Na topmodel RBK852 en RBK853 komt Netgear met een goedkopere variant van Orbi met ondersteuning voor Wifi 6. Netgear positioneert de RBK752 en RBK753 net onder hun topmodel. Waar het topmodel de aanduiding AX6000 krijgt, gaat het in het geval van deze sets om AX4200. Wat betekent dat in de praktijk?

Volgens de verpakking heet het geteste wifi-mesh-systeem van Netgear de Orbi Tri-band Mesh Wifi 6 System AX4200 RBK753. Die laatste aanduiding slaat op een kit met drie nodes, de variant met twee nodes is te koop als RBK752. De naam is in ieder geval een hele mond vol en we zullen de set in de rest van dit artikel daarom aanduiden als RBK752/RBK753 of als AX4200.

©PXimport

Qua vormgeving doen de nodes van het AX4200-systeem logischerwijs sterk denken aan die van het duurdere AX6000-systeem. Qua formaat zijn de AX4200-varianten net wat kleiner, maar veel scheelt het niet. Opvallend is wel dat ze merkbaar lichter zijn. Kijken we naar de aansluitingen, dan valt direct op dat het er een stuk minder zijn. Waar de router RBR850 is voorzien van een 2,5Gbit-wan-aansluiting en vier gigabitpoorten is de router RBR750, die de basis vorm van het AX4200-systeem, uitgerust met een gigabit-wan-aansluiting en drie gigabitpoorten. Wel kun je de wan-aansluiting eventueel combineren met een tweede gigabit-aansluiting (link aggregation). Ook de satellieten hebben minder poorten, dat zijn nu twee in plaats van vier gigabitpoorten. Een multigigabit-aansluiting ontbreekt dus op dit AX4200-systeem. Dat zal voor de meeste gebruikers geen probleem zijn. Bovendien is de implementatie op Netgears topmodel sowieso niet heel handig. Op de satellieten ontbrak multigigabit immers waardoor van een bedrade multigigabit backhaul nooit sprake kan zijn.

TP-Link biedt op de qua specificaties en prijs met de Orbi RBK752/753 vergelijkbare Deco X90 overigens wel multigigabitpoorten op alle nodes. Je kunt binnenkort een test van dit systeem verwachten.

Uitgebreide router

Het Orbi-systeem laat zich eenvoudig installeren en heeft één vaste node die werkt als router. Via de webinterface heb je toegang tot alle functionaliteit die je van een draadloze router gewend bent. Orbi valt nog altijd op door zijn voor een wifi-mesh-systeem uitgebreide mogelijkheden. Daarnaast kun je een app gebruiken om de belangrijkste instellingen van het systeem te beheren. Die app is in de loop van de jaren veel beter geworden dan bij introductie. Wel moet je anders dan in het begin nu verplicht een Netgear-account aanmaken om de app te gebruiken.

©CIDimport

©CIDimport

Je kunt Orbi gebruiken in de standaard routermodus, maar ook in een accesspointmodus. In die laatste modus worden alle routerfuncties zoals de DHCP-server uitgeschakeld waardoor je Orbi als wifi-accesspointsysteem kunt toevoegen aan een eigen router. 

©CIDimport

©CIDimport

©CIDimport

Nog steeds tri-band, minder datastromen

De strategie die Netgear volgt bij de introductie van de Wifi 6-varianten van Orbi lijkt hetzelfde als bij de Wifi 5-varianten. Er wordt begonnen met het topmodel, waarna lager geplaatste modellen in de reeks volgen. En zoals we uit de naamgeving van de systemen kunnen opmaken wordt het verschil gemaakt in de radioconfiguratie. Het AX4200-systeem blijft net als het AX6000-systeem een tri-band-systeem met drie aparte radio’s per node. Het gaat wederom om tweemaal een 5GHz-radio en eenmaal een 2,4GHz-radio.

