Het jaarlijkse Mobile World Congress (MWC) zit er weer op. We waren aanwezig op ’s werelds grootste telecombeurs en zet in dit artikel de meest opvallende aankondigingen en trends van MWC 2019 op een rij.

Het is ongetwijfeld dé trend van het MWC 2019: 5G. De ontwikkeling is al jaren gaande, maar op deze beurs werd de introductie van 5G voor het eerst concreet. Meerdere bedrijven kondigden bijvoorbeeld hun eerste 5G-smartphones aan. LG presenteerde de V50 ThinQ 5G, een opgevoerde variant van de V40 met 5G-ondersteuning en vier camera’s achterop. Wanneer en voor welke prijs de smartphone uitkomt, wil de fabrikant echter nog niet kwijt. Een woordvoerder van LG bevestigt desgevraagd wel dat het toestel in eerste instantie niet in Nederland uitkomt.

Samsung liet MWC-bezoekers voor het eerst spelen met zijn Galaxy S10 5G, in feite een grotere en krachtigere S10-uitvoering die geschikt is voor 5G. Ook dit toestel verschijnt voorlopig niet in Nederland. Wat de smartphone gaat kosten in de landen waar hij wél uitkomt, is nog niet duidelijk. ZTE presenteerde de Axon 10 Pro 5G, een high-end toestel dat in de lente uitkomt voor een nog onbekende prijs.

©PXimport

Xiaomi is de enige fabrikant die een 5G-toestel met een prijskaartje aankondigde. De nieuwe Mi Mix 3 5G verschijnt in mei voor 599 euro. Die adviesprijs is lager dan verwacht, want vooraf werd aangenomen dat de eerste 5G-smartphones fors duurder worden dan 4G-modellen. Bij de Xiaomi Mi Mix 3 is dat prijsverschil slechts zo’n honderd euro, waarbij de 5G-editie ook een snellere processor en iets grotere accu heeft.

Andere merken, waaronder Sony, Oppo en OnePlus, demonstreerden op de beurs prototypes van hun komende (eerste) 5G-toestellen. Waar, wanneer en voor welke prijs die uitkomen: niemand die het weet. Wat je straks hebt aan zo’n eerste generatie 5G-smartphone weet eigenlijk ook nog niemand. Ja, hogere up- en downloadsnelheden zijn mogelijk, maar dan moet je je wel op een plek bevinden met een 5G-netwerk. Het zal nog jaren duren voordat het in Nederland beschikbaar is.

5G voor de zakelijke markt

Telecomproviders, toestelfabrikanten en andere bedrijven onthulden en demonstreerden allerlei 5G-toepassingen op de beursvloer, maar die zijn voornamelijk gericht op bedrijven. Via een 5G-verbinding kan je straks op afstand een auto/vrachtwagen besturen, een operatie uitvoeren en live muziek maken met een band die zich aan de andere kant van de wereld bevindt. Interessante nieuwe mogelijkheden, maar ze werken pas als er genoeg 5G-netwerken operationeel zijn. Dat lijkt nog minstens anderhalf jaar te duren.

Opvouwbare smartphones

De opvouwbare smartphone is een innovatie waar fabrikanten en consumenten al jaren naar uitkijken. Het concept, waarbij het telefoonscherm uitklapt tot een groter tabletdisplay, klinkt interessant en zou allemaal nieuwe mogelijkheden met zich meebrengen. Na jaren van ontwikkeling en tests zijn een aantal fabrikanten nu bijna zover om hun eerste toestellen uit te brengen.

Samsung presenteerde vlak voor het MWC de Galaxy Fold, die in april verschijnt voor bijna tweeduizend dollar. Het apparaat heeft een 4,6 inch scherm voorop dat uitgeklapt een 7,3 inch tabletscherm wordt.

Op de beurs onthulde Huawei zijn 6,6 inch Mate X (2300 euro) die in de tabletmodus 8 inch meet. Het toestel verschijnt later dit jaar, maar de fabrikant wil niet precies zeggen wanneer.

