Een zonsondergang heeft prachtig warme kleuren en een rustige romantische sfeer. Dat kan prachtige foto’s opleveren! We geven je 18 tips en technieken om de perfecte zonsondergangfoto met je smartphone te maken – want die heb je altijd op zak!

Wil je nú direct de mooiste foto’s van de zakkende zon maken, scrol dan even door. We starten namelijk met wat tips voor als je wat tijd hebt om je voor te bereiden.

5 tips voordat je op pad gaat

Ga je vanavond of later een keer op pad om een zonsondergang te fotograferen? Door een paar dingen voor te bereiden kom je met nog mooiere foto’s thuis.

1. Hoe laat gaat de zon onder?

Het eerste wat je moet doen voordat je op pad gaat om de zonsondergang te fotograferen, is weten hoe laat de zon onder gaat. Je kunt die tijd eenvoudig vinden met een Google-zoekopdracht of door een app te gebruiken die deze informatie biedt. Zorg ervoor dat je ruim van tevoren op je locatie bent om je voor te bereiden op de shoot.

Lees ook Met Solar Watch App weet je altijd de stand van de zon.

2. Kies een prachtige locatie

Zoek en verken van tevoren enkele locaties. De prachtige kleuren van een zonsondergang zijn er maar voor een paar minuten, het is zonde als je die tijd bezig bent met zoeken naar een mooie plek om te fotograferen. Je kunt ook met Google Maps locaties scouten en Streetview gebruiken om op bepaalde locaties alvast te kijken hoe het uitzicht is.

3. Maak de cameralens schoon

Zorg ervoor dat er geen vingerafdrukken of vet op de lenzen van je smartphone zitten. Die kunnen je foto’s verpesten en zijn de nummer één reden voor onscherpe foto’s. Maak de lens dus eerst even schoon met een microvezeldoekje.

4. Neem een statief mee

De beste foto’s bij weinig licht, en dus ook bij zonsondergang, maak je met een statief. Je mobiele telefoon moet namelijk een langere sluitertijd gebruiken dan bij daglicht, waardoor elke beweging kan zorgen voor wazige beelden. Het liefst gebruik je ook een afstandsbediening, zodat je je smartphone helemaal niet hoeft aan te raken om een foto te maken. Er zijn statieven te koop die geleverd worden met een telefoonhouder én bluetooth-afstandsbediening.

5. Check het weer

Je zou kunnen denken dat heldere luchten het beste zijn voor zonsondergangfotografie, maar dat is niet altijd het geval. Wolken kunnen namelijk veel interessantere resultaten opleveren. Ze reflecteren de prachtige kleuren van de opkomende of ondergaande zon, waardoor je foto’s nog indrukwekkender worden. Natuurlijk moet er nog wel ruimte zijn voor de zon om door het wolkendek te prikken.

©DAVID BAILEYS

7 tips om de zonsondergang te fotograferen

Sta je op locatie en begint de lucht te kleuren? Open snel je camera-app om de zonsondergang vast te leggen. We geven je 7 tips voor mooie foto’s.

1. Kies een interessante voorgrond of achtergrond

Zorg ervoor dat je een interessante voorgrond of achtergrond kiest, zodat je afbeelding meer diepte heeft en goed in balans is. Een foto van een element in het landschap in combinatie met de zonsondergang is veel interessanter om naar te kijken dan alleen een ondergaande zon.

2. Gebruik de regel van derden

Je hebt misschien wel gehoord van de regel van derden, het is een bekende regel in de fotografie. Zet de horizon op 1/3 of 2/3 van de bovenkant van het beeld. Je foto oogt dan automatisch meer in balans. Waar je voor kiest is afhankelijk van of je de voorgrond of de (wolken)lucht meer de nadruk wilt geven. Gebruik je een object op de voorgrond, dan kun je ook nog proberen om dat op 1/3 of 2/3 van de zijkant te plaatsen.

©Jan Christopher Becke

3. Let op lensflare

Wanneer je de zon direct in de foto hebt, kan er lensflare optreden. Dit zijn gekleurde bollen, stippen of regenbogen die in de foto verschijnen. Of je lensflare iets toevoegt aan je foto’s is een persoonlijke voorkeur, en van de mate waarin het zichtbaar is: het moet niet de overhand nemen.

4. Zoom met je voeten

Je smartphonecamera kan waarschijnlijk inzoomen. In de meeste gevallen is ons advies: gebruik het niet! Het is vaak namelijk digitale zoom, waarbij de originele beeldgrootte wordt bijgesneden, en dat geeft sneller wazige beelden. Sommige smartphones hebben optische zoom, wat wel acceptabel is. Echter: zoomen met je voeten blijft de beste optie als dat mogelijk is.

