Alsof het leven nog niet duur genoeg is, gaat in 2024 ook de waterschapsbelasting flink omhoog. Vooral gezinnen gaan meer betalen, maar ook alleenstaanden moeten rekenen op een paar tientjes extra. Hoewel je op dit bedrag helaas niet kunt besparen, heb je wél invloed op de hoogte van je waterrekening.

De verwachte belastingverhogingen zijn niet mals, ontdekte de Unie van Waterschappen tijdens een ronde langs de 21 waterschappen van het land. Zo betaalt een gezin in een koophuis met een WOZ-waarde van 250.000 euro dit jaar gemiddeld 416 euro; 45 euro meer dan normaal. Alleenstaande huurders zijn dit jaar aan de waterschappen zo'n 188 euro kwijt; een verhoging van 20 euro. Het gaat wel om een schatting: de precieze bedragen zijn afhankelijk van regio en persoonlijke situatie.

Reden voor de fikse belastingverhoging is de klimaatverandering. De waterschappen zijn genoodzaakt steeds grotere investeringen te doen om problemen op dit gebied het hoofd te bieden – denk aan bescherming tegen overstromingen en hoogwater, zuivering van steeds vuiler rioolwater en het behouden van natuurlijke waterbronnen zoals meren, rivieren en grondwaterlagen. Dat geld moet ergens vandaan komen, en dus wordt er een beroep gedaan op de belastingbetaler.

©andrii - stock.adobe.com

Als particulier kun je de waterschappen ondersteunen door ook zélf een steentje bij te dragen aan een beter milieu. Door minder water te verbruiken, verlicht je onder meer de druk op drinkwaterbronnen en verminder je de hoeveelheid afvalwater die in het rioleringssysteem terechtkomt. Zo hoeft er minder water gezuiverd te worden, wordt het risico op overstromingen kleiner en valt ook jouw persoonlijke waterfactuur wat lager uit.

Hoeveel water verbruiken we en wat kost dat?

Maar hoeveel water gebruiken we nu eigenlijk op een dag? Volgens berekeningen van Waternet verbruikt de gemiddelde klant zo’n, niet schrikken, 141 liter water per dag. De grootste waterslurpers zijn de douche (60,1 liter per dag), de wc (29,4 liter per dag) en de wasmachine (17,2 liter per dag). Met alleen het wassen van je handen verbruik je per persoon ook al 8,7 liter water per dag.

De bedragen die we voor water neerleggen, verschillen per watermaatschappij. In 2024 kost een kuub water (1000 liter) bij PWN, het waterbedrijf van Noord-Holland, 1,77 euro (exclusief vastrecht en belastingen). Woon je alleen en verbruik je een gemiddelde van 49 m³ (kuub) water per jaar, dan gaat dit je zo’n 86 euro kosten. Een gezin met twee kinderen verbruikt jaarlijks gemiddeld 195 m³ en is daar in dit geval 345 euro aan kwijt.

Let op: hier komen dus nog vastrecht en belastingen bij. Het te betalen bedrag aan vastrecht is afhankelijk van de capaciteit van de watermeter. Belastingen worden bepaald op basis van het aantal m³ leidingwater dat wordt verbruikt. Het belastingtarief bij PWN is 0,418 euro per m³.

💧 Op de site van de Vewin, de vereniging van drinkwaterbedrijven in Nederland, worden elk jaar de nieuwe drinkwatertarieven gepubliceerd. Klik hier om de drinkwatertarieven 2024 te bekijken. 💧

Hoe kun je besparen op water?

We geven dus behoorlijk wat uit aan water. Het goede nieuws is dat daar zeker het een en ander op te besparen valt. Hoewel het niet direct om choquerende verschillen zal gaan, geldt ook hier dat alle kleine beetjes helpen. Douche je voortaan een paar minuutjes korter dan je gewend bent, dan scheelt dat je bijvoorbeeld al snel zo’n 500 liter per maand. Op jaarbasis is dat 6 m³, wat met het watertarief van PWN neerkomt op een bedrag van ruim 10 euro. Let je ook op andere gebieden op je waterverbruik, dan kan dat je dus jaarlijks makkelijk een paar tientjes winst opleveren. Dat compenseert weer mooi die verhoogde waterschapsbelasting.