©PXimport

Beide opvouwbare smartphones ondersteunen 5G en lijken – mede daarom – niet naar Nederland te komen. Het eerste Nederlandse 5G-netwerk (van T-Mobile) wordt namelijk pas eind 2020 verwacht. Het precieze nut van de opvouwbare telefoon is ons na MWC nog niet helemaal duidelijk. Samsung en Huawei hebben verschillende toepassingen laten zien, bijvoorbeeld meerdere apps naast elkaar draaien of simpelweg één app op het grote scherm tonen. Best handig, maar wat ons betreft geen killer features. Die worden waarschijnlijk pas later bedacht. MWC maakt duidelijk dat de opvouwbare smartphone zich nog in de vroege fase bevindt.

Merken als TCL (van BlackBerry en Alcatel), Energizer en Motorola werken ook aan opvouwbare toestellen. Wanneer en voor welke prijzen die uitkomen, willen de fabrikanten nog niet zeggen. Grote kans dat we hier meer over horen op de IFA 2019, de eerstvolgende grote telecombeurs die in september plaatsvindt.

©PXimport

Extra scherm bij LG

LG presenteerde in januari ’s werelds eerste oprolbare televisie, maar lijkt nog niet mee te doen aan de opvouwbare smartphone. Het bedrijf pakt het iets anders aan en komt met de Dual Screen-hoes voor zijn nieuwe V50 ThinQ 5G-smartphone. Deze hoes bevat een 6,2 inch full-hd oled-display en werkt zowel los van als in combinatie met het 6,4 inch scherm van de V50. Je kan bijvoorbeeld twee apps schermvullend naast elkaar gebruiken of het secundaire display gebruiken als gamepad of venster met camera-instellingen. Een interessant concept dat in de praktijk prima werkt, maar niet perfect is. Zo maakt de schermhoes de smartphone merkbaar dikker en zwaarder en voelt het geheel niet zo stevig aan. Bovendien vragen we ons af hoeveel mensen deze accessoire gaan kopen. Wij in ieder geval niet, want de V50 ThinQ 5G verschijnt zoals eerder gezegd voorlopig niet in Nederland.

©PXimport

De wederopstanding van PureView

Nokia bracht zeven jaar geleden een bijzondere smartphoneserie uit. De PureView-modellen hadden een 41 megapixel camera achterop en maakten veel betere foto’s en video’s dan concurrerende toestellen. Na jarenlange stilte keert het PureView-merk terug. HMD Global, het bedrijf dat Nokia-smartphones ontwikkelt en verkoopt, presenteerde op het MWC 2019 de Nokia 9 PureView. Dit toestel heeft maar liefst 5 Zeiss-cameralenzen van 12 megapixel achterop en al die lenzen werken samen om totaal één foto te schieten. Het gaat om drie monochrome sensoren en twee kleurensensoren. Als jij op de sluiterknop drukt, maken alle vijf de lenzen minimaal één en maximaal vier foto’s. Al die beeldinformatie wordt gecombineerd tot één plaatje. Deze werkwijze moet onder andere een groter dynamisch bereik, een verbeterd scherpte-diepte-effect (bokeh) en meer detail in een donkere situatie opleveren.

©PXimport

Op de zonnige binnenplaats van het MWC konden we de camera’s van de 9 PureView kort aan de tand voelen. De testfoto’s mogen we helaas niet delen omdat de camerasoftware nog niet definitief is. Onze eerste indruk is wel erg positief: de smartphone maakt scherpe plaatjes met realistische kleuren en een hoog contrast. De bokeh-functie lijkt ook erg goed. De bloemen en mensen die we fotografeerden, waren volledig scherp. Veel toestellen gaan hier de mist in en vervagen bijvoorbeeld haren, oren en hoofddeksels. Een volledig oordeel volgt na een uitgebreide test.

