Voor nog geen 150 euro kun je de Fairbuds van Fairphone aanschaffen. Dit is een setje duurzame(re) oordoppen waarvan je verschillende onderdelen thuis zelf kunt vervangen. Daarnaast zijn de oordopjes ‘e-waste neutraal’ en worden veel materialen hergebruikt.

Eerder hebben we op ID.nl gekeken naar de Fairbuds XL: een koptelefoon die ook duurzamer en beter repareerbaar is dan de meeste andere producten in deze categorie. Qua geluid weet dat product niet helemaal te overtuigen, maar in de basis is het tof om te zien dat er bedrijven zijn die het anders willen doen. Vaak zeggen koptelefoon- en oordoppenmakers dat het niet duurzaam kan, waardoor ze ook niet de nodige stappen zetten om daar toch wat verandering in te brengen. Gaat er iets kapot? Dan breng je de headset hooguit naar een recyclepunt, maar daar blijft het bij.

Dat is voor Fairphone, bekend van de zelf te repareren smartphone, niet genoeg. Dus brengt het nu een nieuwe set oordoppen op de markt waarvan de verschillende onderdelen door iedereen zelf te fiksen is. Niet alleen kun je de accu vervangen (een onderdeel dat er vaak als eerste stukgaat), maar ook de siliconen ring, de tips (in drie verschillende maten) evenals de inhoud, buitenkant en accu van de oplaadcase. Raak je een oordopje kwijt? Geen probleem – ook dat kun je gewoon los aanschaffen. Zo kun je lang doen met deze oordoppen.

©Wesley Akkerman

Dit zijn de Fairbuds van Fairphone

De Fairbuds-oordopjes beschikken over drivers met titaniumcoating van elf millimeter. Ze zijn zweet- en weerbestendig dankzij de IP54-certificering, beschikken over bluetooth 5.3 (met multipoint-verbinding!) en hebben drie microfoons. De accuduur bedraagt vijf uur per oplaadbeurt met actieve ruisonderdrukking aan. Met de oplaadcase kun je de duur oprekken tot 26 uur. Gezien de prijs en het idee achter het product is dat geen slechte score. Kan het langer? Zeker. Maar dan lever je al snel in op duurzaamheid – en dat vind je waarschijnlijk belangrijk als je de Fairbuds koopt.

Je bedient de Fairphone Fairbuds op twee manieren: via je smartphone en via de knop op elk oordopje. Je hoeft niet heel hard op de doppen te tikken om iets voor elkaar te krijgen, dus dat is fijn. Verder is er een app beschikbaar waarmee je ziet uit welke onderdelen en modules de oordoppen en oplaadcase zijn opgebouwd. En je kunt hier de accustatus bekijken (al werkte dat bij ons niet). Ook is er een digitale equalizer aanwezig. En we verklappen alvast: die heb je wel nodig om iets van het geluid te maken, al ondervang je daarmee de audioproblemen niet helemaal. Daar later meer over.

Omdat de Fairbuds een afwijkend formaat hebben, zul je misschien even moeten wennen hoe ze in je oren zitten. Gelukkig levert Fairphone meerdere tips (opzetstukjes) mee, dus qua comfort komt het wel goed. Wij merken dat we de dopjes vaak bijdraaien tijdens het luisteren, waardoor we soms ook per ongeluk de bediening activeren. Dat is onhandig en op den duur irritant. Datzelfde geldt voor wanneer je de dopjes indoet als je ze even uitdeed. Bij het uitdoen pauzeert de muziek (al werkt niet altijd), maar als je dan op de knop drukt bij het indoen, pauzeert die weer.

