De bloederige geschiedenis van Wolverine-games herhaalt zich

De gelegenheid daarvoor is uiteraard de komst van Marvel’s Wolverine - de nieuwe titel van Ratchet and Clank- en Marvel’s Spider-Man-ontwikkelaar Insomniac Games. Het is alweer een flinke tijd geleden sinds Logan zijn adamantium klauwen geheel op zichzelf mag laten shinen, maar Wolverine is al jaren een van de populairste superhelden van de wereld. Niet zo groots als Spider-Man, wiens gamegeschiedenis we recentelijk ook uiteen hebben gezet, al mag dat de pret niet drukken.

De eerste volwaardige verschijning van The Wolverine - ook bekend als Logan, of James Howlett voor zijn echte vrienden - is te vinden in een Hulk-comic. Om precies te zijn The Incredible Hulk nummer 180, waarin de twee praktisch onsterfelijke vechtersbazen met elkaar op de vuist gaan. Deze comic kwam uit in november van 1974, en vijftien jaar later maakte Logan zijn debuut in een videogame op de Nintendo Entertainment System: Uncanny X-Men, als een van de speelbare personages uit het titulaire team.

Zijn eerste solo-avontuur volgde twee jaar later in 1991, in het apt genaamde game Wolverine, ook voor de NES. Deze titel uit de stal van het toenmalige Software Productions - later Acclaim Studios Manchester - draait om Wolverine die gevangen genomen is door Sabretooth en Magneto, en zich een weg door verschillende vijanden moet vechten op een eiland.

De game is in principe ‘gewoon’ je oude vertrouwde NES actieplatformer, met alle jank en zogenaamde bullshitmomenten die de platformers van dat tijdperk kenmerken. Een opvallende mechaniek is daarbij dat het gebruik van Logans klauwen hem langzaamaan schade toebrengt waardoor hij eigenlijk beter niet van zijn iconische ‘wapens’ gebruik kan maken. Ondanks die verwarrende keuze is Wolverine (1991) het startpunt van solo-Wolverine-games.

De twee opvolgende virtuele avonturen van Logan zijn redelijk vergelijkbaar: in 1994 kwam Wolverine: Adamantium Rage uit voor de SNES en Sega Genesis, wat ook weer een sidescrolling platformer betreft waarin de X-Man - deze keer continu met klauwen - in verschillende omgevingen vijanden aan elkaar rijgt.

Vervolgens kwam in 2001 het spel X-Men: Wolverine’s Rage naar de Game Boy Color, zowel een vervolg als een spin-off van het eerder uitgekomen X-Men: Mutant Wars. Die titel kwam het jaar daarvoor uit om in te spelen op de net uitgekomen X-Men-film die Hugh Jackman’s Wolverine aan de wereld introduceerde.

Wolverine’s Rage richt zich volledig op Logan in zijn zoektocht naar Lady Deathstrike: zij heeft namelijk een machine in handen waarmee ze zijn adamantium skelet kan laten smelten. Misschien is het juist handiger om daar dan een X-Man zonder metalen botten op af te sturen, niet? Afijn, ook dit spel is een relatief simpele actiegame waarin je de knorrige mutant van platform naar platform stuurt en pixelige goons in mootjes hakt. Ditmaal ook met een tijdslimiet per level.

Wat opvalt aan de games die we tot nu toe hebben behandeld is dat al vrij snel het fundament werd gelegd voor spelmechanieken die we in Marvel’s Wolverine van Insomniac Games terug zijn gaan zien. Het gebruiken van Logans klauwen om muren te beklimmen in Adamantium Rage bijvoorbeeld.

Maar ook het feit dat Logan in Wolverine (1991) Berserker Rage opbouwt des te meer vijanden hij schade toebrengt. Ook noemenswaardig is dat overige X-Men-personages als Jubilee en Havok ook langskomen in de games. Net als dat Logan in de nieuwe game samenwerkt met Jean Grey, Sabretooth en Mystique.

Goed, de X-Men-films gingen hard in begin 2000, en met de release van X2 in 2003 kwam ook de tie-in game X-Men 2: Wolverine’s Revenge uit op praktisch ieder platform onder de zon van dat moment. De GBA-versie van het spel is een bekend riedeltje: een tweedimensionale sidescroller, maar op PS2, GameCube en Xbox was Wolverine nu in drie dimensies te besturen.

Net als de film waarop Wolverine’s Revenge gebaseerd is, staat het verleden van de titulaire held centraal. Al vechtend baan je je een weg door de Weapon X-installaties waar Wolverine de beste in wat hij doet is geworden, terwijl je stukje bij beetje meer te weten komt over zijn verleden. Ook deze game verwerkt de woede van Logan in de gameplay, en biedt brute mogelijkheden waarin je met de klauwen door vijanden kan hakken, of ze met blote handen op kunt pakken om rond te gooien.

De game werd overwegend redelijk ontvangen, maar de stroeve implementatie van stealthmechanieken en de hoge moeilijkheidsgraad waren vaak genoemde struikelblokken. Overigens is het vermelden waard dat Luke Skywalker-acteur Mark Hamill de rol van Wolverine op zich nam voor de game. Dat terwijl de gelijkenis van Hugh Jackman uit de films gewoon werd gebruikt, en Patrick Stewart wel zijn rol van Professor Xavier vertolkt in het spel.

Zes jaar later, in 2009, speelde Hugh Jackman zijn iconische rol wél in een videogame, nogmaals voor een tie-in. Ditmaal die van X-Men Origins: Wolverine - waarvan de gelijknamige game op PlayStation 3, Xbox 360, PlayStation 2, pc, Wii en Nintendo DS uitkwam. Op de niet-Nintendo-consoles werd de game uitgebracht als de Uncaged Edition, vanwege de hoeveelheid bloed die rondvliegt.