De 9 PureView verschijnt over twee weken voor 599 euro. Voor dat geld krijg je naast de bijzondere cameramodule een Snapdragon 845-processor (van vorig jaar), 6GB werkgeheugen en 128GB opslaggeheugen. Het 6 inch oled-scherm heeft een haarscherpe qhd-resolutie. Omdat de randen boven en onder het display wat dikker zijn, is er geen inkeping nodig voor de frontcamera. Onder het display zit een optische vingerafdrukscanner. De glazen behuizing heeft een usb-c-aansluiting en de 3320 mAh accu ondersteunt draadloos opladen. Nokia heeft de 3,5mm-hoofdtelefoonpoort geschrapt. De smartphone draait op Android One en krijgt twee grote Android-updates en drie jaar elke maand een beveiligingsupdate.

Deze batterij heeft een geïntegreerde smartphone

Ken je Energizer? Vermoedelijk niet vanwege de smartphones. Het batterijenmerk is vooral bekend in de Verenigde Staten, maar brengt via een Frans bedrijf ook smartphones uit. Die hebben – niet geheel verrassend – veel grotere accu’s dan gebruikelijk. Het nieuwste model (P18K Pop) de spant de kroon en heeft een bizarre batterij van 18.000 mAh. Ter vergelijking: de accu van de iPhone XS is 2658 mAh en de Samsung Galaxy S10 heeft een 3400 mAh accu. De P8100S heeft de grootste smartphoneaccu ter wereld en is even dik als vier iPhones op elkaar gelegd. Energizer belooft dat de batterij minimaal een week meegaat bij normaal gebruik. Opladen gaat via usb-c en duurt acht uur.

Het toestel komt in de zomer uit voor een nog onbekende prijs, vertelt een woordvoerder van Energizer. De P18K heeft een 6,2 inch scherm, 128GB opslaggeheugen en draait op Android 9.0 (Pie).

©PXimport

Een minuut wachten kan eindeloos lijken, bijvoorbeeld tussen het indrukken van de aanknop en het uiteindelijk erschijnen van het Windows-bureaublad. Met de juiste aanpassingen kun je die wachttijd vaak flink verkorten. En wie wil er nu niet sneller uit de startblokken?

Het is je vast al opgevallen dat je Windows-pc na maanden intensief gebruik trager opstart dan in het begin. Dat lijkt vreemd, maar is goed verklaarbaar: je hebt waarschijnlijk allerlei programma’s geïnstalleerd die automatisch met Windows mee opstarten. Deze automatisch opstartprogramma’s controleren en uitschakelen is dan ook een belangrijke optimalisatiestap.

Maar daarnaast bestaan nog wel andere trucs om de opstarttijd te verkorten. Staat Windows nog op een klassieke harde schijf, dan kun je de tijd vaak makkelijk met een minuut of meer inkorten door over te stappen op een ssd (Solid State Drive). Dit kost wel wat tijd en geld, maar levert meteen een flinke tijdwinst op. En als we het toch over drastische ingrepen hebben: ook een volledige, schone (her)installatie van Windows (op dezelfde schijf) geeft je pc gegarandeerd een snellere start.

Draait Windows al op een ssd en wil je geen nieuwe installatie uitvoeren, lees dan vooral verder: er zijn ook minder ingrijpende maatregelen die het opstarten van je computer merkbaar versnellen. 

Meten is weten

Hoeveel tijd je met de tips en technieken uit dit artikel precies wint, is lastig te voorspellen, want dit hangt af van meerdere factoren. We raden je aan dit zelf te meten. Dat kan met een stopwatch, maar gespecialiseerde applicaties doen dit nauwkeuriger. Windows Performance Analyzer (https://apps.microsoft.com/detail/9n0w1b2bxgnz) is een optie, maar is erg technisch. Een veel gebruiksvriendelijker alternatief is BootRacer (www.greatis.com/bootracer). Deze app is ook gratis en die kun je na enkele testrondes gerust weer verwijderen. We tonen eerst hoe je BootRacer gebruikt om de opstarttijd(en) te meten, want de tool biedt daarnaast ook enkele optimaliseringsopties.

