In onze eerdere vergelijkende test van wifi-systemen beloonden we Netgears Orbi met het keurmerk Best Getest. Orbi was tegelijkertijd wel het duurste systeem. Met de onlangs geïntroduceerde RBK40 en RBK30 brengt Netgear Orbi naar een goedkoper prijspunt, de sets kosten respectievelijk 345,50 en 329 euro. Wat is het verschil met de duurdere uitvoering van Orbi?

Netgears vorig jaar geïntroduceerde Orbi is een indrukwekkend wifi-systeem dat we eerder beloonden met een Best Getest-keurmerk. Orbi is tegelijkertijd wel één van duurdere systemen op de markt. Met de RBK40 en RBK30 biedt Netgear twee goedkopere Orbi-sets aan. De router met typenummer RBR40 is in beide sets hetzelfde. Net als de eerdere Orbi-router biedt de RBR40 een gigabit wan-aansluiting aangevuld met drie gigabit lan-aansluitingen. Wat we missen ten opzichte van de eerdere Orbi-router is een usb-aansluiting. Die heeft tot nu toe echter geen functionaliteit gekregen, dus je mist eigenlijk niks. De vormgeving is vrijwel identiek ten opzichte van de al bestaande Orbi, alleen is de nieuwe variant een stuk kleiner.

©PXimport

Verschillende satellieten

Het verschil tussen beide nieuw geïntroduceerde sets zit in de satellieten. De RBK40 komt met de satelliet RBS40. Deze satelliet heeft dezelfde behuizing als de router en is voorzien van vier netwerkaansluitingen. In alles is de RKB40 dan ook een goedkopere uitvoering van de eerder verschenen duurdere Orbi met typenummer RBK50. De tweede nieuwe set met typenummer RBK30 heeft met de RBW30 een totaal anders uitgevoerde satelliet. In plaats van een torentje steek je de RBW30 net als bijvoorbeeld een wifi-repeater direct in het stopcontact. Voor een stopcontact unit is de RBW30 met een hoogte van 16 en een breedte van 8 centimeter wel erg fors. Ten opzichte van de andere nodes mist deze kleinere satelliet netwerkaansluitingen, je kunt hem dus niet als draadloze bridge inzetten. Je krijgt met de RBK30 dus iets minder functionaliteit dan de andere Orbi-sets. Bovendien vinden wij de ‘repeater-stijl’ qua plaatsing minder handig dan de torentjes, maar dat is voor een gedeelte persoonlijk.

©PXimport

Langzamere onderlinge link

Het grote verschil met de eerste uitvoering van Orbi is dat de nieuwe goedkopere sets gebruik maken van AC2200- in plaats van AC3000-technologie. Net als AC3000 is AC2200 een zogenoemd tri-bandsysteem dat voorzien is van drie radio’s. Het gaat om twee 802.11ac 5GHz-radio’s aangevuld met een 802.11n 2,4GHz-radio. Clients maken verbinding met de 2,4GHz-radio en de eerste 5GHz-radio. Beide radio’s ondersteunen twee datastromen voor een maximale theoretische snelheid van 400 en 867 Mbit/s. De tweede 5GHz-radio wordt niet gebruikt voor contact met de clients, maar voor de onderlinge link tussen de nodes. Bij de in dit artikel geteste goedkopere variant van Orbi is deze tweede 5GHz-radio eveneens een exemplaar met twee datastromen voor een theoretische snelheid van 867 Mbit/s. Tel je deze snelheden op, dan kom je ongeveer op 2200 Mbit/s oftewel AC2200. De duurdere al bestaande Orbi die nu het topmodel in de reeks is, maakt voor de onderlinge link tussen de nodes gebruik van een 802,.11ac-radio met vier datastomen en een theoretische snelheid van 1733 Mbit/s. Tel je de snelheden dan op, dan kom je op 3000 Mbit/s oftewel AC3000. AC2200 is overigens nieuw, ook Linksys’ Velop maakt gebruik van AC2200-technologie. Bij Linksys is echter niet per se één van de radio’s gereserveerd voor de onderlinge link, maar wordt dynamisch bepaald welke radio gebruikt wordt voor de onderlinge link.