Vergeet daarnaast niet dat je met deze aanpassingen ook de planeet een handje helpt en zo de waterschappen in zekere zin ontlast. Als iedereen dit doet, wordt dat belastingtarief in de toekomst wellicht weer wat verlaagd.

We kijken nu naar manieren om water te besparen in de verschillende ruimtes van het huis.

Badkamer

Als er ergens veel water stroomt, is het de badkamer wel. Het dagelijkse douchemomentje is voor velen van ons heilig, en we blijven dan ook graag iets te lang onder die heerlijk warme straal staan. We noemden het hierboven al even, maar het kan écht lonen om wat korter te douchen dan gebruikelijk. Met een standaard douchekop bespaar je met vijf minuten korter douchen al zo’n 30 liter. Heb je een regendouche, dan is dat maar liefst 75 liter. Per maand scheelt dat je honderden tot duizenden liters water! Een mooie bijkomstigheid is dat ook je energierekening lager uitvalt. 

©dinastya - stock.adobe.com

Een waterbesparende douchekop kan ook uitkomst bieden. Deze douchekoppen laten maximaal 7,2 liter water per minuut door en verminderen daarmee het totale waterverbruik tot wel 40 procent ten opzichte van een standaard douchekop. Je hoeft bij een waterbesparende douchekop niet bang te zijn voor een zwak straaltje: doordat het water met lucht gemengd wordt, blijft de straal net zo krachtig.

Toilet

Hoewel het doorspoelen van het toilet slechts een korte handeling is, gaat er iedere keer behoorlijk wat water bij verloren. De meeste wc’s beschikken tegenwoordig over een spoelkeuzeknop voor de kleine en de grote boodschap. Kies je voor volledig doorspoelen, dan spoel je al gauw 6,7 liter weg. Met de kleine knop is dat ongeveer de helft: 3,7 liter. Maak dus slim gebruik van de spoelkeuzeknop en spoel alleen volledig door als dat echt nodig is. Controleer ook je toilet op lekkages. Stroomt er continu water aan de achterkant van de toiletpot, dan wijst dat erop dat reparatie nodig is.

Keuken

Ook in de keuken wordt niet altijd zuinig omgegaan met water. Pannetje hier, waterkokertje daar, tóch even snel de vaatwasser aan en voor je er erg in hebt, heb je liters water door de afvoer gejaagd. Probeer je bewust te worden van wanneer en voor welk doeleind je water gebruikt en gebruik alleen de juiste hoeveelheden. Gooi dus niet een hele pan vol met water voor een bescheiden laagje pasta en wacht tot de vaatwasser helemaal vol is voor je ‘m aanzet. Laat je de kraan altijd stromen tot-ie warm is? Zonde! Vang het koude water op in een emmer en gebruik dit om je planten water te geven of je kop koffie of thee mee op te warmen. Als je dit meerdere keren per dag doet, bespaar je dagelijks zo een aantal liter water.

Lees ook: Energie besparen? Dít is het moment om je vriezer te ontdooien!

Washok

In een gezin met kinderen draait de wasmachine al gauw meerdere keren per dag. Logisch met dat wasgoed waar maar geen eind aan lijkt te komen, maar voor je waterrekening en het milieu is dit niet zo gunstig. Gelukkig is het vaak goed mogelijk om iets minder wasjes te draaien, bijvoorbeeld door kleding wat langer uit te hangen. Met één keer minder wassen per week bespaar je al tot 200 liter water per maand. Als je toch de wasmachine gebruikt, zorg er dan voor dat-ie vol zit en selecteer een eco-programma. Je was wordt dan net zo schoon, maar er wordt minder water én energie verbruikt.  