BootRacer (meten)

Download de app en pak het zip-bestand uit. Start het uitgepakte exe-bestand en installeer het. Laat de vier opties aan het einde van de setup aangevinkt, rond af met Voltooien en start BootRacer op. Sluit alle andere applicaties, klik op Start en kies bij Perform a full boot time test voor Start Test / Yes. Na de herstart van Windows verschijnt rechtsonder een pop-upvenster met de opstartduur. Standaard meet BootRacer dit bij elke nieuwe Windows-opstart, waarna je via History de opeenvolgende tijden kunt volgen. Deze duur is telkens opgesplitst in drie delen: de eigenlijke boottijd, de wachttijd om aan te melden, en de tijd tussen aanmelding en een gebruiksklaar bureaublad. De BIOS-tijd (Pre-boot) aan het begin zit er niet bij omdat BootRacer begrijpelijkerwijs dan nog niet draait. Tijdens de boottijd laadt Windows de kernel, start essentiële systeemservices en initialiseert stuurprogramma’s. Na je aanmelding worden je profiel, instellingen, de shell (Verkenner), achtergrondprocessen en automatische opstartprogramma’s geladen.

Wil je niet langer dat BootRacer de opstarttijd meet, ga dan naar Options en selecteer op het tabblad Show de optie Disable BootRacer AutoStart in plaats van Every boot.

Automatisch opstarten

Je weet nu hoe je de opstartduur kunt meten en bekijken, dus kunnen we aan de slag om deze te optimaliseren en te verkorten. Vaak win je tijd door enkel noodzakelijke programma’s automatisch met Windows te laten starten. Dit overzicht vind je in het Windows Taakbeheer, bereikbaar via het contextmenu van de startknop. Klik hier op Opstart-apps. Zet overbodige apps (tijdelijk) uit door er met rechts op te klikken en Uitschakelen te kiezen, al blijft het hier gissen hoeveel tijd zo’n app werkelijk kost bij het opstarten.

Daarvoor gebruik je BootRacer, dat ook per app de opstarttijd kan vastleggen. Start BootRacer, ga naar Options, open het tabblad Startup Control, klik op Enable Control en vink Measure program’s startup time en Log history of started apps aan. Bevestig met Save. Na een nieuwe Windows-opstart klik je in BootRacer op History en kies je History of Executed Startup Programs, voor een exacte opstarttijd van elke app, in chronologische volgorde.

Opstart-optimalisatie

Je weet nu precies hoeveel impact elke app heeft op de totale opstarttijd. In BootRacer kun je deze apps niet alleen tijdelijk uitschakelen, maar ook de startvolgorde aanpassen. Open het onderdeel Startup Control voor een overzicht. Verwijder het vinkje om apps uit te schakelen. Klik je met rechts op een app, dan kies je Info om het pad naar het programma te zien of eventueel Delete als je de opstartverwijzing (in het register) helemaal wilt verwijderen. Met de knop Set Order links bovenin bepaal je via de pijlknoppen welke apps eerder of juist later starten. Bevestig je wijzigingen met Finish Reordering.

Opstart-vertraging

In BootRacer kun je het opstarten van specifieke apps niet uitstellen om sneller je bureaublad te zien, omdat de app pas daarna wordt gestart. Dat kan wel met de gratis HiBit start-up Manager (www.hibitsoft.ir/StartupManager.html). Kies bij voorkeur voor de installeerbare versie, want de portable editie mist enkele opties. Installeer de app en start deze op. Wil je een app later laten opstarten, klik er dan met rechts op, kies Add to Delay en stel de gewenste vertraging in (Hour, Minute, Seconds). Of kies Automatic Delay en bepaal hoeveel procent cpu- en/of schijfbelasting er maximaal mag zijn voordat de app start. Bevestig met OK.

Start-up Manager heeft bij de rubriek Tools ook enkele handige extra’s. Zo meldt System Monitoring zich zodra een nieuwe app met Windows wil opstarten en geeft Boot Optimizer de opstarttijden weer, ook van achtergrondservices (zie ook bij Service-optimalisatie).

Functie: ‘Snel opstarten’

Windows heeft een functie ‘Snel opstarten’ die de boottijd verkort. Normaal sluit Windows bij het afsluiten alle apps en logt het systeem de gebruiker uit, waarna bij de volgende start alles opnieuw wordt geladen. Met ‘Snel opstarten’ bewaart Windows de status van de systeemkernel en stuurprogramma’s (in het verborgen bestand c:\hiberfil.sys). Bij een volgende start wordt dit snapshot ingeladen, waardoor Windows sneller opstart. In de meeste gevallen is het zinvol deze functie in te schakelen, behalve bij dual-bootconfiguraties of bij stuurprogramma’s die er niet goed mee werken.