©PXimport

Uitgebreide router

Qua mogelijkheden zijn de goedkopere uitvoeringen gelijkwaardig aan de duurdere Orbi. Je krijgt dus nog steeds een relatief uitgebreide webinterface die zich qua mogelijkheden kan meten met de betere normale routers. Zo is Orbi voorzien van een vpn-server. Net als hun grote broer kun je de goedkopere Orbi’s behalve als router ook inzetten als accesspointsysteem waarbij je een eigen router gebruikt als basis voor je netwerk. Ten opzichte van andere systemen in de markt valt op dat de app qua mogelijkheden achterloopt. Bij een geconfigureerd Orbi-systeem kun je met de app niet veel meer dan het aanpassen van het wifi-wachtwoord. Wel kun je de app tegenwoordig gebruiken om het systeem in gebruik te nemen. Toen de eerste variant van Orbi op de markt verscheen, was er overigens helemaal geen app. Andere wifi-systemen hebben echter geen webinterface waardoor Orbi uiteindelijk de meeste mogelijkheden biedt en ook de wat enthousiastere netwerkliefhebber zal aanspreken.

©PXimport

Prestaties

Om de prestaties van de Orbi-sets te achterhalen, hebben we de set getest over twee verdiepingen. Op dezelfde verdieping als de router halen we een snelheid van 431 Mbit/s. Op de verdieping waar de satelliet zich bevindt we gemiddeld 333 Mbit/s halen. We hebben geen significante verschillen kunnen ontdekken in de prestaties tussen de RBK40 en de RBK30. Beide satellieten maken gebruik van AC2200-technologie en hebben dezelfde radioconfiguratie aan boord. Wel heeft de RBW30 minder geheugen en is de dekking volgens Netgear iets minder. De antennes zullen door de compactere behuizing dus net wat minder optimaal zijn, maar dat zien we niet terug in onze testomgeving. Het valt op dat deze goedkopere Orbi-sets over een verdieping heen dicht in de buurt komt bij de duurdere Orbi-set. Het is overigens geen verrassing dat de prestaties op dezelfde verdieping als de router gelijkwaardig zijn ten opzichte van de duurdere Orbi. De clientradio is eveneens een 802.11ac-variant met twee datastromen en een theoretische snelheid van 867 Mbit/s. Wat ons wel verrast is dat de snelheid op een andere verdieping niet veel langzamer is dan die van de duurdere Orbi-set.

Prestaties met twee satellieten

We hebben de nieuwe Orbi ook in combinatie met twee satellieten getest (RBS40 en RBW30) in zowel het sterscenario als het meshscenario dat we in onze eerdere test gebruikt hebben. In een sterscenario met de router op de eerste verdieping halen we op zolder 348 Mbit/s en op de begane grond 319 Mbit/s waarbij de router op de eerste verdieping staat. Deze goedkopere Orbi presteert in een sterscenario beter dan Linksys’ Velop dat eveneens gebruik maakt van AC2200-technologie.

We hebben de AC2200-technologie ook in onze ‘meshconfiguratie’ getest waarbij we de router op de begane grond plaatsen en vervolgens een node op de eerste verdieping en zolder plaatsen. Orbi ondersteunt echter (nog) geen mesh en de satelliet op zolder moet dus twee verdiepingen overbruggen om contact te maken met de router. In deze configuratie is het systeem wel meetbaar minder krachtig dan de duurdere set op basis van de AC3000-technologie. Waar we met de duurdere uitvoering van de Orbi over twee verdiepingen heen een snelheid van 110 Mbit/s kunnen halen, is dat bij deze Orbi’s slechts 41 Mbit/s. We verwachten dat zodra Orbi ondersteuning krijgt voor een meshconfiguratie er eveneens verschil tussen de duurdere AC3000-technologie en de goedkopere AC2200-technologie zichtbaar zal zijn.