©Pasta Design

Tuin

In dit regenachtige land worden we regelmatig getrakteerd op gratis water – waarom zouden we daar niet optimaal van profiteren? De beste manier om regenwater op te vangen, is met behulp van een regenton. Dit water kun je vervolgens weer gebruiken voor het besproeien van de tuin en andere huishoudelijke taken, zoals het lappen van de ramen, het dweilen van de vloer en het bewateren van (binnen)planten. Je kunt er zelfs het toilet mee doorspoelen. Om te voorkomen dat de grond van je tuin onnodig veel vocht verliest, kun je bodembedekkende planten gebruiken. Geef daarnaast je planten één keer per week dicht bij de wortel water, zodat er niet overmatig gesproeid hoeft te worden.

Voor iedere ruimte

Effectief water besparen is onmogelijk wanneer er sprake is van lekkages, klein of groot. Zo zorgt een kraan die tien druppels per minuut lekt voor een jaarlijks waterverlies van bijna 2000 liter. Een toilet met een lekkende spoelbak verbruikt zo'n 25 liter per uur, oftewel bijna 220.000 liter per jaar. Zorg er dus voor dat lekkages na signalering zo snel mogelijk opgelost worden om nog meer waterverlies te voorkomen. Twijfel je of er sprake is van een lek? Check dan de waterstand, bijvoorbeeld voor en na het slapen. Is er een (groot) verschil, dan wijst dit op een lekkage.

Installeer daarnaast waar het kan waterbespaarders. De waterbesparende douchekop kwam al even voorbij, maar kijk bijvoorbeeld ook eens naar waterbesparende kranen en thermostaatkranen. Met die laatste is je water sneller op temperatuur, waardoor je óók minder energie verspilt.

Wil je échte privacy? Zorg dan voor een computer die privacy op één zet. Bijvoorbeeld met aangepaste instellingen, een alternatief besturingssysteem en de juiste onlinediensten. Slimme tips en adviezen voor iedereen die een privacyvriendelijke computer serieus neemt.

Een van de stappen die je kunt nemen voor een privacybestendige computer is het installeren van een besturingssysteem dat privacy hoog in het vaandel heeft staan. Dat kan in eerste instantie prima naast je bestaande besturingssysteem. Ken je Tails al? De makers zelf beschrijven Tails als een portable besturingssysteem dat je beschermt tegen nieuwsgierige blikken van buitenaf en eventuele censuur. Je start de computer met Tails op in plaats van een regulier besturingssysteem, zoals Windows of macOS. Vervolgens kun je Tails gebruiken voor het uitvoeren van taken op de computer.

Ben je klaar, dan sluit je de computer af. De gebruikerssessie wordt afgesloten, vergeten en de gemaakte stappen zijn niet meer herleidbaar. Dankzij deze opzet kun je Tails ook tijdelijk gebruiken op een computer die je niet volledig vertrouwt of niet van jezelf is: de gegevens worden immers na elke gebruikerssessie verwijderd. Prettig is dat je Tails kunt gebruiken ‘naast’ je bestaande besturingssysteem zoals Windows. Je hebt dus geen aparte computer nodig wanneer je extra waarde hecht aan privacy.

Aan de slag

Prettig aan Tails is dat je het relatief eenvoudig kunt proberen op een computer waarop je al een besturingssysteem hebt geïnstalleerd: het gaat immers om een portable besturingssysteem dat je niet blijvend installeert. Het installatiebestand is een kleine 2 GB groot en de installatie neemt ongeveer een halfuur in beslag. Je vindt de nieuwste versie via deze link. Selecteer jouw besturingssysteem – bijvoorbeeld Windows – en klik op de downloadknop. Sla het bestand op een eenvoudige locatie op, bijvoorbeeld het bureaublad of in de map Downloads.

