Zoek je extra opslag voor je pc of Mac? Dan is een externe ssd een goede investering. Maar een geschikt model vinden valt niet mee wanneer er tientallen verschillende modellen op de markt zijn. Wij hebben 36 verschillende modellen getest, variërend van eenvoudige, goedkopere oplossingen tot featurerijke modellen voor specifieke doeleinden.

Ssd’s zijn ook voor externe opslag de laatste jaren de standaard geworden. Ouderwetse mechanische schijven zijn weliswaar nog altijd iets goedkoper per gigabyte aan opslag, maar zijn kwetsbaar en vooral héél erg traag vergeleken met een goede externe ssd. Een externe ssd is sneller, compacter, stiller en duurzamer. In 2024 zijn de prijzen van flashgeheugen weer iets gestegen, maar ze zijn nog altijd veel goedkoper dan jaren geleden en voor een gangbare hoeveelheid opslag van 1 of 2 TB is de prijs eigenlijk geen overweging meer.

Vooral voordelen

De voordelen van een externe ssd boven een externe harde schijf zijn vergelijkbaar met de voordelen van een interne ssd. In de eerste plaats zijn ze vooral veel, maar dan ook héél veel sneller. Waar mechanische harde schrijven met een usb3.0-aansluiting rond de 100 MB/s halen, zitten ssd’s, afhankelijk van het model, tussen de 500 en 3000 MB/s. Ze zijn ook veel vlugger in random lezen en schrijven, wat belangrijk en vooral heel duidelijk merkbaar is wanneer je direct vanaf je externe schijf werkt. Kopieer je geregeld wat bestanden heen en weer, dan is een ssd al een mooie upgrade. Werk je direct vanaf een externe schijf, dan is een ssd eigenlijk onmisbaar.

Ssd’s zijn ook lichter, de lichtste modellen in onze test wegen nog geen 30 gram. Ook kunnen ze allemaal wel tegen een tikje of wat trillingen; zonder bewegende delen zijn ze een stuk minder kwetsbaar.

Verschillende klassen

Ssd’s kunnen worden ingedeeld in verschillende klassen. De laagste categorie zijn de usb-ssd’s met intern een SATA-ssd. Het gebruik van SATA beperkt deze ssd’s tot zo’n 550 MB/s. Deze herken je vaak aan het label usb 3.2 gen 1, het oude usb 3.0. Dat maakt ze in theorie nog altijd een stuk sneller dan harde schijven, maar anno 2024 zijn de prijzen van snellere ssd’s dermate gedaald dat dit soort ssd’s zelden nog de moeite waard zijn. Alleen bij een heel sterke aanbieding en voor licht gebruik zouden we ze overwegen.

Het nieuwe normaal zijn de usb 3.2 gen 2-ssd’s. Deze gebruiken intern de snellere NVMe-ssd en vormen de meerderheid van het huidige aanbod. De beperking ligt hier, afhankelijk van wat de fabrikant er precies in stopt, normaliter bij de snelheid van de usb-poort zelf, en dat is circa 1000 MB/s. De meeste pc’s van de afgelopen jaren hebben een dergelijke poort en prijstechnisch zien we dit soort ssd’s vaak al aan de onderkant van de markt bungelen.

Extra snel

De laatste jaren zijn er ook externe ssd’s met een usb 3.2 gen2x2-interface. Deze uitermate onhandig naamgegeven aansluiting ondersteunt snelheden tot 20 Gbit/s, wat ze in theorie twee keer sneller maakt. We zeggen nadrukkelijk in theorie, want niet alleen zijn lang niet alle exemplaren daadwerkelijk tweemaal sneller, de aansluiting is zo zeldzaam op zowel desktops als laptops dat je er maar zelden gebruik van kunt maken. Slechts een klein aantal moederborden en een handje vol van de nieuwste laptops ondersteunt deze standaard. Kortom, deze ssd’s zijn enkel voor een niche doelgroep.

