De iPhone 15-serie is de eerste reeks iPhones die beschikken over een usb-c-poort. Daarnaast krijgen de goedkopere modellen in de serie nu ook de beschikking over een dynamisch eiland. Verder mag het camerasysteem op een flinke update rekenen.

Lees hier onze review van de iPhone 15

Net als vorig jaar zijn de iPhone 15 en iPhone 15 Pro beschikbaar in schermformaten van 6,1 en 6,7 inch. De maximale helderheid bedraagt nu 2000 nits. De kleurenopties zijn dit jaar wederom net even anders met pastelachtige tinten roze, geel, blauw en gewoon zwart.

Het basismodel van de nieuwe iPhone-reeks heeft een 48-megapixelcamera, net als het Pro-model van vorig jaar. Die lens kan tot 2x optisch inzoomen, en ook foto’s op 0,5x (groothoek) maken. Daar gebruikt het systeem dan de aparte groothoeklens voor.

iPhone 15 is eigenlijk iPhone 14 Pro

De portretmodus maakt nu betere foto’s in het donker en wordt automatisch ingeschakeld als je een foto van iets maakt dat je precies in het midden plaatst. Heb je een foto gemaakt, maar bevalt het diepte-effect je niet? Dan kun je dat achteraf aanpassen. Ook kun je achteraf bepalen op welk detail in de foto je wilt scherpstellen.

Onder de motorkap zit een A16 Bionic-chip, die voorheen in de iPhone 14 Pro zat. De batterij gaat ongeveer even lang mee, maar opladen gaat deze keer via usb-c. Dat moet van de Europese Unie, want anders moet Apple van de markt verdwijnen. Daar heeft het bedrijf zich dus aan gehouden.

Daarnaast is er een verbeterde Ultra Wideband-chip aanwezig voor een betere integratie met de gloednieuwe Apple Watch Series 9 en Ultra 2. En met de nieuwe zoekfunctie is het ook gemakkelijker dan ooit om een AirTag terug te vinden, aangezien je er direct naartoe wordt geleid.

Verder lijken de iPhone 15 en 15 Plus qua functies en updates vooral op de Pro-modellen van vorig jaar. Dat komt door de processor, maar ook het dynamische eiland. Wat je daarmee kunt, lees je in deze review.

iPhone 15 Pro-modellen zijn kleiner en dunner

Naast reguliere versies mogen we ook rekenen op nieuwe iPhone 15 Pro-modellen. Die zijn dunner en smaller dan ooit, zonder dat het schermformaat is aangepast. De vernieuwingen dit jaar zitten hem in de gebruikte materialen (titanium), de usb-c-poort en de actieknop. Daarmee open je de camera of een zelf gekozen Snelkoppeling, kun je een memo opnemen en is het mogelijk toegankelijkheidsfuncties te activeren. Die nieuwe knop vervangt de schakelaar waarmee je voorheen de beltoonmodus of de stille modus kon inschakelen.

Onder de motorkap zit de nieuwe A17 Bionic Pro-processor (een echt nieuwe chipset dus), met een grafische processor die 20 procent sneller is en ondersteuning biedt voor een techniek genaamd ray tracing. Dat is met name voor gamers interessant, omdat bepaalde effecten (zoals licht, schaduw en meer) veel realistischer ogen dan voorheen.

De 48 megapixelcamera heeft een verbeterde avondmodus. Je kunt daarnaast foto’s nemen op brandpuntafstanden van 24, 28 en 35 millimeter en opslaan in 48MP-heif-formaat. Bovendien presteert de frontcamera op de iPhone 15 Pro en Pro Max beter onder slechte lichtomstandigheden.

De iPhone 15 Pro is voorzien van een 3x telelenscamera, terwijl de Pro Max voortaan tot 5x optisch kan zoomen bij 120 millimeter. Verder werkt de optische beeldstabilisator beter en kun je 13mm-foto’s maken met de ultragroothoeklens. ProRes gaat dit keer op 4K op 60 fps. En als je van plan bent een Vision Pro aan te schaffen – met deze iPhones kun je daar ruimtelijke content voor maken. 

Nieuwe functies voor iOS 17

Alle iPhone 15-modellen krijgen iOS 17 aan boord. Die update is vanaf 18 september te downloaden. De Telefoon-app heeft een paar grote updates gekregen. Met een contactposter bepaal je zelf hoe je contactpersonen jouw gegevens te zien krijgen. Live-voicemail maakt gebruik van de A16 Bionic-chip om in realtime een transcriptie op je telefoon weer te geven van het voicemailbericht dat iemand achterlaat. Je kunt de oproep accepteren terwijl de beller een boodschap inspreekt.

