Wat gaan we doen?

We bekijken hoe je het contextmenu van de Verkenner in Windows 11 aanpast, hoe je veelgebruikte submenu’s beheert, overtollige items verwijdert en problemen met ingangen oplost. Ook laten we zien hoe je menuitems toevoegt via het register en via gratis In dit artikel lees je hoe je het contextmenu van Windows 11 aanpast. Je haalt het klassieke menu terug, beheert bekende submenu's en verwijdert opties die je niet gebruikt. Ook laten we zien hoe je problemen met het contextmenu oplost en zelf opdrachten toevoegt via het Windows-register en gratis externe tools.

Het klassieke contextmenu van Windows 11 terughalen

Microsoft heeft het contextmenu van de Verkenner in Windows 11 flink aangepast. Klik je met de rechtermuisknop op een bestand, map, station of het bureaublad, dan verschijnt eerst een compact menu. Veel extra functies en opdrachten zitten verborgen onder Meer opties weergeven.

Wil je direct het klassieke, uitgebreidere contextmenu openen? Houd dan Shift ingedrukt terwijl je met de rechtermuisknop klikt. Zo hoef je niet eerst Meer opties weergeven te kiezen.

Je kunt het klassieke contextmenu ook standaard inschakelen. Daarvoor is een aanpassing in het Windows-register nodig. Open Opdrachtprompt en voer het volgende commando exact in:

reg.exe add "HKCU\Software\Classes\CLSID\{86ca1aa0-34aa-4e8b-a509-50c905bae2a2}\InprocServer32" /f /ve

Bevestig met Enter en start de Verkenner of de computer opnieuw. Alleen de Verkenner herstarten is meestal voldoende. Dat geldt ook voor de andere registeraanpassingen in dit artikel.

Klik met de rechtermuisknop op de Windows-startknop en kies Taakbeheer. Zoek onder Processen naar Windows Verkenner, klik erop met de rechtermuisknop en kies Opnieuw starten.

Wil je later terug naar het compacte contextmenu van Windows 11? Voer dan dit commando uit:

reg.exe delete "HKCU\Software\Classes\CLSID\{86ca1aa0-34aa-4e8b-a509-50c905bae2a2}" /f

Bevestig met Enter en herstart de Verkenner opnieuw.

Registercommando's moeten exact worden ingevoerd. Om typefouten te voorkomen, kun je de commando's ook downloaden als tekstbestand.

Met een registeraanpassing kun je standaard het uitgebreide contextmenu van Windows 11 tonen.

Apps toevoegen aan 'Openen met' in Windows 11

Het contextmenu bevat standaard verschillende handige submenu's, waaronder Openen met en Kopiëren naar. Een deel van deze menu's kun je rechtstreeks vanuit Windows aanpassen.

Het submenu Openen met verschijnt wanneer je met de rechtermuisknop op een bestand klikt. Je ziet vervolgens een lijst met apps waarmee Windows dat bestandstype kan openen.

Staat de gewenste app er niet tussen? Kies dan Openen met > Kies een andere app. Selecteer de gewenste toepassing of scrol naar Een app op uw pc kiezen. Blader vervolgens naar het uitvoerbare bestand van het programma. Dat is meestal een exe-bestand.

Klik daarna op Altijd en vervolgens op Openen. Windows gebruikt de gekozen app voortaan standaard voor dit bestandstype. De toepassing verschijnt normaal gesproken ook in het submenu Openen met.

Zie je apps in de lijst die je niet meer gebruikt? Dan kun je die verwijderen via Instellingen > Apps > Geïnstalleerde apps. Klik op de knop met de drie puntjes naast de app en kies Verwijderen.

Je kunt zelf apps toevoegen aan het submenu Openen met.
Je kunt zelf apps toevoegen aan het submenu Openen met.

