Na ongeveer twee jaar komt Sony met een opvolger van de populaire WH-1000XM3. De nieuwe WH-1000XM4 is aan de buitenkant bijna niet te onderscheiden van zijn voorganger, maar is toch op een aantal vlakken verbeterd. Of het genoeg is om het grote prijsverschil te waar te maken, lees je in deze review.

De Sony WH-1000XM3 hebben we nog niet zo lang geleden benoemd tot beste hoofdtelefoon met actieve ruisonderdrukking. Ondanks dat het model al bijna twee jaar oud is, bleef het de concurrentie nog net een stapje voor. Nu, met de WH-1000XM4, probeert Sony de koppositie weer voor een paar jaar vast te leggen. Op het eerste gezicht lijkt het bedrijf daarbij uitstekend te hebben gekeken naar de kritiekpunten die er bij zijn voorganger te vinden waren.

©PXimport

Design en comfort

Sony heeft duidelijk weinig kritiek gekregen op het design, want het nieuwe model lijkt als twee druppels water op de oude hoofdtelefoon. De plastic behuizing met matte afwerking is nog altijd beschikbaar in de kleuren zwart en beige met bijpassende accentkleuren. Wie echt goed kijkt, ziet dat een knopje een andere naam heeft gekregen en dat er nu een sensor in de oorschelp is geplaatst. Zelfs een kenner zou de twee dus niet zomaar uit elkaar kunnen halen gebaseerd op het uiterlijk.

Dat Sony weinig heeft gedaan aan het design, is in onze ogen een uitstekende beslissing geweest. De WH-1000XM4 is weer één van de lichtste ANC-hoofdtelefoons op de markt, maar biedt toch een degelijke bouwkwaliteit en een stijlvol ontwerp. Luxe materialen zoals je die tegenkomt bij de hoofdtelefoons van Bowers & Wilkins zijn hier niet te vinden, maar die vereisen meer onderhoud en zijn in veel gevallen ook een stuk zwaarder. Daarnaast is de hoofdtelefoon voorzien van scharnieren die je de WH-1000XM4 op laten vouwen tot een zeer compact pakketje.

Met een nagenoeg onveranderd ontwerp, is ook het comfort weer uitstekend. Toch zal een fanatieke gebruiker van de WH-1000XM3 het opvallen dat de nieuwkomer is voorzien van net iets dikkere oorkussens. Het effect op het comfort is voor de meeste mensen klein, maar voor wie de oorschelpen van de XM3 te ondiep waren, is de XM4 nu ook een zeer comfortabele optie. De kussens zijn nog altijd heerlijk zacht en de band klemt niet te hard om je hoofd. Het is dus mogelijk om uren lang naar muziek te luisteren zonder de hoofdtelefoon af te moeten doen. Op warme dagen is het door het gesloten ontwerp soms nodig om je oren te luchten, maar dat geldt eigenlijk voor elke ANC-hoofdtelefoon.

©PXimport

Nieuwe feature

Hoewel het uiterlijk weinig is veranderd, heeft Sony wel degelijk een stel nieuwe functies toegevoegd. Eén van de belangrijkste daarvan is Multipoint Connect. Met behulp van Multipoint Connect is het nu mogelijk om meerdere apparaten tegelijkertijd aan te sluiten op de hoofdtelefoon. Zo kun je dus muziek luisteren via je computer en zonder opnieuw verbinding te maken eenvoudig overschakelen naar het geluid van je smartphone.

We hebben het net al kort benoemd, maar de hoofdtelefoon is nu ook voorzien van een extra sensor in een van de oorschelpen. Deze sensor wordt gebruikt om te detecteren of de hoofdtelefoon op het hoofd is geplaatst. Dit brengt interessante functionaliteit met zich mee, zoals het automatisch pauzeren van muziek bij het afzetten van de hoofdtelefoon. Een andere handige toevoeging is Speak-to-Chat. In de XM3 was het al mogelijk om omgevingsgeluiden door te laten door je hand op de oorschelp te plaatsen, zodat je eenvoudig gesprekken kon voeren zonder de hoofdtelefoon af te doen. Met Speak-to-Chat detecteert de WH-1000XM4 automatisch of je een gesprek aan het voeren bent en is het dus niet meer nodig om je hand op de oorschelp te houden. Dat werkt in de praktijk verbazingwekkend goed en voelt een stuk natuurlijker.

