Het merk Xiaomi is de volgende Chinese fabrikant na Oppo, OnePlus en Huawei die met veel machtsvertoon met smartphones de Nederlandse markt betreden. De Xiaomi Mi 9 is het eerste smartphone die de fabrikant hier aanbiedt met topspecificaties voor een messcherpe prijs.

Xiaomi smartphones zijn al een tijdje verkrijgbaar in Nederlandse (web)winkels, maar tot nu toe waren die smartphones grijze import; officieel verkocht Xiaomi zijn smartphones (en andere gadgets) niet. Tot kort, want Xiaomi is nu ook in Nederland officieel begonnen met het aanbieden van enkele producten: de Mi Fit 3 sportarmband, de betaalbare Redmi Note 7 smartphone en deze Xiaomi Mi 9 topsmartphone.

De timing van Xiaomi om officieel in Nederland te starten is slim. Bekende fabrikanten als Oppo en OnePlus bieden al lang niet meer de verbluffende prijs-kwaliteitsverhouding waarmee ze groot zijn geworden in Europa en zijn langzaam maar zeker opgeschoven naar het hoge prijssegment. Oppo en Honor (submerk van Huawei) zijn hier onlangs ook weer opgestart, maar Xiaomi lijkt deze twee merken op prijs-kwaliteit aan te kunnen. Dat bewees Xiaomi al eerder met de Pocophone F1 (die hier helaas nog niet beschikbaar is) en deze Mi 9 smartphone, die de krachtigste specificaties biedt en al vanaf 449 euro beschikbaar is. Dat is een absurd goede deal. Niet zo absurd goed als Pocophone vorig jaar. Maar nog altijd absurd goed.

Specificaties van de Xiaomi Mi 9

De Mi 9 beschikt over de snelste en nieuwste Snapdragon 855-processor, waardoor de smartphone betere prestaties haalt in benchmarks en dagelijks gebruik dan veel topsmartphones die de afgelopen twaalf maanden verschenen met de Snapdragon 845-processor. De goedkoopste uitvoering van de Xiaomi Mi 9 beschikt over 6 GB werkgeheugen, wat dik in orde is. De uitvoering van 499 euro heeft 8 GB werkgeheugen en 128 GB opslag in plaats van 64 GB . Omdat de opslag niet uit te breiden is met een geheugenkaart is het wellicht verstandig om een paar tientjes extra te investeren in de variant van 499 euro.

Ook de behuizing doet niet onder voor de duurste iPhones, Samsung Galaxy smartphones en luxe uitvoeringen van Huawei. De behuizing is van glas en kan daardoor draadloos opladen. Xiaomi heeft zelfs een 20 watt draadloze snellader beschikbaar voor de Mi 9, die je echter wel los moet kopen. In de doos zit wel een adapter en usb-c-kabel die met 27 watt de smartphone ook uitzonderlijk snel opladen. Met een opgeladen accu doe je ongeveer een dag. Dat is helaas niet uitzonderlijk lang. De capaciteit van de accu van 3.300 mAh is niet heel hoog. Tegenwoordig komen veel topsmartphones van vergelijkbaar formaat met een capaciteit die boven de 4.000 mAh ligt.

Aan de achterzijde tref je een drietal camera’s, waarbij een opvallend regenboogkleurig-ringetjes om de hoofdcamera is geplaatst. Een fraai kleurverloop is ook te zien als je de smartphone licht laat weerspiegelen.

Het enige dat ontbreekt in de behuizing is een 3,5 mm jack. Als doekje voor het bloeden heeft Xiaomi wel een dongeltje in de doos meegevelerd om je bedrade koptelefoon aan te sluiten.

©PXimport

Scherm

Aan de voorzijde is een 6,4 inch full-HD oledscherm geplaatst met een beeldverhouding van 19,5 bij 9 en een druppelvormige scherminkeping om het toestelformaat acceptabel te houden. Achter het scherm is een vingerafdrukscanner geplaatst, die vergeleken met andere in-screen vingerafdrukscanners redelijk werkt qua nauwkeurigheid en snelheid, maar nog altijd een flinke stap terug is vergeleken met een traditionele fysieke vingerafdrukscanner.

