201 dagen geleden behaalde ik mijn meest recente Achievement op de Xbox Series X. Ik checkte de multiplayer van Call of Duty: Black Ops 7 tijdens de laatste stuiptrekkingen van mijn Xbox Game Pass Ultimate-abonnement. Microsoft kondigde een paar weken daarvoor aan dat de prijs van Game Pass gigantisch omhoog ging, van 17,99 euro naar 27,99 euro per maand. Dat gebeurde vlak nadat Xbox-directeur Sarah Bond nog liep op te scheppen over vijf miljard dollar aan Game Pass-inkomsten.

De Game Pass-droom was daarmee definitief voorbij. Sterker nog, het zorgde ervoor dat de Xbox helemaal geen meerwaarde meer voor me had. Microsoft heeft er lange tijd alles aan gedaan om gamers ervan te overtuigen dat je helemaal geen Xbox-console nodig hebt. Consoles verdwenen uit de schappen, alle games gingen multiplatform en de inmiddels beruchte ‘This is an Xbox’-reclamecampagne haalde elke waarde die de Xbox Series-consoles in het oog van consumenten nog hadden keihard onderuit. Tweehonderd dagen lang stond mijn Xbox Series X dan ook stof te happen, en dat zat me niet lekker.

Geen vertrouwen meer

De Xbox is en blijft namelijk mijn fijnste console. De controller is superieur aan de concurrentie, quick resume is een geweldige functie, backwards compatibility is fantastisch geregeld, VRR werkt beter dan op de PlayStation en Game Pass zorgt ervoor dat er altijd wel iets te spelen is. Maar door de prijsverhoging van Game Pass en de warrige strategie van Microsoft kon ik het niet meer verantwoorden om te blijven investeren in het Xbox-ecosysteem. Mijn vertrouwen daalde tot een nulpunt.

Ruim honderd dagen geleden nam Asha Sharma het roer over van Xbox-legende Phil Spencer. Net zoals iedereen was ik daar behoorlijk sceptisch over. Wat heeft een persooon die werkte voor de AI-tak van Microsoft zonder enige game-ervaring nou weer bij Xbox te zoeken? Het scenario dat zij zou zijn uitgekozen om Xbox naar het kerkhof te begeleiden, klonk niet onwaarschijnlijk.

Terugkeer naar Xbox

Al gauw bleek dat gelukkig niet het geval. De eerste uitspraken en beloftes van Sharma klonken veel gamers positief in de oren, zij het met het nodige wantrouwen. Ze sprak over de terugkeer naar Xbox en voegde daad bij het woord. Ze bracht console-updates terug - met onder andere een paar welkome veranderingen binnen het Achievement-systeem -, maakte het Xbox-logo groen, veranderde Microsoft Gaming weer in Xbox (maar dan met hoofdletters) en draaide Copilot voor consoles de nek om. Tot slot had ze ook de eer om Project Helix aan te kondigen.

Er leek in ieder geval weer een beetje leven in de Xbox-brouwerij te komen. Het was alleen niet genoeg om mij te overtuigen terug te keren naar Xbox. Ik vermaakte me prima op de PlayStation 5 Pro en Nintendo Switch 2 en zag nog steeds geen meerwaarde in de Xbox. Het waren bovendien allemaal simpele inkoppertjes, bedoeld om de tendens rondom de Xbox weer een beetje op te fleuren. Daar prikte ik wel doorheen.

Gedurfde stap

Het bleef alleen niet bij deze kleine veranderingen, want Sharma liet het niet na om ook grotere problemen aan te pakken. Game Pass Ultimate is bijvoorbeeld goedkoper geworden. De prijs van Ultimate is verlaagd naar 21,99 euro. Dat is nog steeds hoger dan de prijs vóór de exorbitante verhoging van vorig jaar, maar het is een stap in de goede richting. De prijsverlaging (die dus eigenlijk nog steeds een verhoging is) zorgt er wel voor dat nieuwe Call of Duty-games niet meer direct op de abonnementsdienst verschijnen, maar pas een jaar later. Een verandering die voor veel abonnees wel te billijken blijkt, want de dienst groeit inmiddels weer.