Het bestand plaats je vervolgens op de usb-stick (zie ook het kader Systeemvereisten hierboven). Je maakt daarvoor gebruik van het gratis programma Rufus. Dit kun je downloaden via https://rufus.ie/nl/, waarbij je kiest voor de Portable-variant. Open Rufus en koppel de lege usb-stick aan de computer. In Rufus selecteer je de usb-stick in het menu Device. Klik op Select en wijs het zojuist gedownloade bestand van Tails aan. Klik op Start: de opstartbare usb-stick wordt gemaakt.

Opstarten maar

Open het menu Start en kies Uitschakelen, Opnieuw opstarten. Een opstartmenu van Windows verschijnt: kies Een apparaat gebruiken, Opstartmenu. Zodra de computer opnieuw is gestart, kies je voor de usb-stick als opstartapparaat. Het menu dat je ziet, verschilt per computermerk. Tails start vervolgens automatisch op. Een wizard verschijnt, waarin je snelle instellingen van Tails configureert, zoals taal, toetsenbordinstelling en datumnotatie.

Persistent storage

Na elke Tails-sessie worden alle gegevens verwijderd: een van de aspecten die Tails relatief privacyvriendelijk maken. Uiteraard is dit minder handig voor documenten en bestanden die je gewoon wilt bewaren en telkens wilt gebruiken. In Tails stel je hiervoor Persistent storage in. Dit is een gedeelte op de usb-stick dat wordt gereserveerd voor de opslag van je persoonlijke bestanden. Je kunt Persistent storage direct inschakelen in het opstartmenu van Tails. Zet de schuif op Aan bij Create Persistent Storage. Volg de stappen van de wizard. De eerstvolgende keer dat je Tails opstart, wordt Persistent storage herkend en kun je de ruimte direct ontgrendelen na het opgeven van het wachtwoord. Klik tot slot op Start Tails om het besturingssysteem te laden.

Verkennen

Tails wordt geleverd met allerhande apps die kunnen helpen bij het verhogen van je privacyniveau. Linksboven vind je de opties in de navigatiebalk. Klik op Apps voor een overzicht. Hier vind je bijvoorbeeld diverse verwijzingen naar Tor, maar ook naar e-mailclient Thunderbird en wachtwoordmanager KeePassXC. Neem meteen een kijkje in de map Favorites. Deze bevat een selectie van programma’s die vaak door Tails-gebruikers worden ingezet. Bijvoorbeeld de Tor-browser (waarover je verder meer leest), de Persistent storage en de eerdergenoemde e-mailclient en wachtwoordmanager. Ook vind je hier de bestandenverkenner, waarmee Persistent storage gebruikt wordt (verderop lees je hierover meer).

Tails leunt hevig op het gebruik van het Tor-netwerk voor online activiteiten. Het Tor-netwerk staat bekend om de bescherming van persoonsgegevens, doordat de communicatie op verschillende lagen wordt geanonimiseerd. In Tails verschijnt de wizard Tor Connection zodra je online wilt. Je kunt ervoor kiezen om automatisch met Tor verbinding te maken (kies Connect to Tor automatically). In het notificatiegedeelte van Tails zie je op elk moment of je bent verbonden met Tor. Zie je het pictogram van een ui, dan is de verbinding met Tor actief. Zie je hetzelfde pictogram in combinatie met een kruis, dan is de Tor-verbinding niet actief.

Systeemmenu

Tails is relatief gebruiksvriendelijk en de gebruikersomgeving spreekt na enige tijd voor zich. Rechtsboven in het venster vind je in de navigatiebalk de toegang tot het systeemmenu (herkenbaar aan het netwerk-, volume- en batterijpictogram). Klik erop om via het menu zaken zoals netwerk en andere verbindingen, zoals bluetooth, in te stellen. Via hetzelfde menu kun je de computer uitschakelen of opnieuw opstarten. Wil je andere systeeminstellingen aanpassen? Open het menu Apps (linksboven) en kies System Tools, Settings voor een overzicht van alle instellingen.

