In onze eerdere vergelijkende test van wifi-systemen beloonden we Netgears Orbi met het keurmerk Best Getest. Orbi was tegelijkertijd wel het duurste systeem. Met de onlangs geïntroduceerde RBK40 en RBK30 brengt Netgear Orbi naar een goedkoper prijspunt, de sets kosten respectievelijk 345,50 en 329 euro. Wat is het verschil met de duurdere uitvoering van Orbi?

Netgears vorig jaar geïntroduceerde Orbi is een indrukwekkend wifi-systeem dat we eerder beloonden met een Best Getest-keurmerk. Orbi is tegelijkertijd wel één van duurdere systemen op de markt. Met de RBK40 en RBK30 biedt Netgear twee goedkopere Orbi-sets aan. De router met typenummer RBR40 is in beide sets hetzelfde. Net als de eerdere Orbi-router biedt de RBR40 een gigabit wan-aansluiting aangevuld met drie gigabit lan-aansluitingen. Wat we missen ten opzichte van de eerdere Orbi-router is een usb-aansluiting. Die heeft tot nu toe echter geen functionaliteit gekregen, dus je mist eigenlijk niks. De vormgeving is vrijwel identiek ten opzichte van de al bestaande Orbi, alleen is de nieuwe variant een stuk kleiner.

©PXimport

Verschillende satellieten

Het verschil tussen beide nieuw geïntroduceerde sets zit in de satellieten. De RBK40 komt met de satelliet RBS40. Deze satelliet heeft dezelfde behuizing als de router en is voorzien van vier netwerkaansluitingen. In alles is de RKB40 dan ook een goedkopere uitvoering van de eerder verschenen duurdere Orbi met typenummer RBK50. De tweede nieuwe set met typenummer RBK30 heeft met de RBW30 een totaal anders uitgevoerde satelliet. In plaats van een torentje steek je de RBW30 net als bijvoorbeeld een wifi-repeater direct in het stopcontact. Voor een stopcontact unit is de RBW30 met een hoogte van 16 en een breedte van 8 centimeter wel erg fors. Ten opzichte van de andere nodes mist deze kleinere satelliet netwerkaansluitingen, je kunt hem dus niet als draadloze bridge inzetten. Je krijgt met de RBK30 dus iets minder functionaliteit dan de andere Orbi-sets. Bovendien vinden wij de ‘repeater-stijl’ qua plaatsing minder handig dan de torentjes, maar dat is voor een gedeelte persoonlijk.

©PXimport

Langzamere onderlinge link

Het grote verschil met de eerste uitvoering van Orbi is dat de nieuwe goedkopere sets gebruik maken van AC2200- in plaats van AC3000-technologie. Net als AC3000 is AC2200 een zogenoemd tri-bandsysteem dat voorzien is van drie radio’s. Het gaat om twee 802.11ac 5GHz-radio’s aangevuld met een 802.11n 2,4GHz-radio. Clients maken verbinding met de 2,4GHz-radio en de eerste 5GHz-radio. Beide radio’s ondersteunen twee datastromen voor een maximale theoretische snelheid van 400 en 867 Mbit/s. De tweede 5GHz-radio wordt niet gebruikt voor contact met de clients, maar voor de onderlinge link tussen de nodes. Bij de in dit artikel geteste goedkopere variant van Orbi is deze tweede 5GHz-radio eveneens een exemplaar met twee datastromen voor een theoretische snelheid van 867 Mbit/s. Tel je deze snelheden op, dan kom je ongeveer op 2200 Mbit/s oftewel AC2200. De duurdere al bestaande Orbi die nu het topmodel in de reeks is, maakt voor de onderlinge link tussen de nodes gebruik van een 802,.11ac-radio met vier datastomen en een theoretische snelheid van 1733 Mbit/s. Tel je de snelheden dan op, dan kom je op 3000 Mbit/s oftewel AC3000. AC2200 is overigens nieuw, ook Linksys’ Velop maakt gebruik van AC2200-technologie. Bij Linksys is echter niet per se één van de radio’s gereserveerd voor de onderlinge link, maar wordt dynamisch bepaald welke radio gebruikt wordt voor de onderlinge link.