Thunderbolt

In het topsegment bestaan ook thunderbolt-ssd’s. Thunderbolt-aansluitingen zijn iets gangbaarder, alle moderne MacBooks en menig moderne Intel-laptop heeft er een. Thunderbolt-apparaten werken in de regel niet op normale usb-poorten; zonder thunderbolt-aansluiting heb je er dus niets aan. Als je zo’n ssd meeneemt naar een ander systeem om bestanden over te zetten, bestaat de kans dat het apparaat niet herkend wordt. Let dus op of zo’n schijf wel bij je past. Recente thunderbolt-aansluitingen ondersteunen snelheden van 40 Gbit/s, wat thunderbolt-ssd’s veelal tot de allersnelste opties maakt. Uiteraard met bijpassend prijskaartje.

Alle ssd’s werken in principe op alle Windows-pc’s en Macs. Usb-ssd’s werken doorgaans ook met andere apparaten, zoals telefoons en consoles.

©cronislaw@gmail.com

Hoe wij testen

We testen externe ssd’s met verschillende gebruiksdoeleinden in gedachten. De meest gangbare zijn het simpelweg overzetten van bestanden, actief van de ssd werken en gamen. In de regel hebben fabrikanten het in hun specificaties bij ssd-prestaties enkel over de maximale snelheid die ze halen bij het overzetten van een kleine hoeveelheid data, maar een ssd die razendsnel grote videobestanden over kan zetten, hoeft niet per se snel te zijn wanneer je vanaf de ssd aan het werken of gamen bent en vice versa. Het is dus zaak je eigen gebruik vooraf in kaart te brengen en niet te veel op de maximale snelheid in de specificaties te letten, want daar heb je helaas bar weinig aan.

Zoek je vooral een ssd die snel bestanden kan overzetten, kijk dan in de tabel aan het eind van dit artikel naar de sequentiële prestaties: hoe hoger het getal, hoe beter. Dit getal is gebaseerd op een dataset van 64 GB. Kopieer je ook geregeld extreem grote hoeveelheden data, kijk dan in de tabel ook naar de kopieertest, daarbij gaan we uit van 300 GB. Sommige ssd’s zakken bij zulke langere acties wat prestaties betreft in en dat zal frustreren als je regelmatig grote hoeveelheid video’s of games over wilt zetten.

Zoek je een ssd om vanaf te werken, kijk dan naar de prestaties in de PC Mark 10 Storage Benchmark, een combinatie van real-world-benchmarks die echt gebruik nabootsen. Daarvan testen we een Quick-variant voor vrij licht gebruik, en een Full-variant die wat zwaarder gebruik nabootst, zoals foto- of videobewerking.

Voor gamedoeleinden gebruiken we de 3D Mark Storage Benchmark, eveneens een combinatie van verschillende benchmarks die het laden en updaten van games nabootsen.

Ben je meer een allroundgebruiker? Dan heb je het meest aan de totaalscore in de tabel waarin verschillende doeleinden gewogen worden. Een goede totaalscore wegen wij zwaar mee in ons eindoordeel.

©slexp880 - stock.adobe.com

Uitgebreid testveld

Het aantal geteste modellen is inmiddels te groot om ze stuk voor stuk te bespreken, tegelijkertijd zien we dat de prijzen vrijwel dagelijks veranderen. We kijken naar zowel huidige als historische prijzen om de beste opties uit te lichten. Dat zijn de eerste modellen waar je naar zou moeten kijken als je een ssd wilt kopen, maar we raden je aan de actuele prijzen en acties in de gaten te houden. Een goede aanbieding op een model dat er gunstig voor staat in de tabel kan altijd een goede optie zijn, zelfs als hij niet door ons is uitgelicht.

De beste prijs-prestatieverhouding

Als je op zoek bent naar een ssd die een goede prijs combineert met prima prestaties, dan is de Crucial X8 al meerdere jaren onze tip. De X8 gaat echter met pensioen en het aantal winkels waar deze nog te koop is, neemt af. Gelukkig staan de opvolgers al klaar: de X9 en de X9 Pro.

