Worstel je tijdens zomerse dagen met een oververhit huis? Je bent niet alleen! Eén op de drie Nederlandse huishoudens heeft moeite om de woning koel te houden. Ontdek in dit artikel praktische en betaalbare oplossingen voor een koel huis, zelfs zonder airconditioning. Of je nu in een huurwoning, flat of ouder huis woont, onze tips helpen je een comfortabel binnenklimaat te creëren. Bereid je voor op een koele zomer!

Je zou het gezien de nattigheid van de laatste maanden niet zeggen, maar de zomers in Nederland worden steeds warmer en intenser. Recente cijfers van het CBS tonen aan dat maar liefst één op de drie Nederlandse huishoudens moeite heeft om hun woning voldoende te koelen tijdens warme dagen. Dat probleem treft vooral huurders, flatbewoners en mensen in oudere woningen.

De uitdaging in cijfers

De cijfers schetsen een tamelijk verontrustend beeld van de situatie in Nederland. Maar liefst 34 procent van de Nederlandse huishoudens kan hun woning niet voldoende koelen tijdens warme dagen. Dat percentage stijgt aanzienlijk als we kijken naar specifieke groepen. Zo heeft 55 procent van de private huurders moeite met het koelen van hun woning, terwijl 46 procent van de sociale huurders hiermee worstelt.

Deze cijfers laten een duidelijk patroon zien: mensen in huurwoningen, flats en oudere, minder goed geïsoleerde huizen (gebouwd vóór 1970) hebben de grootste uitdagingen. Ook speelt welvaart een rol, waarbij 47 procent van de minder welvarende huishoudens koelproblemen ervaart. Dat is niet verrassend, aangezien deze groep vaak in minder goed geïsoleerde woningen of flats woont, waar koeling dus een grotere uitdaging is.

Huidige koelmethoden

Nederlanders hebben verschillende manieren gevonden om hun woningen koel te houden, variërend van eenvoudige tot meer geavanceerde methoden. De meest gebruikte methode, door 72 procent van de huishoudens toegepast, is het openzetten van ramen 's avonds en 's nachts. Daarnaast houdt 60 procent van de huishoudens overdag de ramen en gordijnen dicht – een slimme en effectieve tactiek om de binnenkomende warmte te beperken. Ongeveer de helft van de huishoudens maakt gebruik van zonneschermen of rolluiken, wat eveneens effectief kan zijn in het blokkeren van direct zonlicht.

Opvallend is dat slechts 10 procent van de huishoudens beschikt over vaste airconditioning. Dat percentage varieert echter behoorlijk, afhankelijk van het type woning: in koopwoningen heeft 18 procent vaste airco, in huurwoningen (zowel sociaal als privaat) is dat minder dan 5 procent.

©Milan Gucic | astrosystem

Regionale verschillen

Nederland mag dan een klein land zijn, maar als het gaat om het gebruik van airconditioning zijn er opvallende verschillen te zien. Deze verschillen kunnen worden toegeschreven aan factoren als klimaat, stedelijkheid en lokale bouwpraktijken.

Limburg spant de kroon met 28 procent van de huishoudens die beschikken over vaste airconditioning. Dat hoge percentage zou kunnen worden verklaard door de gemiddeld hogere temperaturen in deze zuidelijke provincie. Aan de andere kant van het spectrum vinden we Groningen en Flevoland, waar slechts 7 procent van de huishoudens vaste airco heeft.

Er is ook een duidelijk verschil tussen stedelijke en landelijke gebieden. In niet-stedelijke gemeenten heeft 17 procent vaste airco, terwijl dat in zeer sterk stedelijke gemeenten slechts 7 procent is. Het verschil kan mogelijk worden verklaard door de hogere concentratie van appartementen en huurwoningen in stedelijke gebieden, waar de installatie van airconditioning vaak een stuk complexer of zelfs niet toegestaan is.

Tips om je huis koel te houden

Nu we de situatie in kaart hebben gebracht, is het hoog tijd om te kijken naar oplossingen. Hier een vijftal effectieve tips om je huis koel te houden, ook zonder airconditioning!

Conclusie

Hopelijk ben je hiermee goed voorbereid op de komende hittegolf. Het fijne is dat je niet per se een dure airconditioning nodig hebt om het binnen enigszins aangenaam te houden. Of je nu in een appartement of een vrijstaand huis woont, er zijn genoeg betaalbare manieren om de temperatuur onder controle te houden. Denk aan simpele dingen zoals 's avonds de ramen openzetten voor frisse lucht, overdag de zonwering gebruiken of slim omgaan met ventilatoren. Het lijken misschien kleine aanpassingen, maar ze kunnen een groot verschil maken in je wooncomfort.

En het mooie is: al die kleine acties tellen op. Niet alleen zit je er zelf koeler bij, je bespaart ook nog eens op je energierekening. Ga dus aan de slag en maak van je huis een aangename plek, ook als het buiten tropisch heet is.

Toch een serieuze airco in huis? 💨

Meta zou in de loop van dit jaar gezichtsherkenningstechnologie aan diens slimme brillen willen toevoegen.

Dat claimt The New York Times van bronnen te hebben vernomen. De gezichtsherkenningstechnologie zou ergens later dit jaar naar de slimme Ray-Ban- en Oakley-brillen van het bedrijf komen.

Volgens The New York Times zouden de brillen met de technologie gezichten in de omgeving kunnen identificeren via de ingebouwde camera. Daar zouden de brillen profielen van socialmediaplatforms van Meta, zoals Facebook en Instagram, voor gebruiken. Vervolgens zouden dragers van de bril informatie over de persoon in kwestie krijgen.

Logischerwijs zorgt het gerucht voor wat ophef rondom privacy. Meta zou dan ook nog overwegen dat het alleen mogelijk wordt om de technologie in te zetten bij mensen waar de drager een connectie mee heeft op social media. Maar het is nog niet uitgesloten dat Meta er voor kiest dat met de bril ook vreemden herkend kunnen worden via openbare profielen.

Het lijkt waarschijnlijk dat de functie er komt; The New York Times citeert een interne memo van Meta waarin te lezen valt dat het een goed moment is om de functie te lanceren gezien de huidige politieke onrust. Dit omdat veel organisaties die bezwaar zouden maken tegen dergelijke technologie, het te druk zouden hebben met andere problemen. Meta zelf heeft het gerucht aan The New York Times bevestigd noch ontkend.

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.