We zien gelukkig steeds meer laptops voorzien van een snelle AMD-processor op de markt komen. Ook Huawei voorzien met de MateBook 14 2020 AMD een van zijn nieuwste laptops van een AMD Ryzen 7. Hoe bevalt deze AMD-uitvoering?

Qua vormgeving doet deze Huawei MateBook 14 2020 AMD denken aan bijvoorbeeld de MateBook 13. De behuizing is gemaakt van aluminium in een grijstint die Huawei net als Apple Space Gray noemt. De bouwkwaliteit is uitstekend. Met een gewicht van 1,49 kilo is het geen vederlichte laptop meer te noemen, want er zijn genoeg laptops van hetzelfde formaat die een stuk lichter zijn. Maar zwaar kan ik hem ook weer niet noemen. Op het gebied van aansluitingen krijg je één keer usb-c en tweemaal usb 3.0 (gen 1). De usb-c-poort ondersteunt opladen en beelduitvoer. Daarnaast heeft de laptop ook nog een hdmi-aansluiting en een 3,5mm-hoofdtelefoonaansluiting. Hiermee heeft de laptop genoeg aansluitingen, al had ik zelf inmiddels liever tweemaal usb-c gezien want usb-c is de enige manier waarop een 4K-scherm goed is aan te sluiten.

In tegenstelling tot andere Huawei-laptops MateBook X Pro is de nfc-tag voor Huawei-share netjes in de laptop onder de touchpad verwerkt. Dat is toch een stuk fraaier dan de lelijke sticker die Huawei op sommige andere MateBooks plakt. Huawei share kun je gebruiken om bestanden vanaf een Huawei-smartphone snel naar de laptop over te zetten. 

©PXimport

©PXimport

Zoals wellicht bekend is Huawei betrokken in een handelsoorlog en mogen Amerikaanse bedrijven geen technologie aan Huawei voor smartphones leveren. Voor laptops lijkt dit vooralsnog niet te gelden. De belangrijkste updates worden via Windows Update verspreidt waardoor de laptop ook bij een eventuele aanscherping gewoon ondersteuning moet krijgen.

©PXimport

©PXimport

Krachtige hardware

De MateBook 14 2020 AMD bevat in de vorm van de AMD Ryzen 7 4800H een bijzonder krachtige processor met maar liefst 8 cores, 16 threads en een maximale kloksnelheid van 4,2 GHz. Het is bovendien een processor met een tdp van maar liefst 45 watt. Een processor die kortom ook in een desktop niet zou misstaan, iets dat de dunne behuizing van de MateBook 14 alleen nog maar indrukwekkender maakt. Huawei combineert hem met 16 GB ram en een 512 GB nvme-ssd. Die is in ieder geval in het testexemplaar afkomstig van Samsung in de vorm van de PM981a. De ssd kun je eventueel vervangen door een ander exemplaar, het werkgeheugen vervangen kan niet want dat is op het moederbord gesoldeerd. Net als op andere laptops heeft Huawei de ssd in twee partities verdeeld en is de Windows-partitie met 120 GB onhandig klein. Je kunt de partitionering natuurlijk wel zelf veranderen.

Op draadloos gebied zien we een vreemde keuze, want de MateBook 14 is voorzien van een Wifi 5-kaartje van Realtek in plaats van het Wifi 6-kaartje dat de meeste laptops tegenwoordig hebben. Nu zul je daar in de praktijk niet direct last van hebben, maar het is toch opvallend. 

Waardeloze webcam

De MateBook 14 is helaas voorzien van de vreemde webcam die Huawei ook op andere laptops als de MateBook X Pro toepast. In plaats van in de schermrand, heeft Huawei de webcam in een valse toets tussen de functietoetsen geplaatst. Hierdoor zijn volgens Huawei dunnere schermranden mogelijk. Daar staat echter tegenover dat de positie van de webcam onbruikbaar is. In de meest optimale situatie ben je vanuit een heel vreemde hoek zichtbaar. Aantekeningen maken tijdens je videogesprek is echter niet te doen, je vingers zijn dan levensgroot in beeld. En als je de laptop op schoot gebruikt of op een standaard, dan is of je onderkin of je trui in beeld. Toegegeven, de webcam was tot voorkort niet echt heel belangrijk bij de beoordeling van een laptop. Maar het afgelopen jaar is de webcam belangrijker dan ooit en dan merk je toch te sterk dat deze oplossing echt vorm boven functie is. Alleen op het gebied van privacy heeft de inklapbare webcam een voordeel, ingeklapt ben je zeker niet in beeld. Al is het wel mogelijk om de webcam in ingeklapte toestand softwarematig in te schakelen.

