Wie op zoek is naar een nieuwe hoofdtelefoon wordt al snel geconfronteerd met de gigantische hoeveelheid keus uit duizenden verschillende modellen. Van bedrade in-ear oortjes van enkele euro's tot grote hoofdtelefoons met de meest luxe features. Daarom helpen we je door middel van deze keuzehulp met kiezen. Dit zijn de 10 beste koptelefoons van nu.

Top 10 beste hoofdtelefoons

Tips voor je hoofdtelefoon

Veelgestelde vragen

©PXimport

Top 10 over-ear hoofdtelefoons (augustus 2022)

1. Sony WH-1000XM5

De allround beste hoofdtelefoon9Score90

Voor de beste koptelefoon tast je tegenwoordig diep in de buidel. Niet dat de koptelefoon op alle fronten het beste is, maar de Sony koptelefoon is all-round goed. De geluidskwaliteit, ruisonderdrukking, microfoons, draagcomfort, accuduur. Er is niets op aan te merken. Het ontwerp moet je wel liggen, en hoewel de Sony WH-1000XM5 erg licht en comfortabel is, geeft hij niet het luxe gevoel dat je verwacht in deze prijsklasse is.

2. Apple AirPods Max

Goed als je Apple gebruikt9Score90

Dat luxe ontwerp dat bij bovenstaande Sony WH-1000XM5 niet het geval is, biedt de Apple AirPods Max wel. De luxe materialen en bouwkwaliteit waarborgen dat, maar dat is ook wel het minste wat je kunt verwachten voor de ronduit absurde prijs die Apple voor de koptelefoon vraagt. De ruisonderdrukking werkt goed, maar het is de ambient modus die echt indruk maakt: je kunt gelijktijdig een gesprek voeren en muziek luisteren. De audiokwaliteit is uitstekend, mits je een Apple-apparaat koppelt. Verbonden met andere apparaten is de geluidskwaliteit merkbaar minder en worden functies weggehouden, ook ontbreekt de audiopoort en is er wel een verouderde Lightning-aansluiting. Pesterijen die ervoor zorgen dat de AirPods Max niet all-round de beste koptelefoon is.

3. Bose Noise Cancelling Headphones 700

De mooiste koptelefoon7Score70

Wil je graag omgevingsgeluid minimaliseren, dan heeft Bose die techniek het beste uitgewerkt. De koptelefoonmaker staat met twee koptelefoons in deze lijst, de QuietComfort 45 is de koptelefoon met de allerbeste ruisonderdrukking. Gevolgd door de Noise Cancelling Headphones 700. Deze Noise Cancelling Headphones 700 zijn wat toegankelijker geprijsd en is misschien wel de mooiste koptelefoon uit dit overzicht. De koptelefoon is licht en comfortabel, alleen verliest het plastic ontwerp wel een beetje aan luxe wanneer je de deze in handen hebt.

4. JBL Tour One

Elegant én betaalbaar8Score80

Ben je groot muziekliefhebber en wil de dat de muziek je graag laat opzwepen? Dan kan de JBL Tour One je vast bekoren dankzij het krachtige geluid met veel nadruk op de bas. Opvallend is dat de omgevingsgeluidmodus goed genoeg is om een gesprek te houden tijdens het luisteren, maar de ruisonderdrukking op zijn beurt wat tekortschiet. De kunststof koptelefoon ziet er verder elegant uit, zit heerlijk dankzij de dikke kussens en weegt erg weinig. Genoeg dus voor lange luistersessies, en ook daar blinkt de koptelefoon in uit: tot bijna vijftig uur als de noise cancelling uit staat.

5. Sony WF-1000XM4

Prijs en kwaliteit in betere balans8Score80

Eerder testwinnaar uit onze koptelefoontest, maar inmiddels is de Sony WH-1000XM4 voorbijgestreefd door zijn opvolger: de Sony WH-1000XM5. Er blijven echter genoeg redenen om voor de XM4 te kiezen. Allereerst is de prijs een stuk toegankelijker. Ook is het geluid iets krachtiger, hoewel de XM5 wat gebalanceerder en gedetailleerder klinkt. Het ontwerp van deze koptelefoon is inmiddels ook behoorlijk herkenbaar geworden. Het geeft al aan: met een Sony koptelefoon in de WH-1000-serie zit je sowieso goed!