Je beheert dit via de ingebouwde app Configuratiescherm. Ga naar Systeem en beveiliging / Energiebeheer, klik op Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen en kies Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn. Zet een vinkje bij Snel opstarten inschakelen (aanbevolen) en bevestig met Wijzigingen opslaan.

Energiemodi

De functie Snel opstarten werkt alleen bij een volledige afsluiting, maar in het venster Energiebeheer kom je ook Slaapstand en Sluimerstand tegen, die je hier meteen ook kunt activeren. Beide energiebesparende modi zorgen voor een nog snellere start.

Bij Sluimerstand (hibernate) schrijft Windows de volledige inhoud van het RAM naar schijf, zodat de pc geen stroom meer nodig heeft. Bij het opstarten hervat je de sessie exact waar je gebleven was, inclusief geopende programma’s. Nog sneller is Slaapstand, waarbij de sessie in het RAM-geheugen blijft, waardoor de pc wel nog een klein beetje stroom verbruikt.

De exacte opstarttijd hangt af van je hardware en opstartapps, maar grofweg kun je het volgende verwachten: volledig afsluiten zonder snel opstarten circa 30 tot 60 seconden, volledig afsluiten met snel opstarten circa 15 tot 30 seconden, sluimerstand circa 10 tot 20 seconden en slaapstand circa 5 seconden.

Procesoptimalisatie

Blijft de opstart lang duren, ook nadat je alle overtollige opstart-apps hebt uitgeschakeld, dan moet je dieper graven. Vaak zijn het services en achtergrondprocessen die vertraging veroorzaken, zoals cloud-synchronisatiesoftware, update-taken of diensten van derden.

Met een ietwat botte methode spoor je dit als volgt op. Druk op Windows-toets+R, voer msconfig uit, open het tabblad Services en vink Alle Microsoft-services verbergen aan. Klik op Alles uitschakelen en herstart de pc. Start hij nu merkbaar sneller op, dan veroorzaken een of meer van die processen de vertraging.

Met de Boot Optimizer van start-up Manager (zie bij ‘Opstart-vertraging’) kun je zien hoeveel tijd zulke processen kosten. Klik desgewenst met rechts op een proces en kies Disable om het uit te schakelen (het item kleurt grijs). Later kun je dit met Enable weer inschakelen. Kies Uninstall alleen als je zeker weet dat de software niet nodig is, want hiermee verwijder je deze. De optie Delete gebruik je beter niet, omdat dit enkel het item uit de lijst verwijdert terwijl het proces toch kan blijven opstarten.

Je kunt services ook rechtstreeks beheren in Windows via de ingebouwde app Services. Selecteer een service, klik met rechts en kies Eigenschappen. Op het tabblad Algemeen stel je het Opstarttype in op Handmatig of eventueel op Automatisch (vertraagd starten), zodat de service geen impact heeft tijdens de eigenlijke opstartfase. Bevestig met OK.

Autoruns

Vanuit Taakbeheer en met tools als BootRacer, Boot Optimizer en Services kun je de meeste automatisch startende apps en services beheren. Wil je echt alle autostartpunten van Windows zien, gebruik dan het gratis AutoRuns (https://learn.microsoft.com/en-us/sysinternals/downloads/autoruns), bij voorkeur als administrator. Op het tabblad Everything zie je alle opstartpunten in één overzicht en beheer je ze via het contextmenu. Met Jump to Entry spring je direct naar de locatie vanwaar ze worden gestart en met Delete verwijder je de opstartverwijzing uit Windows. Houd er rekening mee dat dit niet eenvoudig terug te draaien is, tenzij je de koppeling handmatig herstelt.

Autoruns lijst letterlijk elk mogelijk opstartpunt van Windows op.