5. Fotografeer naar en weg van de zon

Lekker aan het fotograferen? Kijk ook eens om je heen en fotografeer niet alleen naar de zon toe. Door haaks op de zon of met de zon in je rug te fotograferen, kun je vaak de meest fantastische kleuren en sferen vast leggen. Met een beetje geluk tonen de wolken achter en naast je mooie roze en paarse tinten.

6. Maak gebruik van het gouden uur

De tijd vlak voor zonsondergang (én vlak na zonsopkomst trouwens), wordt ook wel het gouden uurtje genoemd, omdat het licht een prachtig gouden kleur heeft. Je kunt hiermee super sfeervolle portretfoto’s maken, en ook je landschapsfoto’s krijgen een prachtige gloed.

7. Blijf na zonsondergang nog even

Veel mensen pakken hun spullen in en gaan naar huis nadat de zon onder de horizon is verdwenen. Wacht! Blijf vooral nog even door fotograferen, want na het gouden uurtje komt het blauwe uurtje. De hemel krijgt dan een mooie diepblauwe kleur. Deze tijd wordt veel gebruikt voor skylines, omdat de gele lichten zo mooi contrasteren met de donkerblauwe hemel.

6 tips voor een betere cameratechniek

Heb je een smartphone met een goede camera? Dan kun je waarschijnlijk in de standaard camera-app op je smartphone wel wat instellingen aanpassen! Kan het niet in de standaard-app, dan kun je op Android bijvoorbeeld gebruikmaken van de app Open Camera (daarover leer je meer in dit artikel: Mooiere foto’s met Open Camera). Op iPhone is een populaire betaalde pro-app ProCam 8. We geven je nu 6 tips om je smartphonecamera slim in te stellen.

1. Schiet in RAW

Ben je bereid om je foto’s straks nog even te bewerken om de mooiste kleuren te benadrukken? Kijk dan of jouw smartphone in RAW kan fotograferen. Je kunt dan meer uit de belichting en kleuren halen tijdens het bewerken in bijvoorbeeld de mobiele apps Lightroom, Snapseed of Photoshop.

2. Pas de helderheid aan

De meeste native smartphonecamera-apps hebben een handmatige modus, waarin je de sluitertijd, witbalans, ISO-waarden en helderheid kunt aanpassen. Gebruik de schuifregelaar om het beeld te verhelderen of juist donkerder te maken. Dit komt bijvoorbeeld heel goed van pas als je een silhouet op de voorgrond wilt hebben; je moet de helderheid aanpassen om de voorgrond donker te maken.

3. Kies een langere sluitertijd

Veel zonsondergangfoto’s worden genomen in de buurt van water. De kleuren van de zon en de eventuele wolken kunnen dan reflecteren in het water. Kun je de sluitertijd zelf instellen, kies dan eens voor een langere sluitertijd. Het water vervaagt dan, waardoor de rollende golven van de zee wat beweging mee krijgen, of een meer met kleine golfjes spiegelglad kan ogen.

©ASSADEE YAN - Assadee 2014

4. Gebruik een ND-filter

Is het licht eigenlijk nog iets te fel? Gebruik dan een grijsfilter (ook wel ND-filter) om een deel van het licht te blokkeren. Zo’n filter werkt als een soort zonnebril voor je lens. Je bevestigt hem met een klemmetje aan je smartphone.

5. Kies de juiste witbalans

Komen de warme kleuren van de zonsopgang of zonsondergang niet goed over in je foto’s? Verander dan de witbalans naar ‘bewolkt’. Je kunt de kleuren gemakkelijk zien veranderen op het scherm van je smartphone terwijl je de schuifregelaar gebruikt.

6. Maak veel foto’s met verschillende instellingen

Probeer foto’s te maken met verschillende instellingen, zoals een langere sluitertijd, verschillende witbalansen en ISO-waarden, om te zien wat het beste werkt. Omdat de zon vrij snel beweegt tijdens zonsondergang, moet je veel foto's maken binnen een kort tijdsbestek. Bij het terugkijken en bewerken van je foto’s kun je dan kijken wat de mooiste resultaten heeft opgeleverd.

Wil je meer tips over het fotograferen met je smartphone? Lees dan ook: 12 tips om creatieve foto's te maken.