Het submenu 'Kopiëren naar' aanpassen

Windows bevat het submenu Kopiëren naar. Daarmee kopieer je geselecteerde bestanden of mappen rechtstreeks naar een andere locatie.

Zie je Kopiëren naar niet in het contextmenu? Open dan Opdrachtprompt als administrator en voer het volgende commando uit:

reg add "HKCR\AllFilesystemObjects\shellex\ContextMenuHandlers\Copy To" /ve /d "{C2FBB630-2971-11D1-A18C-00C04FD75D13}" /f

Bevestig met Enter en start daarna Windows of de Verkenner opnieuw.

De inhoud van het submenu Kopiëren naar wordt op deze Windows-installatie beheerd via de map SendTo. Druk op Windows-toets+R, voer shell:sendto in en bevestig met Enter.

Je kunt de map ook rechtstreeks openen via:

C:\Users\<je-accountnaam>\AppData\Roaming\Microsoft\Windows\SendTo. In deze map kun je ongewenste snelkoppelingen verwijderen en nieuwe bestemmingen toevoegen. Wil je bijvoorbeeld regelmatig bestanden naar de map C:\mijndata kopiëren? Klik dan met de rechtermuisknop in de map SendTo en kies Nieuw > Snelkoppeling.

Klik op Bladeren, selecteer de gewenste map en kies achtereenvolgens Volgende, OK en Voltooien. De map verschijnt daarna in het submenu Kopiëren naar. Zo stuur je bestanden met een paar klikken naar een vaste locatie.

Items in de map SendTo verschijnen in het submenu Kopiëren naar.

Een traag contextmenu in Windows 11 oplossen

Een vol contextmenu is niet alleen minder overzichtelijk. Bepaalde menuopties kunnen er ook voor zorgen dat het contextmenu langzaam opent of dat de Windows Verkenner instabiel wordt. Tijdens onze test duurde het soms bijna tien seconden voordat het menu verscheen.

Vaak ligt de oorzaak bij een shell-extensie. Dat is een uitbreiding waarmee een programma eigen functies aan het contextmenu toevoegt. Met het gratis, portable programma ShellExView kun je onderzoeken welke uitbreiding het probleem veroorzaakt.

Download de 64bit-versie van ShellExView. Pak het zipbestand uit en voeg eventueel ook het Nederlandse taalbestand toe. Start daarna het programma. ShellExView scant automatisch de geïnstalleerde shell-extensies en toont ze in een lijst.

Uitbreidingen die niet van Microsoft zijn, worden standaard roze gemarkeerd. Omdat ingebouwde Microsoft-extensies meestal niet de oorzaak zijn, kun je die verbergen via Extra > Alle Microsoft extensies verbergen.

Maak voordat je uitbreidingen uitschakelt bij voorkeur eerst een systeemherstelpunt. Zoek daarvoor in het startmenu naar Een herstelpunt maken en volg de stappen in het venster.

Om de problematische extensie te vinden, kun je de lijst steeds halveren. Selecteer bijvoorbeeld de bovenste helft van de getoonde uitbreidingen. Klik met de rechtermuisknop op de selectie en kies Geselecteerde items uitschakelen. Bevestig de wijziging.

Herstart daarna de Verkenner via Extra > Verkenner herstarten of druk op Ctrl+E.

Is het probleem niet verdwenen? Schakel de extensies dan weer in en zet de onderste helft uit. Blijf de verdachte groep telkens halveren. Zo houd je uiteindelijk één of enkele uitbreidingen over die het contextmenu vertragen. Die kun je vervolgens uitgeschakeld laten of verwijderen.

Door groepen shell-extensies uit te schakelen, vind je sneller de uitbreiding die het contextmenu vertraagt.
Statisch versus dynamisc Wat is het verschil tussen statische menu-items en shell-extensies?