6. Sennheiser Momentum Wireless

Stoere koptelefoon7Score70

Met Sennheiser weet je gewoon dat de geluidskwaliteit dik in orde is. Hoewel andere merken dit beter doen, weet Sennheiser weer meer indruk te maken met het ontwerp. Het ziet er niet alleen hoogwaardig uit, het voelt ook hoogwaardig. De combinatie van metaal en leer maken de Sennheiser Momentum Wireless de stoerste koptelefoon. De ruisonderdrukking is wel ondergemiddeld, er komt nog veel omgevingsgeluid door. Het draagcomfort is ook even wennen, de koptelefoon zit behoorlijk strak op het hoofd.

7. Jabra Elite 85H

Zakelijke headset6Score60

Jabra koptelefoons ogen wat zakelijker dan de concurrentie en de Jabra Elite 85H is geen uitzondering. Op het werk misstaat de koptelefoon dan ook zeker niet, de accu houdt het meerdere werkdagen vol en de microfoons staan hun mannetje in de Zoom-meetings. Voor muziek is de geluidskwaliteit niet optimaal en helaas lukt het de ruisonderdrukking niet om je op je werkplek helemaal af te sluiten van je omgeving om te concentreren op het werk. Leuke toevoeging in de fijne Jabra-app zijn de soundscapes, zodat je op het werk of daarbuiten even kunt ontspannen.

8. Bose QuietComfort 45

Ik versta je niet!7Score70

De Bose QuietComfort 45 is de koptelefoon met de beste noise cancelling uit dit overzicht. Het omgevingsgeluid wordt uitstekend weggefiltert, zonder dat je druk voelt op je oren. Ideaal voor zowel in een drukke (werk)omgeving als in het vliegtuig. Bovendien is de koptelefoon ontworpen om comfortabel lang gedragen te worden, met dikke kussens en laag gewicht, bovendien zorgt de accu voor een dag lang luisteren met ruisonderdrukking. Qua geluidskwaliteit ben je echter wel wat beter af bij de koptelefoons van Sony en Apple.

9. Teufel Real Blue NC

Gebalanceerde geluidskwaliteit6Score60

Teufel had aanvankelijk iets te hoog ingezet met zijn prijs voor de Real Blue NC. Met een prijskaartje van 229 euro kon de koptelefoon niet opboksen tegen het geweld van de Sony-koptelefoons. Niets mis mee, en met de Teufel koptelefoon zelf valt ook weinig aan te merken. Vooral nu de prijs bijna honderd euro lager ligt is de Teufel Real Blue NC gewoonweg een uitstekende deal: goed, verfijnd geluid en een lange accuduur. De ruisonderdrukking is wat matig en ook voelt de koptelefoon wat kwetsbaar aan.

10. Urbanista Los Angeles

Innovatieve koptelefoon7Score70

De meest innovatieve koptelefoon bewaren we voor het laatst: de Urbanista Los Angeles. Deze koptelefoon is voorzien van een zonnecel in de hoofdband. Zo laad je de koptelefoon op terwijl je (in het licht) luistert, wat ontzettend innovatief is. In de app kun je precies zien hoeveel audio je opwerkt en verbruikt. Daar zitten wel kleine kanttekeningen bij: zo zal de koptelefoon altijd meer stroom verbruiken dan opwekken, waardoor je niet ongelimiteerd kunt luisteren. Ook heeft Urbanista zonder goede reden de audiopoort weggelaten, waardoor je niet verder kunt luisteren als die accu onverhoopt toch leeg raakt. Qua geluidskwaliteit en ruisonderdrukking valt de Urbanista Los Angeles koptelefoon niet op, niet positief. Maar zeker ook niet negatief.

©PXimport

Tips voor je hoofdtelefoon

Er zijn veel soorten en maten hoofdtelefoons in allerlei prijsklassen te koop. Voordat je een hoofdtelefoon koopt, zul je dus goed moeten weten waar en waarvoor je een hoofdtelefoon wilt gebruiken. Een hoofdtelefoon waar je mee gaat sporten moet aan andere eisen voldoen dan een model die je alleen thuis op de bank gebruikt. Ook zijn er hoofdtelefoons die je van extra rust kunnen voorzien in het openbaar vervoer of op kantoor.

