Lege flessen, oude kranten, groente- en tuinafval… Daarvan weten we wel in welke bak we het moeten gooien. Een stuk lastiger wordt het met lege koffiecupjes, chipszakken en kunststof kinderspeelgoed. Of met kapotte plastic tuinstoelen. Wat mag er allemaal bij het plastic afval en wat niet?

Lees ook: Een milieuvriendelijk huishouden: zo wordt afval scheiden appeltje eitje

Jaarlijks gooien we in Nederland gemiddeld zo’n 490 kilo afval weg. Daarvan leveren we, zo heeft Milieu Centraal becijferd, 59 procent gescheiden in. De top 5 bestaat uit metalen verpakkingen/blik (95 procent gescheiden ingeleverd), elektrische apparaten, spaar- en ledlampen (81 procent), klein chemisch afval (81 procent), papier en karton (79 procent) en glas (76 procent). Plastic afval valt met 75 procent net buiten deze top 5. Drinkpakken komen nog vaker bij het restafval terecht: slechts 54 procent wordt gescheiden ingeleverd. Dat kan beter! 

Waarom zou je je afval scheiden?

Behalve dat het goed is voor het milieu (want veel van het afval dat gescheiden wordt ingeleverd kan gerecycled worden), is er een reden die voor veel mensen minstens zo belangrijk is: geld. In steeds meer gemeenten moet je betalen voor de hoeveelheid afval die je kwijt wilt. Dit systeem heet Diftar – geDIFferentieerde TARieven. De bedragen daarvoor variëren per gemeente. Hoe meer je weggooit (dus hoe vaker je kliko geleegd moet worden of je de klep van de ondergrondse container opent), des te meer je moet betalen. En hoe minder je weggooit … juist. De overheid wil overigens dat we in 2025 per persoon per jaar nog maar maximaal 30 kilogram restafval weggooien. Dan hebben we nog een flink eind te gaan: volgens de meest recente cijfers van het CBS was de stand in 2022 nog 183 kilo per inwoner.

Dit mag bij het plastic afval

De PBD-afvalbak (dit is de officiële naam voor de plasticbak; de afkorting staat voor plastic verpakkingen, blik en drinkpakken) is niet alleen voor plastic bestemd; er mag veel meer in. Naast lege plastic verpakkingen en metalen verpakkingen zoals blikjes en deksels mag je ook lege melk- en drinkpakken erbij doen. Denk bij plastic verpakkingen niet alleen aan de zak waar je brood in zit of het folie om een tijdschrift, maar ook aan shampooflessen, lege pakken pasta, tandpastatubes, plastic yoghurtbekers Deze items worden later gescheiden en gerecycled. Kleine plastic voorwerpen (bijvoorbeeld klein speelgoed) mag er ook bij, mits ze alleen uit plastic bestaan en er niet ook stukjes metaal of batterijen in zitten. Ook aluminiumfolie en cupjes voorin waxinelichtjes hebben gezeten mogen erbij.

💡 Tip: Schroef plastic doppen terug op de lege verpakking (die je eerst hebt dubbelgevouwen). Zo voorkom je dat ze tijdens het recyclen door de sorteerzeef vallen en alsnog gewoon verband worden.

©luismolinero

Dit mag óók bij het plastic afval

Veel mensen denken dat plastic met een metaallaagje, zoals bijvoorbeeld lege chipszakken en lege(!) medicijnstrips, bij het restafval moeten. Dat was inderdaad zo, tot begin 2020. Sindsdien zijn de regels veranderd: tegenwoordig mag dit soort afval gewoon in de PBD-bak.

©Lemonsoup14

Dit mag niet bij het plastic afval

Plastic met een metaallaagje mag dus, maar niet altijd. Zo moeten lege koffiecupjes bij het restafval: daar blijft altijd koffiedrab in achter, waardoor ze niet als PBD gerecycled kunnen worden. Ook netjes die bijvoorbeeld om mandarijnen of sinaasappels zitten en piepschuim mogen er niet bij. Dat geldt ook voor metalen spuitbussen, bijvoorbeeld van deodorant of slagroom: daar kunnen nog drijfgassen in zitten. Die gaan dus ook bij het restafval. Lege verfblikken zijn van metaal, maar moeten apart worden ingeleverd. Zijn ze echt helemaal leeg en schoon, dan mogen ze bij het restafval (of je levert ze in bij de ijzerbak van de milieustraat). Zit er nog een restje verf in? Dan horen ze bij het klein chemisch afval.

Ook het formaat speelt een rol. Kapotte tuinstoelen, plastic trapauto’s, lege speciekuipen: iets kan dan wel helemaal van plastic zijn, maar als het groter is dan 75 centimeter, dan moet je ermee naar de milieustraat, of een afspraak maken voor grof vuil.

Niet in de PBD-bak, wat nu?

Als iets niet in de plastic afvalbak mag, wat doe je er dan mee? Voor sommige van deze items zijn er specifieke inzamelpunten, zoals voor elektronica of gevaarlijk afval. Ander materiaal dat niet recyclebaar is, zoals die oude tuinslang, kan soms een nieuw leven krijgen in een creatief project. En als er geen andere optie is, dan hoort het bij het restafval.

Goed afval scheiden: zo pak je dat aan

Effectief recyclen begint bij het bewust worden van wat je koopt en hoe je het weggooit. Een goede gewoonte is om verpakkingen schoon te maken voordat je ze weggooit, omdat voedselresten het recyclingproces kunnen verstoren. Het is ook handig om te onthouden dat niet alles wat van plastic is, in de plastic afvalbak thuishoort. Check bij twijfel altijd de lokale richtlijnen of de afvalscheidingswijzer.

©PBXStudio

Scheiden via een app

Twijfel je vaak of iets in een bepaalde bak mag? Download dan de Afvalscheidingswijzer (iOS | Android). Je kunt de Afvalscheidingswijzer ook via je browser raadplegen.  

Smartphone voor je Afvalscheidings-app 👇

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.