Het contextmenu van Windows kan op twee manieren worden uitgebreid: met statische vermeldingen in het register en met dynamische shell-extensies. Statische menu-items zijn eenvoudige verwijzingen in het Windows-register. Je vindt ze bijvoorbeeld onder een registersleutel als: HKEY_CLASSES_ROOT\*\shell Zo'n item verwijst rechtstreeks naar een programma, script of vaste opdracht. Denk aan Openen met Kladblok of een zelfgemaakte opdracht waarmee je een back-upscript start. Deze menuopties reageren meestal snel, omdat Windows alleen een vooraf ingestelde opdracht hoeft uit te voeren. Dynamische shell-extensies werken anders. Zodra je met de rechtermuisknop klikt, laadt Windows een kleine softwaremodule. Die controleert welk bestand, welke map of welk station je hebt geselecteerd en past de beschikbare opdrachten daarop aan. Antivirusprogramma's, clouddiensten en compressietools gebruiken vaak zo'n shell-extensie. Een programma als 7-Zip controleert bijvoorbeeld of je één bestand, meerdere bestanden of een bestaand zipbestand hebt geselecteerd. Op basis daarvan toont het andere opties. Deze aanpak maakt het contextmenu flexibeler, maar heeft ook een nadeel. Een slecht werkende shell-extensie kan het menu vertragen of de Verkenner laten vastlopen.

Veel contextmenu-opties zijn eenvoudige registerverwijzingen naar een programma, script of opdracht.

Het contextmenu aanpassen met ContextMenuManager

In de vorige onderdelen heb je gezien hoe je opties in het contextmenu vanuit Windows of via het register beheert. Wil je meer instellingen op één plek, dan kun je het gratis programma ContextMenuManager gebruiken.

Download ContextMenuManager.NET.4.0.exe. Voor Windows 7 is ook een versie voor .NET 3.5 beschikbaar. Start het programma na het downloaden.

Mogelijk opent de interface eerst in het Chinees. In dat geval krijg je direct de mogelijkheid om het Engelse taalbestand te downloaden en te activeren.

Op het tabblad Home zie je per onderdeel welke contextmenu-opties beschikbaar zijn. Selecteer in het linkerpaneel eerst het type waarop je de aanpassing wilt toepassen. Voorbeelden zijn File, Folder, Directory, Desktop en This PC. Je vindt hier ook de submenu's Send to, dat in de getoonde Windows-installatie overeenkomt met Kopiëren naar, en Open with, oftewel Openen met.

In het rechterdeelvenster verschijnen de opties die bij het gekozen onderdeel horen. Met de schakelaar naast een item bepaal je of die opdracht zichtbaar is in het contextmenu.

Links kies je voor welk type bestand, map of Windows-onderdeel je het contextmenu wilt aanpassen.

Aanpassingen met CM Contextmenu-opties hernoemen, verplaatsen of verwijderen

ContextMenuManager kan meer dan alleen menuopties in- en uitschakelen. Klik op het tandwiel naast een item om de beschikbare instellingen te openen. Welke opties je ziet, hangt af van het geselecteerde onderdeel.

Je kunt een menu-item bijvoorbeeld een andere naam geven, naar boven of beneden verplaatsen of het pictogram wijzigen. Ook kun je een onderdeel volledig uit het contextmenu verwijderen.

Via Details open je de bijbehorende registersleutel. Je kunt die sleutel ook exporteren als reg-bestand. Dubbelklik je later op dat bestand, dan voeg je de verwijderde optie opnieuw toe aan het register en daarmee aan het contextmenu.

ContextMenuManager maakt bij het verwijderen van een item standaard een back-up. Je vindt de reg-bestanden meestal in een submap met de betreffende datum:

C:\Users\<je-accountnaam>\AppData\Roaming\ContextMenuManager\Config\Backup. Onder Other properties vind je nog enkele aanvullende instellingen. Zo kun je een menu-item zichtbaar laten, maar niet aanklikbaar maken. Ook kun je instellen dat een optie alleen verschijnt wanneer je het contextmenu opent terwijl je Shift ingedrukt houdt.