Conclusie

Netgear had met Orbi een indrukwekkend wifi-systeem op de markt en eigenlijk blijken de kleinere broers vrijwel net zo goed. Netgear zet met de RBK40 en RBK30 dus prima goedkopere uitvoeringen van de eerdere Orbi neer. In de praktijktest benaderen ze de prestaties van de duurdere set en presteren ze beter dan bijvoorbeeld Linksys’ Velop dat gebruik maakt van vergelijkbare AC2200-technologie. Ben je kortom op zoek naar een set waarmee je twee verdiepingen van je huis wil afdekken, dan heb je aan de RBK40 of RBK30 in ieder geval een prima koop. Wil je op meer plekken in je huis een node, dan zou het handig zijn als Netgear meshondersteuning toevoegt. Zonder meshondersteuning zou je de router op de middelste verdieping van je huis moeten zetten en dat ondermijnt een beetje het grote voordeel van een draadloos wifi-systeem: geen kabels trekken. De losse satellieten zijn binnenkort los te koop en dat is wellicht het moment dat Netgear meshondesteuning introduceert. Je kunt dan overigens ook ‘mix and matchen’ en bijvoorbeeld de duurdere Orbi-set uitbreiden met één van de nieuwe goedkoperere satellieten.

Wil je films en series ervaren zoals de regisseur het bedoelde? Dan kun je tegenwoordig niet meer om Dolby Atmos heen. Deze populaire audiotechniek wordt gezien als de grootste sprong voorwaarts sinds de uitvinding van surround sound. In dit artikel leggen we je uit wat het precies is en hoe je jouw huiskamer omtovert tot een driedimensionale geluidsstudio.

Dolby Atmos is de huidige gouden standaard voor bioscoopgeluid en verovert in rap tempo ook de Nederlandse huiskamers. Waar traditioneel surroundgeluid je slechts omringt met geluid op oorniveau, voegt deze techniek een serieuze nieuwe dimensie toe: hoogte. Hierdoor vliegen helikopters daadwerkelijk óver je hoofd en klinkt regen levensecht. We leggen hieronder in begrijpelijke taal uit hoe het werkt en wat je ervoor nodig hebt.

Op zoek naar het beste geluid bij jouw films en series? Check Kieskeurig.nl!

Van vaste kanalen naar bewegende objecten

Om te begrijpen wat Dolby Atmos zo uniek maakt, moeten we eerst kijken naar hoe surroundgeluid vroeger werkte. Bij traditionele systemen, zoals 5.1 of 7.1, is het geluid kanaal-gebaseerd. De geluidsmixer in de studio beslist dat een bepaald geluidseffect uit de speaker linksachter moet komen. Als jij die speaker niet precies goed hebt staan, klopt het effect niet helemaal.

Dolby Atmos gooit dit concept overboord en introduceert object-gebaseerde audio. In plaats van geluid naar een specifieke luidspreker te sturen, plaatst de geluidstechnicus een geluidsobject (zoals een zoemende bij of een overvliegend vliegtuig) op een specifieke coördinaat in een driedimensionale ruimte. Jouw apparatuur berekent vervolgens razendsnel welke speakers op welk moment moeten worden aangestuurd om dat geluid exact op die plek in jouw kamer te laten horen.

©ER | ID.nl

De magie van hoogtekanalen

Het meest hoorbare verschil dat Dolby Atmos biedt ten opzichte van eerdere systemen is de toevoeging van hoogte. Omdat geluid nu als een object in de ruimte wordt behandeld, ben je niet meer beperkt tot geluid van links, rechts, voor of achter. Het geluid kan nu ook van boven komen. In bioscopen zie je hiervoor vaak speakers die fysiek aan het plafond hangen. Thuis is dat voor veel mensen geen optie, en daarom zijn er slimme alternatieven ontwikkeld.