©PXimport

Uitgebreide router

Qua mogelijkheden zijn de goedkopere uitvoeringen gelijkwaardig aan de duurdere Orbi. Je krijgt dus nog steeds een relatief uitgebreide webinterface die zich qua mogelijkheden kan meten met de betere normale routers. Zo is Orbi voorzien van een vpn-server. Net als hun grote broer kun je de goedkopere Orbi’s behalve als router ook inzetten als accesspointsysteem waarbij je een eigen router gebruikt als basis voor je netwerk. Ten opzichte van andere systemen in de markt valt op dat de app qua mogelijkheden achterloopt. Bij een geconfigureerd Orbi-systeem kun je met de app niet veel meer dan het aanpassen van het wifi-wachtwoord. Wel kun je de app tegenwoordig gebruiken om het systeem in gebruik te nemen. Toen de eerste variant van Orbi op de markt verscheen, was er overigens helemaal geen app. Andere wifi-systemen hebben echter geen webinterface waardoor Orbi uiteindelijk de meeste mogelijkheden biedt en ook de wat enthousiastere netwerkliefhebber zal aanspreken.

©PXimport

Prestaties

Om de prestaties van de Orbi-sets te achterhalen, hebben we de set getest over twee verdiepingen. Op dezelfde verdieping als de router halen we een snelheid van 431 Mbit/s. Op de verdieping waar de satelliet zich bevindt we gemiddeld 333 Mbit/s halen. We hebben geen significante verschillen kunnen ontdekken in de prestaties tussen de RBK40 en de RBK30. Beide satellieten maken gebruik van AC2200-technologie en hebben dezelfde radioconfiguratie aan boord. Wel heeft de RBW30 minder geheugen en is de dekking volgens Netgear iets minder. De antennes zullen door de compactere behuizing dus net wat minder optimaal zijn, maar dat zien we niet terug in onze testomgeving. Het valt op dat deze goedkopere Orbi-sets over een verdieping heen dicht in de buurt komt bij de duurdere Orbi-set. Het is overigens geen verrassing dat de prestaties op dezelfde verdieping als de router gelijkwaardig zijn ten opzichte van de duurdere Orbi. De clientradio is eveneens een 802.11ac-variant met twee datastromen en een theoretische snelheid van 867 Mbit/s. Wat ons wel verrast is dat de snelheid op een andere verdieping niet veel langzamer is dan die van de duurdere Orbi-set.

Prestaties met twee satellieten

We hebben de nieuwe Orbi ook in combinatie met twee satellieten getest (RBS40 en RBW30) in zowel het sterscenario als het meshscenario dat we in onze eerdere test gebruikt hebben. In een sterscenario met de router op de eerste verdieping halen we op zolder 348 Mbit/s en op de begane grond 319 Mbit/s waarbij de router op de eerste verdieping staat. Deze goedkopere Orbi presteert in een sterscenario beter dan Linksys’ Velop dat eveneens gebruik maakt van AC2200-technologie.

We hebben de AC2200-technologie ook in onze ‘meshconfiguratie’ getest waarbij we de router op de begane grond plaatsen en vervolgens een node op de eerste verdieping en zolder plaatsen. Orbi ondersteunt echter (nog) geen mesh en de satelliet op zolder moet dus twee verdiepingen overbruggen om contact te maken met de router. In deze configuratie is het systeem wel meetbaar minder krachtig dan de duurdere set op basis van de AC3000-technologie. Waar we met de duurdere uitvoering van de Orbi over twee verdiepingen heen een snelheid van 110 Mbit/s kunnen halen, is dat bij deze Orbi’s slechts 41 Mbit/s. We verwachten dat zodra Orbi ondersteuning krijgt voor een meshconfiguratie er eveneens verschil tussen de duurdere AC3000-technologie en de goedkopere AC2200-technologie zichtbaar zal zijn.