Het AX6000-systeem bevat twee 5GHz-radio’s met een theoretische snelheid van 2400 Mbit/s bevat plus een 2,4Ghz-radio met een maximale snelheid van 1200 Mbit/s. Deze goedkopere AX4200-set bevat een 5Ghz-radio met een maximale snelheid van 2400 Mbit/s, een 5GHz-radio met een maximale snelheid van 1200 Mbit/s en een 2,4GHz-radio met een maximale snelheid van 600 Mbit/s.

Maximale snelheden zijn interessant om te weten, maar wij vinden het nuttiger om deze snelheden om te rekenen naar het aantal datastromen per radio. Het AX6000-systeem heeft voor alle drie de radio’s vier datastromen. Bij het AX4200-systeem werkt de 5GHz-radio die dienst doet als draadloze backhaul nog steeds met vier datastromen. De andere 5Ghz-radio en de 2,4GHz-radio die worden gebruikt voor de clients maken echter gebruik van twee datastromen. Theoretisch langzamer, maar in de praktijk eigenlijk niet heel erg. De meeste clients, inclusief de nieuwste laptops voorzien van wifi 6, ondersteunen immers maximaal twee datastromen.

Naast de draadloze backhaul die natuurlijk de kracht vormt van een wifi-mesh-systeem ondersteunt Orbi ook een bedrade backhaul waarbij je de satellieten bedraad aansluit.

Ter informatie: TP-Link noemt hun met de RBK752/753 vergelijkbare Deco X90 een AX6600-systeem. Het gaat echter net als bij de hier geteste AX4200 om een systeem met vier datastromen voor de backhaul en twee datastromen voor de clientradio’s. TP-Link rekent voor de backhaul namelijk met 160 MHz brede kanalen met een hogere theoretische snelheid als gevolg terwijl Netgear met 80 MHz brede kanalen rekent.

Prestaties

We hebben de RBK753 in de praktijk getest in een woning met 2,5 verdiepingen. De ‘begane grond’ van dit appartement is uitgevoerd in split-level. Omdat een groot gedeelte van het appartement in beton is uitgevoerd, is er normaal gesproken al voorzien in een wifi-systeem op basis van drie accesspoints. Beide split-level-niveaus hebben een accesspoint terwijl er ook op de bovenverdieping een accesspoint geplaats is.

De router hebben we in het kantoor op het laagste split-levelniveau gezet, terwijl de satellieten in de woonkamer (hoge split-level) en een slaapkamer (eerste verdieping) staan. In het kantoor halen we een uitstekende snelheid van 731 Mbit/s. Met enkel de router in het kantoor actief halen we in de slaapkamer slechts een snelheid van 24 Mbit/s terwijl de woonkamer op 150 Mbit/s blijft steken. Schakelen we de satellieten in, dan halen we in de slaapkamer 609 Mbit/s en in de woonkamer 619 Mbit/s. De draadloze backhaul presteert kortom uitstekend. Ook via wifi 5 halen we overal minimaal 510 Mbit/s. Hiermee is dit systeem via de draadloze backhaul zelfs sneller dan een volledig bedraad aangesloten topmodel Orbi uit de wifi 5-generatie waarvan de draadloze backhaul ter vergelijking in deze testsituatie blijft steken op 250 Mbit/s.

Het energieverbruik per node is wanneer er weinig in je netwerk gebeurt 11 watt terwijl dat bij activiteit zo'n 16 watt wordt.

Conclusie

Met de Orbi Wifi 6 AX4200 komt Netgear met een variant van Orbi die wat ons betreft beter aansluit bij de gemiddelde consument met hoge eisen dan hun te dure topmodel. De meeste clients ondersteunen immers hooguit twee datastromen terwijl je voor een goede dekking juist wil werken met meerdere accesspoint. Kijk je naar wat het AX4200-systeem kost, dan krijg je voor minder geld dan waarvoor de AX6000-varient twee nodes biedt een systeem met drie nodes. Ook dit systeem is niet goedkoop, maar de grootste troef van het topmodel die zorgt voor de goede prestaties is in de vorm van de draadloze backhaul met vier datastromen aanwezig. Wil je op twee verdiepingen goede wifi, kies dan voor de RBK752 terwijl je met drie verdiepingen zeker de RBK753 moet overwegen. Het grootste, toegegeven voornamelijk theoretische, nadeel van deze AX4200-variant is dat er niet voorzien is in een multigigabitnetwerkaansluiting. 

