerd overzicht van de snelheid.
Gemeten in realtime
De bovenstaande test toont de theoretisch haalbare snelheden. Met Taakbeheer volg je de lees- en schrijfsnelheid in realtime. Dat betekent dat je de snelheid pas echt ziet wanneer je een lees- of schrijfactie uitvoert. Open Taakbeheer en klik in de linkerkolom op Prestaties. Selecteer vervolgens in de kolom daarnaast de usb-schijf of -stick. Voer een lees- of schrijfactie uit en lees onderaan de actuele lees- en schrijfsnelheid af.
De snelheid die Taakbeheer weergeeft, slaat op de taak die aan de gang is.
In het kort
WinSAT meet de lees- en schrijfsnelheid van een usb-stick of externe schijf via de opdrachtprompt. De resultaten verschijnen in MB/s en maken onderscheid tussen random en sequentiële lees- en schrijftests. Sequentiële tests zeggen vooral iets over grote bestanden, terwijl random tests beter laten zien hoe kleine bestanden presteren. Met Taakbeheer zie je daarnaast de actuele snelheid tijdens een echte lees- of schrijfactie.
Veelgestelde vragen
Wat is een normale snelheid voor een usb-stick?
Een normale snelheid hangt sterk af van de usb-versie, de gebruikte flashopslag en het type bestand. USB 3.2 kent officiële overdrachtssnelheden van 5, 10 en 20 Gbit/s, maar dat zijn buslimieten en geen garantie voor echte kopieersnelheid. Goedkope usb-sticks halen vooral bij schrijven vaak veel minder, terwijl snelle externe ssd’s dichter bij hun opgegeven sequentiële snelheid komen.
Waarom is een usb-stick trager dan op de verpakking staat?
Een usb-stick is vaak trager omdat fabrikanten meestal de beste sequentiële leessnelheid vermelden. In dagelijks gebruik tellen ook schrijfsnelheid, bestandsgrootte, warmteontwikkeling, controllerkwaliteit en de usb-poort van je computer mee. Kleine bestanden zijn extra zwaar, omdat de stick veel losse lees- en schrijfacties moet uitvoeren. Daardoor kan een stick bij foto’s of documenten duidelijk langzamer aanvoelen dan bij één groot videobestand.
Welke usb-aansluiting heb je nodig voor een snelle externe schijf?
Voor een snelle externe schijf heb je een usb-poort nodig die minstens dezelfde snelheid ondersteunt als de schijf. USB 3.2 Gen 1 gaat tot 5 Gbit/s, Gen 2 tot 10 Gbit/s en Gen 2x2 tot 20 Gbit/s. De laagste schakel bepaalt de snelheid: een snelle ssd op een oudere poort werkt gewoon, maar valt terug naar de lagere overdrachtssnelheid.
Hoe kun je grote bestanden beter op een usb-stick zetten?
Voor grote bestanden is exFAT meestal handiger dan FAT32, zeker als één bestand groter is dan 4 GB. FAT32 heeft die bestandslimiet, waardoor een groot videobestand of back-upbestand niet kan worden gekopieerd, ook al is er genoeg vrije ruimte. Let wel op dat formatteren alle gegevens wist. Maak dus eerst een kopie voordat je het bestandssysteem van een usb-stick wijzigt.
Wat is het verschil tussen een benchmark en een realtime meting?
Een benchmark voert een vaste test uit en maakt prestaties vergelijkbaar, bijvoorbeeld door lees- en schrijfsnelheden in MB/s te meten. Een realtime meting laat zien wat er op dat moment gebeurt tijdens echt gebruik. Die waarde schommelt vaker, omdat Windows tegelijk andere taken kan uitvoeren en omdat bestanden verschillen in grootte. Beide metingen vullen elkaar aan: de ene toont capaciteit, de andere praktijkgedrag.