Met ContextMenuManager kun je menu-items hernoemen, verplaatsen, verbergen en verwijderen.

Toevoegingen met CM Nieuwe opdrachten aan het contextmenu toevoegen

Met ContextMenuManager kun je ook nieuwe functies aan het contextmenu toevoegen. Houd het aantal toevoegingen wel beperkt, anders wordt het menu opnieuw onoverzichtelijk.

Klik op het raketpictogram Menu enhancements. Je krijgt een lijst met extra opdrachten die je afzonderlijk kunt inschakelen. De meeste toevoegingen verschijnen in het secundaire contextmenu onder Meer opties weergeven. Je kunt dit menu ook direct openen met Shift+rechtermuisknop.

Bij het onderdeel File vind je bijvoorbeeld opties als Take ownership en Get Hash. Onder Desktop staan functies als Slide to Shutdown en Power Plan. Via Other Rules > Menu enhancements bekijk je alle beschikbare uitbreidingen in één overzicht.

Met het pluspictogram Create new menu item maak je een volledig eigen menuoptie. Deze functie is vooral geschikt voor gevorderde gebruikers. Je moet namelijk direct kiezen tussen Shell voor een statische opdracht en ShellEx voor een dynamische shell-extensie. Ook moet je zelf de benodigde parameters invoeren.

Via File Types > Specific file type bepaal je welke contextmenu-opties bij een bepaald bestandstype verschijnen. Klik op de knop met de lagen rechtsboven en typ een extensie, zoals jpg of pdf. Je kunt ook met de pijlknop een bestandstype uit de lijst selecteren.

ContextMenuManager toont daarna de menuopties die bij deze extensie horen. Overbodige onderdelen kun je vervolgens uitschakelen.

ContextMenuManager kan per bestandstype andere menuopties tonen.

Achterhalen waar een contextmenu-optie vandaan komt

Soms zie je een optie in het contextmenu, maar is niet direct duidelijk welk programma of welke registersleutel die heeft toegevoegd. ContextMenuManager bevat een analysefunctie waarmee je dit kunt onderzoeken.

Open File Types > Menu Analysis. Sleep vervolgens een bestand of map vanuit de Verkenner naar het analysevenster. Je kunt ook op de knop met de stapel klikken, File of Directory kiezen en zelf een bestand of map selecteren.

De tool laat daarna zien uit welke categorieën de contextmenu-opties voor dit onderdeel afkomstig zijn.

Bij een pptx-bestand op onze testcomputer verschenen bijvoorbeeld deze vier locaties:

Home > File
Home > All objects
File Types > Specific file type > .pptx
File Types > Perceived file type > Document File

Een 'perceived file type' is een algemene categorie waaronder Windows verschillende bestandsextensies groepeert. Voorbeelden zijn documenten, afbeeldingen, video's, audio, tekstbestanden, gecomprimeerde bestanden en systeembestanden.

Deze categorieën verwijzen grotendeels naar verschillende plekken in het Windows-register. Wil je alle contextmenu-opties voor een pptx-bestand bekijken of aanpassen, dan moet je dus meerdere locaties controleren.

ContextMenuManager maakt dat eenvoudiger. Klik op de pijl achter een categorie om rechtstreeks naar de bijbehorende instellingen te gaan.

Met Menu Analysis zie je waar de contextmenu-opties voor een bestand of map zijn vastgelegd.
Welke programma's voegen functies toe aan het contextmenu?