Onderweg telt soms iedere gram, zeker als je veel reist. Voor wie niet houdt van een zware rugtas heeft HP de OmniBook 7 Aero. Deze laptop weegt nog geen kilogram, maar heeft toch een processor met 8 cores in combinatie met 32 GB RAM. Dat klinkt als een uitstekend product voor wie veel onderweg is. Of dat echt zo is? Wij hebben hem getest.

Natuurlijk wist ik dat de HP OmniBook 7 Aero ongeveer een kilogram weegt, maar toch was ik positief verrast toen ik hem uit de doos haalde. De OmniBook 7 Aero is zó licht dat het bijna een stuk speelgoed lijkt. Dat is gelukkig niet het geval, want de behuizing van een aluminium-magnesium-legering zit ondanks het geringe gewicht degelijk in elkaar. Het is daardoor een laptop die je zonder zorgen in je rugtas stopt, waarna je eigenlijk niet meer merkt dat je hem bij je hebt. Mijn eigen laptop is met 1,35 kilogram ook niet bijzonder zwaar, maar toch voel ik een duidelijk verschil als ik de OmniBook 7 Aero meeneem. Fijn als je dagelijks met de trein naar kantoor of studie gaat.

©Jeroen Boer - ID.nl

Waar ik ook blij van word, is dat HP ondanks de compacte behuizing toch in een fijne verzameling aansluitingen heeft voorzien. Natuurlijk wordt de basis tegenwoordig gedekt door usb-c en daarvan krijg je er twee die allebei geschikt zijn voor zowel laden als het aansluiten van een beeldscherm. Thuis of op kantoor kun je hem dus met één kabel aansluiten op je werkplek. Maar omdat je een lichte laptop waarschijnlijk juist onderweg gebruikt, is het fijn dat HP je ook twee normale usb-poorten, een HDMI-aansluiting en een headsetaansluiting geeft. Zo kun je hem ook gewoon gebruiken op plekken waar nog een oudere monitor of beamer staat en heb je ook voor een usb-stickje geen adapter nodig. Het enige dat een klein beetje jammer is, is dat de usb-c-poorten geen usb 4 ondersteunen terwijl de gebruikte processor dat op zich wel kan.

©Jeroen Boer - ID.nl

Lekker tikken

Als je het scherm openklapt, wordt het palmgedeelte in een lichte hoek gezet zodat je fijner kunt tikken. Dat is op de OmniBook sowieso geen straf. Het toetsenbord heeft een prettige aanslag met duidelijke feedback. Prettig, zeker als je net als ik veel met teksten werkt. Het toetsenbord ziet er met zijn grijze toetsen ook overzichtelijk uit en heeft toetsverlichting in twee helderheidsstanden. Een eigenschap die wat mij betreft vooral weer onderweg als je werkt op allerlei ongunstige locaties onmisbaar is. De touchpad met geïntegreerde fysieke knop laat zich eerder omschrijven als oké. Het geheel werkt op zich goed, maar voelt wel minder premium dan het uitstekende toetsenbord.

