Voor thee, instant noedels of snelle soep: wie heeft er eigenlijk géén waterkoker in huis? Online vind je dan ook allerlei verhalen over het gebruik ervan. Dat je water dat al een keer gekookt is niet nog een keer mag koken. Dat een waterkoker heel veel energie verbruikt. Dat je er eieren mee kunt koken. Wat klopt er van die verhalen en wat niet?

Fabel: Hetzelfde water meerdere keren koken is slecht

Op het internet circuleren allerlei verhalen dat het meerdere keren koken van hetzelfde water in een waterkoker gevaarlijk kan zijn. Volgens deze verhalen gaan bij het koken van water vluchtige verbindingen (stoffen die makkelijk verdampen; ze kunnen onder andere bestaan uit mineralen en kleine hoeveelheden chemicaliën die van nature in water voorkomen) over in gasvorm, waardoor het water gaat stomen. Wanneer het water afkoelt, zouden deze gassen, samen met de mineralen, weer in het water terechtkomen. Bij herhaald koken zou dit leiden tot een ophoping van schadelijke stoffen in het water.

Maar dit is een broodjeaapverhaal. Waterbedrijf Groningen legde de bewering voor aan waterlaboratoriummedewerker Harm de Kleine. Zijn antwoord: nee, het is niet slecht is om het water meerdere keren te koken. Hij legt uit hoe het koken van water werkt: het water wordt tot 100 graden Celsius verwarmd. Dat er vervolgens stoom ontstaat, komt niet door gassen: het wordt puur veroorzaakt door de combinatie van hitte en water. De samenstelling van water verandert wel (want de mineralen zitten nu in een kleinere hoeveelheid water; de concentratie is dus wat hoger), maar dit gebeurt al na de eerste keer koken. Je kunt dus met een gerust hart de waterkoker gewoon opnieuw aanzetten als je het afgekoelde water opnieuw wilt opwarmen voor een kopje thee.

Feit: Je moet een waterkoker regelmatig ontkalken

Als je jouw waterkoker dagelijks gebruikt, is het advies om hem elke maand te ontkalken. Als je ‘m maar af en toe gebruikt, is om de twee à drie maanden ontkalken voldoende. Door het ontkalken van de waterkoker voorkom je dat er kalkvlokken door je thee dwarrelen. Daarnaast blijft de waterkoker beter werken en doe je dus langer met je waterkoker. Hoe je de waterkoker ontkalkt, lees je in ons artikel Ontkalk je waterkoker voor langere levensduur en lekkere thee.

©Natallia

Feit: Je kunt eieren koken met de waterkoker

Ja, de waterkoker is multifunctioneel in te zetten. Volgens verschillende (recepten)sites, waaronder deze, kun je een eitje koken met de waterkoker. Wel moet je eerst je waterkoker goed schoonmaken en ontkalken. Ander kunnen de bacteriën aan het eitje hechten. Spoel het ei ook goed af onder stromend water, zodat alle vuiligheden zoals kippenontlasting en modder niet in je waterkoker terechtkomen. Prik dan een gaatje in het ei: hierdoor voorkom je dat het ei kapot gaat in de waterkoker.

Leg nu het ei of de eieren op de bodem van de waterkoker. Je kunt de waterkoker tot de helft vullen met eieren, meer niet. Vul dan de waterkoker met water totdat de eieren tot zo’n drie centimeter onder water staan. Zet de waterkoker aan en laat de eieren nog even nagaren als de waterkoker is afgeslagen. Voor een zachtgekookt eitje houd je drie minuten rusttijd aan, voor een hardgekookt ei vijf minuten.

P.S. Wist je dat sommige mensen zelfs couscous, groente, pasta en instant maaltijden met de waterkoker klaarmaken?

©AK | ID.nl

Fabel: Een waterkoker verbruikt meer stroom dan een kokendwaterkraan

Nee, volgens Milieu Centraal is de kokendwaterkraan een grotere stroomverbruiker dan een waterkoker, tenzij je met je waterkoker vaak meer water kookt dan je gebruikt (waardoor je onnodig veel stroom verbruikt). In het artikel Hoe (on)zuinig is een kokendwaterkraan laten we je ook zien of een kokendwaterkraan duurzaam is, hoe zuinig het is en of het de investering waard is.

Feit: De waterkoker gaat kapot als je ‘m met te weinig water aanzet

Ja, als je te weinig of geen water in de waterkoker doet, kan het verwarmingselement doorbranden doordat de waterkoker zichzelf droogkookt. Volgens Waterkoker Advies hebben de meeste waterkokers een droogkookbeveiliging. Deze beveiliging zorgt ervoor dat de waterkoker zichzelf uitschakelt als er te weinig of geen water in zit. Op de meeste waterkokers staat aangegeven hoeveel water je er minimaal in moet doen om de waterkoker veilig te gebruiken.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.