Na topmodel RBK852 en RBK853 komt Netgear met een goedkopere variant van Orbi met ondersteuning voor Wifi 6. Netgear positioneert de RBK752 en RBK753 net onder hun topmodel. Waar het topmodel de aanduiding AX6000 krijgt, gaat het in het geval van deze sets om AX4200. Wat betekent dat in de praktijk?

Volgens de verpakking heet het geteste wifi-mesh-systeem van Netgear de Orbi Tri-band Mesh Wifi 6 System AX4200 RBK753. Die laatste aanduiding slaat op een kit met drie nodes, de variant met twee nodes is te koop als RBK752. De naam is in ieder geval een hele mond vol en we zullen de set in de rest van dit artikel daarom aanduiden als RBK752/RBK753 of als AX4200.

©PXimport

Qua vormgeving doen de nodes van het AX4200-systeem logischerwijs sterk denken aan die van het duurdere AX6000-systeem. Qua formaat zijn de AX4200-varianten net wat kleiner, maar veel scheelt het niet. Opvallend is wel dat ze merkbaar lichter zijn. Kijken we naar de aansluitingen, dan valt direct op dat het er een stuk minder zijn. Waar de router RBR850 is voorzien van een 2,5Gbit-wan-aansluiting en vier gigabitpoorten is de router RBR750, die de basis vorm van het AX4200-systeem, uitgerust met een gigabit-wan-aansluiting en drie gigabitpoorten. Wel kun je de wan-aansluiting eventueel combineren met een tweede gigabit-aansluiting (link aggregation). Ook de satellieten hebben minder poorten, dat zijn nu twee in plaats van vier gigabitpoorten. Een multigigabit-aansluiting ontbreekt dus op dit AX4200-systeem. Dat zal voor de meeste gebruikers geen probleem zijn. Bovendien is de implementatie op Netgears topmodel sowieso niet heel handig. Op de satellieten ontbrak multigigabit immers waardoor van een bedrade multigigabit backhaul nooit sprake kan zijn.

TP-Link biedt op de qua specificaties en prijs met de Orbi RBK752/753 vergelijkbare Deco X90 overigens wel multigigabitpoorten op alle nodes. Je kunt binnenkort een test van dit systeem verwachten.

Uitgebreide router

Het Orbi-systeem laat zich eenvoudig installeren en heeft één vaste node die werkt als router. Via de webinterface heb je toegang tot alle functionaliteit die je van een draadloze router gewend bent. Orbi valt nog altijd op door zijn voor een wifi-mesh-systeem uitgebreide mogelijkheden. Daarnaast kun je een app gebruiken om de belangrijkste instellingen van het systeem te beheren. Die app is in de loop van de jaren veel beter geworden dan bij introductie. Wel moet je anders dan in het begin nu verplicht een Netgear-account aanmaken om de app te gebruiken.

©CIDimport

©CIDimport

Je kunt Orbi gebruiken in de standaard routermodus, maar ook in een accesspointmodus. In die laatste modus worden alle routerfuncties zoals de DHCP-server uitgeschakeld waardoor je Orbi als wifi-accesspointsysteem kunt toevoegen aan een eigen router. 

©CIDimport

©CIDimport

©CIDimport

Nog steeds tri-band, minder datastromen

De strategie die Netgear volgt bij de introductie van de Wifi 6-varianten van Orbi lijkt hetzelfde als bij de Wifi 5-varianten. Er wordt begonnen met het topmodel, waarna lager geplaatste modellen in de reeks volgen. En zoals we uit de naamgeving van de systemen kunnen opmaken wordt het verschil gemaakt in de radioconfiguratie. Het AX4200-systeem blijft net als het AX6000-systeem een tri-band-systeem met drie aparte radio’s per node. Het gaat wederom om tweemaal een 5GHz-radio en eenmaal een 2,4GHz-radio.

Het AX6000-systeem bevat twee 5GHz-radio’s met een theoretische snelheid van 2400 Mbit/s bevat plus een 2,4Ghz-radio met een maximale snelheid van 1200 Mbit/s. Deze goedkopere AX4200-set bevat een 5Ghz-radio met een maximale snelheid van 2400 Mbit/s, een 5GHz-radio met een maximale snelheid van 1200 Mbit/s en een 2,4GHz-radio met een maximale snelheid van 600 Mbit/s.