Conclusie

Netgear had met Orbi een indrukwekkend wifi-systeem op de markt en eigenlijk blijken de kleinere broers vrijwel net zo goed. Netgear zet met de RBK40 en RBK30 dus prima goedkopere uitvoeringen van de eerdere Orbi neer. In de praktijktest benaderen ze de prestaties van de duurdere set en presteren ze beter dan bijvoorbeeld Linksys’ Velop dat gebruik maakt van vergelijkbare AC2200-technologie. Ben je kortom op zoek naar een set waarmee je twee verdiepingen van je huis wil afdekken, dan heb je aan de RBK40 of RBK30 in ieder geval een prima koop. Wil je op meer plekken in je huis een node, dan zou het handig zijn als Netgear meshondersteuning toevoegt. Zonder meshondersteuning zou je de router op de middelste verdieping van je huis moeten zetten en dat ondermijnt een beetje het grote voordeel van een draadloos wifi-systeem: geen kabels trekken. De losse satellieten zijn binnenkort los te koop en dat is wellicht het moment dat Netgear meshondesteuning introduceert. Je kunt dan overigens ook ‘mix and matchen’ en bijvoorbeeld de duurdere Orbi-set uitbreiden met één van de nieuwe goedkoperere satellieten.

Een minuut wachten kan eindeloos lijken, bijvoorbeeld tussen het indrukken van de aanknop en het uiteindelijk erschijnen van het Windows-bureaublad. Met de juiste aanpassingen kun je die wachttijd vaak flink verkorten. En wie wil er nu niet sneller uit de startblokken?

Het is je vast al opgevallen dat je Windows-pc na maanden intensief gebruik trager opstart dan in het begin. Dat lijkt vreemd, maar is goed verklaarbaar: je hebt waarschijnlijk allerlei programma’s geïnstalleerd die automatisch met Windows mee opstarten. Deze automatisch opstartprogramma’s controleren en uitschakelen is dan ook een belangrijke optimalisatiestap.

Maar daarnaast bestaan nog wel andere trucs om de opstarttijd te verkorten. Staat Windows nog op een klassieke harde schijf, dan kun je de tijd vaak makkelijk met een minuut of meer inkorten door over te stappen op een ssd (Solid State Drive). Dit kost wel wat tijd en geld, maar levert meteen een flinke tijdwinst op. En als we het toch over drastische ingrepen hebben: ook een volledige, schone (her)installatie van Windows (op dezelfde schijf) geeft je pc gegarandeerd een snellere start.

Draait Windows al op een ssd en wil je geen nieuwe installatie uitvoeren, lees dan vooral verder: er zijn ook minder ingrijpende maatregelen die het opstarten van je computer merkbaar versnellen. 

Meten is weten

Hoeveel tijd je met de tips en technieken uit dit artikel precies wint, is lastig te voorspellen, want dit hangt af van meerdere factoren. We raden je aan dit zelf te meten. Dat kan met een stopwatch, maar gespecialiseerde applicaties doen dit nauwkeuriger. Windows Performance Analyzer (https://apps.microsoft.com/detail/9n0w1b2bxgnz) is een optie, maar is erg technisch. Een veel gebruiksvriendelijker alternatief is BootRacer (www.greatis.com/bootracer). Deze app is ook gratis en die kun je na enkele testrondes gerust weer verwijderen. We tonen eerst hoe je BootRacer gebruikt om de opstarttijd(en) te meten, want de tool biedt daarnaast ook enkele optimaliseringsopties.

BootRacer (meten)

Download de app en pak het zip-bestand uit. Start het uitgepakte exe-bestand en installeer het. Laat de vier opties aan het einde van de setup aangevinkt, rond af met Voltooien en start BootRacer op. Sluit alle andere applicaties, klik op Start en kies bij Perform a full boot time test voor Start Test / Yes. Na de herstart van Windows verschijnt rechtsonder een pop-upvenster met de opstartduur. Standaard meet BootRacer dit bij elke nieuwe Windows-opstart, waarna je via History de opeenvolgende tijden kunt volgen. Deze duur is telkens opgesplitst in drie delen: de eigenlijke boottijd, de wachttijd om aan te melden, en de tijd tussen aanmelding en een gebruiksklaar bureaublad. De BIOS-tijd (Pre-boot) aan het begin zit er niet bij omdat BootRacer begrijpelijkerwijs dan nog niet draait. Tijdens de boottijd laadt Windows de kernel, start essentiële systeemservices en initialiseert stuurprogramma’s. Na je aanmelding worden je profiel, instellingen, de shell (Verkenner), achtergrondprocessen en automatische opstartprogramma’s geladen.