©Jeroen Boer - ID.nl

Geen last van spiegeling

Het 13,3inch-scherm maakt gebruik van een IPS-paneel en heeft een resolutie van 2560 × 1600 pixels. Hierdoor krijg je goede inkijkhoeken en een scherp beeld. Handig voor onderweg is dat HP het paneel mat heeft afgewerkt, zodat je geen last hebt van storende lichtinval. Ook de helderheid is voor veel omstandigheden hoog genoeg. Verder is het scherm niet heel bijzonder. Zo wordt er slechts een maximale verversingssnelheid van 60 Hz ondersteund, terwijl steeds meer duurdere laptops schermen met een hogere verversingssnelheid hebben. Dat heeft misschien ook iets met de accuduur te maken, iets waarover je verderop meer leest. Boven het scherm vind je een prima webcam die ook geschikt is voor inloggen met gezichtsherkenning via Windows Hello. Prettig is dat de webcam een schuifje heeft om de lens fysiek te bedekken; zo weet je zeker dat je niet bespied wordt.

©Jeroen Boer - ID.nl

Goede prestaties

Op papier stelt de configuratie met een Ryzen AI 7 350, 32 GB RAM en een 1TB-ssd niet teleur. Misschien is 32 GB RAM een beetje overdreven voor een laptop die zich niet laat omschrijven als workstation, maar het is voor een laptop waarvan je het geheugen niet kunt uitbreiden ook weer niet heel gek. Dit is wellicht juist het moment om nog even je slag te slaan voordat laptops met veel geheugen veel duurder worden. De opslag wordt verzorgd door een ssd van 1 TB die gewoon prima presteert. Het is een M.2-ssd die je eventueel kunt vervangen als je opslag tekort komt.

De Ryzen AI 7 350 combineert vier normale met vier energiezuinige cores en heeft een npu die voldoet aan de eisen voor een Copilot+-pc. Je krijgt dus alle extra AI-functies van Windows 11. De prestaties van de chip zijn goed en de laptop scoort een mooie 7527 punten in PCMark 10. Ook de score van 1975 en 12433 punten in CineBench R23 voor respectievelijk single-core- en multi-core-prestaties zijn voor een mobiele processor uitstekend. De prestaties kennen bovendien weinig verval als je de laptop langdurig aan het werk zet. Helaas verandert de koeling dan wel in een soort stofzuiger: de laptop laat goed van zich horen als je hem wat langer aan het werk zet. Bij lichte dingen als browsen of tekstverwerken is de laptop gelukkig wel stil.

©Jeroen Boer - ID.nl

Best wel kleine accu

Wanneer een laptop zo dun en licht mogelijk is, kan het bijna niet anders dan dat er ergens concessies gedaan zijn. Dat is in het geval van deze HP overduidelijk de accu, want een accu met een capaciteit van slechts 43 Wh is tegenwoordig wel heel magertjes. Toch wist de HP me positief te verrassen, want de werktijd bij alledaagse (kantoor)werkzaamheden is met zo'n 12 uur helemaal niet zo verkeerd. Natuurlijk zijn er genoeg laptops met een veel langere accuduur (waaronder de eveneens ook superlichte ASUS ZenBook A14), maar een echte dealbreaker is de werktijd ook weer niet.

©Jeroen Boer - ID.nl

En gamen?

De Ryzen AI 7 350 heeft een geïntegreerde AMD Radeon 860M-gpu en is volgens AMD ook geschikt voor gamen. Je kunt natuurlijk niet verwachten dat een geïntegreerde gpu echt topprestaties biedt. Een score van 2571 punten in 3D mark Time Spy is in ieder geval niet heel indrukwekkend. Ik heb Shadow of the Tomb Raider geïnstalleerd, een spel waarvan ik weet dat het inmiddels goed speelbaar is op een geïntegreerde gpu. Het is een spel van alweer zeven jaar oud, maar grafisch nog altijd mooi. Om op Full HD een beetje soepel te kunnen spelen, moest ik kiezen voor de voorinstelling Lowest waarmee je zo'n 54 fps haalt. Opvallend is dat er met AI-upscaler Intel XeSS niet significant meer frames gehaald worden. Jammer, want op andere laptops heb ik goede ervaringen met zulke AI-upscalers. Het hangt natuurlijk ook een beetje van het spel af en een titel met ondersteuning voor AMD's eigen FSR presteert misschien wel wat beter. De prestaties in Shadow of the Tomb Raider geven wel een goed beeld van de mogelijkheden. Voor soepel gamen zul je wat oudere spellen met lagere kwaliteitsinstellingen of esports-titels moeten spelen. Dit klinkt misschien teleurstellend, maar voor een dunne en lichte ultrabook zijn de prestaties helemaal niet zo verkeerd. 

