De energierekening gaat dit jaar waarschijnlijk weer omhoog. Door de hogere belastingen wordt vooral het verbruik van gas duurder. Het loont dus nog meer om je verbruik in de gaten te houden. Het Energy Display van HomeWizard kan hierbij een goede hulp zijn. Hoe eenvoudig werkt dit display en wat kun je er allemaal mee?

Ben je druk met allerlei energiebesparende maatregelen, dan wil je vast graag het resultaat daarvan zien en niet alleen achteraf op je energierekening. Hoewel je een app of browser kunt gebruiken voor het bijhouden van je verbruik, is een zogenoemde energieverbruiksmanager veel mooier. Meestal is dat een schermpje dat je liefst op een goed zichtbare plek ophangt. Het drukt jou en eventuele medebewoners meteen met de neus op de feiten en motiveert om te besparen. Je ziet hoeveel gas en stroom er op dat moment wordt verbruikt en elke verandering is zichtbaar. Hierdoor valt volgens onderzoek al zo’n drie procent winst op stroom en gas te behalen. Ben je technisch niet zo onderlegd? Het HomeWizard Energy Display (59,95 euro) kan dan een goede kant-en-klare optie zijn.

Wat is het?

Het Energy Display is een schermpje van 5 inch dat je via de HomeWizard Energy-app in gebruik neemt. Het werkt onafhankelijk van je energieleverancier. Veel stroom heeft het scherm zelf niet nodig: het wordt alleen geactiveerd als iemand in de buurt is, dankzij de ingebouwde bewegingssensor. Je kunt zelf kiezen hoelang het scherm moet aanblijven. Verschillende losse sensors van HomeWizard zorgen voor de registratie van je verbruik. Naast stroom en gas via je slimme meter, kun je bijvoorbeeld ook individuele apparaten, je waterverbruik en de opbrengst van zonnepanelen meten. Bovendien kun je doelen instellen, waarbij het display laat zien of je die gaat halen. Via de app kun je het scherm zelf en de verschillende sensors toevoegen en instellen. Je zou het Energy Display dus het beste kunnen zien als uitbreiding op de HomeWizard-app.

Wat heb je nodig?

Zoals gezegd verzamel je via losse sensors van HomeWizard allerlei informatie die op het schermpje worden gepresenteerd. De eerder besproken HomeWizard P1 Meter is een goed startpunt en geeft een actueel inzicht in je stroom- en gasverbruik. Het is een soort dongel die je op je slimme meter aansluit. Op de website van HomeWizard zie je precies welke producten je nog kunt toevoegen en welke grafieken je er dan bij krijgt (zie ook de paragraaf ‘Extra sensors’).

Eerste stappen

Via de Energy-app kun je alle producten HomeWizard instellen en beheren, ook het Energy Display. Vervolgens stel je via de app in welke informatie het scherm moet laten zien. Je ziet links drie cirkels waarin je bijvoorbeeld het actuele stroomverbruik kunt laten zien of het totale stroomverbruik van vandaag. Je kunt ook een verbruiksdoel kiezen, zoals een maximaal stroomverbruik, zodat je aan de cirkel direct kunt zien hoe ver je van dat maximum afzit. Rechts op het scherm zijn er nog drie extra panelen waarvoor je ook gebruiksdoelen instelt.

Extra sensors

Het uitbreiden van de informatie blijkt relatief eenvoudig. Voeg bijvoorbeeld een HomeWizard Energy Socket toe om het stroomverbruik van één apparaat met een stekker te meten. Op je scherm geef je bijvoorbeeld het huidige of dagelijkse verbruik van dat apparaat of de gemaakte kosten weer.
Wil je je waterverbruik bijhouden? Dan bevestig je de HomeWizard Watermeter met het bijgeleverde hulpstuk op je bestaande analoge watermeter. Daarna volg je de stappen in de app om deze toe te voegen en te kalibreren. Vervolgens toon je het waterverbruik op je schermpje. Uit ervaring weten we dat dit confronterend kan zijn voor notoire langdouchers.

Omvormer koppelen

Heb je zonnepanelen op je dak? De energie die je opwekt met zonnepanelen en direct weer gebruikt, registreert de slimme meter niet. Daarom is het nuttig om de opwek te meten. Hiermee kan worden berekend wat je netto in huis hebt verbruikt. Voor deze meting kun je ofwel een kWh Meter van HomeWizard gebruiken of de omvormer softwarematig koppelen. Er bestaan koppelingen voor de meest voorkomende merken omvormers, zoals SolarEdge, Growatt, GoodWe, Enphase, SMA, Huawei en Solax. Een omvormer koppel je via de app als meter. Nemen we de SolarEdge als voorbeeld, dan hoef je alleen enkele verbindingsdetails op te geven. Je kunt nu een grafiek met het netto stroomverbruik in huis laten zien, maar ook je zonverbruik en de geproduceerde zonnestroom. Voor zo’n softwarematige koppeling is de abonnementsdienst Energy+ nodig (11,95 euro per jaar).

Kosten bijhouden

We noemden al de mogelijkheid om de kosten weer te geven als alternatief voor het verbruik. Hiervoor hoef je alleen je tarieven in te stellen via de app. Daarna kun je er bij een grafiek voor kiezen om niet het verbruik, maar juist de kosten te laten zien. Heb je een vast tarief, dan vul je de prijs voor stroom (normaal- en daltarief) en gas handmatig in.
Sinds kort ondersteunt HomeWizard ook dynamische energiecontracten. In dit geval hoef je geen tarief op te geven, maar alleen de extra kosten. Dat gaat om de inkoopprijs van de leverancier en de energiebelasting, waarna over het totaal ook nog 21 procent btw wordt berekend, wat je apart kunt instellen. Het zal in de praktijk wel wat afwijken van de werkelijke kosten. Zo wordt geen rekening gehouden met salderen.
Als je je waterverbruik bijhoudt, kun je ook hiervan de kosten instellen per kubieke meter (1000 liter). De kale prijs ligt rond een euro.

Extra mogelijkheden

Het is jammer dat je geen sensors van andere merken kunt gebruiken voor het Energy Display. Hoewel de sensors van HomeWizard goed en betaalbaar zijn, heb je misschien nog iets van een ander merk liggen dat nu niet compatibel is. Wat wel weer fijn is, is dat de sensors zoals de P1 meter, Watermeter en Energy Socket zijn te gebruiken in Home Assistant, via de officiële integratie. Wil je op termijn meer gaan doen met thuisautomatisering, dan kan dat dus prima. Ook met de HomeWizard-app zijn overigens eenvoudige automatiseringen te maken, die je kunnen helpen om stroom te besparen.

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

Cody en Jacco lopen door de Partner Direct heen en stellen de vraag: is de Switch 2 nu multiplatform-waardig? Ook zit Jacco drie dagen in Zwitserland voor een gamingmuis en is één persoon jarig.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!