De beeldkwaliteit doet ook niet veel onder voor de duurste smartphones waarmee de Xiaomi Mi 9 mee probeert te concurreren. Het scherm is helder, ook bij fel daglicht en de weergavekwaliteit doet je fraaie foto’s en video’s recht.

©PXimport

©PXimport

Camera’s

Want ook over de camera ben ik positief verrast! Aan de achterzijde vind je een drietal camera’s. De hoofdcamera is Sony’s 48 megapixel IMX586-sensor. Deze vind je ook terug op de Honor View 20, en tijdens het reviewen van dat toestel waren we al onder de indruk van deze lens. Natuurlijk zijn de prestaties afhankelijk van hoe Xiaomi de Sonylens aanstuurt met software, maar ook op deze Mi 9 zijn foto’s haarscherp en is het toestel in staat om in donkere omgevingen veel ruis weg te filteren.

De andere twee lenzen zorgen met name voor functies als fotografie met scherptediepte-effect en zoomen zonder kwaliteitsverlies. Er is ook een nachtfunctie aanwezig, die met lange sluitertijd een foto maakt. Genoeg mogelijkheden dus en een uitstekende beeldkwaliteit voor de foto’s, hoewel hij wel zijn meerdere moet erkennen in de Huawei P30 Pro, die diepere zoomniveau’s kent en dankzij de beeldstabilisatie beter inzet voor heldere nachtfoto’s. Daar hoeft Xiaomi zich niet voor de te schamen, aangezien het prijskaartje van de P30 Pro op het moment van schrijven twee keer zo hoog ligt.

©CIDimport

Android 9 met MIUI 10

De Androidskin die Xiaomi over Android heeft geïnstalleerd is wel even slikken. Hiermee volgt Xiaomi het slechte voorbeeld van andere Chinese smartphonefabrikanten als Huawei (EMUI) en Oppo (Color OS). Wat is dat toch met die Chinese smartphones? Natuurlijk, de felle kinderlijke kleuren en onoverzichtelijke indeling zonder app-overzicht zijn een kwestie van smaak. Hoewel het de mijne niet is. Gelukkig valt dit leed nog te verzachten met Nova Launcher.

De onverwijderbare rommel die je er echter bij krijgt in de vorm van reclame-apps en ronduit onnodige virusscanners zijn wel erg kwalijk. Ook onder de motorkap is er flink gerommeld aan de werking van Android. Niet ten goede overigens voor de stabiliteit. Tenslotte valt er voor Xiaomi nog een wereld te winnen als het op ondersteuning aankomt, want de reputatie van het bedrijf als het op Android- en veiligheidsupdates aankomt is niet heel best. Hoewel eerlijkheid me gebied te zeggen dat ik tijdens het reviewen wel de veiligheidsupdate van maart ontving. In mei, dat dan weer wel. Xiaomi zou er goed aan doen voorbeeld te nemen aan de Chinese concurrent OnePlus of HMD (maker van de Nokia-smartphones die op Android One draaien).

©CIDimport

©CIDimport

Alternatieven voor de Xiaomi Mi 9

Om eerlijk te zijn ben ik nog geen alternatieven tegengekomen die evenveel waar voor hun geld bieden als de Xiaomi Mi 9. De Honor View 20 komt in de buurt, maar is eigenlijk op alle vlakken net even wat minder goed. Dat geldt ook voor de EMUI-schil (die ook op Huawei smartphones staat). De grootste tekortkoming van de Mi 9 verhelp je daarom niet met een Honor-smartphones. De Mi 9 loopt qua prestaties rondjes om Nokia-smartphones in dezelfde prijsklasse. Nokia heeft met Android One echter een groot voordeel ten opzichte van de Mi 9. Bovendien beschikken deze Nokia’s over een koptelefoonpoort. Vergelijkbare prestaties, maar dan met een betere Androiduitvoering zijn te verwachten van de OnePlus 7 die binnenkort wordt gepresenteerd. De prijzen van deze toestellen zijn echter naar verwachting alweer bijna twee keer zo hoog, waardoor ze geen budgetvriendelijk alternatief meer te noemen zijn.

Conclusie

Xiaomi neemt de plek in die OnePlus heeft achtergelaten, de Mi 9 is namelijk een smartphone met de beste specificaties, maar dan voor de helft van de prijs. Zonder compromissen. Maar er zijn wel een paar nadelen te noemen, waar ook sommige smartphones last van hebben in het duurste prijssegment: de Android-schil (rommelig en met reclame) en het ontbreken van een 3,5 mm jack. Ook de accucapaciteit had iets hoger mogen liggen.