Opvallend genoeg is de oude X8 nog altijd iets sneller in actief gebruik en gaming, maar de X9 is wel aanzienlijk goedkoper en houdt beter stand bij het overzetten van grote hoeveelheden data. De X9 Pro zit ertussenin, deze presteert als een (betere) middenklasse 10 Gbit/s-ssd, maar biedt ook als voordeel dat hij een IP55-rating heeft. Ook is de X9 Pro aanzienlijk compacter en lichter dan de X8, wel zo fijn. Dat maakt de Crucial X9 Pro voor ons de eerste keus voor een budgetbewuste aankoop.

Let er uiteraard op dat in deze categorie de prijs zwaar weegt, en de prijs per dag kan wisselen. Elke ssd met een redelijke totaalscore kan een interessant alternatief zijn als de prijs maar scherp genoeg is. Zo zijn ook de Transcend ESD310C of WD MyPassport goede keuzes.

Pluspunten

Minpunten

Klasse

Usb 3.2 gen 2 (10 Gbit/s)

De kleinste en lichtste

Kijken we in de tabel naar de kleinste en lichtste opties, dan valt Transcend direct positief op met drie modellen: de ESD310C, ESD330C en ESD320A. Dit zijn ssd’s die uitgevoerd zijn als usb-stick. Extreem compact dus, maar op prestatievlak zijn het echt keurige middenklassers. Andere echt kleine modellen, zoals de Kingston XS2000 en Corsair EX100U laten duidelijk punten liggen.

De iets oudere ESD310C heeft niet onze voorkeur vanwege de losse dopjes die heel makkelijk kwijtraken, de nieuwere ESD330C en ESD320A schuiven de usb-aansluiting uit, wat net wat eleganter is. Je kiest dan in tegenstelling tot de ESD310C wel voor óf een type-c- óf een type-a-aansluiting. En daarmee loop je ietwat vertraging op bij grotere kopieeracties, na zo’n 250 GB zakken de prestaties in. Op zich een aardige buffer, maar niet ideaal als je veel wilt kopiëren. De onderlinge verschillen zijn echter marginaal en ons advies is dan ook om voor het model te kiezen met de aansluiting(en) die bij jouw gebruik passen. Tegenwoordig zal dat vooral usb-c zijn, wat de Transcend ESD330C uiteindelijk nipt onze favoriete mini-ssd maakt.

Pluspunten

Minpunten

Klasse

Usb 3.2 gen 2 (10 Gbit/s)

Encryptie gemakkelijk gemaakt

©CIDimport

Verschillende ssd’s in deze test bieden encryptie aan. Dat gaat vrijwel altijd via een wachtwoord en een bijbehorende applicatie. Begin 2020 bracht Samsung daar verandering in met de T7 Touch. Dit model maakte encryptie makkelijker dankzij een ingebouwde vingerafdruklezer. Eenmaal ingesteld, kun je de ssd gemakkelijk ontgrendelen met je vingerafdruk zonder dat je nog andere applicaties hoeft te gebruiken. Hierdoor werkt de encryptie ook op pc’s waarop het installeren van extra software niet is toegestaan. Verlies je de ssd en steekt iemand anders hem in een pc, dan doet hij niets zonder de juiste vingerafdruk. Het verbaast ons dat verder geen enkele concurrent er heil in lijkt te zien, waardoor Samsung deze categorie vier jaar op rij eigenlijk cadeau krijgt. Je moet de T7 Touch echter wel alleen overwegen als die makkelijke encryptie belangrijk voor je is. De prijs is niet echt een nadeel, maar de andere ssd’s, inclusief de eerder genoemde Crucial X9 Pro, presteren over de hele linie wat beter. De T7 Touch presteert prima, maar voor hetzelfde geld kun je ook betere prestaties kopen in plaats van de vingerafdruklezer.

Pluspunten

Minpunten

Klasse

Usb 3.2 gen 2 (10 Gbit/s)

De snelste

Op papier is de snelste usb-ssd van dit moment dezelfde als de winnaar van vorig jaar: de SanDisk Extreme Pro. Afgelopen jaar kwam echter aan het licht dat dit model in onverwacht grote aantallen met uitval kampt. Die van ons doet het nog altijd uitstekend en we weten dat SanDisk dit model al jaren in gigantische hoeveelheden verkoopt, en dat maakt het beoordelen van de klachten lastig. De klachten waren echter dusdanig breed verspreid, ook bij veel grote media, dat we een nieuwe kroningsceremonie niet op zijn plaats vonden. We noemen hem wel, want de prestaties zijn top en wellicht komt er nog nieuwe informatie aan het licht.