Als je Persistent storage hebt geactiveerd, kun je je persoonlijke bestanden veilig opslaan. Kies Apps, Accessories, Files. Open de map Persistent en plaats hier je persoonlijke bestanden.

Qubes OS als alternatief

Heb je de smaak te pakken, dan is ook het besturingssysteem Qubes OS het bekijken waard. Qubes OS is een gratis en opensource besturingssysteem. Het gebruikt van elkaar gescheiden silo’s waarin je verschillende activiteiten kunt verrichten. Je kunt hiermee de computer in verschillende compartimenten onderverdelen (vergelijk het met een fysiek gebouw met verschillende kamers). De ene silo gebruik je bijvoorbeeld voor het browsen op internet (relatief onveilig), terwijl je een andere ruimte gebruikt voor werkzaken (over het algemeen iets veiliger) of voor lokaal werk. Je kunt bovendien wegwerp-silo’s maken, die je na verloop van tijd verwijdert en alleen voor tijdelijke taken gebruikt. Voor het gebruik van Qubes OS is enige ervaring met Linux wel welkom. Ben je een relatief onervaren gebruiker, maar wil je toch met Qubes aan de slag, dan is de uitgebreide documentatie op de website van de makers een prima startpunt.

E-mail

Natuurlijk kun je kiezen voor een gratis e-maildienst, zoals Outlook.com of Gmail, maar ook zo’n account heeft uiteindelijk z’n prijs. Je betaalt immers met (al dan niet geanonimiseerde) data, waardoor de makers dergelijke diensten ‘gratis’ kunnen maken. In plaats hiervan kun je ook kiezen om te betalen voor de e-maildienst. Goed voorbeeld hiervan is Soverin (https://soverin.nl). Deze partij biedt een e-mailbox aan waarbij privacy op één staat. De dienst kent bijvoorbeeld geen advertenties en tracking. Je kunt je bestaande domein koppelen aan de dienst, zodat je zelf de volledige controle houdt. Soverin gebruikt meerdere technieken die je digitale correspondentie veiliger moeten maken, waaronder DMARC, SPF, DANE en DKIM. Bovendien staan de servers in Europa, zodat je te maken hebt met Europese wetgeving. Je betaalt 3,25 euro per maand voor de dienst.

Windows, maar dan anders

Geen zin om een ander besturingssysteem dan Windows te gebruiken? Gelukkig kun je Windows ook een handje op weg helpen en privacyvriendelijker maken. De makers van de website Privacy is sexy hebben een flinke hoeveelheid scripts geschreven waarmee je in één keer privacy-instellingen aanpast. Bezoek de website en klik op een categorie, bijvoorbeeld Privacy Cleanup. Een overzicht van beschikbare optimalisaties binnen die categorie verschijnt. Plaats vinkjes bij de opties die je wilt toepassen.

Herhaal deze stappen voor elke categorie. Zo zijn er categorieën waarmee je Windows verbiedt om gegevens van je te verzamelen (Disable OS Data Collection), waarmee je de gebruikersomgeving meer respect voor je privacy laat geven (UI for privacy) en waarmee je veelgebruikte apps aan banden legt (Configure Programs). Die laatste categorie stelt je in staat om ‘telemetrie’-data – informatie over je gebruik – voor die programma’s te blokkeren.

In één keer afdwingen

In plaats van elke optie individueel te markeren, kun je je het leven eenvoudiger maken door een profiel met vooraf ingestelde opties te kiezen. Linksboven in het venster van de website kies je voor Standard, Strict of All. Weet je nog niet zeker welke mate van privacy je wilt afdwingen, dan plaats je de muis op een van de opties. Een pop-up verschijnt met meer informatie over de aanpassingen die de scripts doorvoeren. Klik op een categorie om te controleren welke opties zijn geactiveerd.