Veel moderne soundbars en speakersystemen maken gebruik van zogenaamde 'upfiring drivers'. Dat zijn luidsprekers die schuin omhoog zijn gericht. Ze sturen het geluid naar je plafond, waarna het weerkaatst richting jouw luisterpositie. Onze hersenen interpreteren die weerkaatsing alsof het geluid daadwerkelijk van boven komt, waardoor je in een complete bubbel van geluid zit.

Hardware en content voor de beste ervaring

Om thuis van Dolby Atmos te kunnen genieten, heb je wel geschikte apparatuur en content nodig. Allereerst moet de bron, zoals een film of serie op Netflix, Disney+ of een Blu-ray, beschikken over een Dolby Atmos-audiotrack. Vervolgens moet je televisie of mediaspeler in staat zijn om dat signaal door te geven, meestal via een HDMI eARC-aansluiting.

Tot slot heb je het audiosysteem zelf nodig. Dat kan een uitgebreide AV-receiver zijn met losse speakers, maar tegenwoordig zijn er ook zeer capabele soundbars die de Atmos-ervaring indrukwekkend weten te simuleren. Zelfs smartphones en koptelefoons bieden tegenwoordig ondersteuning voor een virtuele variant van Atmos, waarbij softwarematige trucs worden gebruikt om ruimtelijkheid te creëren in een stereo-omgeving.

Julian Gerighty, de regisseur van de The Division-games bij de Franse ontwikkelaar en uitgever Ubisoft, is vertrokken bij het bedrijf en gaat aan de slag bij concurrent Electronic Arts, om precies te zijn bij Battlefield Studios.

Gerighty heeft jarenlang gewerkt bij Ubisoft-studio Massive Entertainment. Hij was een van de regisseurs van The Division en vervolg The Division 2, en nam de regie voor Star Wars Outlaws helemaal op zich. In 2023 werd hij uitgeroepen tot de producent van de gehele The Disivion-reeks.

Gerighty gaat aan de slag bij Battlefield Studios, de ontwikkelaar van Electronic Arts die - de naam zegt het al - verantwoordelijk is voor de Battlefield-reeks. Afgelopen jaar is er nog een nieuw deel in die populaire shooterserie uitgekomen. Battlefield 6. Het is niet bekend wat zijn rol daarin precies wordt.

The Division

Ubisoft en Massive Entertainment werken ondertussen aan The Division 3. In de The Division-games werken spelers samen in teamverband om het tegen vijandelijke, computergestuurde facties op te nemen in Amerikaanse steden die uiteen zijn gevallen nadat een dodelijke pandemie om zich heen heeft geslagen. De eerste The Division speelde zich in New York City af, het vervolg in Washington D.C.

Over de derde The Division-game is nog weinig bekend. Ubisoft heeft echter geprobeerd fans gerust te spellen. "We gaan (Gerighty) missen en we blijven de wereld die hij mede heeft gecreëerd nog jaren naar spelers brengen. Onze spelers hoeven zich geen zorgen te maken: onze teams die deze wereld samen met Julian hebben opgebouwd zijn er nog steeds, en zullen deze vooruit dragen met onveranderde ambitie in de vorm van The Division 2, The Division 2: Survivors, The Division Resurgence The Division 3."

Ubisoft heeft ook laten weten dat Yannick Banchereau en Mathias Karlson aan The Division blijven werken. Massive-oudgediende Magnus Jansen gaat werken aan de Survivors-update voor The Division 2 die eerder is aangekondigd en later dit jaar moet verschijnen.

Ontslagen

Overigens werd eerder deze week een herstructurering van Massive Entertainment aangekondigd, waarbij mogelijk tientallen werknemers hun baan kunnen verliezen. Het is niet bekend of het vertrek van Gerighty daar direct aan is gekoppeld, maar dat lijkt onwaarschijnlijk.