In- versus over-ear

©PXimport

Een hoofdtelefoon is een breed begrip en beslaat alles van de grootste over-ear hoofdtelefoons tot hele kleine in-ear modellen. De laatste soort klinkt over het algemeen iets minder goed, maar heeft wel andere grote voordelen. Je neemt ze immers veel gemakkelijker mee en zien er soms stijlvoller uit. Vooral sporters kunnen meer baat hebben bij oordoppen dan bij headsets, omdat ze niet zo veel wegen en minder in de weg zitten tijdens workout-sessies. Sporters die in-ear hoofdtelefoons onprettig vinden zitten zouden ook kunnen kijken naar on-ear hoofdtelefoons. Deze modellen zijn uiteraard zwaarder dan in-ears, maar zijn ook minder zweterig dan de isolerende over-ear hoofdtelefoons. Wil je je oren helemaal vrij houden, verdiep je dan eens in hoofdtelefoons die werken middels bone conduction. Het geluid gaat dan regelrecht van je kaakbot naar je hersenpan.

De pasvorm

©PXimport

Hoofdtelefoons moeten niet alleen goed klinken, ze moeten in de eerste plaats ook lekker zitten. Dit is iets wat online lastig te vergelijken is, dus daarvoor zou je eigenlijk een keertje naar de winkel moeten gaan om verschillende modellen te passen. We maken over het algemeen onderscheid tussen in-, on- en over-ear. Die benamingen spreken eigenlijk voor zich. Bij een in-ear hoofdtelefoon zitten de luidsprekertjes in je oren, bij on-ear zitten de oorschelpen tegen je oren aan gedrukt en bij een over-ear zitten de schelpen er omheen. On-ear-modellen kunnen snel knellen, maar zijn doorgaans kleiner en lichter dan over-ear-headsets. Over-ear-modellen daarentegen kunnen wat lomp zijn en sluiten je compleet af van de buitenwereld, maar zitten vaak fijner omdat je oren vrij blijven. Ook iets om rekening mee te houden: bij sommige koptelefoons zijn de oorschelpen naar binnen te klappen, zodat de hele headset makkelijker op te bergen is. Bij andere koptelefoons is die mogelijkheid er weer niet, die hebben een vaste vorm.

Mocht je nog nooit een in-ear hoofdtelefoon hebben gedragen, dan is het aan te raden om eerst een setje van vrienden of familie te proberen. Dergelijke hoofdtelefoons mogen vaak niet in de winkel geprobeerd worden en kunnen vaak ook niet geretourneerd worden. Gezien niet iedereen even goed reageert op het gevoel van in-ear hoofdtelefoons, zou het dus zonde van het geld zijn als het jou niet bevalt.

Kabel of draadloos

©PXimport

Wil je luisteren via een kabel, of toch liever draadloos? Voor beide valt wat te zeggen. Bekabelde headsets hebben een 3,5 millimeter-aansluiting en zijn zodoende op zo'n beetje alle audioapparatuur aan te sluiten. Je kunt zo lang luisteren als je wilt, want dergelijke headsets hebben geen aparte voeding nodig. Draadloze headsets daarentegen werken via Bluetooth en draaien dan ook op een interne batterij. Af en toe moeten ze dus aan de lader. Fabrikanten vertellen er vaak bij wat de maximale accucapaciteit is. Dit soort wireless hoofdtelefoons lijken de toekomst te hebben nu telkens meer smartphone-fabrikanten er voor kiezen om geen hoofdtelefoonaansluiting in hun nieuwste telefoons te bouwen. Wil je toch met een bekabelde headset luisteren, dan ben je aangewezen op adapters/dongels, namelijk 3,5-mm-naar-usb-c. De reden dat veel gebruikers nog zweren bij bedrade hoofdtelefoons is de geluidskwaliteit: door de limitaties in de bandbreedte van Bluetooth is de kwaliteit vaak beter met een kabeltje.

