De Apple iPhone XR is een iets minder dure smartphone dan de iPhone XS, die in september verscheen. Is deze iPhone daarom ook een slimmere keuze?

In september van 2017 kondigde Apple de iPhone X en de iPhone 8 (en 8 Plus) aan. Eerstgenoemde was natuurlijk de nieuwe iPhone-serie die het tienjarig jubileum van de iPhone markeerde. Een jaar later kondigde Apple de opvolger van de iPhone X aan, genaamd de iPhone XS en iPhone XS Max. Maar geen iPhone 8s, geen iPhone 9s en ook geen betaalbare iPhone SE2 (waar meermaals geruchten over opdoken).

Bestaansrecht

Om eerlijk te zijn, vraag ik me af voor wie de iPhone XR bedoeld is. Het toestel is vreselijk duur: vanaf 859 euro. Voor dat geld krijg je geen dubbele camera en geen oledscherm. Sterker nog: het schermpaneel heeft niet eens een full-HD resolutie, wat toch al jaren wel de gangbare standaard voor smartphones is. Vooral voor grote schermen, waarmee ook de iPhone XR mee uitgerust is: 6,1 inch (15,5 cm) in doorsnee.

Natuurlijk begrijpt Apple zelf ook wel dat de iPhone X de verkoop van de XR kan kannibaliseren. Maar andere webshops verkopen deze smartphone nog altijd, voor een paar tientjes meer dan de iPhone XR. Voor dat geld krijg je een oledscherm met hoge resolutie én een geavanceerde dualcam.

Daarnaast heb je ook nog de iPhone 8 Plus, die Apple zelf ook nog aanbiedt voor 799 euro. Deze smartphone heeft ook een groot scherm met full-HD resolutie en een dualcam. Alleen gebruik je een vingerafdrukscanner voor de ontgrendeling, in plaats van Face ID en de camera en chipset is merkbaar wat ouder.

Het iOS-ecosysteem van Apple is een soort Hotel California, dus veel iPhone-gebruikers die op zoek zijn naar een nieuwe smartphone, willen ook echt een nieuwe iPhone en hebben geen interesse in betaalbaardere Android-smartphones. Wanneer (begrijpelijkerwijs) de iPhone XS buitenspel staat vanwege zijn absurde prijs vanaf 1159 euro, maar je toch een nieuwe iPhone zoekt, zou ik om eerlijk te zijn eerder voor de iPhone X of iPhone 8 Plus kiezen. Door zijn te hoge prijs valt de iPhone XR een beetje weg ten opzichte van Apple’s eigen concurrenten, terwijl deze iPhone niet eens zo heel verkeerd is.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Bouwkwaliteit

De iPhone XR heeft ongeveer hetzelfde uiterlijk als de iPhone X en iPhone XS. Het grote 6,1 scherm noemde ik zojuist al, de grootte hiervan wordt ietsje kleiner gehouden door de alternatieve schermverhouding van 19,5 bij 9 en de scherminkeping bovenin het scherm, waarin de camera, luidspreker en overige sensoren zitten verwerkt. De dikkere schermranden zijn echter wel wat minder flatteus.

De ronde randen rondom de smartphone zijn van aluminium gemaakt. De achterzijde is van glas, om draadloos opladen mogelijk te maken. Omdat de iPhone XR in meerdere kleuren verkrijgbaar is (rood, goud, wit, roze, zwart en blauw) zijn vette vingerafdrukken op de achterzijde niet heel erg opvallend. Toch is het aan te bevelen om de iPhone XR te beschermen met een hoesje, want glas blijft immers breekbaar en reparaties van je dure iPhone zijn een van de beruchte Apple-melkkoeien. Desondanks voelt het toestel solide aan en is de smartphone waterdicht.

Scherm

Wanneer je upgradet van een oude iPhone naar de iPhone XR, dan zal de schermkwaliteit een mooi stapje vooruit zijn. Vooral de kleurweergave is erg mooi en de helderheid is ook zeer goed. Het is indrukwekkend hoe Apple dit LCD-paneel heeft afgesteld. Punt is alleen dat je in deze prijsklasse een (am)oledscherm mag verwachten. Dit type schermpanelen zijn toch een stuk indrukwekkender qua beeldweergave. Bovendien had de resolutie wel wat hoger gemoeten. In prijsklasses boven de 500 euro zijn oled- en amoledschermen met minimaal full-HD resolutie wel de norm. Het verschil is te zien met de iPhone X, die niet veel duurder is... Zolang deze nog op voorraad is natuurlijk.