Met dank aan Belsimpel.nl voor het beschikbaar stellen van een review-exemplaar.

Hoewel oude arcadekasten en klassieke spelcomputers op den duur verdwijnen, hebben de bijbehorende games het eeuwige leven. Met MAME boots je de originele hardware namelijk exact na. Daarmee wek je oude videospelletjes op je pc, laptop of Mac weer tot leven! Lijkt het spelen van nostalgische Atari-, Sega- en (S)NES-spellen je wel wat? In dit artikel leggen we uit hoe je dat doet.

Emuleren

Emuleren betekent dat speciale software de elektronica van een bestaand apparaat nabootst. In plaats van de originele printplaten en chips te gebruiken, vertaalt een emulator de instructies en signalen van die hardware naar je huidige pc of laptop. Een voordeel, want oude spelcomputers gaan op den duur namelijk kapot. Bovendien zijn reserveonderdelen schaars.

MAME is de bekendste emulator voor arcadekasten. De afkorting van deze freeware staat voor Multi Arcade Machine Emulator. Daarnaast ondersteunt dit programma tegenwoordig ook allerlei klassieke spelconsoles.

De doelstelling van de softwareontwikkelaars is om de hardware tot in detail na te bootsen en daarmee de technische kennis te behouden. Hierdoor speel je de games zoals ze oorspronkelijk bedoeld waren. Prettig is dat MAME iedere maand een nieuwe update vrijgeeft. Hierdoor weet je vrijwel zeker dat deze populaire emulator op jouw systeem goed blijft werken.

©jon anders wiken

Installatie

Met het opensource-project MAME bouw je een nauwkeurige digitale replica van één of meerdere spelcomputers. Je hoeft hiervoor alleen gratis emulatiesoftware op je systeem te installeren. MAME is voor Windows, macOS en Linux beschikbaar.

Nuttig om te weten is dat de makers nauwkeurigheid boven snelheid prefereren. Bepaalde games vormen dan ook een behoorlijke belasting voor jouw pc of laptop. Installeer het programma daarom bij voorkeur op een vlot systeem met minimaal 4 GB werkgeheugen. Volgens de ontwikkelaars werkt MAME ook op gedateerde computers van hooguit tien jaar oud, maar hierbij ervaren gebruikers wel eerder vertraging.

Ga naar www.mamedev.org en scrol een stukje omlaag. Klik onder Supported Platforms op de downloadknop van jouw besturingssysteem. Bij dit artikel werken we met de Windows-versie. Je downloadt het exe-bestand naar de computer en dubbelklikt hierop. Kies Uitvoeren en bepaal via de knop met de drie puntjes in welke map je de bestanden van het programma wilt opslaan. Bevestig met OK / Extract.

MAME verkennen

Ga naar de map waarin je in de vorige tip MAME hebt geïnstalleerd. Je ziet hierin flink wat mappen en bestanden. Dubbelklik op mame.exe. Er verschijnt een ietwat onorthodoxe gebruikersomgeving met de namen van tienduizenden systemen en games. Aan de linkerkant kun je het aanbod onder meer op jaartal of fabrikant sorteren.

Je kunt ook de zoekfunctie gebruiken. Begin in dat geval gewoon met typen. Zo krijg je een idee welke emulators er allemaal beschikbaar zijn. Typ je bijvoorbeeld Nintendo, dan komen iconische spelcomputers als Game Boy (Color) en Entertainment System tevoorschijn. Klik bovenaan op het sterretje om een emulator als favoriet te markeren. Op die manier vind je die later makkelijker terug.

Je kunt alvast de status van een geselecteerde emulator controleren. Als onderin beeld Status: Working verschijnt, kan MAME deze spelcomputer of arcadekast goed nabootsen. Is dat niet het geval, dan voegt de emulatiesoftware wellicht later ondersteuning toe via een update. Controleer verder ook of het beeld en geluid goed werken. In dat geval staat er OK achter respectievelijk Graphics en Sound.