Voor nu staat de kroonprins echter klaar om de rol van snelste usb-ssd te vervullen: de Crucial X10 Pro. Crucials nieuwe topmodel doet eigenlijk alles wat we van een echte high-end-ssd verwachten: op elk vlak uitstekend presteren. Daarbij is de X10 Pro lekker compact, voorzien van een chique metalen behuizing mét IP-rating en is de prijs opvallend scherp. Voor slechts iets meer geld dan de betere budgetopties haal je hiermee een ultieme usb-ssd in huis waarbij we eigenlijk geen minpunten kunnen ontdekken.

Pluspunten

Minpunten

Klasse

Usb 3.2 gen 2x2 (20 Gbit/s)

De beste thunderbolt-ssd

In onze test hebben we ook enkele thunderbolt-ssd’s meegenomen, deze zijn door de bank genomen sneller, maar ook veel prijziger. Vaak betaal je een meervoud van een degelijke usb-ssd. Dat maakt thunderbolt-ssd’s een echte niche oplossing voor gebruikers die prestaties cruciaal vinden en voor wie een meerprijs totaal irrelevant is. Kennelijk is die markt zo klein dat er nauwelijks beweging in zit: de Sabrent XTRM gaat al even mee, Samsung is helemaal uit de markt gestapt en alleen SanDisk heeft nog iets uitgebracht de laatste jaren. Mocht je voor zo’n thunderbolt-ssd gaan, dan is de SanDisk Professional PRO-G40 wel een uitstekend product. Hij is pijlsnel wanneer je hem via thunderbolt aansluit, maar kan ook via een reguliere usb-poort aangesloten worden. Hiermee is het een positieve uitzondering onder de thunderbolt-ssd’s. Daarnaast heeft het apparaat een IP68-behuizing, oftewel hij is bestand tegen stof en water, en biedt drie meter valbescherming. Ook kun je er met een auto overheen rijden alsof het niets is. De prijs is fors, maar gunstig vergeleken met andere thunderbolt-ssd’s.

Pluspunten

Minpunten

Klasse

Thunderbolt 3 (40 Gbit/s) en usb 3.2 gen 2 (10 Gbit/s)

De beste ssd voor grote hoeveelheden data

Naast de PRO-G40 heeft SanDisk nog een opvallende niche oplossing in huis, de Professional Pro-Blade Transport met MAGs. Deze ssd combineert een stevige behuizing (Pro-Blade Transport) met hot swappable ssd’s (MAGs). Dat maakt deze oplossing groter en zwaarder dan de typische externe ssd’s, maar wel veelzijdig voor (semi)professioneel gebruik, zoals voor videografen. Daarbij behaalt deze combinatie de hoogste langdurige overdrachtssnelheid van alle ssd’s. Het verschil van minimaal 10 procent met de rest lijkt niet heel hoog, maar voor professioneel gebruik is tijd vaak het meest waardevolle bezit. Naast het formaat is ook de prijs een stevige consequentie van dit ontwerp. Je betaalt er flink meer voor, dus de veel betere prestaties bij grote bestandsoverdrachten ten opzichte van de snelle Crucial X10 Pro of Samsung T9 moet wel echt een belangrijk punt vormen.

Pluspunten

Minpunten

Klasse

Usb 3.2 gen 2x2 (20 Gbit/s)

Resultaten

In onderstaande afbeelding vind je de testresultaten van de geteste ssd's.

Conclusie

Bij externe ssd’s zijn er weinig echt slechte producten, er zijn vooral slechte prijzen. Een aantal ssd’s doen wel unieke dingen. Zo biedt de Samsung T7 Touch eenvoudige encryptie en ondersteunt de SanDisk PRO-G40 zowel thunderbolt als usb. Het gros concurreert echter vooral op prestatieverschillen, die regelmatig gering zijn vanwege de usb-interface, en prijsverschillen die van dag tot dag veranderen.