©PXimport

©PXimport

Extra hoog scherm

Huawei maakt doorgaans gebruik van een 3:2-beeldverhouding op hun laptops en de MateBook 14 is gelukkig geen uitzondering. Omdat het scherm een resolutie van 2160 x 1440 pixels heeft heb je in de hoogte daadwerkelijk meer werkruimte dan op de doorsnee laptop en dat is erg prettig. Het scherm heeft bovendien prima kleuren en inkijkhoeken. De helderheid is met 300 nits op zich in orde, maar er zijn genoeg laptops met een helderder scherm. Zeker omdat het scherm vanwege de aanraaklaag spiegelend is afgewerkt, komt extra helderheid al snel van pas. Dat aanraken gaat soepel en de scharnier is strak genoeg afgesteld om het scherm bij aanraken in positie te houden. De scharnier is dan wel weer te stijf om de laptop met één hand open te klappen, daar heb je echt twee handen voor nodig.

Toetsenbord en touchpad

Het toetsenbord heeft een prettige aanslag en genoeg travel. De achtergrondverlichting kun je instellen op twee niveaus. Prettig is dat de aan/uit-schakelaar boven het toetsenbord is geplaatst en niet is verwerkt in de rij met functietoetsen. Hierdoor zit de delete-toets helemaal rechts op de functietoetsrij en dat is prettig voor als je blind tikt. De aan/uit-schakelaar is voorzien van een vingerafdrukscanner zodat je snel kunt inloggen op Windows. De glazen touchpad is met een afmeting van 12 x 7 centimeter lekker ruim en ondersteunt multitouchgebaren. De touchpad werkt het fijnst als je tikken-voor-klikken uitschakelt en dus daadwerkelijk de touchpad indrukt voor een klik. Dan is het echt een bijzonder fijn exemplaar.

Uitstekende prestaties

De AMD Ryzen 7 4800H is een processor met uitstekende prestaties en in PCMark 10 scoort deze laptop dan ook een uitstekende score van 5225 punten waarmee dit één van de snellere laptops is die je nu kunt kopen. Dit wordt bevestigd door de Multi Core-score van 9531 en Single Core-score van 1236 punten in Cincebench R23. De ssd is een uitstekend exemplaar en haalt lees- en schrijfsnelheden van 3570,28 en 2907,46 MB/s.

Voor de grafische mogelijkheden wordt op de in de processor geïntegreerde Radeon Vega 7 gpu vertrouwt. Dat klinkt wellicht indrukwekkend, maar met een score van 1063 in 3DMark Time Spy is het zeker geen gamekaart. Vloeiend gamen is hiermee alleen op 720p mogelijk. Voor een geïntegreerde gpu is het overigens wel een mooie score.

De accu heeft een capaciteit van 56 Wh en hierop houdt de laptop het in de praktijk bij kantoorwerkzaamheden zo’n 8 uur uit. In de batterijtest van PCMark wordt zelfs 11 uur en 46 minuten gehaald. Je kunt voor hetzelfde geld laptops met een veel betere accuduur kopen, maar acht uur is uiteraard prima bruikbaar en daar krijg je uitstekend prestaties voor terug. Een nadeel van de in de laptop aanwezige kracht is dat de koeling is bij zwaardere taken goed hoorbaar is. Bij licht kantoorwerk doet de laptop gelukkig geruisloos zijn werk. 