In Berichten zijn de stickers vernieuwd, is de zoekfunctie verbeterd en kun je audioberichten automatisch laten transcriberen. Met Controleer stuur je vrienden en familie automatisch een bericht als je veilig en wel op je plaats van bestemming bent aangekomen. NameDrop is een nieuwe functie binnen AirDrop, waarmee je gemakkelijker contactgegevens kunt uitwisselen door twee iPhones vlak bij elkaar te houden. Op deze manier kun je ook allerlei materiaal via AirDrop naar elkaar sturen.

Met Stand-by bepaal je wat er wordt weergegeven als je iPhone op z’n kant ligt op te laden. Stand-by kan informatie over live-activiteiten, Siri, inkomende oproepen en grotere meldingen weergeven. De interactieve widgets op het begin-, toegangs- en stand-byscherm bieden de mogelijkheid om met één tikje iets te doen, bijvoorbeeld een taak afvinken of een nummer afspelen en pauzeren. De bescherming via de privémodus in Safari is uitgebreid met profielen. Daarmee kun je je zoekopdrachten naar werkgerelateerde en persoonlijke zaken van elkaar scheiden.

Prijs en beschikbaarheid

De iPhone 15 en iPhone 15 Plus zijn verkrijgbaar in roze, geel, groen, blauw en zwart, met een opslagruimte van 128 GB, 256 GB of 512 GB vanaf respectievelijk 969 en 1119 euro. iPhone 15 Pro en iPhone 15 Pro Max zijn verkrijgbaar in zwart titanium, wit titanium, blauw titanium en naturel titanium. iPhone 15 Pro is verkrijgbaar voor een prijs vanaf 1229 euro met een opslagcapaciteit van 128 GB (de versies met 256 GB, 512 GB en 1 TB zijn uiteraard duurder). De iPhone 15 Pro Max is te koop vanaf 1479 euro met een opslagcapaciteit van 256 GB. Ook hier zijn de varianten met 512 GB en 1 TB natuurlijk een stuk prijziger. iOS 17 en iPadOS 17 zijn vanaf maandag 18 september te downloaden.

Resolutie is marketing, refreshrate is beleving. Waar 4K zorgt voor een mooi plaatje, zorgt een hoge verversing (Hz) ervoor dat je daadwerkelijk wint. Hieronder lees je waarom snelheid in feite de échte koning is in gaming.

Veel gamers staren zich blind op 4K-resolutie. Ze kopen een duur scherm, zetten de settings op Ultra en vragen zich vervolgens af waarom hun spel stroperig aanvoelt. De misvatting is dat 'mooier' gelijkstaat aan 'beter'. In werkelijkheid is de vloeibaarheid van het beeld – de refreshrate, oftewel verversingssnelheid – veel bepalender voor hoe direct en responsief een game aanvoelt. Aan het eind van dit artikel weet je precies of jij moet kiezen voor pixels of snelheid.

Hoe je ogen bedrogen worden door Hertz

Stel je voor dat je snel met je muis over je bureaublad beweegt. Op een standaard 60Hz-scherm zie je de cursor in schokjes over het beeld springen; je hersenen vullen de gaten in. Op een 144Hz- of 240Hz-gaming-monitor verdwijnen die gaten.

Het technische verschil zit hem in de verversingssnelheid: het aantal keren per seconde dat het beeld wordt vernieuwd. Bij 60 Hz krijg je elke 16,6 milliseconden een nieuw beeld. Bij 144 Hz is dat elke 6,9 milliseconden. Dat klinkt als een klein verschil, maar je voelt het direct. Het gestotter dat je onbewust gewend bent verdwijnt. Bewegingen voelen boterzacht aan, alsof de cursor (of je crosshair) aan je hand vastgeplakt zit in plaats van er achteraan zwemt. Dit effect wordt motion clarity genoemd: objecten blijven scherp, zelfs als ze snel door het beeld bewegen.

©Framestock

De winst in shooters en snelle actie

Wanneer werkt dit in je voordeel? Vooral in competitieve shooters zoals Call of Duty, Counter-Strike of Valorant. In dit soort games telt elke milliseconde. Een hogere refreshrate vermindert de input lag, oftewel de tijd tussen jouw klik en de actie op het scherm.

Stel, je draait je personage snel om. Bij een lage refreshrate wordt de vijand een fractie later getoond en zie je veel bewegingsonscherpte (motion blur). Met een hoge refreshrate zie je de vijand eerder en scherper, waardoor je sneller kunt reageren. Je hebt letterlijk actuelere informatie dan je tegenstander. Om dat te bereiken heb je wel een krachtige videokaart nodig die genoeg beelden per seconde (FPS) kan genereren om je snelle scherm bij te houden.