Ben je tevreden? Klik op de knop Download. Die optie is interessant voor gebruikers die weten hoe je met een script omgaat. Houd er rekening mee dat Windows waarschuwingen geeft: het gaat immers om een script dat van alles kan bevatten. In plaats van een script kun je de instellingen ook via een app binnen Windows toepassen. Klik op Download en kies voor Download desktop version om de bijbehorende app te gebruiken.

Privacy in Edge verbeteren

Maak je gebruik van het in Windows ingebouwde Edge? Je kunt de privacy-instellingen van deze browser ook verbeteren. In de adresbalk van Edge typ je edge://settings/privacy en druk je op Enter. Eerst stellen we de tracking-preventie van Edge goed in. Dit mechanisme wordt door website-trackers gebruikt om informatie over de browser te verzamelen. Kies Privacy, zoeken en services. Klik op Traceringspreventie. In Edge kies je tussen drie modi: Basis, Gebalanceerd en Strikt. Wil je voor de meest privacyvriendelijke variant gaan, dan kies je Strikt. Onder elke modus lees je wat de gevolgen zijn.

Open hierna de sectie Privacy. Zet de schuif op Aan bij Niet volgen-verzoeken verzenden. Hiermee geef je bij websites aan dat je tracering niet op prijs stelt. Houd er rekening mee dat die methode niet waterdicht is en er mogelijk alsnog tracering plaatsvindt. Verder willen we niet dat er diagnostische gegevens worden verstuurd. In de sectie Privacy hebben de laatste drie opties hierop betrekking. Lees de beschrijving door en zet de schuif op Uit als je hierop geen prijs stelt.

Browser testen

Ben je benieuwd hoe je browser presteert op het gebied van privacy? Via de test op https://coveryourtracks.eff.org kun je de browser aan een test onderwerpen. Klik op de knop Test your browser. Na afloop lees je in een rapport in hoeverre de gebruikte browser informatie van je prijsgeeft. Zo zie je of er advertentietrackers worden geblokkeerd en of de browser beschermt tegen fingerprinting. Daarbij worden losse kenmerken van de computer verzameld die als geheel een uniek profiel vormen en je daarmee herkenbaar maken (bijvoorbeeld een combinatie van schermresolutie en geïnstalleerde systeemlettertypen). Op de website vind je instructies om de browserprivacy verder te verbeteren.

De Europese Commissie claimt dat het socialmediaplatform TikTok te verslavend is, en wil dan ook dat het oneindig kunnen scrollen in de app onmogelijk wordt.

Volgens de Europese Commissie verbreekt TikTok daarmee de Digital Services Act (DSA). Naast oneindig kunnen scrollen worden ook sommige pushnotificaties en autoplay als boosdoeners gezien.

Doomscrollen

De Commissie haalt specifiek oneindig scrollen aan als een gevaarlijk onderdeel van de app. De Commissie meent dat dit gebruikers in een soort trance brengt door dwangmatig gedrag - in feite waar de populaire term 'doomscrollen' op slaat.

De Commissie heeft echter nog geen bindend oordeel uitgebracht. Zo mag ByteDance, het bedrijf achter TikTok, zichzelf eerst verantwoorden. Ook gaat de Commissie eerst advies vragen aan de Europese Raad, om specifiek te zijn een adviesgroep hierbinnen die over digitale diensten gaat. Mocht de Europese Raad het eens zijn met de Commissie, dan moet TikTok in Europa mogelijk onderdelen van het socialmediaplatform aanpassen. Gebeurt dat niet, dan kan ByteDance forse boetes ontvangen.

Social media onder het vergrootglas

Social media - waaronder TikTok - ligt de laatste tijd toch steeds vaker onder een vergrootglas. In Australië bijvoorbeeld is social media sinds enige tijd verboden voor kinderen, en Spanje kondigde eerder deze week aan soortgelijke maatregelen te nemen.