Configuratiebestand

Ten opzichte van veel andere programma's wijkt de werking van MAME op bepaalde punten nogal af. Je dient bijvoorbeeld eerst twee zogeheten configuratiebestanden aan te maken. Doe je dat niet, dan slaat de emulatiesoftware jouw voorkeursinstellingen slechts tijdelijk op. Denk onder meer aan de gewenste beeldresolutie, geluidsinstellingen en invoerapparatuur.

Dubbelklik onderin beeld op General Settings en dubbelklik op Save Settings. De melding Settings saved verschijnt. Kies Return to Previous Menu om weer terug te keren naar het beginscherm. Je kunt hiervoor trouwens ook de Escape-toets gebruiken. Controleer voor de zekerheid of er in de MAME-map op de computer twee nieuwe configuratiebestanden staan, namelijk mame.ini en ui.ini.

Nederlandse taal

De voertaal is weliswaar standaard Engels, maar er is ook een Nederlandse vertaling beschikbaar. Ga naar General Settings / Customize UI en dubbelklik op Language. Klik vervolgens twee keer op Dutch. Zodra je nu Return to Previous Menu kiest, verandert het menu direct naar het Nederlands. Bevestig met Instellingen opslaan en sluit het menu af. Houd er rekening mee dat niet alle onderdelen in MAME correct zijn vertaald.

Maplocatie ROM's

MAME heeft standaard géén spellen. Die ga je zo dadelijk namelijk zelf toevoegen. Je regelt dat door zogenoemde ROM-bestanden in het programma te laden. Zo'n ROM-bestand is kort gezegd een digitale kopie van een klassieke game. Handig, want je kunt tenslotte niet zomaar een oude spelcartridge of floppydisk op een hedendaagse computer aansluiten.

Geef in MAME aan waar je ROM's bewaart. Navigeer hiervoor achtereenvolgens naar General Settings / Mappen configureren / ROMs / Map toevoegen en selecteer de map roms binnen de MAME-opslagmap. Je bevestigt met Enter, waarna je driemaal klikt op Terug naar vorig menu. Bewaar de wijzigingen met Instellingen opslaan en sluit het menu af.

ROM's downloaden?

Hoewel emulators zoals MAME legaal zijn, ligt dat voor de benodigde ROM-bestanden van games helaas iets anders. Het is dan ook begrijpelijk dat de videospellen niet bij de emulatiesoftware zijn inbegrepen, want hierop rust auteursrecht. Bovendien zouden tienduizenden spellen te veel opslagcapaciteit opeisen.

Wie op Google speurt, vindt al gauw allerlei downloadbare ROM-bestanden van bekende gametitels. Kijk daarmee uit! Je mag officieel alleen een digitale back-up maken van een origineel videospel dat je zelf bezit. Het kopiëren van een authentieke cartridge is nogal complex. Je hebt hiervoor namelijk specifieke apparatuur en software nodig. Bovendien is het niet toegestaan om eventuele kopieerbeveiliging te omzeilen. Om de genoemde redenen is het natuurlijk verleidelijk om ROM-bestanden uit illegale bron te downloaden, maar volgens de Nederlandse wet is dat dus verboden.

Op talloze websites liggen illegale ROM-bestanden van bekende spellen voor het oprapen.

ROM's downloaden

Auteursrechtelijk beschermde ROM's mag je niet downloaden. Gelukkig beheert MAME zelf ook een behoorlijke collectie klassieke games. De originele makers hebben toestemming gegeven om deze ROM-bestanden gratis te gebruiken. Het betreft tientallen titels die tussen 1977 en 2001 zijn uitgebracht.

Ga naar www.mamedev.org/roms/ en klik op een interessante titel. Je zet een vinkje voor I understand that these ROM images are for non-commercial use only, waarna je op de downloadknop klikt. Bewaar het zip-bestand nu in de ROM-map van MAME. Pak dit zip-bestand beslist niet uit, want anders werkt de emulatie niet.

Retrogame starten

Zodra je de ROM's eenmaal in de juiste map hebt geplaatst, kun je deze games in MAME starten. Overigens circuleren er op internet ook ROM's die in de praktijk helaas niet werken. Het is dus echt een kwestie van uitproberen. Als je in de vorige tip legale kopieën vanaf de website van MAME hebt gedownload, krijg je die relatief eenvoudig aan de praat.