Conclusie

De HP OmniBook 7 Aero is al met al een heel fijne laptop en dat komt voor een groot deel door het gewicht. Je moet hem dus ook vooral overwegen als je echt een lichte laptop wilt hebben. De laptop weegt nog geen kilo, waardoor je hem altijd makkelijk meeneemt. Ondanks het lage gewicht zijn de prestaties prima en kun je comfortabel werken. Over de stevigheid hoef je je geen zorgen te maken; de aluminium-magnesiumbehuizing is lekker degelijk. Natuurlijk heeft HP wel wat concessies moeten doen om dat lage gewicht te bereiken. Zo is de accucapaciteit niet heel indrukwekkend, al overleef je met 12 uur werktijd op zich wel een werkdag. Voor hetzelfde geld kun je zeker laptops kopen waar je langer op kunt werken, maar die wegen dan ook een stuk meer dan een kilo.

Sony zou overwegen de PlayStation 6 intern uit te stellen en de console pas ergens na 2028 uit te brengen.

Dat meent MST Financial-analist David Gibson via Sandstone Insights Japan. Hoewel de PlayStation 5 al meer dan vijf jaar beschikbaar is - de console kwam eind 2020 uit - is het volgens hem onwaarschijnlijk dat Sony de PlayStation 6 binnenkort uitbrengt.

"Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen", zo stelt Gibson. Hij verwacht dat de nieuwe console pas ergens na 2028 uitkomt - op zijn vroegst dus in 2029.

PlayStation 6 is nog niet aangekondigd

Sony zelf heeft nog geen officiële releaseperiode gegeven voor de PlayStation 6. De console is immers nog niet officieel aangekondigd, al is het logisch dat het bedrijf achter de schermen al aan een opvolger van de PlayStation 5 werkt.

Eerder gingen er al wel geruchten over een PS6-release in 2027 of 2028, maar volgens bovengenoemde analyse wordt het dus pas later. Er gaan ook geruchten dat Sony twee apparaten wil uitbrengen: een traditionele console en een hybride versie die ook als handheld gebruikt kan worden - vergelijkbaar met de Nintendo Switch dus.

Reden voor vertraging

Een van de redenen voor een vertraagde komst van PlayStation 6 kunnen de alsmaar stijgende prijzen voor geheugen zijn. Prijzen van RAM (Random Access Memory) stijgen alsmaar doordat er massaal RAM nodig is om het alsmaar populairder wordende AI werkende te houden. RAM is echter nodig in spelcomputers.

De theorie is dat bedrijven nu hun plannen voor nieuwe consoles uitstellen, omdat de prijzen voor RAM zo hoog liggen. Dat zou immers betekenen dat men ook hogere prijzen voor nieuwe consoles moet vragen, en dat zou eventueel een negatief effect op het succes van deze consoles kunnen hebben.

Valkuil van uitstel

Het intern uitstellen van de PlayStation 6 - of andere consoles - kan echter een prijzige aangelegenheid zijn voor bedrijven. Sony heeft vele miljoenen dollars in de ontwikkeling van een nieuwe console gestoken en mogelijk de technologie die in deze console zit gekozen.

Door de PlayStation 6 uit te stellen, veroudert de technologie in de console ook, en komt het bedrijf voor een lastige keuze te staan: gooit Sony de vele miljoenen aan onderzoekskosten weg om nieuwe specificaties samen te stellen, of brengt het bedrijf op een later moment een console met ietwat achterhaalde specificaties uit?