Wanneer resolutie het toch wint van snelheid

Is snelheid altijd heilig? Nee. Als je vooral tragere, meer verhalende games speelt (zoals Cyberpunk 2077 in de 'sightseeing' modus), Microsoft Flight Simulator of grafische RPG's, dan voegt 240 Hz weinig toe. In deze titels kijk je vaak naar stilstaande of langzaam bewegende omgevingen.

In dat geval wil je juist de texturen van de bomen, de reflecties in het water en de details in gezichten zien. Een 4K-monitor op 60 of 120 Hz is dan een logischer keuze dan een onscherp 1080p-scherm op 360 Hz. De visuele pracht weegt hier zwaarder dan de milliseconden reactietijd. Ook voor console-gamers die op de bank zitten, is een goede televisie met 4K en HDR vaak indrukwekkender dan puur de hoogste framerates.

Situaties waarin een hoge refreshrate zinloos is

Er zijn momenten dat investeren in een snel scherm weggegooid geld is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je hardware de snelheid niet kan leveren; als je videokaart maar 50 frames per seconde kan leveren, heeft een 144Hz-scherm geen nut omdat het scherm wacht op de computer. Daarnaast beperken oude kabels je bandbreedte, waardoor je monitor soms terugvalt naar 60 Hz zonder dat je het doorhebt. Ook op oudere consoles zoals de Nintendo Switch of de standaard PS4 heb je niets aan snelle schermen, omdat deze hardware fysiek gelimiteerd is op 60 Hz of lager.

Bepaal wat jouw setup aankan

Kijk dus kritisch naar je huidige situatie voordat je naar de winkel rent. Heb je een high-end pc die makkelijk 120+ FPS haalt in jouw favoriete games? Dan is een upgrade naar een 144- of 165Hz-monitor de grootste sprong in spelplezier die je kunt maken. Speel je op een PlayStation 5 of Xbox Series X? Zoek dan specifiek naar een scherm met HDMI 2.1-ondersteuning om 120 Hz op 4K mogelijk te maken. Zit je ver van je scherm af en speel je relaxed? Investeer dan liever in resolutie en kleurdiepte.

©Proxima Studio

Kortom: snelheid is de sleutel tot succes!

Verversingssnelheid is belangrijker dan resolutie voor iedereen die actie- of competitieve games speelt. Het zorgt voor een vloeiender beeld, minder input lag en betere motion clarity, wat je direct een voordeel geeft in het spel. Resolutie is vooral luxe voor het oog, maar refreshrate is pure prestatie voor de speler.

Game of Thrones kennen we als een reeks brute, grootschalige verhalen, maar A Knight of Seven Kingdoms is het tegenovergestelde. Wat blijkt? Met een schattig, kleinschalig verhaal voelt Westeros alleen maar groter.

Het regent. Op een heuvel, onder een boom, zien we een kast van een vent in de weer met een schop. Een ridder, lijkt het. Hij graaft een graf. Tegelijkertijd praat de ridder in zichzelf: er is in de buurt een toernooi, en we kijken waarschijnlijk naar de winnaar. De muziek zwelt op, terwijl onze held vastberaden in de verte staart. De iconische Game of Thrones-muziek lijkt ons te gaan overspoelen, klaar om naar een prachtig geanimeerde intro te gaan. In plaats daarvan, knippen we naar een shot waarin onze held achter een boom staat te poepen.

De boodschap is duidelijk: de serie heeft schijt aan de verwachtingen die je van Game of Thrones hebt. De serie stond er ooit immers om bekend dat het brak met de conventies van mainstream fantasy. Nu de reeks daar inmiddels zelf toe behoort, is het aan A Knight on Seven Kingdoms om er weer een flinke draai aan te geven.

Een ridder van de heg

Nog een spin-off? George R. R. Martin is toch die schrijver die nooit schrijft? Tja, dat valt wel mee. Hoewel de beste man zich al tien jaar uit een hoekje probeert te schrijven met het langverwachte Winds of Winter, heeft hij een hoop andere verhalen in Westeros verteld.

Zo komen de verhalen van House of the Dragon uit het boek Fire and Blood, waarin we volgen hoe de Targaryen-familie zichzelf met generaties aan ruzies ten val brengt. Maar George R. R. Martin heeft de schaal ook wel eens flink verkleind: in het korte boek The Hedge Knight, dat nog stamt uit de vorige eeuw, volgen we een ridder en zijn schildknaap.