Klik in het linkermenu op Beschikbaar en druk vervolgens op de F1-toets. Bevestig met Enter. De emulatiesoftware controleert nu alle aanwezige ROM's. Na even wachten zie je in de lijst verse titels die je kunt spelen. Klik hierop en controleer onderaan of de status, het beeld en het geluid in orde zijn. Je opent rechtsboven eventueel het tabblad Informatie om extra details te tonen, zoals jaartal en fabrikant. Kun je een bepaalde titel niet vinden? Gebruik dan de zoekfunctie! Klik tweemaal op een titel om het videospel te starten.

Gamen maar!

Een game start met de standaardinstellingen altijd op volledige schermgrootte. Vind je dat niet prettig, dan druk je in Windows op de sneltoets Alt+Enter om de vensterweergave te openen. Pixelachtige videospelletjes kun je vaak beter in een wat kleinere weergave spelen. Je past de grootte van het dialoogvenster naar eigen wens aan.

De bediening verschilt per spel. Vaak verschijnt er eerst een korte animatie, waarna je het spel kunt starten. Het loont de moeite om eerst even de invoerinstellingen door te nemen. Druk in de spelweergave op de Tab-toets en ga naar Invoerinstellingen / Input Assignments (this system). Je ziet nu welke knoppen je kunt gebruiken. Liever een andere indeling? Geen probleem, want het is mogelijk om de bedieningsknoppen te wijzigen. Selecteer een functie en druk vervolgens op Enter. Druk nu op de toets die je voortaan wilt gebruiken.

Klaar met spelen? Klik dan rechtsboven op het kruisje om weer terug te gaan naar het beginscherm van MAME. Je kunt als alternatief ook op de Escape-toets drukken.

Let op: artikel gaat verder onder de afbeelding en de video.

🎢 Ook leuk: gratis achtbanen bouwen in je browser

Game-instellingen

Je kunt van iedere game de instellingen even doornemen. Klik met de rechtermuisknop op een titel om een contextmenu te openen. Zoals de naam al doet vermoeden, verschijnen er bij Geavanceerde opties allerlei complexe instellingen. Dat zijn er weliswaar flink wat, maar voor doorsneegebruikers zijn de meeste opties niet zo interessant.

Overigens is het wél de moeite waard om het onderdeel Automatisch opslaan/hervatten te activeren. Afhankelijk van het spel sla je daarmee de voortgang op. Kijk daarnaast ook even bij Invoerinstellingen. De Muis staat namelijk vaak uit, terwijl je veel games met dit bedieningsapparaat kunt spelen. Klik op Terug naar vorig menu.

Kijk verder ook even bij Video opties. Schakel bijvoorbeeld de Venstermodus in wanneer je liever niet wilt dat de game in een volledig scherm opent. Kies daarna Terug naar vorig menu en Save System Settings. Sluit ten slotte het menu.

Muntinworp

Veel oude arcadekasten hebben een muntgleuf. Pas wanneer iemand daar een gulden of rijksdaalder in gooide, begon het spel. Aangezien MAME de hardware van klassieke arcadespellen exact nabootst, is het veelal nodig om een virtueel muntje in het systeem te werpen. Anders kun je namelijk niet spelen. Meestal druk je hiervoor op 5 voor munt één en 6 voor munt twee. Druk meermaals op deze getallen om extra credits toe te voegen.

Bij veel virtuele arcadekasten druk je verder op 1 of 2 om respectievelijk met één of twee spelers te gamen. Daarnaast zijn F6 en F7 nuttige sneltoetsen. Daarmee bewaar of laad je namelijk zogeheten savestates. Wil je even pauzeren? Druk dan op F5. Je kunt meestal met de pijltjestoetsen bewegen. Als je een schietspel speelt, is de vuurknop natuurlijk cruciaal. Dat is veelal de Spatie-, Ctrl- of Alt-toets.

Extra credits

Speel je een arcadespel en blijf je telkens virtuele muntjes inwerpen? Bij een echte arcadekast is het via fysieke schakelaars op de printplaat vaak mogelijk om de instellingen te wijzigen. Een kastbeheerder kan zo bijvoorbeeld extra credits of levens aan een muntinworp toewijzen. MAME heeft hiervoor een aangepast menu, zodat je langer kunt doorspelen.