©PXimport

Camera

Ander verschil is natuurlijk de camera. De iPhone XR heeft geen dualcam. Dat is niet zo’n enorm probleem, omdat de enkele camera ontzettend goed is. Maar toch, het is wat gek. De dubbele (of zelfs driedubbele camera’s) van smartphones in hoge prijsklasses bieden geavanceerde opties, als groothoeklenzen en telelenzen, zodat je zonder kwaliteitsverlies kunt inzoomen. Ook werken AR-functies in iOS 12 beter, omdat meerdere lenzen diepte beter in kunnen schatten. Opvallend is wel dat de portretmodus, die ook gebruik kan maken van een dubbele camera, wel erg goed werkt bij deze iPhone XR.

©PXimport

Deze geavanceerde zoom-opties van meerdere camera’s, die mis je wel. Maar vergis je niet, de camera kan ontzettend goede foto’s maken. Zoals je van iPhones gewend bent, zijn de foto’s ontzettend natuurgetrouw en gedetailleerd. Ook bij verminderd licht. Als het echter donker is, tsja, dan moet hij zijn meerdere erkennen in de smartphonecamera’s van Samsung en Huawei.

Ik noemde net al de portretmodus, die is wel de moeite waard om eens uit te proberen. Net als bij de andere iPhones trouwens. De mooiste resultaten maak je met de camera aan de achterzijde, maar ook de selfiecam kan dit prima: terwijl dit natuurlijk ook geen dualcam is. Desondanks kunnen achtergronden prima ingeschat worden en alleen een paar plukjes haar werden met de achtergrond mee vervaagd.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Specs

De specificaties zijn grotendeels gelijk met de iPhone XS, en dat is fijn. De A12 processor van Apple is bijzonder krachtig en laat in de benchmarks uitstekende scores zien. iOS hikt geen enkele keer en pas wanneer de zwaarste AR-toepassingen gedraaid worden, begin je de laadschermen en hogere temperaturen te merken. Over de performance van deze chipset en iOS 12 valt er niks te klagen.

Naast de prestaties is ook de accuduur goed. Sterker nog, deze is beter dan de nog duurdere iPhone XS. Dat is mede te verklaren aan het scherm, een lcd-scherm met lagere resolutie heeft immer minder energie nodig. Maar ook is de accucapaciteit een slagje groter dan de iPhone XS. Dat is opvallend. Hierdoor zit je niet te zweten als je je lader niet bij je hebt, en dat is voor een iPhone vrij bijzonder. De accuduur komt aardig in de buurt van Android-concurrenten: iets meer dan een dag. Afhankelijk van hoe vaak (en hoe) je je iPhone gebruikt natuurlijk. Het is wel jammer er geen snellader voor de iPhone XR is, hiermee loopt Apple een paar flinke stappen achter op de concurrentie.

Opvallend is dat ook de iPhone XR over een e-sim beschikt. Een soort ingebouwde simkaart, die momenteel nog niet door Nederlandse providers ondersteund wordt. Naast e-sim is er echter een gewoon nano-simkaartslot aanwezig.

Conclusie

De iPhone XR is een prima iPhone, maar zoals je gewend bent van Apple is de smartphone veel te duur. In het geval van de iPhone XR is dat problematisch, want vooral de iPhone X is een veel logischere aankoop. Ook biedt de iPhone 8 Plus voor minder geld een highres-scherm en meer cameramogelijkheden door zijn twee lenzen. Ook Android-alternatieven bieden betere schermen, accuduur en camera. Desondanks kan deze iPhone geroemd worden om zijn krachtige prestaties, (voor iPhone-begrippen) acceptabele accuduur en prima cameralens.

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

Cody en Jacco lopen door de Partner Direct heen en stellen de vraag: is de Switch 2 nu multiplatform-waardig? Ook zit Jacco drie dagen in Zwitserland voor een gamingmuis en is één persoon jarig.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!