De iPhone 15-serie is de eerste reeks iPhones die beschikken over een usb-c-poort. Daarnaast krijgen de goedkopere modellen in de serie nu ook de beschikking over een dynamisch eiland. Verder mag het camerasysteem op een flinke update rekenen.

Lees hier onze review van de iPhone 15

Net als vorig jaar zijn de iPhone 15 en iPhone 15 Pro beschikbaar in schermformaten van 6,1 en 6,7 inch. De maximale helderheid bedraagt nu 2000 nits. De kleurenopties zijn dit jaar wederom net even anders met pastelachtige tinten roze, geel, blauw en gewoon zwart.

Het basismodel van de nieuwe iPhone-reeks heeft een 48-megapixelcamera, net als het Pro-model van vorig jaar. Die lens kan tot 2x optisch inzoomen, en ook foto’s op 0,5x (groothoek) maken. Daar gebruikt het systeem dan de aparte groothoeklens voor.

iPhone 15 is eigenlijk iPhone 14 Pro

De portretmodus maakt nu betere foto’s in het donker en wordt automatisch ingeschakeld als je een foto van iets maakt dat je precies in het midden plaatst. Heb je een foto gemaakt, maar bevalt het diepte-effect je niet? Dan kun je dat achteraf aanpassen. Ook kun je achteraf bepalen op welk detail in de foto je wilt scherpstellen.

Onder de motorkap zit een A16 Bionic-chip, die voorheen in de iPhone 14 Pro zat. De batterij gaat ongeveer even lang mee, maar opladen gaat deze keer via usb-c. Dat moet van de Europese Unie, want anders moet Apple van de markt verdwijnen. Daar heeft het bedrijf zich dus aan gehouden.

Daarnaast is er een verbeterde Ultra Wideband-chip aanwezig voor een betere integratie met de gloednieuwe Apple Watch Series 9 en Ultra 2. En met de nieuwe zoekfunctie is het ook gemakkelijker dan ooit om een AirTag terug te vinden, aangezien je er direct naartoe wordt geleid.

Verder lijken de iPhone 15 en 15 Plus qua functies en updates vooral op de Pro-modellen van vorig jaar. Dat komt door de processor, maar ook het dynamische eiland. Wat je daarmee kunt, lees je in deze review.

iPhone 15 Pro-modellen zijn kleiner en dunner

Naast reguliere versies mogen we ook rekenen op nieuwe iPhone 15 Pro-modellen. Die zijn dunner en smaller dan ooit, zonder dat het schermformaat is aangepast. De vernieuwingen dit jaar zitten hem in de gebruikte materialen (titanium), de usb-c-poort en de actieknop. Daarmee open je de camera of een zelf gekozen Snelkoppeling, kun je een memo opnemen en is het mogelijk toegankelijkheidsfuncties te activeren. Die nieuwe knop vervangt de schakelaar waarmee je voorheen de beltoonmodus of de stille modus kon inschakelen.

Onder de motorkap zit de nieuwe A17 Bionic Pro-processor (een echt nieuwe chipset dus), met een grafische processor die 20 procent sneller is en ondersteuning biedt voor een techniek genaamd ray tracing. Dat is met name voor gamers interessant, omdat bepaalde effecten (zoals licht, schaduw en meer) veel realistischer ogen dan voorheen.

De 48 megapixelcamera heeft een verbeterde avondmodus. Je kunt daarnaast foto’s nemen op brandpuntafstanden van 24, 28 en 35 millimeter en opslaan in 48MP-heif-formaat. Bovendien presteert de frontcamera op de iPhone 15 Pro en Pro Max beter onder slechte lichtomstandigheden.

De iPhone 15 Pro is voorzien van een 3x telelenscamera, terwijl de Pro Max voortaan tot 5x optisch kan zoomen bij 120 millimeter. Verder werkt de optische beeldstabilisator beter en kun je 13mm-foto’s maken met de ultragroothoeklens. ProRes gaat dit keer op 4K op 60 fps. En als je van plan bent een Vision Pro aan te schaffen – met deze iPhones kun je daar ruimtelijke content voor maken. 

Nieuwe functies voor iOS 17

Alle iPhone 15-modellen krijgen iOS 17 aan boord. Die update is vanaf 18 september te downloaden. De Telefoon-app heeft een paar grote updates gekregen. Met een contactposter bepaal je zelf hoe je contactpersonen jouw gegevens te zien krijgen. Live-voicemail maakt gebruik van de A16 Bionic-chip om in realtime een transcriptie op je telefoon weer te geven van het voicemailbericht dat iemand achterlaat. Je kunt de oproep accepteren terwijl de beller een boodschap inspreekt.

In Berichten zijn de stickers vernieuwd, is de zoekfunctie verbeterd en kun je audioberichten automatisch laten transcriberen. Met Controleer stuur je vrienden en familie automatisch een bericht als je veilig en wel op je plaats van bestemming bent aangekomen. NameDrop is een nieuwe functie binnen AirDrop, waarmee je gemakkelijker contactgegevens kunt uitwisselen door twee iPhones vlak bij elkaar te houden. Op deze manier kun je ook allerlei materiaal via AirDrop naar elkaar sturen.

Met Stand-by bepaal je wat er wordt weergegeven als je iPhone op z’n kant ligt op te laden. Stand-by kan informatie over live-activiteiten, Siri, inkomende oproepen en grotere meldingen weergeven. De interactieve widgets op het begin-, toegangs- en stand-byscherm bieden de mogelijkheid om met één tikje iets te doen, bijvoorbeeld een taak afvinken of een nummer afspelen en pauzeren. De bescherming via de privémodus in Safari is uitgebreid met profielen. Daarmee kun je je zoekopdrachten naar werkgerelateerde en persoonlijke zaken van elkaar scheiden.

Prijs en beschikbaarheid

De iPhone 15 en iPhone 15 Plus zijn verkrijgbaar in roze, geel, groen, blauw en zwart, met een opslagruimte van 128 GB, 256 GB of 512 GB vanaf respectievelijk 969 en 1119 euro. iPhone 15 Pro en iPhone 15 Pro Max zijn verkrijgbaar in zwart titanium, wit titanium, blauw titanium en naturel titanium. iPhone 15 Pro is verkrijgbaar voor een prijs vanaf 1229 euro met een opslagcapaciteit van 128 GB (de versies met 256 GB, 512 GB en 1 TB zijn uiteraard duurder). De iPhone 15 Pro Max is te koop vanaf 1479 euro met een opslagcapaciteit van 256 GB. Ook hier zijn de varianten met 512 GB en 1 TB natuurlijk een stuk prijziger. iOS 17 en iPadOS 17 zijn vanaf maandag 18 september te downloaden.

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.