Conclusie

Wil je dat je laptop zowel lekker compact als krachtig is, dan is de Huawei MateBook 14 2020 AMD een uitstekende optie. Qua afmetingen kan deze laptop zich prima meten met laptops voorzien van een energiezuinigere processor terwijl de prestaties veel beter zijn. Daarbij is de behuizing fraai en het scherm uitstekend. Een laptop waarmee je kortom ook zwaardere taken prima kunt uitvoeren. Alleen voor gaming is deze laptop door de afwezigheid van een losse gpu niet zo geschikt. Het belangrijkste nadeel is de webcam in de valse toets, daar heb je in de praktijk net niets aan en dat is onhandig. Een extra usb-c-poort had ook niet verkeerd geweest. De prijs/prestatie-verhouding maakt echter veel goed. De MateBook 14 2020 AMD is op het moment van schrijven helaas nog niet te koop. Volgens Huawei moet hij in het eerste kwartaal van 2021 verkrijgbaar zijn.

Meta gaat tests uitvoeren met betaalde abonnementen voor WhatsApp, Facebook en Instagram, zo heeft het bedrijf laten weten.

Dat liet Meta weten aan TechCrunch. In ruil voor betaalde abonnementen op bovengenoemde apps krijgen mensen toegang tot extra functies, al zijn die nog niet uit de doeken gedaan. De reguliere versies van de platforms moeten wel gratis beschikbaar blijven.

De precieze opties die mensen die betalen voor WhatsApp, Facebook of Instagram krijgen is niet bekend, maar Meta heeft het over "speciale features en meer controle over hoe men deelt en connecties maakt".

Manus en Vibes

Eén van de dingen die mogelijk onder de abonnementen gaan vallen, is Manus, een AI-agent die pas is aangeschaft door Meta voor ongeveer 2 miljard dollar. Manus moet geïntegreerd worden in Meta-producten, maar ook los beschikbaar komen. Op Instagram wordt er naar verluidt al gewerkt aan een shortcut naar de AI-tool.

Meta wil de abonnementen ook voor andere AI-features testen, zoals het genereren van videocontent in Vibes. Deze AI-videotool is nu nog gratis beschikbaar, maar het is de bedoeling dat extra opties via een abonnement beschikbaar komen.

Op Instagram zou een abonnement gebruikelijks wellicht de mogelijkheid kunnen geven om mensen die men volgt te bekijken die niet terug volgen. Ook zou het mogelijk een optie worden om een Story te bekijken zonder dat de persoon die het heeft geplaatst ziet dat deze door de persoon in kwestie is bekeken.

Meta wil de komende maanden de abonnementen testen, en niets is nog zeker - ook niet eventuele prijzen voor abonnementen. Duidelijk is in ieder geval dat het bedrijf hiermee gaat experimenteren.

Heb je nog een oudere pc of laptop, dan is het zonde om deze ongebruikt te laten. Je kunt hem namelijk eenvoudig omvormen tot een veelzijdige thuisserver. Wat dacht je van een mediaserver of een synchronisatietool, beide gratis, opensource en beschikbaar voor vrijwel elk platform?

Voorbereiding

Voor je begint, is het verstandig om je (oude) computer goed voor te bereiden met een schoon besturingssysteem. Installeer bij voorkeur Windows 10 of 11 opnieuw. Dit doe je via Instellingen / Systeem / Systeemherstel, waar je PC opnieuw instellen kiest en eventueel Alles verwijderen selecteert.

Update daarna het systeem via Instellingen / Windows Update / Naar updates zoeken en controleer ook of alle drivers up-to-date zijn. Dit kan handmatig door met rechts op de Windows-startknop te klikken, Apparaatbeheer te openen, met rechts op een apparaat te klikken en Stuurprogramma bijwerken te kiezen. Je kunt eventueel tijdelijk de gratis tool Driver Booster (let wel op voor extra software) installeren om snel verouderde drivers te detecteren, al raden we wel aan om ze handmatig te downloaden (van de websites van de fabrikant).

Plaats je pc liefst dicht bij de router of zeker op een plek met een stabiele verbinding, bij voorkeur via een ethernetkabel. Geef je computer ook een vast intern ip-adres, zodat het niet telkens wijzigt. Dit kun je instellen via Instellingen / Netwerk en internet: kies Ethernet (of Wi-Fi, en klik daarna op het juiste netwerk) en klik bij IP-toewijzing op Bewerken, waarna je Handmatig kiest en geschikte waarden invult.