Active ruisonderdrukking (ANC)

©CIDimport

Met name draadloze hoofdtelefoons in het duurdere segment bieden vaak noise cancelling aan, oftewel ruisonderdrukking. Deze techniek zorgt ervoor dat omgevingsgeluiden worden gefilterd, zodat je niets meer van buitenaf hoort en helemaal op kunt gaan in de muziek. De vraag is of je er de meerprijs voor wilt betalen. Ruisonderdrukking is met name een interessante optie voor mensen die veel reizen: in de trein of op lange vluchten kan het echt een uitkomst zijn. Zelfs al luister je niets, dan kun je toch het geroezemoes van je medepassagiers en het gesuis van de motoren wegfilteren om in alle rust een dutje te doen. De meest luxe headsets kunnen tegenwoordig automatisch geluid doorlaten, zodat je bijvoorbeeld op stations geen omroepen mist. Sommige koptelefoons hebben 'adaptive noise cancelling'; dit betekent dat je - vaak in combinatie met een app - de ruisonderdrukking in verschillende gradaties kunt instellen.

©PXimport

Veelgestelde vragen

Welke soorten hoofdtelefoons zijn er?

We spreken globaal over in-ear, on-ear en over-ear hoofdtelefoons. In-ear kennen we ook wel als oordopjes; de speakertjes zitten in je oren. Bij een on-ear model rust de klankkast op je oren en bij over-ear worden je oren helemaal ingepakt door de oorschelpen.

Is goedkoop ook altijd duurkoop?

Ja en nee. Welk soort hoofdtelefoon je ook kiest, de modellen in de euro-bakken van de Blokker of bij de kassa van de Action gaan vaak zeer snel kapot. Voor in-ear modellen is het daarom verstandig om online te kijken naar modellen vanaf 15 euro. Voor on- en over-ear modellen is een minimumprijs van 30 euro een aardige richtlijn. Zoek je een draadloos model? Dan gaat het je minimaal 50 euro kosten. Wil je er ook nog ANC bij, dan is er onder de 150 euro vrij weinig te vinden van kwaliteit.

Wat is het voordeel van de verschillende aansluitingen?

Een kabeltje met 3.5mm-jack biedt vaak de hoogste geluidskwaliteit, maar de vrijheid van een draadloze hoofdtelefoon geeft voor veel mensen de doorslag. Een aantal gaming-headsets heeft een USB-aansluiting om virtueel 7.1-geluid weer te kunnen geven.

Heeft een draadloze hoofdtelefoon ook nadelen?

Het belangrijkste nadeel aan een draadloze koptelefoon is dat deze afhankelijk is van zijn interne accu. Dat betekent dat je het apparaat om de zoveel tijd dient op te laden. Daarnaast zullen audiopuristen je vertellen dat de kwaliteit van muziek via Bluetooth onderdoet aan audio via een kabel. Hoewel dat theoretisch juist is, heb je er in sommige gevallen een getraind oor voor nodig om het verschil te horen. Verschil in geluidskwaliteit moet je eerder zoeken in verschillende prijsklassen bijvoorbeeld, of de aanwezigheid van bepaalde codecs. Lees daar in de volgende vraag meer over. Wel erg belangrijk is de vertraging die de Bluetooth-verbinding veroorzaakt. In de meest extreme gevallen is de vertraging zo groot dat stemmen duidelijk niet meer zijn gesynchroniseerd met de beelden van de mond.

Wat zijn SBC, aptX, AAC en LDAC?

SBC, aptX, AAC en LDAC zijn verschillende codecs waarmee geluid via Bluetooth wordt verstuurd. SBC is de basis en is voor veel mensen voldoende, maar zoek je een betere geluidskwaliteit dan zijn aptX HD en LDAC fijne features om te hebben. Bij een sterke verbinding tussen je smartphone en de hoofdtelefoon kan LDAC zelfs bijna een kabeltje evenaren. Voor een snelle verbinding met zo min mogelijk vertraging is aptX LL een aanrader. AAC is het alternatief op aptX voor Apple-apparaten.

Wat is actieve ruisonderdrukking of active noise cancelling (ANC)?

We spreken van actieve ruisonderdrukking, ook wel Active Noise Cancelling (ANC) genoemd, als de hoofdtelefoon met behulp van de luidsprekertjes antigeluid produceert. Hierdoor wordt geluid van buiten de hoofdtelefoon gereduceerd met een heerlijke stilte als resultaat. Ideaal als je een dutje wilt doen in het vliegtuig, je moet concentreren in een druk kantoor of je even helemaal wilt afzonderen van de rest van het huishouden. De techniek is te vinden in hoofdtelefoons van enkele tientjes tot honderden euro’s met grote verschillen in kwaliteit.