Voor de meeste gebruikers kunnen is elke ssd die een beetje aardig scoort in de totaalscore niet mis. De prijzen, en vooral aanbiedingen, zijn voor veel gebruikers daarom belangrijk. We hebben enkele ssd’s uitgelicht, maar ook ssd’s die we niet genoemd hebben, kunnen de beste koop zijn als ze scherp aangeboden worden.

Ben je een veeleisendere gebruiker, denk dan vooral goed na over hoe jij de ssd gebruikt en hoe die ssd op dat vlak presteert. We zien namelijk dat een aantal ssd’s in specifieke taken beter uit de verf komen dan andere. Positief is dat de betere allrounders nauwelijks duurder zijn dan instappers, dus een kwaliteitsproduct kopen hoeft niet de hoofdprijs te kosten.

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.

Met het kiezen van een eigen thema, bedieningspanelen en omgeving zet je je Android- of iOS-toestel pas echt naar je hand. Android 16 en iOS/iPadOS 26 bevatten voldoende mogelijkheden voor een gepersonaliseerde omgeving. Hoe je te werk gaat, lees je hier.

In dit artikel kijken we naar Android 16 en iOS 26. Voor Android maken we gebruik van een Samsung-toestel in combinatie met One UI 8. We beginnen met Android, want de meest recente versie beschikt over interessante opties om de omgeving te personaliseren. Verderop lees je over iOS 26.

Ben je wat uitgekeken op de statische achtergronden van je Android-toestel, dan kun je een dynamische achtergrond gebruiken. Open de instellingen en kies Achtergrond en stijl, Achtergronden wijzigen. Blader naar beneden en tik op Dynamisch vergrendelscherm. Hier kun je verschillende categorieën kiezen. Kies maximaal vijf aansprekende categorieën. Vervolgens wordt elke 2 weken een nieuwe set afbeeldingen geladen. Standaard worden de nieuwe afbeeldingen alleen gedownload met een wifi-verbinding. Wil je dat de plaatjes ook via een mobiele verbinding worden bijgewerkt, dan activeer je Downloaden met mobiele gegevens. Als je geen veranderende foto’s wilt zien, maar in plaats hiervan veranderende kleuren, kies je in de sectie Kleuren voor Dynamisch.

Bediening met één hand

Als je gebruikmaakt van een telefoon met een relatief groot scherm, kun je het systeem hier beter rekening mee laten houden. Tik in de instellingen op Geavanceerde functies en schakel de optie Bediening met één hand in. Je kunt de verschillende elementen op het scherm nu beter met één hand (je duim) bedienen.

Wil je een specifieke app in een andere taal gebruiken, dan hoef je hiervoor niet de volledige gebruikersomgeving om te zetten. Kies in de instellingen voor

Algemeen beheer, Talen van app. Kies de app waarvoor je de taal wilt instellen en kies een taal uit de lijst Alle talen. Je kunt op elk moment terugkeren naar de oorspronkelijke instelling: kies in hetzelfde venster voor Systeemstandaard.

Snelle instellingen

Geef het onderdeel Snelle instellingen (Quick Panel) een eigen indeling. Het onderdeel verschijnt wanneer je met de vinger vanuit de rechterbovenhoek naar beneden veegt. Tik op de knop met de pen. Eerst bepaal je de volgorde van de elementen: tik op een component en sleep het vervolgens naar de gewenste locatie. Tik hierna op Bewerken: je vindt deze knop bij de onderdelen die je kunt aanpassen. Je kunt vervolgens de individuele knoppen verplaatsen naar een andere locatie. Ook kun je deze knoppen verwijderen (gebruik het minteken linksboven elk pictogram) en andere knoppen toevoegen via het venster Beschikbare knoppen. Tot slot is het mogelijk om het gedeelte met de knoppen groter te maken, zodat je meer knoppen in één keer ziet. Pak de onderrand van het blok en sleep de rand naar beneden, totdat een extra rij met knoppen verschijnt. Tevreden met de instellingen? Bevestig met een tik op Gereed.