©PXimport

Geluidskwaliteit

Ook van binnen is de WH-1000XM4 erg vergelijkbaar met zijn voorganger, maar toch is het geluidsprofiel duidelijk veranderd. Het nieuwe model heeft nog steeds een prettig warm geluid dat zich uitstekend leent voor de hedendaagse muziek, maar laat net iets meer detail horen in de hoge tonen. Daardoor lijken de midden- en lage tonen net iets minder te overheersen, ondanks de nog altijd krachtige en diepe bastonen. In onze ogen (oren) is dit een kleine stap vooruit voor een hoofdtelefoon dat zich al kon meten met de absolute top. Verwacht echter géén referentiehoofdtelefoon met een heel neutraal geluid. Dit is een hoofdtelefoon die voornamelijk een zeer prettig geluid produceert zonder in te leveren op kwaliteit.

Het is echter niet allemaal positief nieuws als het gaat om de geluidskwaliteit. Sony heeft er namelijk voor gekozen om de ondersteuning van AptX achterwege te laten en enkel ondersteuning te bieden voor AAC, SBC en LDAC. Hoewel Sony’s eigen LDAC in staat is om een betere geluidskwaliteit te streamen en tegenwoordig op de meeste Android-apparaten wordt ondersteund, is er nog geen ondersteuning voor LDAC op Windows-computers. Daarnaast werkt LDAC niet in combinatie met Multipoint Connect. In die gevallen is de gebruiker dus aangewezen op de SBC-codec, met een duidelijke vermindering in geluidskwaliteit als resultaat. Voor Apple-gebruikers is er niks veranderd, iOS en iPadOS hebben enkel ondersteuning voor AAC.

Eén van de grote kritiekpunten van de Sony WH-1000XM3 was de microfoon voor telefoongesprekken. De microfoon pikte relatief veel omgevingsgeluid op en het geluid was ook verre van helder, waardoor het klonk alsof stemopnames gebeurde met een zeer goedkope microfoon. Daar heeft Sony nu iets aan gedaan bij de WH-1000XM4. De verstaanbaarheid heeft een grote sprong gemaakt door een veel helderdere stemopname en een betere onderdrukking van omgevingsgeluiden. De hoofdtelefoon kan nu dus ook in drukke omgevingen gebruikt worden om telefoongesprekken te voeren.

©PXimport

Ruisonderdrukking

Als er iets was waar de WH-1000XM3 in uitblinkt, dan was het wel de actieve ruisonderdrukking. Zelfs twee jaar na de lancering is de concurrentie weliswaar dichterbij gekomen, maar is het nog niet gelukt om de ANC-techniek van Sony te evenaren. Dat stelt het bedrijf nu ook weer even uit, want de WH-1000XM4 heeft een kleine upgrade gekregen. De chip die gebruikt wordt voor de ruisonderdrukking is onveranderd, maar Sony heeft het algoritme geoptimaliseerd. Het is lastig om het verschil goed te horen, maar de verbeteringen hebben voornamelijk effect gehad op het onderdrukken van lage frequenties. Storende bromtonen, ronkende motoren en stemmen worden daardoor nog beter onderdrukt.

Conclusie

De Sony WH-1000XM4 is weer een pareltje, maar voelt tegenover de WH-1000XM3 meer als een update dan een upgrade. Heb je al het model van vorig jaar, dan is er dus geen directe reden om de nieuwe aan te schaffen. Ben je nu op zoek naar een nieuwe ANC hoofdtelefoon, dan is de WH-1000XM4 zonder twijfel het nieuwe topmodel. Op het moment van schrijven is het prijsverschil van ruim €150 euro met de voorganger echter te groot als je niet specifiek op zoek bent naar nieuwe functies zoals Multipoint Connect.

Blind typen gaat in het begin traag, maar levert je al snel meer snelheid, minder fouten en rust in je schouders en polsen op. Het goede nieuws: je kunt het gratis leren met slimme, toegankelijke websites. We bespreken welke tools het best werken, hoe je ze instelt en hoe je in een paar weken resultaat boekt.

Blind typen betekent dat je zonder te kijken naar het toetsenbord typt en elke vinger een vaste uitgangspositie en taak geeft. Dat is nu relevanter dan ooit, omdat je waarschijnlijk veel achter een scherm werkt en met toetsenbordtaken uren kunt winnen als je foutloos en ontspannen tikt. Bovendien verlaag je het risico op klachten wanneer je je werk afwisselt en je werkplek goed instelt. In Nederland geldt als ideaal dat je beeldschermwerk regelmatig afwisselt en dat je, als je veel met een laptop werkt, een los toetsenbord en scherm moet kunnen gebruiken. Daarmee ontlast je nek, schouders en polsen, en maak je van elk typemoment een rustige herhalingsoefening. Blind typen draait niet alleen om snelheid; je houding en rust bepalen of je het volhoudt. Met onze tips zet je die basis goed neer, zodat elke oefening daarna effect heeft en je je voortgang betrouwbaar kunt bijhouden.