Controleer bovendien of er genoeg opslagruimte beschikbaar is, zeker als je grote mediabestanden wilt bewaren. Schakel ten slotte energiebesparende slaapstanden uit wanneer de server continu actief moet blijven. Open Instellingen / Systeem / Aan/uit en zet alle opties bij Time-outs voor scherm, slaapstand en sluimerstand op Nooit.

Jellyfin installeren

We starten met een wat complexere installatie, deze van mediaserver Jellyfin. Hiermee bouw je een Netflix-achtige omgeving voor films, series en muziek. De server biedt vrijwel alle functies van een modern mediacenter, van metadata en transcodering tot streaming met ondersteuning voor meerdere gebruikers, zonder beperkingen of betaalde upgrades. Op https://demo.jellyfin.org kun je een online demo bekijken.

Spreekt dit je aan, dan kun je meteen aan de installatie beginnen. Download de serversoftware via https://jellyfin.org/downloads/windows, klik op AMD64 en haal het bijbehorende exe-bestand op. Installeer het met een dubbelklik. Tijdens de setup kies je bij voorkeur Basic Install (Recommended) om toegangsproblemen bij mappen te vermijden. Bevestig met Next (twee keer) en kies een lege installatie- en datamap. Klik opnieuw op Next (twee keer) en sluit af met Install en daarna Close.

Je kunt de server nu starten via het Windows-startmenu (Jellyfin Tray App) of via het bureaubladpictogram. In het Windows-systeemvak verschijnt dan het bijbehorende pictogram. Klik er met rechts op om de server te starten, te stoppen, te openen of om de logs te bekijken. Plaats hier een vinkje bij Autostart. Je kunt de server ook 'handmatig' openen door in je browser het adres http://localhost:8096 in te voeren.

Jellyfin: basisconfiguratie

Bij de eerste keer opstarten verschijnt een instelgids. Vul een korte servernaam in en kies de weergavetaal, bijvoorbeeld Nederlands. Klik op Volgende en maak een beheeraccount aan met een gebruikersnaam en wachtwoord (twee keer). Klik nogmaals op Volgende om je mediabibliotheken te beheren.

Klik op Mediabibliotheek toevoegen, kies het gewenste inhoudstype, zoals Films, Muziek, Series of Homevideo's en foto's, en geef een weergavenaam op. Klik daarna op het plusje bij Mappen en selecteer een of meer mediamappen voor deze bibliotheek. Je kunt ook verwijzen naar gedeelde netwerkmappen via het UNC-pad, zoals \\nas\media.

Bevestig met OK om de bibliotheek aan te maken. Op dezelfde manier kun je vervolgens extra mediabibliotheken toevoegen.

Jellyfin: bibliotheekinstellingen

Klik nu eerst op het knopje met de drie puntjes bij een toegevoegde bibliotheek. Naast voor de hand liggende opties als Hernoemen en Verwijderen vind je hier onder meer ook Bibliotheek beheren, met instellingen die deels afhangen van het gekozen inhoudstype. Sommige, zoals Voorkeurstaal voor downloads, spreken voor zich, maar een optie als Ingesloten titels boven bestandsnamen verkiezen vraagt wellicht enige toelichting. Deze is namelijk vooral handig als de bestandsnamen van je media de inhoud niet duidelijk weergeven.

Een andere optie is nog Nfo bij Metadata-opslag: activeer deze als je wilt dat Jellyfin de metadata en afbeeldingen opslaat in de mediamappen zelf in plaats van in de programmamap. Bij films kun je bovendien bepalen van welke diensten afbeeldingen mogen worden gedownload en of deze in de mediamappen bewaard moeten blijven. Er zijn verder opties voor het tonen van hoofdstukafbeeldingen en het zogeheten trickplay, wat bijvoorbeeld handig is tijdens het spoelen, maar wel meer rekenkracht vergt.

Jellyfin: gebruikersbeheer

Terug in het venster met je bibliotheken klik je op Volgende en stel je de voorkeurstaal (Dutch; Flemish) en regio in (Netherlands of Belgium). In het volgende scherm laat je het vinkje staan bij Externe verbindingen met deze server toestaan als je ook buiten je netwerk toegang wilt tot je mediaserver. Rond af met Voltooien en meld je aan.