Wil je échte privacy? Zorg dan voor een computer die privacy op één zet. Bijvoorbeeld met aangepaste instellingen, een alternatief besturingssysteem en de juiste onlinediensten. Slimme tips en adviezen voor iedereen die een privacyvriendelijke computer serieus neemt.

Een van de stappen die je kunt nemen voor een privacybestendige computer is het installeren van een besturingssysteem dat privacy hoog in het vaandel heeft staan. Dat kan in eerste instantie prima naast je bestaande besturingssysteem. Ken je Tails al? De makers zelf beschrijven Tails als een portable besturingssysteem dat je beschermt tegen nieuwsgierige blikken van buitenaf en eventuele censuur. Je start de computer met Tails op in plaats van een regulier besturingssysteem, zoals Windows of macOS. Vervolgens kun je Tails gebruiken voor het uitvoeren van taken op de computer.

Ben je klaar, dan sluit je de computer af. De gebruikerssessie wordt afgesloten, vergeten en de gemaakte stappen zijn niet meer herleidbaar. Dankzij deze opzet kun je Tails ook tijdelijk gebruiken op een computer die je niet volledig vertrouwt of niet van jezelf is: de gegevens worden immers na elke gebruikerssessie verwijderd. Prettig is dat je Tails kunt gebruiken ‘naast’ je bestaande besturingssysteem zoals Windows. Je hebt dus geen aparte computer nodig wanneer je extra waarde hecht aan privacy.

Aan de slag

Prettig aan Tails is dat je het relatief eenvoudig kunt proberen op een computer waarop je al een besturingssysteem hebt geïnstalleerd: het gaat immers om een portable besturingssysteem dat je niet blijvend installeert. Het installatiebestand is een kleine 2 GB groot en de installatie neemt ongeveer een halfuur in beslag. Je vindt de nieuwste versie via deze link. Selecteer jouw besturingssysteem – bijvoorbeeld Windows – en klik op de downloadknop. Sla het bestand op een eenvoudige locatie op, bijvoorbeeld het bureaublad of in de map Downloads.

Het bestand plaats je vervolgens op de usb-stick (zie ook het kader Systeemvereisten hierboven). Je maakt daarvoor gebruik van het gratis programma Rufus. Dit kun je downloaden via https://rufus.ie/nl/, waarbij je kiest voor de Portable-variant. Open Rufus en koppel de lege usb-stick aan de computer. In Rufus selecteer je de usb-stick in het menu Device. Klik op Select en wijs het zojuist gedownloade bestand van Tails aan. Klik op Start: de opstartbare usb-stick wordt gemaakt.

Opstarten maar

Open het menu Start en kies Uitschakelen, Opnieuw opstarten. Een opstartmenu van Windows verschijnt: kies Een apparaat gebruiken, Opstartmenu. Zodra de computer opnieuw is gestart, kies je voor de usb-stick als opstartapparaat. Het menu dat je ziet, verschilt per computermerk. Tails start vervolgens automatisch op. Een wizard verschijnt, waarin je snelle instellingen van Tails configureert, zoals taal, toetsenbordinstelling en datumnotatie.

Persistent storage

Na elke Tails-sessie worden alle gegevens verwijderd: een van de aspecten die Tails relatief privacyvriendelijk maken. Uiteraard is dit minder handig voor documenten en bestanden die je gewoon wilt bewaren en telkens wilt gebruiken. In Tails stel je hiervoor Persistent storage in. Dit is een gedeelte op de usb-stick dat wordt gereserveerd voor de opslag van je persoonlijke bestanden. Je kunt Persistent storage direct inschakelen in het opstartmenu van Tails. Zet de schuif op Aan bij Create Persistent Storage. Volg de stappen van de wizard. De eerstvolgende keer dat je Tails opstart, wordt Persistent storage herkend en kun je de ruimte direct ontgrendelen na het opgeven van het wachtwoord. Klik tot slot op Start Tails om het besturingssysteem te laden.

Verkennen

Tails wordt geleverd met allerhande apps die kunnen helpen bij het verhogen van je privacyniveau. Linksboven vind je de opties in de navigatiebalk. Klik op Apps voor een overzicht. Hier vind je bijvoorbeeld diverse verwijzingen naar Tor, maar ook naar e-mailclient Thunderbird en wachtwoordmanager KeePassXC. Neem meteen een kijkje in de map Favorites. Deze bevat een selectie van programma’s die vaak door Tails-gebruikers worden ingezet. Bijvoorbeeld de Tor-browser (waarover je verder meer leest), de Persistent storage en de eerdergenoemde e-mailclient en wachtwoordmanager. Ook vind je hier de bestandenverkenner, waarmee Persistent storage gebruikt wordt (verderop lees je hierover meer).