Wat is het verschil tussen een open of gesloten hoofdtelefoon?

Het verschil is helaas vaak moeilijk te zien en slecht aangegeven op de verpakking, maar kan een groot effect hebben op jouw beleving en die van de mensen om je heen. Een open hoofdtelefoon heeft openingen aan de buitenkant van de hoofdtelefoon waardoor het membraan van de speaker makkelijker kan bewegen. Dat zorgt voor een betere geluidskwaliteit, maar betekent ook dat het geluid goed hoorbaar is voor de mensen om je heen. Daarnaast zorgen de openingen er ook voor dat jij meer geluid blijft horen uit de omgeving. Een gesloten hoofdtelefoon heeft géén openingen en laat dus veel minder geluid door naar buiten.

Welk soort hoofdtelefoon klinkt het beste?

Over het algemeen klinkt een open over-ear hoofdtelefoon het beste, maar dat betekent niet dat jij de muziek ook het beste ervaart. Luister je vaak naar muziek in een luidruchtige omgeving of in het openbaar, dan is een gesloten hoofdtelefoon een betere keus omdat er minder geluid in en uit de hoofdtelefoon 'lekt'.

Zijn gaming-headsets een goede optie?

Een deel van de hoofdtelefoonmarkt is volledig gericht op gaming. Je herkent deze headsets vaak aan hun bijzondere uiterlijk, dikwijls met gekleurde led-verlichting uitgerust. Met een gaming-headset kun je doorgaans prima muziek luisteren, hoewel het geluidsbeeld daar niet zo specifiek op afgestemd is als bij reguliere modellen. Vrijwel altijd heeft een gaming-headset ook een microfoon, om mee te communiceren met je vrienden tijdens het online gamen. Een andere zaak om op te letten is de ondersteuning voor surround sound, 5.1 of zelfs 7.1. Dit heeft met name in shooters meerwaarde, je hoort dan precies waar de vijanden vandaan komen en de kogels vliegen je levensecht om de oren. Games moeten dit overigens zelf ook ondersteunen.

Een minuut wachten kan eindeloos lijken, bijvoorbeeld tussen het indrukken van de aanknop en het uiteindelijk erschijnen van het Windows-bureaublad. Met de juiste aanpassingen kun je die wachttijd vaak flink verkorten. En wie wil er nu niet sneller uit de startblokken?

Het is je vast al opgevallen dat je Windows-pc na maanden intensief gebruik trager opstart dan in het begin. Dat lijkt vreemd, maar is goed verklaarbaar: je hebt waarschijnlijk allerlei programma’s geïnstalleerd die automatisch met Windows mee opstarten. Deze automatisch opstartprogramma’s controleren en uitschakelen is dan ook een belangrijke optimalisatiestap.

Maar daarnaast bestaan nog wel andere trucs om de opstarttijd te verkorten. Staat Windows nog op een klassieke harde schijf, dan kun je de tijd vaak makkelijk met een minuut of meer inkorten door over te stappen op een ssd (Solid State Drive). Dit kost wel wat tijd en geld, maar levert meteen een flinke tijdwinst op. En als we het toch over drastische ingrepen hebben: ook een volledige, schone (her)installatie van Windows (op dezelfde schijf) geeft je pc gegarandeerd een snellere start.

Draait Windows al op een ssd en wil je geen nieuwe installatie uitvoeren, lees dan vooral verder: er zijn ook minder ingrijpende maatregelen die het opstarten van je computer merkbaar versnellen. 

Meten is weten

Hoeveel tijd je met de tips en technieken uit dit artikel precies wint, is lastig te voorspellen, want dit hangt af van meerdere factoren. We raden je aan dit zelf te meten. Dat kan met een stopwatch, maar gespecialiseerde applicaties doen dit nauwkeuriger. Windows Performance Analyzer (https://apps.microsoft.com/detail/9n0w1b2bxgnz) is een optie, maar is erg technisch. Een veel gebruiksvriendelijker alternatief is BootRacer (www.greatis.com/bootracer). Deze app is ook gratis en die kun je na enkele testrondes gerust weer verwijderen. We tonen eerst hoe je BootRacer gebruikt om de opstarttijd(en) te meten, want de tool biedt daarnaast ook enkele optimaliseringsopties.