Via de knop linksboven kun je diverse instellingen aanpassen. Open Controlepaneel voor allerlei technische informatie over je serverinstallatie. Bij Gebruikers kun je anderen, bijvoorbeeld gezinsleden, toegang geven tot Jellyfin. Klik op de plusknop, vul een naam en wachtwoord in en bepaal tot welke mediabibliotheken de gebruiker toegang heeft. Klik op het knopje met de drie puntjes naast een gebruiker en kies Gebruiker bewerken om de machtigingen nauwkeurig aan te passen. Het tabblad Ouderlijk toezicht is daarbij handig voor kinderen.

Jellyfin: extra opties

In het menu vind je nog een paar nuttige opties. Bij Afspelen / Transcoderen kun je hardwareversnelling inschakelen als je systeem dit ondersteunt. Onder Afspelen / Streamen kun je een bitsnelheidslimiet instellen om te voorkomen dat apparaten buiten je netwerk je uploadverbinding te zwaar belasten. Bij Geavanceerd / Netwerken staan diverse instellingen voor een optimale netwerkconfiguratie. Je kunt hier het poortnummer aanpassen waarop Jellyfin draait (standaard 8096 voor http en 8920 voor https), https activeren als er een certificaat beschikbaar is en bepalen welke apparaten of netwerken extern toegang krijgen tot je server. Bevestig alle aanpassingen onderaan met Opslaan.

Verder is er het onderdeel Plug-ins, waarmee je Jellyfin eenvoudig uitbreidt. Standaard zijn enkele plug-ins al aanwezig, maar via Alle vind je er nog zo'n dertig, zoals Open Subtitles en LrcLib Lyrics. Doorgaans volstaat het een plug-in te openen en op Installeren te klikken. Na een herstart verschijnt deze bij de geïnstalleerde plug-ins en kun je deze via Instellingen verder configureren.

Jellyfin: client-verbinding

Om je mediabibliotheken via een ander apparaat te benaderen, kun je een browser gebruiken met het adres http://<interne-ip-adres-server>:<serverpoort>, zoals http://192.168.0.138:8096. Open daarna een bibliotheek en kies wat je wilt afspelen. Je kunt dit ook anders doen: op www.jellyfin.org vind je namelijk verschillende client-apps voor smart-tv's, mediaspelers als Google Cast en Apple TV, en desktop- en mobiele apps voor onder meer Android, iOS en iPadOS.

We nemen de Jellyfin-app uit de Android Play Store als voorbeeld. Installeer de app en start deze op. Bevindt jouw Android-toestel zich in hetzelfde netwerk als de Jellyfin-server, tik dan op Server kiezen en selecteer de juiste server. Je kunt natuurlijk ook handmatig het (interne) ip-adres of de hostnaam van de server met de netwerkpoort invoeren.

Na een succesvolle aanmelding heb je toegang tot je gedeelde media. Via het pictogram Afspelen op kun je de inhoud ook streamen naar onder meer een Google Chromecast.

Syncthing: wat en hoe?

Wil je, bijvoorbeeld om privacyredenen, je data liever niet via cloudproviders synchroniseren, dan kun je dat doen binnen je eigen 'private cloud' met Syncthing. Je koppelt bijvoorbeeld je pc, laptop en NAS rechtstreeks via een beveiligde verbinding.

De tool werkt via peer-to-peer-synchronisatie: elk apparaat draait dezelfde software en communiceert via versleutelde verbindingen. Na het koppelen van apparaten met een unieke ID en het delen van een map zorgt Syncthing dat alle wijzigingen in realtime worden overgezet, zonder tussenkomst van externe servers of cloudaccounts. Alleen als een directe verbinding uitzonderlijk niet lukt, ondanks geavanceerde NAT-traversaltechnieken, schakelt Syncthing over op publieke relayservers. Je data blijven ook dan nog steeds end-to-end versleuteld en worden niet opgeslagen op die servers.

Syncthing installeren

Ga naar www.syncthing.net en klik op Syncthing Windows Setup of bezoek rechtstreeks www.github.com/Bill-Stewart/SyncthingWindowsSetup. Klik daar op Latest en download syncthing-windows-setup.exe. Start het met een dubbelklik. Klik op Next (twee keer) en kies een geschikte, lege installatiemap. Klik opnieuw op Next (twee keer) en laat de standaardinstellingen staan, tenzij je bijvoorbeeld de standaardpoort 8384 van de service wilt wijzigen. Klik nogmaals op Next en laat de vinkjes staan zodat Syncthing automatisch met Windows opstart. Bevestig met Installeren en vervolgens met Ja om de firewallregels toe te voegen. Sluit af met Finish en open je browser op het adres http://localhost:8384.