©HBO Max

Daarin volgen we de ridder Dunk - niet onze eigen Dunke, maar Ser Duncan The Tall. Hij is een ‘hagenridder’: een ridder zonder verwantschap aan een heer. Of, in andere woorden: een freelancer die, als hij niet werkt, in de heg mag slapen. Dunk blijft niet lang een zzp’er: hij ontmoet de kale stadsjongen Egg, die dolgraag zijn schildknaap wil zijn.

Vrede!?

De verhalen van dit geliefde tweetal bieden de basis van A Knight of the Seven Kingdoms. De twist? Er is vrede in Westeros - ja, het kan echt - en we volgen een nobody, dus er is ineens ruimte voor een gezellig, klein verhaal. Dat wordt gereflecteerd in de afleveringen: geen dik uur, maar een comfortabel halfuurtje.

©HBO Max

De ridder Dunk wil dolgraag bewijzen dat hij een eervolle ridder is, maar dat is in het brute Westeros best een uitdaging. Al helemaal als je een lompe lieverd als Dunk bent. Dan komt zo’n slimme, wereldwijze schildknaap als Egg ineens goed van pas.

Het wordt al helemaal lastig als je niet eens kan bewijzen dat je een ridder bent. Dan mag je namelijk niet eens meedoen aan een toernooi - eentje waarbij Dunk overigens zijn paard en zijn spullen kwijtraakt, mocht hij verliezen.

Meneer, mag ik meedoen?

Met dat toernooi wordt een van de Game of Thrones-clichés lekker op zijn kop gezet. In de oorspronkelijke serie zagen we in aflevering vier een heftig toernooi en House of the Dragon opende er zelfs mee: het is vaak een goede manier om zonder grote verhaalconsequenties te laten zien hoe gewelddadig Westeros is.

©HBO Max

In A Knight of the Seven Kingdoms komen we dat toernooi niet eens bínnen. Eerst moet Dunk maar eens bewijzen dat hij een ridder is, uitzoeken hoe zo’n toernooi werkt en een heer overtuigen hem te helpen - maar ook dansen, touwtje trekken en een poppenspel aanschouwen. Het is een fantastische stap terug van al die grootschalige oorlogen.

Doordat het verhaal zo’n piepkleine focus heeft, begin je om iedereen te geven: iemand die z’n paard verkoopt in A Knight of Seven Kingdoms is vele malen pijnlijker dan een draak die wordt doodgeschoten in Game of Thrones. We bevinden ons nog steeds in de brute wereld, maar het komt allemaal wat harder aan omdat we ook zien hoe grappig en gezellig het kan zijn.

©HBO Max

Een fossiele brandstof

Toch loopt ook A Knight of Seven Kingdoms een zeker risico. De kwaliteit van Game of Thrones kelderde toen de makers het bronmateriaal inhaalden. Ook die van House of the Dragon nam wat af, toen showrunner Ryan Condal besloot George R.R. Martin niet langer te raadplegen en de grote climax werd doorgeschoven naar het volgende seizoen.

Er zijn momenteel drie korte boeken rondom Dunk en Egg, waarvan dit eerste seizoen het eerste boek beslaat. George R.R. Martin zegt nog twaalf verhalen in zijn hoofd te hebben, maar volgens HBO-baas Casey Bloys moeten de seizoenen van A Knight of Seven Kingdoms jaarlijks verschijnen: dat klinkt goed, maar dan mag Martin wel even doorschrijven. Zijn verhalen voelen nu als een fossiele brandstof: het is een enorm waardevolle bron, maar die wordt niet echt meer aangevuld.

©HBO Max

Gelukkig lijken showrunner Ira Parker en George R.R. Martin goed bevriend. De schrijver heeft Parker een outline gegeven van de twaalf verhalen, dus in theorie kan de serie daarmee verder - maar laten we niet vergeten dat dit bij de laatste seizoenen van Game of Thrones óók het geval was.

Bombastisch gefluit

Toch verdient Ira Parker ons optimisme, want A Knight of Seven Kingdoms is een fenomenale toevoeging aan de wereld van A Song of Ice and Fire. Verhalen hebben contrast nodig: door het klein te houden, voelt de wereld groot. Door het lief te houden, komen de gemene momenten keihard aan.

©HBO Max

De muziek is hier een spectaculair voorbeeld van. De bombastische muziek wordt ons aan het begin als wortel voorgehouden, maar dat is het ook wel - in plaats daarvan moeten we het doen met een gezellig gitaartje, iemand die fluit en het gezang van de vogeltjes.

Als het balletje dan eenmaal gaat rollen, neemt de muziek toch een bombastischer formaat aan - maar op dat moment voelt het verdiend. En, het allerbelangrijkste: in die epische muziek zit óók gewoon nog dat schattige gefluit.

Afleveringen van A Knight of Seven Kingdoms verschijnen wekelijks op HBO Max.