Veel Windows-programma's voegen via een shell-extensie eigen functies toe aan het contextmenu. Daardoor kun je opdrachten uitvoeren zonder eerst het betreffende programma te openen. Voorbeelden zijn de beeldviewer XnView met XnShell, compressieprogramma 7-Zip, zoekprogramma Everything, pdfpakket PDF24 en verschillende onderdelen van Microsoft PowerToys. Er zijn ook programma's die zich volledig richten op het uitbreiden van het contextmenu. FileMenu Tools voegt bijvoorbeeld meer dan 25 bestandsbewerkingen toe aan één extra submenu. Tijdens de installatie van programma's krijg je vaak de keuze om zo'n integratie in te schakelen. Let daarbij op opties als Shell extension, File Explorer integration en Add to Explorer context menu. Je bepaalt zelf of je deze koppeling wilt gebruiken. In veel programma's kun je de functie later opnieuw in- of uitschakelen via de instellingen.

FileMenu Tools voegt meer dan 25 bestandsopdrachten toe aan één submenu.
FileMenu Tools voegt meer dan 25 bestandsopdrachten toe aan één submenu.

Zelf een submenu aan het contextmenu toevoegen

Met ContextMenuManager kun je veel onderdelen van het contextmenu aanpassen. De instellingen achter deze menu's worden echter grotendeels in het Windows-register opgeslagen. Daarom maken we in dit onderdeel rechtstreeks via het register een eigen submenu.

Maak voordat je begint bij voorkeur een systeemherstelpunt. Zo kun je de wijziging terugdraaien als er iets misgaat. Pas alleen de registersleutels aan die in de uitleg worden genoemd.

We maken een submenu met de naam 'Mijn tools'. Daarin kun je later opdrachten plaatsen die je regelmatig gebruikt.

Druk op Windows-toets+R, typ regedit en bevestig met Enter. Ga in de Register-editor naar:

HKEY_CURRENT_USER\Software\Classes\*\shell

Je kunt ook HKEY_CLASSES_ROOT\*\shell gebruiken. Aanpassingen op die locatie gelden echter voor alle gebruikers van de computer en zijn daardoor ingrijpender.

Klik met de rechtermuisknop op de sleutel shell en kies Nieuw > Sleutel. Geef de nieuwe sleutel de naam MijnTools.

Klik vervolgens met de rechtermuisknop op MijnTools en kies Nieuw > Tekenreekswaarde. Geef deze waarde de naam MUIVerb.

Dubbelklik op MUIVerb en vul bij Waardegegevens de tekst Mijn tools in. Klik op OK.

Maak op dezelfde manier nog twee tekenreekswaarden aan: SubCommands en Extended. Laat de waardegegevens van beide onderdelen leeg.

Sluit de Register-editor en start de Verkenner opnieuw. Als de aanpassing goed is uitgevoerd, verschijnt het nog lege submenu Mijn tools in het uitgebreide contextmenu.

Het eigen submenu is toegevoegd; in de volgende stap plaatsen we er een opdracht in.

Een eigen opdracht aan het contextmenu toevoegen

Open de Register-editor opnieuw en ga terug naar de sleutel MijnTools.

Klik met de rechtermuisknop op MijnTools en kies Nieuw > Sleutel. Geef de nieuwe sleutel de naam shell.

Klik vervolgens met de rechtermuisknop op deze nieuwe sleutel shell en kies opnieuw Nieuw > Sleutel. Geef deze subsleutel de naam HashSHA256.

Met deze opdracht berekenen we straks de SHA-256-hash van een bestand. Zo'n digitale vingerafdruk kun je gebruiken om te controleren of een bestand na het downloaden of kopiëren is gewijzigd.

Selecteer de sleutel HashSHA256 en dubbelklik in het rechterdeelvenster op (Standaard). Vul bij Waardegegevens de tekst Hash met SHA-256 in en klik op OK.

Nu moet je de opdracht toevoegen die Windows uitvoert. Klik met de rechtermuisknop op HashSHA256, kies Nieuw > Sleutel en geef deze sleutel de naam command.

Selecteer command en dubbelklik opnieuw op (Standaard). Vul bij Waardegegevens het volgende commando in:

Powershell -NoExit Get-FileHash '%1' -Algorithm SHA256

Klik op OK, sluit de Register-editor en start de Verkenner opnieuw.