Syncthing: basisconfiguratie

Je komt nu in het Syncthing-dashboard met enkele gebruiksstatistieken. Open eerst Acties / Instellingen en ga naar het tabblad GUI om veiligheidshalve een gebruikersnaam en wachtwoord in te stellen voor toegang tot het dashboard. Bevestig met Opslaan en meld je aan.

Ga daarna opnieuw naar Instellingen en open het tabblad Verbindingen. Hier kun je onder meer de download- en uploadsnelheid beperken. Je laat hier bij voorkeur de opties NAT traversal inschakelen, Relaying inschakelen, Globale detectie en Lokale detectie aangevinkt staan. Bevestig opnieuw met Opslaan.

In het hoofdvenster klik je vervolgens op +Map toevoegen. Geef een naam op bij Maplabel, kies een (hoofdlettergevoelig) Map-ID en vul bij Maplocatie het volledige pad in, bijvoorbeeld C:\Gegevens. Klik op Opslaan. Bij de toegevoegde map kun je vervolgens detailinformatie bekijken, de map (opnieuw) scannen, bewerken of verwijderen.

Syncthing: client-verbinding

Nu moet je Syncthing nog vertellen met welke apparaten je de map wilt delen voor synchronisatie. Daarvoor heb je minstens één extra apparaat nodig. Clients bestaan voor verschillende platformen; voor iOS kun je Möbius Sync gebruiken.

We nemen Android als voorbeeld, met de app Syncthing-Fork uit de Play Store. Tik tijdens de eerste setup op Machtiging verlenen en activeer de gevraagde rechten voor datadeling, batterij-optimalisatie, locatie en meldingen.

In het hoofdvenster van Syncthing-Fork open je het tabblad Apparaten en tik je op de plusknop. Als server en client zich in hetzelfde netwerk bevinden, wordt het apparaat-ID van je server meestal automatisch gedetecteerd. Zo niet, open dan op je serverdashboard Acties / ID weergeven en vul het getoonde ID handmatig in of scan de QR-code. Geef op de client een apparaatnaam op en bevestig met het vinkicoontje.

Herhaal dit op je server door in het hoofdvenster op de groene knop +Apparaat toevoegen te klikken en het juiste apparaat-ID van het clienttoestel in te voeren. Bevestig met Opslaan.

Open daarna op je server de gedeelde map, kies Bewerken, ga naar het tabblad Delen, vink het clienttoestel aan en bevestig met Opslaan. Accepteer de meldingen om de synchronisatie te starten en kies op je client welke map voor downloads wordt gebruikt.

Externe connectie

Omdat Syncthing gebruikmaakt van NAT-traversaltechnieken en relayservers, kun je de server ook via internet bereiken. In je client-app geef je dan eventueel nog aan dat Syncthing via een mobiele dataverbinding mag werken, via Instellingen / Uitvoervoorwaarden.

Bij Jellyfin en veel andere thuisservers komt er helaas wat meer kijken om externe verbindingen mogelijk te maken. Je moet dit niet alleen in de server toestaan, maar ook op netwerk- en routerniveau instellen. In je router kun je bijvoorbeeld een poortdoorverwijzing (Port Forward of ook wel Virtual Server) maken naar het interne ip-adres van je server, eventueel met een andere poort. Zo kun je ook poort 80 koppelen aan <internet-ip-adres-jellyfin-server>:8096, zodat externe gebruikers poort 8096 niet hoeven te onthouden.

Maak bij voorkeur ook een gratis dynamische DNS-naam aan, zodat je netwerk bereikbaar blijft, zelfs bij een wisselend ip-adres, bijvoorbeeld via een ddns-provider als Dynu. Met de bijbehorende updater-tool houd je deze koppeling actief.

Nog betrouwbaardere, maar technisch complexere alternatieven zijn een VPN (eventueel Tailscale op basis van WireGuard) of een Cloudflare Tunnel.