BootRacer (meten)

Download de app en pak het zip-bestand uit. Start het uitgepakte exe-bestand en installeer het. Laat de vier opties aan het einde van de setup aangevinkt, rond af met Voltooien en start BootRacer op. Sluit alle andere applicaties, klik op Start en kies bij Perform a full boot time test voor Start Test / Yes. Na de herstart van Windows verschijnt rechtsonder een pop-upvenster met de opstartduur. Standaard meet BootRacer dit bij elke nieuwe Windows-opstart, waarna je via History de opeenvolgende tijden kunt volgen. Deze duur is telkens opgesplitst in drie delen: de eigenlijke boottijd, de wachttijd om aan te melden, en de tijd tussen aanmelding en een gebruiksklaar bureaublad. De BIOS-tijd (Pre-boot) aan het begin zit er niet bij omdat BootRacer begrijpelijkerwijs dan nog niet draait. Tijdens de boottijd laadt Windows de kernel, start essentiële systeemservices en initialiseert stuurprogramma’s. Na je aanmelding worden je profiel, instellingen, de shell (Verkenner), achtergrondprocessen en automatische opstartprogramma’s geladen.

Wil je niet langer dat BootRacer de opstarttijd meet, ga dan naar Options en selecteer op het tabblad Show de optie Disable BootRacer AutoStart in plaats van Every boot.

Automatisch opstarten

Je weet nu hoe je de opstartduur kunt meten en bekijken, dus kunnen we aan de slag om deze te optimaliseren en te verkorten. Vaak win je tijd door enkel noodzakelijke programma’s automatisch met Windows te laten starten. Dit overzicht vind je in het Windows Taakbeheer, bereikbaar via het contextmenu van de startknop. Klik hier op Opstart-apps. Zet overbodige apps (tijdelijk) uit door er met rechts op te klikken en Uitschakelen te kiezen, al blijft het hier gissen hoeveel tijd zo’n app werkelijk kost bij het opstarten.

Daarvoor gebruik je BootRacer, dat ook per app de opstarttijd kan vastleggen. Start BootRacer, ga naar Options, open het tabblad Startup Control, klik op Enable Control en vink Measure program’s startup time en Log history of started apps aan. Bevestig met Save. Na een nieuwe Windows-opstart klik je in BootRacer op History en kies je History of Executed Startup Programs, voor een exacte opstarttijd van elke app, in chronologische volgorde.

Opstart-optimalisatie

Je weet nu precies hoeveel impact elke app heeft op de totale opstarttijd. In BootRacer kun je deze apps niet alleen tijdelijk uitschakelen, maar ook de startvolgorde aanpassen. Open het onderdeel Startup Control voor een overzicht. Verwijder het vinkje om apps uit te schakelen. Klik je met rechts op een app, dan kies je Info om het pad naar het programma te zien of eventueel Delete als je de opstartverwijzing (in het register) helemaal wilt verwijderen. Met de knop Set Order links bovenin bepaal je via de pijlknoppen welke apps eerder of juist later starten. Bevestig je wijzigingen met Finish Reordering.

Opstart-vertraging

In BootRacer kun je het opstarten van specifieke apps niet uitstellen om sneller je bureaublad te zien, omdat de app pas daarna wordt gestart. Dat kan wel met de gratis HiBit start-up Manager (www.hibitsoft.ir/StartupManager.html). Kies bij voorkeur voor de installeerbare versie, want de portable editie mist enkele opties. Installeer de app en start deze op. Wil je een app later laten opstarten, klik er dan met rechts op, kies Add to Delay en stel de gewenste vertraging in (Hour, Minute, Seconds). Of kies Automatic Delay en bepaal hoeveel procent cpu- en/of schijfbelasting er maximaal mag zijn voordat de app start. Bevestig met OK.

Start-up Manager heeft bij de rubriek Tools ook enkele handige extra’s. Zo meldt System Monitoring zich zodra een nieuwe app met Windows wil opstarten en geeft Boot Optimizer de opstarttijden weer, ook van achtergrondservices (zie ook bij Service-optimalisatie).