Maximale snelheden zijn interessant om te weten, maar wij vinden het nuttiger om deze snelheden om te rekenen naar het aantal datastromen per radio. Het AX6000-systeem heeft voor alle drie de radio’s vier datastromen. Bij het AX4200-systeem werkt de 5GHz-radio die dienst doet als draadloze backhaul nog steeds met vier datastromen. De andere 5Ghz-radio en de 2,4GHz-radio die worden gebruikt voor de clients maken echter gebruik van twee datastromen. Theoretisch langzamer, maar in de praktijk eigenlijk niet heel erg. De meeste clients, inclusief de nieuwste laptops voorzien van wifi 6, ondersteunen immers maximaal twee datastromen.

Naast de draadloze backhaul die natuurlijk de kracht vormt van een wifi-mesh-systeem ondersteunt Orbi ook een bedrade backhaul waarbij je de satellieten bedraad aansluit.

Ter informatie: TP-Link noemt hun met de RBK752/753 vergelijkbare Deco X90 een AX6600-systeem. Het gaat echter net als bij de hier geteste AX4200 om een systeem met vier datastromen voor de backhaul en twee datastromen voor de clientradio’s. TP-Link rekent voor de backhaul namelijk met 160 MHz brede kanalen met een hogere theoretische snelheid als gevolg terwijl Netgear met 80 MHz brede kanalen rekent.

Prestaties

We hebben de RBK753 in de praktijk getest in een woning met 2,5 verdiepingen. De ‘begane grond’ van dit appartement is uitgevoerd in split-level. Omdat een groot gedeelte van het appartement in beton is uitgevoerd, is er normaal gesproken al voorzien in een wifi-systeem op basis van drie accesspoints. Beide split-level-niveaus hebben een accesspoint terwijl er ook op de bovenverdieping een accesspoint geplaats is.

De router hebben we in het kantoor op het laagste split-levelniveau gezet, terwijl de satellieten in de woonkamer (hoge split-level) en een slaapkamer (eerste verdieping) staan. In het kantoor halen we een uitstekende snelheid van 731 Mbit/s. Met enkel de router in het kantoor actief halen we in de slaapkamer slechts een snelheid van 24 Mbit/s terwijl de woonkamer op 150 Mbit/s blijft steken. Schakelen we de satellieten in, dan halen we in de slaapkamer 609 Mbit/s en in de woonkamer 619 Mbit/s. De draadloze backhaul presteert kortom uitstekend. Ook via wifi 5 halen we overal minimaal 510 Mbit/s. Hiermee is dit systeem via de draadloze backhaul zelfs sneller dan een volledig bedraad aangesloten topmodel Orbi uit de wifi 5-generatie waarvan de draadloze backhaul ter vergelijking in deze testsituatie blijft steken op 250 Mbit/s.

Het energieverbruik per node is wanneer er weinig in je netwerk gebeurt 11 watt terwijl dat bij activiteit zo'n 16 watt wordt.

Conclusie

Met de Orbi Wifi 6 AX4200 komt Netgear met een variant van Orbi die wat ons betreft beter aansluit bij de gemiddelde consument met hoge eisen dan hun te dure topmodel. De meeste clients ondersteunen immers hooguit twee datastromen terwijl je voor een goede dekking juist wil werken met meerdere accesspoint. Kijk je naar wat het AX4200-systeem kost, dan krijg je voor minder geld dan waarvoor de AX6000-varient twee nodes biedt een systeem met drie nodes. Ook dit systeem is niet goedkoop, maar de grootste troef van het topmodel die zorgt voor de goede prestaties is in de vorm van de draadloze backhaul met vier datastromen aanwezig. Wil je op twee verdiepingen goede wifi, kies dan voor de RBK752 terwijl je met drie verdiepingen zeker de RBK753 moet overwegen. Het grootste, toegegeven voornamelijk theoretische, nadeel van deze AX4200-variant is dat er niet voorzien is in een multigigabitnetwerkaansluiting. 

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.