Tails leunt hevig op het gebruik van het Tor-netwerk voor online activiteiten. Het Tor-netwerk staat bekend om de bescherming van persoonsgegevens, doordat de communicatie op verschillende lagen wordt geanonimiseerd. In Tails verschijnt de wizard Tor Connection zodra je online wilt. Je kunt ervoor kiezen om automatisch met Tor verbinding te maken (kies Connect to Tor automatically). In het notificatiegedeelte van Tails zie je op elk moment of je bent verbonden met Tor. Zie je het pictogram van een ui, dan is de verbinding met Tor actief. Zie je hetzelfde pictogram in combinatie met een kruis, dan is de Tor-verbinding niet actief.

Systeemmenu

Tails is relatief gebruiksvriendelijk en de gebruikersomgeving spreekt na enige tijd voor zich. Rechtsboven in het venster vind je in de navigatiebalk de toegang tot het systeemmenu (herkenbaar aan het netwerk-, volume- en batterijpictogram). Klik erop om via het menu zaken zoals netwerk en andere verbindingen, zoals bluetooth, in te stellen. Via hetzelfde menu kun je de computer uitschakelen of opnieuw opstarten. Wil je andere systeeminstellingen aanpassen? Open het menu Apps (linksboven) en kies System Tools, Settings voor een overzicht van alle instellingen.

Als je Persistent storage hebt geactiveerd, kun je je persoonlijke bestanden veilig opslaan. Kies Apps, Accessories, Files. Open de map Persistent en plaats hier je persoonlijke bestanden.

Qubes OS als alternatief

Heb je de smaak te pakken, dan is ook het besturingssysteem Qubes OS het bekijken waard. Qubes OS is een gratis en opensource besturingssysteem. Het gebruikt van elkaar gescheiden silo’s waarin je verschillende activiteiten kunt verrichten. Je kunt hiermee de computer in verschillende compartimenten onderverdelen (vergelijk het met een fysiek gebouw met verschillende kamers). De ene silo gebruik je bijvoorbeeld voor het browsen op internet (relatief onveilig), terwijl je een andere ruimte gebruikt voor werkzaken (over het algemeen iets veiliger) of voor lokaal werk. Je kunt bovendien wegwerp-silo’s maken, die je na verloop van tijd verwijdert en alleen voor tijdelijke taken gebruikt. Voor het gebruik van Qubes OS is enige ervaring met Linux wel welkom. Ben je een relatief onervaren gebruiker, maar wil je toch met Qubes aan de slag, dan is de uitgebreide documentatie op de website van de makers een prima startpunt.

E-mail

Natuurlijk kun je kiezen voor een gratis e-maildienst, zoals Outlook.com of Gmail, maar ook zo’n account heeft uiteindelijk z’n prijs. Je betaalt immers met (al dan niet geanonimiseerde) data, waardoor de makers dergelijke diensten ‘gratis’ kunnen maken. In plaats hiervan kun je ook kiezen om te betalen voor de e-maildienst. Goed voorbeeld hiervan is Soverin (https://soverin.nl). Deze partij biedt een e-mailbox aan waarbij privacy op één staat. De dienst kent bijvoorbeeld geen advertenties en tracking. Je kunt je bestaande domein koppelen aan de dienst, zodat je zelf de volledige controle houdt. Soverin gebruikt meerdere technieken die je digitale correspondentie veiliger moeten maken, waaronder DMARC, SPF, DANE en DKIM. Bovendien staan de servers in Europa, zodat je te maken hebt met Europese wetgeving. Je betaalt 3,25 euro per maand voor de dienst.

Windows, maar dan anders

Geen zin om een ander besturingssysteem dan Windows te gebruiken? Gelukkig kun je Windows ook een handje op weg helpen en privacyvriendelijker maken. De makers van de website Privacy is sexy hebben een flinke hoeveelheid scripts geschreven waarmee je in één keer privacy-instellingen aanpast. Bezoek de website en klik op een categorie, bijvoorbeeld Privacy Cleanup. Een overzicht van beschikbare optimalisaties binnen die categorie verschijnt. Plaats vinkjes bij de opties die je wilt toepassen.

Herhaal deze stappen voor elke categorie. Zo zijn er categorieën waarmee je Windows verbiedt om gegevens van je te verzamelen (Disable OS Data Collection), waarmee je de gebruikersomgeving meer respect voor je privacy laat geven (UI for privacy) en waarmee je veelgebruikte apps aan banden legt (Configure Programs). Die laatste categorie stelt je in staat om ‘telemetrie’-data – informatie over je gebruik – voor die programma’s te blokkeren.