Wil je niet langer dat BootRacer de opstarttijd meet, ga dan naar Options en selecteer op het tabblad Show de optie Disable BootRacer AutoStart in plaats van Every boot.

Automatisch opstarten

Je weet nu hoe je de opstartduur kunt meten en bekijken, dus kunnen we aan de slag om deze te optimaliseren en te verkorten. Vaak win je tijd door enkel noodzakelijke programma’s automatisch met Windows te laten starten. Dit overzicht vind je in het Windows Taakbeheer, bereikbaar via het contextmenu van de startknop. Klik hier op Opstart-apps. Zet overbodige apps (tijdelijk) uit door er met rechts op te klikken en Uitschakelen te kiezen, al blijft het hier gissen hoeveel tijd zo’n app werkelijk kost bij het opstarten.

Daarvoor gebruik je BootRacer, dat ook per app de opstarttijd kan vastleggen. Start BootRacer, ga naar Options, open het tabblad Startup Control, klik op Enable Control en vink Measure program’s startup time en Log history of started apps aan. Bevestig met Save. Na een nieuwe Windows-opstart klik je in BootRacer op History en kies je History of Executed Startup Programs, voor een exacte opstarttijd van elke app, in chronologische volgorde.

Opstart-optimalisatie

Je weet nu precies hoeveel impact elke app heeft op de totale opstarttijd. In BootRacer kun je deze apps niet alleen tijdelijk uitschakelen, maar ook de startvolgorde aanpassen. Open het onderdeel Startup Control voor een overzicht. Verwijder het vinkje om apps uit te schakelen. Klik je met rechts op een app, dan kies je Info om het pad naar het programma te zien of eventueel Delete als je de opstartverwijzing (in het register) helemaal wilt verwijderen. Met de knop Set Order links bovenin bepaal je via de pijlknoppen welke apps eerder of juist later starten. Bevestig je wijzigingen met Finish Reordering.

Opstart-vertraging

In BootRacer kun je het opstarten van specifieke apps niet uitstellen om sneller je bureaublad te zien, omdat de app pas daarna wordt gestart. Dat kan wel met de gratis HiBit start-up Manager (www.hibitsoft.ir/StartupManager.html). Kies bij voorkeur voor de installeerbare versie, want de portable editie mist enkele opties. Installeer de app en start deze op. Wil je een app later laten opstarten, klik er dan met rechts op, kies Add to Delay en stel de gewenste vertraging in (Hour, Minute, Seconds). Of kies Automatic Delay en bepaal hoeveel procent cpu- en/of schijfbelasting er maximaal mag zijn voordat de app start. Bevestig met OK.

Start-up Manager heeft bij de rubriek Tools ook enkele handige extra’s. Zo meldt System Monitoring zich zodra een nieuwe app met Windows wil opstarten en geeft Boot Optimizer de opstarttijden weer, ook van achtergrondservices (zie ook bij Service-optimalisatie).

Functie: ‘Snel opstarten’

Windows heeft een functie ‘Snel opstarten’ die de boottijd verkort. Normaal sluit Windows bij het afsluiten alle apps en logt het systeem de gebruiker uit, waarna bij de volgende start alles opnieuw wordt geladen. Met ‘Snel opstarten’ bewaart Windows de status van de systeemkernel en stuurprogramma’s (in het verborgen bestand c:\hiberfil.sys). Bij een volgende start wordt dit snapshot ingeladen, waardoor Windows sneller opstart. In de meeste gevallen is het zinvol deze functie in te schakelen, behalve bij dual-bootconfiguraties of bij stuurprogramma’s die er niet goed mee werken.