Functie: ‘Snel opstarten’

Windows heeft een functie ‘Snel opstarten’ die de boottijd verkort. Normaal sluit Windows bij het afsluiten alle apps en logt het systeem de gebruiker uit, waarna bij de volgende start alles opnieuw wordt geladen. Met ‘Snel opstarten’ bewaart Windows de status van de systeemkernel en stuurprogramma’s (in het verborgen bestand c:\hiberfil.sys). Bij een volgende start wordt dit snapshot ingeladen, waardoor Windows sneller opstart. In de meeste gevallen is het zinvol deze functie in te schakelen, behalve bij dual-bootconfiguraties of bij stuurprogramma’s die er niet goed mee werken.

Je beheert dit via de ingebouwde app Configuratiescherm. Ga naar Systeem en beveiliging / Energiebeheer, klik op Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen en kies Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn. Zet een vinkje bij Snel opstarten inschakelen (aanbevolen) en bevestig met Wijzigingen opslaan.

Energiemodi

De functie Snel opstarten werkt alleen bij een volledige afsluiting, maar in het venster Energiebeheer kom je ook Slaapstand en Sluimerstand tegen, die je hier meteen ook kunt activeren. Beide energiebesparende modi zorgen voor een nog snellere start.

Bij Sluimerstand (hibernate) schrijft Windows de volledige inhoud van het RAM naar schijf, zodat de pc geen stroom meer nodig heeft. Bij het opstarten hervat je de sessie exact waar je gebleven was, inclusief geopende programma’s. Nog sneller is Slaapstand, waarbij de sessie in het RAM-geheugen blijft, waardoor de pc wel nog een klein beetje stroom verbruikt.

De exacte opstarttijd hangt af van je hardware en opstartapps, maar grofweg kun je het volgende verwachten: volledig afsluiten zonder snel opstarten circa 30 tot 60 seconden, volledig afsluiten met snel opstarten circa 15 tot 30 seconden, sluimerstand circa 10 tot 20 seconden en slaapstand circa 5 seconden.

Procesoptimalisatie

Blijft de opstart lang duren, ook nadat je alle overtollige opstart-apps hebt uitgeschakeld, dan moet je dieper graven. Vaak zijn het services en achtergrondprocessen die vertraging veroorzaken, zoals cloud-synchronisatiesoftware, update-taken of diensten van derden.

Met een ietwat botte methode spoor je dit als volgt op. Druk op Windows-toets+R, voer msconfig uit, open het tabblad Services en vink Alle Microsoft-services verbergen aan. Klik op Alles uitschakelen en herstart de pc. Start hij nu merkbaar sneller op, dan veroorzaken een of meer van die processen de vertraging.

Met de Boot Optimizer van start-up Manager (zie bij ‘Opstart-vertraging’) kun je zien hoeveel tijd zulke processen kosten. Klik desgewenst met rechts op een proces en kies Disable om het uit te schakelen (het item kleurt grijs). Later kun je dit met Enable weer inschakelen. Kies Uninstall alleen als je zeker weet dat de software niet nodig is, want hiermee verwijder je deze. De optie Delete gebruik je beter niet, omdat dit enkel het item uit de lijst verwijdert terwijl het proces toch kan blijven opstarten.

Je kunt services ook rechtstreeks beheren in Windows via de ingebouwde app Services. Selecteer een service, klik met rechts en kies Eigenschappen. Op het tabblad Algemeen stel je het Opstarttype in op Handmatig of eventueel op Automatisch (vertraagd starten), zodat de service geen impact heeft tijdens de eigenlijke opstartfase. Bevestig met OK.

Autoruns

Vanuit Taakbeheer en met tools als BootRacer, Boot Optimizer en Services kun je de meeste automatisch startende apps en services beheren. Wil je echt alle autostartpunten van Windows zien, gebruik dan het gratis AutoRuns (https://learn.microsoft.com/en-us/sysinternals/downloads/autoruns), bij voorkeur als administrator. Op het tabblad Everything zie je alle opstartpunten in één overzicht en beheer je ze via het contextmenu. Met Jump to Entry spring je direct naar de locatie vanwaar ze worden gestart en met Delete verwijder je de opstartverwijzing uit Windows. Houd er rekening mee dat dit niet eenvoudig terug te draaien is, tenzij je de koppeling handmatig herstelt.