In één keer afdwingen

In plaats van elke optie individueel te markeren, kun je je het leven eenvoudiger maken door een profiel met vooraf ingestelde opties te kiezen. Linksboven in het venster van de website kies je voor Standard, Strict of All. Weet je nog niet zeker welke mate van privacy je wilt afdwingen, dan plaats je de muis op een van de opties. Een pop-up verschijnt met meer informatie over de aanpassingen die de scripts doorvoeren. Klik op een categorie om te controleren welke opties zijn geactiveerd.

Ben je tevreden? Klik op de knop Download. Die optie is interessant voor gebruikers die weten hoe je met een script omgaat. Houd er rekening mee dat Windows waarschuwingen geeft: het gaat immers om een script dat van alles kan bevatten. In plaats van een script kun je de instellingen ook via een app binnen Windows toepassen. Klik op Download en kies voor Download desktop version om de bijbehorende app te gebruiken.

Privacy in Edge verbeteren

Maak je gebruik van het in Windows ingebouwde Edge? Je kunt de privacy-instellingen van deze browser ook verbeteren. In de adresbalk van Edge typ je edge://settings/privacy en druk je op Enter. Eerst stellen we de tracking-preventie van Edge goed in. Dit mechanisme wordt door website-trackers gebruikt om informatie over de browser te verzamelen. Kies Privacy, zoeken en services. Klik op Traceringspreventie. In Edge kies je tussen drie modi: Basis, Gebalanceerd en Strikt. Wil je voor de meest privacyvriendelijke variant gaan, dan kies je Strikt. Onder elke modus lees je wat de gevolgen zijn.

Open hierna de sectie Privacy. Zet de schuif op Aan bij Niet volgen-verzoeken verzenden. Hiermee geef je bij websites aan dat je tracering niet op prijs stelt. Houd er rekening mee dat die methode niet waterdicht is en er mogelijk alsnog tracering plaatsvindt. Verder willen we niet dat er diagnostische gegevens worden verstuurd. In de sectie Privacy hebben de laatste drie opties hierop betrekking. Lees de beschrijving door en zet de schuif op Uit als je hierop geen prijs stelt.

Browser testen

Ben je benieuwd hoe je browser presteert op het gebied van privacy? Via de test op https://coveryourtracks.eff.org kun je de browser aan een test onderwerpen. Klik op de knop Test your browser. Na afloop lees je in een rapport in hoeverre de gebruikte browser informatie van je prijsgeeft. Zo zie je of er advertentietrackers worden geblokkeerd en of de browser beschermt tegen fingerprinting. Daarbij worden losse kenmerken van de computer verzameld die als geheel een uniek profiel vormen en je daarmee herkenbaar maken (bijvoorbeeld een combinatie van schermresolutie en geïnstalleerde systeemlettertypen). Op de website vind je instructies om de browserprivacy verder te verbeteren.

De Europese Commissie claimt dat het socialmediaplatform TikTok te verslavend is, en wil dan ook dat het oneindig kunnen scrollen in de app onmogelijk wordt.

Volgens de Europese Commissie verbreekt TikTok daarmee de Digital Services Act (DSA). Naast oneindig kunnen scrollen worden ook sommige pushnotificaties en autoplay als boosdoeners gezien.

Doomscrollen

De Commissie haalt specifiek oneindig scrollen aan als een gevaarlijk onderdeel van de app. De Commissie meent dat dit gebruikers in een soort trance brengt door dwangmatig gedrag - in feite waar de populaire term 'doomscrollen' op slaat.

De Commissie heeft echter nog geen bindend oordeel uitgebracht. Zo mag ByteDance, het bedrijf achter TikTok, zichzelf eerst verantwoorden. Ook gaat de Commissie eerst advies vragen aan de Europese Raad, om specifiek te zijn een adviesgroep hierbinnen die over digitale diensten gaat. Mocht de Europese Raad het eens zijn met de Commissie, dan moet TikTok in Europa mogelijk onderdelen van het socialmediaplatform aanpassen. Gebeurt dat niet, dan kan ByteDance forse boetes ontvangen.

Social media onder het vergrootglas

Social media - waaronder TikTok - ligt de laatste tijd toch steeds vaker onder een vergrootglas. In Australië bijvoorbeeld is social media sinds enige tijd verboden voor kinderen, en Spanje kondigde eerder deze week aan soortgelijke maatregelen te nemen.