Je beheert dit via de ingebouwde app Configuratiescherm. Ga naar Systeem en beveiliging / Energiebeheer, klik op Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen en kies Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn. Zet een vinkje bij Snel opstarten inschakelen (aanbevolen) en bevestig met Wijzigingen opslaan.

Energiemodi

De functie Snel opstarten werkt alleen bij een volledige afsluiting, maar in het venster Energiebeheer kom je ook Slaapstand en Sluimerstand tegen, die je hier meteen ook kunt activeren. Beide energiebesparende modi zorgen voor een nog snellere start.

Bij Sluimerstand (hibernate) schrijft Windows de volledige inhoud van het RAM naar schijf, zodat de pc geen stroom meer nodig heeft. Bij het opstarten hervat je de sessie exact waar je gebleven was, inclusief geopende programma’s. Nog sneller is Slaapstand, waarbij de sessie in het RAM-geheugen blijft, waardoor de pc wel nog een klein beetje stroom verbruikt.

De exacte opstarttijd hangt af van je hardware en opstartapps, maar grofweg kun je het volgende verwachten: volledig afsluiten zonder snel opstarten circa 30 tot 60 seconden, volledig afsluiten met snel opstarten circa 15 tot 30 seconden, sluimerstand circa 10 tot 20 seconden en slaapstand circa 5 seconden.

Procesoptimalisatie

Blijft de opstart lang duren, ook nadat je alle overtollige opstart-apps hebt uitgeschakeld, dan moet je dieper graven. Vaak zijn het services en achtergrondprocessen die vertraging veroorzaken, zoals cloud-synchronisatiesoftware, update-taken of diensten van derden.

Met een ietwat botte methode spoor je dit als volgt op. Druk op Windows-toets+R, voer msconfig uit, open het tabblad Services en vink Alle Microsoft-services verbergen aan. Klik op Alles uitschakelen en herstart de pc. Start hij nu merkbaar sneller op, dan veroorzaken een of meer van die processen de vertraging.

Met de Boot Optimizer van start-up Manager (zie bij ‘Opstart-vertraging’) kun je zien hoeveel tijd zulke processen kosten. Klik desgewenst met rechts op een proces en kies Disable om het uit te schakelen (het item kleurt grijs). Later kun je dit met Enable weer inschakelen. Kies Uninstall alleen als je zeker weet dat de software niet nodig is, want hiermee verwijder je deze. De optie Delete gebruik je beter niet, omdat dit enkel het item uit de lijst verwijdert terwijl het proces toch kan blijven opstarten.

Je kunt services ook rechtstreeks beheren in Windows via de ingebouwde app Services. Selecteer een service, klik met rechts en kies Eigenschappen. Op het tabblad Algemeen stel je het Opstarttype in op Handmatig of eventueel op Automatisch (vertraagd starten), zodat de service geen impact heeft tijdens de eigenlijke opstartfase. Bevestig met OK.

Autoruns

Vanuit Taakbeheer en met tools als BootRacer, Boot Optimizer en Services kun je de meeste automatisch startende apps en services beheren. Wil je echt alle autostartpunten van Windows zien, gebruik dan het gratis AutoRuns (https://learn.microsoft.com/en-us/sysinternals/downloads/autoruns), bij voorkeur als administrator. Op het tabblad Everything zie je alle opstartpunten in één overzicht en beheer je ze via het contextmenu. Met Jump to Entry spring je direct naar de locatie vanwaar ze worden gestart en met Delete verwijder je de opstartverwijzing uit Windows. Houd er rekening mee dat dit niet eenvoudig terug te draaien is, tenzij je de koppeling handmatig herstelt.

Autoruns lijst letterlijk elk mogelijk opstartpunt van Windows op.