Tijdens de Xbox Games Showcase van afgelopen zondag bleel dat Sharma ook niet bang is om het roer om te gooien op het gebied van exclusieve games. Gears of War E-Day en Clockwork Revolution zijn exclusief voor Xbox-consoles en pc, niet tijdelijk, maar voor altijd. Vooral bij de eerstgenoemde game was dat naar alle waarschijnlijkheid een zeer last-minute beslissing. PEGI had de PlayStation 5-versie van Gears al beoordeeld en ook veel retailers hadden de PlayStation-versie al klaar staan achter de schermen. Op X gingen geluiden rond dat zelfs Xbox-medewerkers verrast werden toen het nieuws vlak voor de show al lekte door gamejournalist Jeff Grubb.

Het is een gedurfde stap, die dus waarschijnlijk op het laatste moment genomen is, maar ik houd er wel van. Na maandenlang op de Xbox-console gespuugd te hebben, geeft Microsoft het apparaat weer wat waarde en eigenheid ten opzichte van de concurrentie. Gears of War E-Day en Clockwork Revolution zijn prima redenen om de Xbox-console erbij te houden. Voor het eerst in maanden voel ik mijn groene hart weer een beetje kloppen.

Moet je nu een Xbox kopen?

Er is wel een grote valkuil. Door deze twee games exclusief te maken houden ze misschien de huidige fans binnenboord, maar het grote publiek gaat voor deze titels niet naar de winkel rennen om een Xbox aan te schaffen. Vind sowieso maar eens een Xbox voor de adviesprijs. In Nederland en diverse andere Europese landen is dat zo ongeveer onmogelijk. Wil je een Series X, dan moet je daar al gauw 700 euro voor neerleggen. Geen gamer die dat gaat doen.

Om meer gamers te overtuigen en het Xbox-platform te laten groeien, zijn er rigoureuze stappen nodig. Dan moeten ze all-in gaan. Maak The Elder Scrolls 6 en Fallout 5 exclusief en annuleer de PlayStation-overzettingen van Halo, Fable en Forza Horizon 6. Dat zijn games die PlayStation- of Switch-gamers écht zouden missen op hun platform en die de aanschaf van een nieuwe console rechtvaardigen. Toon ballen en steek je middelvinger op naar de concurrentie, zoals Sony dat ooit deed met de legendarische video over hoe je PlayStation 4-games uitleent.

Laat het duidelijk zijn dat dit niet mijn ideaalbeeld is. Het liefst zie ik helemaal geen exclusives meer. Daar zouden gamers pas echt profijt van hebben, maar dat is nou eenmaal niet de wereld waarin we leven. Jarenlang ging Microsoft de multiplatformkant op, erop vertrouwende dat de rest van de industrie zou volgen. Dat blijkt nu een gigantische misvatting, want de rest van de industrie volgt niet. Sterker nog, Sony stopt met het uitgeven van singleplayergames op pc en Nintendo blijft uiteraard ook doen wat ze doen. Als Microsoft het Xbox-ecosysteem echt wil laten groeien, kunnen ze niet het enige platform zijn zonder exclusives.

Naïeve fanboy?

Of Asha Sharma en Matt Booty het aandurven om rigoureus in te grijpen, valt nog te bezien. Windows Central-journalist Jez Corden laat op X weten dat het in ieder geval niet bij Gears en Clockwork blijft. Na afloop van de Xbox Showcase gaf Booty aan dat games die al zijn aangekondigd voor andere platforms en liveservicegames multiplatform blijven. Bij de rest van de titels wordt per geval bekeken of ze exclusief worden of niet. Daarmee kiest Microsoft dus wéér niet voor een duidelijke strategie. Ze doen maar wat, lijkt het.

Hoe warrig de zogenaamde strategie ook mag zijn, de afgelopen maanden onder Asha Sharma hebben het Xbox-vuurtje in mij weer voorzichtig aangewakkerd. Tel daar de enorme gevarieerde line-up aan games die we tijdens de showcase zagen bij op en mijn hart begint weer groen bloed rond te pompen.

Mijn Xbox Series X staat weer onder mijn televisie, m’n Game Pass-abonnement loopt weer en ik heb direct een hoop uren in Forza Horizon 6 gestopt. Of deze opleving van korte duur is, gaan we de komende maanden meemaken. Om Microsoft weer volledig te kunnen vertrouwen, moet er een hoop gebeuren. Het is maar goed dat deze column snel online is gekomen, want voor je het weer gooit Microsoft het roer alweer om. Maar toch, m’n groene hart en ik zijn blij dat Xbox in ieder geval tijdelijk weer wat kleur op de wangen heeft.