Basisbegrippen, houding en toetsenbord

Begin met een neutrale zithouding en een toetsenbord dat recht voor je ligt. Plaats het ongeveer een handbreedte van de tafelrand, houd je onderarmen iets schuiner dan horizontaal en laat je polsen ontspannen rusten. Zet je scherm op armlengte en recht voor je, zodat je niet draait met je romp. Met deze basis voorkom je onnodige spierspanning in polsen en ellebogen. Werk je op Windows 11 en wil je accenten en speciale tekens makkelijk invoeren, voeg dan een extra toetsenbordindeling toe via Instellingen / Tijd en taal / Taal en regio / Taalopties / Een toetsenbord toevoegen, bijvoorbeeld United States-International(afbeelding 2). Op de Mac voeg je een invoerbron toe via Systeeminstellingen / Toetsenbord / Tekstinvoer / Wijzig en kies je de gewenste indeling; via het invoermenu wissel je snel van lay-out. Door dit nu te regelen, voorkom je later frustratie wanneer je in de tools tekst met accenten of speciale tekens oefent.

Starten met TypingClub

Je zet je eerste echte stappen in TypingClub, omdat die site je vanaf de basis begeleidt en je voortgang bewaart zonder dat je meteen een account hoeft te maken. Open de site en klik op Get Started om de introductielessen te starten; wil je je resultaten opslaan, kies dan Sign up of Login. Volg de aanwijzingen op het scherm en let vooral op de hand- en vingerplaatsing die continu in beeld komt. Herhaal een les totdat je vijf sterren haalt; de korte, speelse opbouw houdt je aandacht vast en bouwt ritme op.

Sla lessen niet over, want elk nieuw teken verankert een stukje spiergeheugen. Gebruik de ingebouwde terugkijkfunctie om je foutenpatroon te zien en doe het wat rustiger aan als je accuratesse onder 95 procent zakt. Na elke sessie noteer je woorden per minuut en nauwkeurigheid in een apart document. Dit maakt je vooruitgang zichtbaar, en het werkt motiverend. Door nu deze basisserie af te ronden, kun je daarna met meer variatie werken en je zwakke letters apart versterken, zonder terug te vallen in oude, onhandige vingerpatronen.

Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

Gerichte herhaling met Keybr

Wanneer de basis staat, schakel je over naar Keybr om je spiergeheugen aan te scherpen. Keybr maakt oefenreeksen die veelvoorkomende letterovergangen laten terugkeren, waardoor je automatisch extra herhaling krijgt op wat nog onwennig is. Je begint in de standaardstand met woorden zonder leestekens. Werk niet langer dan twintig minuten aaneen; korte, vaak herhaalde sessies leveren meer op dan een enkele lange. Wat je eerder in TypingClub leerde over vingerposities, verfijn je hier door de herhalingen op lastige letterparen, zoals ui, ou of ct. Die precisie maakt de overstap naar vrije tekst straks makkelijker, waar je leestekens en hoofdletters in een natuurlijke cadans wilt meenemen.

Lees ook: 5 ergonomische toetsenbordsets voor minder dan 100 euro

Testen, gamen en oefenen met Ratatype

Nu je letters en basisritme hebt, voeg je afwisseling en Nederlandse woordenschat toe met Ratatype. Klik op Toets jouw snelheid voor een snelle nulmeting, of kies bij Kies de cursus de Nederlandse versie en klik Start nu met typen. De lessen zijn gratis en Nederlandstalig, met uitleg en oefeningen die aansluiten op onze toetsenbordindeling.

Ratatype biedt ook spelmodi en, na het afronden van een cursus, een optioneel certificaat, handig als je je vaardigheid wilt aantonen bij een sollicitatie. Houd er rekening mee dat er in de gratis stand daglimieten voor tests kunnen gelden en dat een certificaat een kleine vergoeding kost.

Door nu om de zoveel tijd een test te doen en de Nederlandse cursus te doorlopen, voeg je lokale woordpatronen en leestekens toe aan je automatisme. Daarmee ben je klaar voor de laatste stap: echte teksten.

