De nasleep van de Xbox-ontslagronde: Zenimax heeft het zwaar en een stagnerend Xbox Game Pass

Afgelopen maandag deelde Xbox-ceo Asha Sharma via social media een brief voor werknemers waarin te lezen viel dat 3200 mensen bij de gamedivisie van Microsoft hun baan verliezen: 1600 mensen nu, en nog eens 1600 mensen verspreid over dit fiscale jaar.

Daarnaast lijkt er in totaal ook afscheid genomen te worden van vijf ontwikkelstudio's. Compulsion Games - bekend van We Happy Few en South of Midnight - en Double Fine - bekend van Psychonauts 2, Kiln en Keeper - worden weer onafhankelijk worden. Ninja Theory - dat de Hellblade-games heeft gemaakt en zoals vorige maand bleek werkt aan derde deel Senua - en State of Decay-ontwikkelaar Undead Labs krijgen nieuwe eigenaren, al is niet bekend wie dat worden.

Tot slot zal de in Frankrijk gevestigde studio Arkane - dat zover bekend werkt aan een nieuwe Blade-game - zich hoogstwaarschijnlijk ook afsplitsen van Xbox, al is niet precies duidelijk hoe dat er uit gaat zien. Vanwege Franse arbeidswetten duurt dit proces langer.

In het socialmediabericht van Sharma werden nauwelijks precieze details gegeven over de ontslagronde, maar sindsdien zijn er op internet diverse berichten verschenen die wel meer licht schijnen op de situatie.

Zo is het duidelijk dat Zenimax en zijn ontwikkelstudio's flink gebukt gaan onder de ontslagronde. Bloomberg meldt bijvoorbeeld dat alle studio's onder deze tak - namelijk Bethesda, id Software, MachineGames en Zenimax Online Studios - een significante herstructurering ondergaan, terwijl de focus op de grootste franchises komt te liggen, zoals Fallout, The Elder Scrolls, Wolfenstein en Doom.

Doom-ontwikkelaar id Software zou zelfs bijna al zijn programmeurs zijn kwijtgeraakt, en in totaal ongeveer 50 procent van de studio zijn verloren aan de ontslagronde. Dat laatste meldt in ieder geval programmeur Michael Maynard, die ook ontslagen is.

Volgens Kotaku heeft ook Zenimax Online Studios het moeilijk. Ook hier zou ongeveer de helft van de ontwikkelstudio zijn baan hebben verloren, en is het nog maar de vraag of alle toekomstplannen voor The Elder Scrolls Online door kunnen gaan.

Volgens datzelfde Kotaku-artikel is ook Obsidian, de ontwikkelaar van de The Outer Worlds- en Grounded-games, hard getroffen. Er zouden zo'n zestig tot zeventig mensen zijn ontslagen, waaronder producenten, ontwerpers, programmeurs en schrijvers.

Hitman- en 007 First Light-ontwikkelaar IO Interactive is niet verbonden aan Xbox, maar onlangs kwam wel naar buiten dat een samenwerking tussen de twee bedrijven aan een nog naamloze fantasygame - met de codenaam Project Fantasy - was stopgezet.

Inmiddels heeft IO echter naar buiten gecommuniceerd dat het toch aan deze fantasygame blijft werken. De ontwikkelaar heeft nu de volledige rechten op deze IP in handen, en de "externe partner" waarmee het samenwerkte - waarschijnlijk dus Xbox - heeft er niets meer mee van doen.

De vestiging van IO Interactive in Istanbul moet echter wel sluiten, waardoor de werknemers daar hun baan verliezen.

Zoals gezegd wordt ontwikkelaar Undead Labs door een ander bedrijf overgenomen. Hun aankomende game State of Decay 3 zou eigenlijk vanaf release op Xbox Game Pass verschijnen - zoals met bijna alle games van Microsoft-ontwikkelaars gebeurt - maar aangezien Undead Labs straks niet meer onderdeel uitmaakt van het bedrijf, staat dit nu op losse schroeven.

Game File meldt in ieder geval dat als onderdeel van het vertrek van de studio State of Decay 3 niet meer verplicht op Game Pass moet verschijnen. Mogelijk wordt daar echter nog wel voor gekozen - dat is op dit moment nog niet duidelijk.

Dan is er nog interessante informatie over het aantal Xbox Game Pass-abonnees naar buiten gekomen. Volgens The Wall Street Journal staat het aantal abonnees nu namelijk op ongeveer 30 miljoen. Dat is een vermindering ten opzichte van enkele jaren geleden: in 2024 communiceerde Microsoft bijvoorbeeld dat de teller op 34 miljoen stond.

Uit documenten rondom een rechtszaak tussen Microsoft en de Federal Trade Commission van enkele jaren geleden rondom de overname van Activision Blizzard bleek al dat het bedrijf voorspelde dit jaar zo'n 77 miljoen Game Pass-abonnees te hebben. Dat is dus bij lange na niet behaald.

Microsoft zou daarnaast ook steeds meer games weer exclusief op Xbox en pc willen uitbrengen, en niet meer op concurrerende consoles. Eerder dit jaar werden Gears of War: E-Day en Clockwork Revolution al als exclusieve games aangeduid. Volgens Windows Central gaan er echter meer spellen volgen.

Het zou daarbij voornamelijk gaan om grote singleplayergames. Er zijn geen specifieke games bekend, maar de website in kwestie vraagt zich hardop af of dit betekent dat de volgende Fallout- en The Elder Scrolls-games exclusief kunnen worden voor Xbox en pc.

De komende weken een maanden komen er waarschijnlijk nog meer details over de gang van zaken binnen Xbox naar buiten. Lang niet alle details over wie er precies ontslagen zijn en wat dit voor de toekomst van de studio's bij bij Microsoft blijven zijn immers bekendgemaakt.