Druk binnen de spelomgeving op de Tab-toets en ga naar DIP-schakelaars. De beschikbare instellingen zijn afhankelijk van het gekozen arcadespel. Vaak kun je het aantal levens en/of credits opvoeren. Soms zijn er ook opties om de gametijd te verlengen, een andere taal te kiezen en de moeilijkheidsgraad te wijzigen. Tot slot kun je het geluid van de 'arcadekast' wellicht aan- of uitzetten. Klaar? Klik dan achtereenvolgens op Terug naar vorig menu en Close Menu.

Geluid

Tijdens het spelen van een spel kun je diverse geluidsopties aanpassen. Hoor je bijvoorbeeld deuntjes uit de monitorspeakers, maar gebruik je hiervoor liever aangesloten pc-speakers? Druk dan in het gamevenster op de Tab-toets. Via Audio Mixer verschijnt er een klein venster. Klik achter Device zo nodig meermaals op het pijltje totdat de juiste audiobron is geselecteerd. Daarnaast pas je optioneel ook nog het standaardvolume aan. Klik op Terug naar vorig menu.

MAME heeft ook nog diverse geavanceerde audio-opties. Open hiervoor het onderdeel Audio Effects. Via Equalizer kun je bijvoorbeeld de intensiteit van hoge en lage tonen wijzigen. Sluit het menu door twee keer op de Escape-toets te drukken.

Plug-ins

MAME ondersteunt het gebruik van plug-ins. Je voegt daarmee extra functies aan het programma toe. Ga vanuit het hoofdvenster naar General Settings en kies Plugins. Er wordt een lijst geopend van alle uitbreidingen die je kunt activeren.

Een leuke plug-in is bijvoorbeeld Hiscore support. Je bewaart daarmee je hoogste scores. Verder kun je met Input macro plugin een reeks toetsaanslagen aan een enkele knop toewijzen. Cheat finder helper library helpt je misschien met het vinden van handige trucs. Dat kan net het verschil zijn om een level of volledige game uit te spelen. Laat ten slotte met Game play timer tijdens het spelen desgewenst een tijdklok meelopen. Navigeer naar Terug naar vorig menu en kies Instellingen opslaan. Sluit het menu vervolgens af.

Ben je benieuwd hoe de plug-ins in de praktijk werken? Herstart dan eerst MAME en start een spel. Je drukt daarna op de Tab-toets, waarna je het onderdeel Plugin opties opent. Je kunt nu de aanwezige plug-ins configureren.

De mogelijk binnenkort te verschijnen iPhone 17e zou evenveel gaan kosten als de iPhone 16e, namelijk 599 dollar - omgerekend mogelijk wederom 719 euro.

Dat claimt journalist en Apple-expert Mark Gurman op Bloomberg. De iPhone e-modellen zijn betaalbaardere versies van de iPhone. Dat blijkt wel uit de prijs van de begin vorig jaar uitgekomen iPhone 16e, die op release 719 euro (en 699 dollar in de VS) kostte.

Gurman claimt dat de prijs van opvolger iPhone 17e in ieder geval in de VS gelijk blijft, oftewel nog steeds 699 dollar. Dat zou dus kunnen betekenen dat hij ook weer 719 euro in Europa gaat kosten.

Verbeteringen

De prijs blijft waarschijnlijk dan wel gelijk, maar de 17e zou toch enkele verbeteringen ten opzichte van de 16e kennen. Zo zou er een A19-chip in de iPhone 17e zitten, een chip die ook in de duurdere, reguliere iPhone-modellen voorkomt.

Verder zou de 17e ook Apple's 5G-chip bevatten, net zoals de duurdere iPhones. Tot slot zou ook MagSafe ondersteund worden voor Apple’s magnetische accessoires. Dit was bij de iPhone 16e niet het geval.

Volgens Gurman wordt de iPhone 17e op 19 februari onthuld en ergens binnenkort uitgebracht. De 16e kwam op 28 februari 2025 uit, dus het is waarschijnlijk dat de opvolger ook ergens later deze maand of begin volgende maand uitkomt. De reguliere iPhone-modellen worden altijd pas in september aangekondigd en uitgebracht.

Overigens claimt Gurman ook dat Apple binnenkort nieuwe iPads uitbrengt - een iPad Air met een M4-chip en een instapmodel met een A18-chip - en nieuwe Macbook Airs en Pro's. Die zouden mogelijk ergens in maart uitkomen.