In principe vertelt het spel hetzelfde verhaal als de film waar het op gebaseerd is, nu met bloederige combat waarin je lichte en zware aanvallen combineert met grabs. Des te meer vijanden je verslaat, des te meer XP je verzamelt waarmee je vervolgens weer upgrades kunt vrijspelen die Wolverine sterker maken en meer opties bieden tijdens de gevechten. Desalniettemin worden de gevechten wat repetitief, al maakt de hoeveelheid brutaliteit het spel in combinatie met wat gestoorde setpieces interessant genoeg. X-Men Origins: Wolverine was daarbij geruime tijd de ‘laatste’ sologame van het personage - tot nu.

Meer dan Spider-Man of Batman, is Wolverine onlosmakelijk verbonden met een team: de X-Men. Logan is iconisch in zijn eigen recht, maar is ook niet in ieder verhaal het middelpunt van de actie. Als het op knokken aankomt is een vechtersbaas als Wolverine echter handig om in je hoek te hebben, en ontwikkelaars lijken dat ook wel te snappen.

Wolverine komt namelijk vaak voor in games waarin een groot roster aan speelbare personages centraal staat, of hij een specifieke verhaalgerelateerde rol kan vervullen. In de Deadpool-game bijvoorbeeld - die je tegenwoordig helaas niet meer kunt spelen - is Wolvie van de partij om zijn klassieke heen-en-weer met de Merc-With-A-Mouth in het gamingmedium door te zetten.

Vrijwel iedere arcade-y side-scroller als Marvel Cosmic Invasion en fightinggames à la Marvel vs. Capcom en Marvel Tokon: Fighting Souls maakt daarbij wel een plekje vrij voor Logan. Ook in Marvel’s Midnight Suns is hij van de partij, waar de beste man naast zijn klauwen ook een grappige dynamiek toevoegt aan de plot en nieuwe personages. Gezien Wolverine al een paar honderd jaar meegaat, weet hij al het een en ander over de kwade krachten waar je in die game mee te maken hebt.

Dat is één goede reden om The Wolverine bij je game te betrekken, naast het feit dat hij zo’n iconische look heeft. Ik denk echter ook dat Wolverine een redelijk simpel personage is om te vertalen naar een videogame, zeker één waarin hij de zeer specifieke rol van een brawler en menselijke stoomlocomotief kan vervullen. Rammen en hakken is een skillset die vliegende, slingerende en met lasers-schietende vaardigheden goed aanvult en afwisselt.

Wolverine’s gameplaymechanieken liggen immers lekker voor de hand, maar zijn ook niet te ingewikkeld. Klauwen om mee te hakken, hij kan zichzelf genezen en de Berserker Rage moedigt een agressieve speelstijl aan. Maar daarom begin je je wellicht ook af te vragen of de X-Man wel een eigen game kan dragen.

Over Marvel’s Wolverine is veel te doen op het moment. Simon is zoals je in zijn review kunt lezen zeer te spreken over de afwerking, maar minder over de uitwerking van Insomniac’s nieuwe titel. Jacco is dan weer stuk positiever over de game, en ik ben pas net begonnen met spelen. Een weloverwogen mening heb je van me tegoed, maar na vier uur? Ik geniet er erg van! Het is een erg fijne actiegame, en de opzet van het verhaal heeft me in zijn greep.

Direct wordt ook duidelijk dat de game een zekere samenkomst is van alles wat hiervoor is gekomen: bekende X-Men-personages die de revue passeren en Berserker Rage, bijvoorbeeld. Het is ten goede, maar ook een beetje ten kwade.

Wat mij na een tijdje onderzoek doen opviel, is dat praktisch alle games waarin Wolverine centraal staat, op zijn best in de hogere lagen van de middenmoot terechtkomen. Marvel’s Wolverine is uiteraard de meest moderne en gepolijste ervaring tot dusver, maar zelfs de mensen die er positief over zijn geven toe dat het spel in veel opzichten een best standaard actiegame is. Net zoals Wolverine (1991) dat was voor de NES, X-Men: Wolverine’s Rage op de GBC en X-Men Origins: Wolverine voor de PS3 en Xbox 360.

Voor Spider-Man kun je Insomniac’s game uit 2018 aanwijzen als dé game rondom dat personage. Batman heeft klappers als Arkham City in zijn utility belt zitten, en voor Superman kun je in ieder geval zeggen dat je Superman 64 moet vermijden als de pest. In vergelijking daarmee heeft Logan schijnbaar geen uiterste. Games met Wolverine in de hoofdrol zijn veelal overwegend oké in alle facetten: actie, verhaal en ambitie.

Wat mij vooral verbaast is dat een personage met zo’n rijk verleden als Wolverine, consistent dezelfde kritieken krijgt. En als je kijkt naar de verhalen van bovenstaande games, zijn dit ook niet altijd verhalen die volop benutten van het feit dat Logan bijvoorbeeld een samoerai is. Of ze kijken nauwelijks naar zijn tijd als soldaat tijdens de twee Wereldoorlogen.

Je kunt veel unieke kanten op met Wolverine. Een Ghost of Yotei-achtig verhaal om maar iets te noemen, over een wraakmissie in Japan. Of, wat mij prachtig mooi lijkt, iets dat op de game Katana Zero lijkt. Dat spel gebruikt bijvoorbeeld geheugenverlies op zeer interessante en interactieve wijze om het verhaal mee te vertellen, en heeft keiharde gameplay om dit aan te vullen. De mogelijkheden voor een écht speciale Wolverine-game zijn er, maar daar moet je echt je klauwen in zetten.