Niet meer los

Geeft je Android-toestel het onderdeel Snelle instellingen apart weer van het scherm met de meldingen? In het verleden waren beide schermen gecombineerd in één weergave. Wil je terug naar die oude situatie? Open het onderdeel Snelle instellingen in de bewerkingsmodus (via de knop met de pen). Tik hierna op Vensterinstellingen. Kies voor Samen: beide vensters worden weer gecombineerd zoals vanouds. Je kunt ook kiezen om het venster Snelle instellingen links in plaats van rechts te tonen. Kies in hetzelfde scherm voor Quick Panel aan linkerkant.

Je hoeft geen genoegen te nemen met losse vensters.

Aangepaste pictogrammen

Toe aan andere vormen voor de pictogrammen in Android? Dat is mogelijk. Tik op een leeg gedeelte van het thuisscherm. Onderin verschijnt een balk met keuzen. Kies voor Achtergrond en stijl. Kies voor Pictogrammen. Vervolgens kun je kiezen uit verschillende vormen, waaronder een boog, vierkant en rechthoek. Of je deze functie aantreft op je telefoon, is afhankelijk van de fabrikant. Bij Samsung heb je de app Good Lock nodig. Je vindt deze als beschikbare download in de Galaxy Store. Bij Pixel-telefoons is de optie direct toegankelijk via de gebruikersomgeving. 

Verlichtingseffect

Krijg je een melding binnen, dan kun je het als een subtiele lijn rondom het scherm tonen. Via instellingen kies je voor Meldingen, Pop-upstijl melding. Tik op Verlichtingseffect toevoegen. De optie Basis geeft een subtiele lijn, maar je kunt ook uitgebreidere effecten tonen, zoals Spotlight of Echo. Kies de tab Kleur om een aangepaste kleur te kiezen. Normaal gesproken past de kleur zich aan de app aan. In de sectie Geavanceerd kun je details aanpassen, zoals transparantie, breedte en duur van het effect. De kleur kan ook op basis van een trefwoord veranderen. Tik op Kleur van verlichtingseffect op trefwoord. In de sectie Trefwoord tik je op het plusteken (+) om nieuwe trefwoorden (bijvoorbeeld van contactpersonen) op te geven. Kies hierna de kleur die je wilt toepassen op het verlichtingseffect.

iOS

Ook iOS (en iPadOS) kun je goed naar je hand zetten. Recent bracht Apple iOS 26 uit. Mogelijk verwachtte je iOS 19 als logische opvolger van versie 18, maar de makers uit Cupertino hanteren voortaan een ander naamschema. iOS 26 verwijst naar 2026. Opvallend aan deze editie is het nieuwe Liquid Glass Design, waarin transparantie en spiegelingen een grote rol spelen. Er zijn volop aanpassingsmogelijkheden, beginnend bij het vergrendelingsscherm. Tik hierop en kies Pas aan, Pas huidige achtergrond aan.

Tik op de datum bovenin om een widget te kiezen en meer informatie te tonen, bijvoorbeeld het weer. In het venster vind je een overzicht van bruikbare widgets en suggesties. Waar mogelijk gebruikt iOS het ‘glass’-ontwerp, dus ook bij de klok. Gelukkig kun je dit aanpassen als je niet enthousiast bent. Tik erop en schakel onderin het venster tussen Glas en Effen. In hetzelfde venster kun je ook een kleur selecteren, terwijl je met de schuifregelaar de dikte van de klok kiest. Via Voeg widgets toe kun je extra widgets op het vergrendelingsscherm plaatsen. Via het element onderin kun je swipen tussen verschillende achtergronden.

Thuisscherm

Ook het thuisscherm zetten we naar onze hand. Tik op een leeg gedeelte en kies Wijzig, Pas aan. Je kunt nu kiezen hoe de pictogrammen worden getoond. De standaardmodus ken je al van eerdere versies. Kies voor Donker om de pictogrammen donker te maken. Dit werkt nog niet voor alle pictogrammen: de app-maker moet hiermee rekening houden. Kies Helder als je alle pictogrammen een uniforme, lichte uitstraling wilt geven. Tot slot is er Getint: hiermee kun je de pictogrammen een eigen kleur en contrast geven.