Opstartuitstel

Je hebt de totale opstarttijd waarschijnlijk al flink teruggebracht, maar er zijn nog extra ingrepen mogelijk. Mogelijk zag je in BootRacer een melding over een ‘Explorer start-up Delay’ van 10 seconden voorbij komen. Windows bouwt deze vertraging namelijk standaard in, zodat essentiële systeemdiensten rustig kunnen starten, maar op een modern en snel systeem is dit meestal niet nodig. In BootRacer kun je dit alleen met de betaalde Pro-versie uitschakelen, maar via het register kan het ook gratis.

Druk op Windows-toets+R, voer regedit uit en navigeer naar HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer. Klik met rechts en kies Nieuw / Sleutel, geef deze de naam Serialize. Klik met rechts op deze nieuwe sleutel en kies Nieuw / DWORD (32-bits)-waarde. Noem deze StartupDelayInMSec en laat de waarde 0 staan. Sluit Regedit en herstart je pc.

Auto-doorstart

Wanneer je in BootRacer de totale opstartfase bekijkt, zie je mogelijk ook een ‘Password timeout’, de tijd dat Windows wacht tot je je wachtwoord hebt ingevoerd. Zonde van de verloren tijd, maar als je de enige gebruiker van de pc bent, kun je Windows ook automatisch laten doorstarten.

Druk op Windows-toets+R, typ netplwiz en klik op OK. Verwijder het vinkje bij Gebruikers moeten een gebruikersnaam en wachtwoord opgeven […]. Bevestig met OK en vul het wachtwoord in van het gewenste account.

Zie je deze optie niet, dan gebruik je waarschijnlijk een Microsoft-account. Wil je geen lokaal account aanmaken, dan omzeil je dit als volgt. Ga opnieuw naar Uitvoeren en voer regedit uit. Navigeer naar HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\PasswordLess\Device. Dubbelklik in het rechterdeelvenster op DevicePasswordLessBuildVersion en zet de waarde op 0 (in plaats van 2). Na een herstart van je pc zou de optie alsnog zichtbaar moeten zijn.

UEFI/BIOS

Hoewel tools (zoals BootRacer) de opstarttijd van het UEFI/BIOS niet kunnen meten, kan deze fase toch ook enige tijd kosten. Hier controleert de firmware van je moederbord de hardware en start zij het verdere proces. Met enkele instellingen kun je de opstarttijd wellicht iets verkorten.

Om in het UEFI/BIOS te komen, druk je direct na het aanzetten van de pc op een toets als F10, F2 of Del (zie je systeemhandleiding). Zoek daar naar opties als Fast Boot, Quick Boot of Quick Power on Self Test en schakel deze in om bepaalde zelftesten of wachttijden over te slaan. Controleer ook de bootvolgorde: je stelt de Windows-schijf bij voorkeur in als eerste boot device. Vaak kun je ook ongebruikte hardware, zoals bepaalde poorten, uitschakelen, wat soms wat extra tijdwinst oplevert bij de initialisatie.

Sony heeft bekendgemaakt welke spellen deze maand aan de gamecatalogus voor PlayStation Plus Extra- en Premium-leden worden toegevoegd, en Resident Evil Village is er een van.

Het lijkt geen toeval dat de game naar de catalogus komt, want eerder bleek al dat Village deze maand ook op Xbox Game Pass verschijnt. Daarbij zal eind februari het negende deel in de reeks, Resident Evil Requiem, uitkomen, dus dit is het ideale moment om nog even het geheugen op te frissen met Village, dat het achtste deel in de horrorfranchise betreft.

Deze games komen op 20 januari naar PS Plus Extra en Premium:

Andere spellen die vanaf 20 januari worden toegevoegd, zijn onder andere Like a Dragon: Infinite Wealth, A Quiet Place; The Road Ahead, de oorspronkelijke Ridge Racer en Art of Rally. Voor de duidelijkheid: de moderne spellen op onderstaande lijst zijn speelbaar voor alle PlayStation Plus Extra- en Premium-leden, de klassieke game is alleen voor Premium-leden bestemd.

Deze game komt op 20 januari naar PS Plus Premium:

Meer informatie over deze games valt te vinden op PlayStation Blog.