Monkeytype en 10FastFingers

In deze fase oefen je vloeiende zinnen, afwisselende woordlengtes en echte leestekens. Open het Engelstalige Monkeytype en kies boven de test Quote om doorlopende zinnen te typen, of zet Punctuation aan in de standaardmodus. Klik voor Nederlands op Change / Words filter. Onder Language typ je Dutch, klik je op Dutch en klik je op Set en onderaan op OK voor een nog natuurlijker ritme.

Speel met de testduur, bijvoorbeeld zestig seconden, zodat je zowel tempo als uithoudingsvermogen traint. Wissel dit af met de Nederlandstalige test bij 10FastFingers via Typing Test. Klik daar op het groene hokje met English en kies Dutch. Wat je net in Ratatype aan Nederlands ritme opdeed, verfijn je hier door variatie in zinsbouw en leestekens. Zo sluit je oefening aan op alledaags schrijfwerk.

Je persoonlijke vierwekenplan naar merkbaar resultaat

Je traint het best met korte, consequente sessies. In week 1 werk je dagelijks tien tot vijftien minuten in TypingClub: start met Get Started en herhaal elke les tot vijf sterren, waarbij je het scherm niet verlaat voordat je accuraatheid boven 95 procent ligt. In week 2 ga je dagelijks tien minuten naar Keybr en houd je de standaardinstellingen aan. In week 3 wissel je drie keer per week Ratatype-lessen in de Nederlandse cursus af met twee keer Monkeytype Quote van zestig seconden. Sluit elke training af met één 10FastFingers-meting op Dutch. In week 4 voer je de intensiteit licht op. Elke week borduurt voort op de vorige: eerst oefen je nauwkeurigheid en houding, dan herhaling, daarna realistische tekst. Zo groeit je snelheid zonder dat je foutpercentage omhoogschiet.

Meten, finetunen en volhouden

Daalt de accuraatheid meerdere dagen onder 95 procent, dan schuif je de nadruk tijdelijk naar langzamere Keybr-reeksen met foutloze herhalingen, of pak een paar leuke typespelletjes mee. Heb je last van stijfheid of vermoeide ogen, verkort je sessies en wissel schermwerk af met korte pauzes. Door hier consequent in te blijven, maak je van blind typen een vaardigheid die elke dag tijd oplevert.

Gratis naar sneller, rustiger en foutloos typen

Alles begint met een goede houding en de juiste toetsenbordindeling. Vanaf dan kun je het basisritme onder de knie krijgen, je spiergeheugen verfijnen en voortdurend testen. Door te blijven oefenen met realistische zinnen en regelmatig een minuutmeting te doen, maak je in vier weken een duidelijke sprong in snelheid én nauwkeurigheid. De logische vervolgstap is onderhoud: drie tot vijf keer per week tien minuten oefenen, afwisselend in Keybr en Monkeytype, en wekelijks één officiële meting. Zo blijft je winst niet tijdelijk, maar groeit je vaardigheid door.

Actrice Kristen Bell zal de stem van Amy Rose inspreken in de aankomende vierde Sonic the Hedgehog-film.

Het personage, dat veelvuldig in de Sonic-games voorkomt, had al een gastrolletje aan het einde van de film Sonic the Hedgehog 3. Deze week heeft The Hollywood Reporter onthuld dat het personage in de vierde Sonic-film ingesproken zal worden door Kristen Bell.

Bell heeft al ervaring met stemacteerwerk: ze speelde ook de rol van Princess Anna in de Frozen-films. Verder is ze bekend van series als The Good Place, Veronica Mars en Deadwood. Ze speelde ook de rol van Lucy in de allereerste Assassin's Creed-game.

De vierde Sonic the Hedgehog-film draait vanaf 19 maart 2027 in de bioscoop.

Over de Sonic the Hedgehog-films

De Sonic the Hedgehog-films zijn gebaseerd op het populaire gamepersonage van Sega, een blauwe egel die zijn dierenvrienden probeert te redden en extreem snel kan rennen. De films combineren live-action acteerwerk met computergeanimeerde beelden.

De drie uitgekomen verfilmingen zijn een megasucces: begin 2025 werd al aangekondigd dat de drie Sonic-films bij elkaar meer dan een miljard dollar aan bioscoopopbrengsten hadden gegenereerd.

De films staan mede bekend om hun goedgevulde cast. Zo zijn James Marsden en Jim Carrey te zien, en verlenen onder andere Ben Schwartz, Keanu Reeves en Idris Elba hun stemmen aan computergeanimeerde personages.