Autoruns lijst letterlijk elk mogelijk opstartpunt van Windows op.

Opstartuitstel

Je hebt de totale opstarttijd waarschijnlijk al flink teruggebracht, maar er zijn nog extra ingrepen mogelijk. Mogelijk zag je in BootRacer een melding over een ‘Explorer start-up Delay’ van 10 seconden voorbij komen. Windows bouwt deze vertraging namelijk standaard in, zodat essentiële systeemdiensten rustig kunnen starten, maar op een modern en snel systeem is dit meestal niet nodig. In BootRacer kun je dit alleen met de betaalde Pro-versie uitschakelen, maar via het register kan het ook gratis.

Druk op Windows-toets+R, voer regedit uit en navigeer naar HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer. Klik met rechts en kies Nieuw / Sleutel, geef deze de naam Serialize. Klik met rechts op deze nieuwe sleutel en kies Nieuw / DWORD (32-bits)-waarde. Noem deze StartupDelayInMSec en laat de waarde 0 staan. Sluit Regedit en herstart je pc.

Auto-doorstart

Wanneer je in BootRacer de totale opstartfase bekijkt, zie je mogelijk ook een ‘Password timeout’, de tijd dat Windows wacht tot je je wachtwoord hebt ingevoerd. Zonde van de verloren tijd, maar als je de enige gebruiker van de pc bent, kun je Windows ook automatisch laten doorstarten.

Druk op Windows-toets+R, typ netplwiz en klik op OK. Verwijder het vinkje bij Gebruikers moeten een gebruikersnaam en wachtwoord opgeven […]. Bevestig met OK en vul het wachtwoord in van het gewenste account.

Zie je deze optie niet, dan gebruik je waarschijnlijk een Microsoft-account. Wil je geen lokaal account aanmaken, dan omzeil je dit als volgt. Ga opnieuw naar Uitvoeren en voer regedit uit. Navigeer naar HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\PasswordLess\Device. Dubbelklik in het rechterdeelvenster op DevicePasswordLessBuildVersion en zet de waarde op 0 (in plaats van 2). Na een herstart van je pc zou de optie alsnog zichtbaar moeten zijn.

UEFI/BIOS

Hoewel tools (zoals BootRacer) de opstarttijd van het UEFI/BIOS niet kunnen meten, kan deze fase toch ook enige tijd kosten. Hier controleert de firmware van je moederbord de hardware en start zij het verdere proces. Met enkele instellingen kun je de opstarttijd wellicht iets verkorten.

Om in het UEFI/BIOS te komen, druk je direct na het aanzetten van de pc op een toets als F10, F2 of Del (zie je systeemhandleiding). Zoek daar naar opties als Fast Boot, Quick Boot of Quick Power on Self Test en schakel deze in om bepaalde zelftesten of wachttijden over te slaan. Controleer ook de bootvolgorde: je stelt de Windows-schijf bij voorkeur in als eerste boot device. Vaak kun je ook ongebruikte hardware, zoals bepaalde poorten, uitschakelen, wat soms wat extra tijdwinst oplevert bij de initialisatie.

Sony heeft bekendgemaakt welke spellen deze maand aan de gamecatalogus voor PlayStation Plus Extra- en Premium-leden worden toegevoegd, en Resident Evil Village is er een van.

Het lijkt geen toeval dat de game naar de catalogus komt, want eerder bleek al dat Village deze maand ook op Xbox Game Pass verschijnt. Daarbij zal eind februari het negende deel in de reeks, Resident Evil Requiem, uitkomen, dus dit is het ideale moment om nog even het geheugen op te frissen met Village, dat het achtste deel in de horrorfranchise betreft.

Deze games komen op 20 januari naar PS Plus Extra en Premium:

Andere spellen die vanaf 20 januari worden toegevoegd, zijn onder andere Like a Dragon: Infinite Wealth, A Quiet Place; The Road Ahead, de oorspronkelijke Ridge Racer en Art of Rally. Voor de duidelijkheid: de moderne spellen op onderstaande lijst zijn speelbaar voor alle PlayStation Plus Extra- en Premium-leden, de klassieke game is alleen voor Premium-leden bestemd.

Deze game komt op 20 januari naar PS Plus Premium:

Meer informatie over deze games valt te vinden op PlayStation Blog.