Klik daarna met de rechtermuisknop op een bestand en open het uitgebreide contextmenu via Meer opties weergeven. Onder Mijn tools staat nu de opdracht Hash met SHA-256.

Op dezelfde manier kun je later andere shellcommando's aan het submenu toevoegen.

Wil je de gemaakte aanpassingen bewaren? Klik dan in de Register-editor met de rechtermuisknop op MijnTools en kies Exporteren. Windows slaat alle bijbehorende sleutels op in één reg-bestand. Door later op dat bestand te dubbelklikken, voeg je dezelfde opdrachten opnieuw toe op een andere Windows-computer.

Wil je het submenu verwijderen? Klik dan in de Register-editor met de rechtermuisknop op de sleutel MijnTools en kies Verwijderen.

Via het register koppel je een eigen PowerShell-opdracht aan het contextmenu.
In het kort

Windows 11 toont standaard een compact contextmenu, maar met Shift en de rechtermuisknop open je direct het klassieke menu. Veelgebruikte submenu's zoals Openen met en Kopiëren naar zijn via Windows zelf en de map SendTo aan te passen. Een traag contextmenu komt vaak door een shell-extensie van een geïnstalleerd programma. Met ShellExView, ContextMenuManager en gerichte registeraanpassingen kun je menu-items uitschakelen, verwijderen of zelf opdrachten toevoegen.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen het contextmenu en standaard-apps in Windows?

Het contextmenu bepaalt welke opdrachten je ziet na een rechtermuisklik, terwijl standaard-apps bepalen welk programma een bestandstype opent. Bij een pdf kan het contextmenu bijvoorbeeld extra opties tonen, maar de standaard-app bepaalt of het bestand met Edge, Adobe Acrobat of een andere lezer opent. In Windows 11 beheer je standaard-apps vooral via Instellingen, Apps en Standaard-apps.

Hoe veilig is het om het Windows-register aan te passen?

Registeraanpassingen zijn veilig zolang je exact weet welke sleutel je wijzigt en vooraf een herstelpunt of export maakt. Eén verkeerde waarde kan ervoor zorgen dat een menu-item verdwijnt of dat Verkenner zich vreemd gedraagt. Pas daarom liever kleine wijzigingen toe, herstart daarna alleen Verkenner en test meteen het resultaat voordat je verdergaat met nieuwe aanpassingen.

Welke gratis tools helpen bij een traag rechtermuisknopmenu?

ShellExView en ContextMenuManager zijn geschikte gratis tools voor het opsporen en beheren van contextmenu-items. ShellExView is vooral handig om problematische shell-extensies te vinden die Verkenner vertragen. ContextMenuManager is praktischer als je menu-items wilt uitschakelen, hernoemen of ordenen via een grafische interface. Maak ook hierbij vooraf een herstelpunt, zeker als je onderdelen verwijdert.

Waarom tonen niet alle programma's hun opties direct in Windows 11?

Windows 11 gebruikt standaard een compacter contextmenu dan Windows 10. Daardoor staan sommige klassieke programma-opties niet direct in beeld, maar achter Meer opties weergeven. Dat ontwerp houdt het hoofdmenu rustiger en sneller, maar betekent ook dat oudere of uitgebreide programma-integraties een extra klik nodig hebben. Met Shift en rechtermuisknop open je vaak direct het uitgebreidere menu.

Hoe voorkom je dat het contextmenu opnieuw traag wordt?

Houd het aantal contextmenu-integraties beperkt en let bij nieuwe software op opties als Shell extension, Explorer integration of Add to context menu. Schakel zo'n koppeling alleen in als je die echt gebruikt. Verwijder ongebruikte programma's, controleer verdachte extensies na installatie en maak geen lange reeks eigen menuopdrachten. Een kort menu blijft overzichtelijker en belast Verkenner minder.