Minderen

Je kunt de transparante uitstraling van iOS 26 niet volledig uitschakelen. Toch bestaan er een paar trucs om het Liquid Glass-ontwerp iets te verminderen. In de instellingen kies je voor Toegankelijkheid, Beweging en activeer je de optie Verminder beweging. Verder kies je Toegankelijkheid, Weergave en tekstgrootte en kies je Maak minder doorzichtig.

Donkere modus

Via de app Instellingen kun je meer onderdelen van de gebruikersomgeving tweaken. Tik in de instellingen op Scherm en helderheid en kies tussen de lichte en donkere modus (Licht en Donker). Bovendien kun je hier de tekstgrootte aanpassen en de tekst op het scherm dikker tonen (via Vette tekst). Dit kan helpen om de tekst beter leesbaar te maken. Om eenvoudig achtergronden aan te passen, kun je via instellingen ook kiezen voor Achtergrond en tikken op Voeg nieuwe achtergrond toe.

Werp ook een blik bij Beginscherm en appbibliotheek. Hier bepaal je onder meer of aanbevolen en recente apps moeten worden getoond in het Dock (het gedeelte onderaan het scherm). Wil je het Dock zo opgeruimd mogelijk houden, dan haal je de vinkjes weg bij Toon appbibliotheek in Dock en Toon aanbevolen en recente apps in Dock.

Volledig scherm

Vooral als je een iPad hebt, kun je meer uit het schermoppervlak halen door te werken met vensters. Je kunt dan meerdere apps naast elkaar plaatsen. Werken met vensters is overigens niet verplicht. Schuif met je vinger vanaf de rechterbovenhoek naar beneden, zodat het bedieningspaneel opent. Tik op de knop Apps in vensters. Je vindt deze op de onderste rij, naast het pictogram van de batterij. Kies vervolgens tussen Apps in vensters of Stage Manager. Die laatste optie zorgt ervoor dat apps schermvullend worden getoond. 

Berichten

Ook voor veel apps hoef je niet genoegen te nemen met de standaardinstellingen en kun je deze personaliseren. Goed voorbeeld is de app Berichten. Geef personen met wie je vaak communiceert een eigen achtergrond. Open de app en tik op de naam van de persoon voor wie je een achtergrond wilt instellen. Tik op Achtergronden. Je kunt kiezen uit foto’s, maar ook uit vaste kleuren. In de sectie Suggesties vind je een combinatie van standaardfoto’s en foto’s die je eerder zelf hebt gemaakt. Sommige foto’s zijn geanimeerd: je kiest eerst de foto en kunt dan vaak ook een kleurenschema selecteren. Heb je na verloop van tijd geen behoefte meer aan een specifieke achtergrond, dan selecteer je de naam van de contactpersoon en kies je Geen. Houd er rekening mee dat de achtergrond ook wordt aangepast bij de contactpersoon.

Safari

Maak je gebruik van Safari? De gebruikersomgeving is ook onder handen genomen en vooral op dieet gegaan: het aantal knoppen is teruggebracht en het grootste deel van de bediening loopt nu via swipes. Zet ook de browser naar je hand. Via instellingen kies je voor Apps, Safari. In de sectie Tabbladen geef je aan in hoeverre je wél de bedieningselementen wilt zien. Standaard is Compact geactiveerd, maar je kunt hier ook kiezen voor Onder en Boven. 

Bestanden

De app Bestanden heeft in iOS 26 ook volwassen opties om de omgeving verder te personaliseren. Zo kun je mappen een eigen kleur geven zodat je ze beter kunt onderscheiden. Tik op een map en houd de map vast totdat het menu verschijnt. Kies Pas map en tags aan. Tik op Tags en kies de gewenste kleur. Je kunt via hetzelfde venster ook emoji’s aan de map toevoegen.

Op bestandsgebied kun je ook aangeven welke app voor het bestand moet worden geopend. Tik op een bestandsnaam en houd ingedrukt totdat het menu verschijnt. Kies voor Open met en selecteer de gewenste app. In hetzelfde menu kun je ook de elders besproken app Voorvertoning kiezen. Vooral bij documenten en foto’s (zoals pdf- en jpg-bestanden) werkt deze app goed.