Opstartuitstel

Je hebt de totale opstarttijd waarschijnlijk al flink teruggebracht, maar er zijn nog extra ingrepen mogelijk. Mogelijk zag je in BootRacer een melding over een ‘Explorer start-up Delay’ van 10 seconden voorbij komen. Windows bouwt deze vertraging namelijk standaard in, zodat essentiële systeemdiensten rustig kunnen starten, maar op een modern en snel systeem is dit meestal niet nodig. In BootRacer kun je dit alleen met de betaalde Pro-versie uitschakelen, maar via het register kan het ook gratis.

Druk op Windows-toets+R, voer regedit uit en navigeer naar HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer. Klik met rechts en kies Nieuw / Sleutel, geef deze de naam Serialize. Klik met rechts op deze nieuwe sleutel en kies Nieuw / DWORD (32-bits)-waarde. Noem deze StartupDelayInMSec en laat de waarde 0 staan. Sluit Regedit en herstart je pc.

Auto-doorstart

Wanneer je in BootRacer de totale opstartfase bekijkt, zie je mogelijk ook een ‘Password timeout’, de tijd dat Windows wacht tot je je wachtwoord hebt ingevoerd. Zonde van de verloren tijd, maar als je de enige gebruiker van de pc bent, kun je Windows ook automatisch laten doorstarten.

Druk op Windows-toets+R, typ netplwiz en klik op OK. Verwijder het vinkje bij Gebruikers moeten een gebruikersnaam en wachtwoord opgeven […]. Bevestig met OK en vul het wachtwoord in van het gewenste account.

Zie je deze optie niet, dan gebruik je waarschijnlijk een Microsoft-account. Wil je geen lokaal account aanmaken, dan omzeil je dit als volgt. Ga opnieuw naar Uitvoeren en voer regedit uit. Navigeer naar HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\PasswordLess\Device. Dubbelklik in het rechterdeelvenster op DevicePasswordLessBuildVersion en zet de waarde op 0 (in plaats van 2). Na een herstart van je pc zou de optie alsnog zichtbaar moeten zijn.

UEFI/BIOS

Hoewel tools (zoals BootRacer) de opstarttijd van het UEFI/BIOS niet kunnen meten, kan deze fase toch ook enige tijd kosten. Hier controleert de firmware van je moederbord de hardware en start zij het verdere proces. Met enkele instellingen kun je de opstarttijd wellicht iets verkorten.

Om in het UEFI/BIOS te komen, druk je direct na het aanzetten van de pc op een toets als F10, F2 of Del (zie je systeemhandleiding). Zoek daar naar opties als Fast Boot, Quick Boot of Quick Power on Self Test en schakel deze in om bepaalde zelftesten of wachttijden over te slaan. Controleer ook de bootvolgorde: je stelt de Windows-schijf bij voorkeur in als eerste boot device. Vaak kun je ook ongebruikte hardware, zoals bepaalde poorten, uitschakelen, wat soms wat extra tijdwinst oplevert bij de initialisatie.

Sony heeft bekendgemaakt welke spellen deze maand aan de gamecatalogus voor PlayStation Plus Extra- en Premium-leden worden toegevoegd, en Resident Evil Village is er een van.

Het lijkt geen toeval dat de game naar de catalogus komt, want eerder bleek al dat Village deze maand ook op Xbox Game Pass verschijnt. Daarbij zal eind februari het negende deel in de reeks, Resident Evil Requiem, uitkomen, dus dit is het ideale moment om nog even het geheugen op te frissen met Village, dat het achtste deel in de horrorfranchise betreft.

Deze games komen op 20 januari naar PS Plus Extra en Premium:

Andere spellen die vanaf 20 januari worden toegevoegd, zijn onder andere Like a Dragon: Infinite Wealth, A Quiet Place; The Road Ahead, de oorspronkelijke Ridge Racer en Art of Rally. Voor de duidelijkheid: de moderne spellen op onderstaande lijst zijn speelbaar voor alle PlayStation Plus Extra- en Premium-leden, de klassieke game is alleen voor Premium-leden bestemd.

Deze game komt op 20 januari naar PS Plus Premium:

Meer informatie over deze games valt te vinden op PlayStation Blog.