©Wesley Akkerman

Niet de beste audiokwaliteit

Het ontwerp is dus een beetje onconventioneel. Wellicht dat de audiobeleving dan een hoop goedmaakt? Nou … voor 149 euro mag je meer verwachten. Als we eerlijk zijn over de geluidskwaliteit, dan klinken de Fairbuds niet als een set van die prijs. Er bestaan goedkopere oordoppen met een betere geluidsweergave. Maar bij de productie van deze oordoppen probeert de fabrikant meer rekening te houden met de milieu-impact, de repareerbaarheid en het eerlijk belonen van de werknemers aan het begin van de keten dan andere fabrikanten. Wie geïnteresseerd is in deze oordopjes vindt dat waarschijnlijk belangrijker (of minstens net zo belangrijk) dan de andere eigenschappen. En daar is wat voor te zeggen. Maar verwacht dus geen helder geluid gecombineerd met een zachte bas.

In plaats daarvan bieden de Fairbuds een beleving die we omschrijven als het onderwater-effect. Vooral de baslaag klinkt troebel en dat heeft een negatief effect op alles wat je beluistert. Het gedonder klinkt dof, waardoor ook zang minder goed naar voren komt. En dat is best jammer, want we horen dat de Fairbuds redelijk goed om kunnen gaan met de hogere tonen. Stemmen en instrumenten worden niet plots afgemeten en krijgen de ruimte voor allerlei variabelen en afmakers. Het feit dat alleen de audiocodecs SBC en AAC worden gebruikt, helpt ook niet.

Over het algemeen doen de oordoppen ons denken aan setjes van een paar jaar geleden, waarbij de actieve ruisonderdrukking de muziekbeleving negatief kon beïnvloeden. Daar komt dat ondergedompelde effect vandaan. De equalizer kan dat iets opvangen, maar helaas geldt dat de oordoppen in de basis dit geluidsprofiel hebben. De actieve ruisonderdrukking zelf maakt dan weer indruk. Aanhoudende geluiden met een lage sound filtert hij met gemak weg, terwijl hogere tonen soms nog wat doorkomen. Al met al vinden we dit niet slecht.

©Wesley Akkerman

Fairbuds kopen?

Onderaan de streep moet je je afvragen wat voor jou belangrijker is: een betere geluidskwaliteit of een set duurzame(re) oordoppen die je zelf kunt repareren en waar je lang mee kunt doen. De Fairbuds klinken best beperkt en dof, maar voor een wat minder geoefend oor wellicht goed genoeg. Voor deze prijs kun je beter krijgen, maar geen enkele concurrent biedt dezelfde mate van repareerbaarheid aan. Los daarvan merken we op dat er nog weleens gedoe is met aanraakknopjes en dat het aantal audiocodecs tegenvalt. Hopelijk klinkt de volgende poging beter dan nu.

Epic Games, de ontwikkelaar en uitgever van Fortnite, moet in Nederland twee boetes van in totaal 1,125 miljoen euro betalen. Dit omdat het bedrijf kinderen op een oneerlijke manier aanzet om aankopen te doen in het populaire battle royale-spel.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) legde Epic Games in 2024 al de boetes op. Epic Games ging in hoger beroep, maar de rechtbank in Rotterdam heeft eerder deze week besloten dat de boetes blijven staan en de aanklacht van de ACM dus correct is.

Redenen voor de boetes

Epic heeft met Fortnite volgens de rechtszaak op drie punten de wet overtreden. Zo bevat het spel de Item Shop, waarbij items elke 24 uur worden vervangen. Hiermee wordt volgens het oordeel kunstmatig schaarste gecreëerd en worden kinderen onder tijdsdruk gemotiveerd om snelle en dus mogelijk ondoordachte aankopen te doen. Dit is overigens een vrij vaak voorkomende verkoopstrategie in diverse multiplayergames.

Daarnaast worden Fortnite-spelers - en dus ook kinderen - gebombardeerd met verschillende beelden, video's en berichten die tot aankoop aanzetten. Op die manier wordt het voor hen verleidelijker gemaakt om items en zogeheten Battle Passes te kopen. Volgens Epic Games zetten deze advertenties niet rechtstreeks aan tot aanschaf, omdat men na het klikken op zo'n bericht nog meer stappen moet zetten, maar de rechtbank wuift dat weg.

Tot slot staan er bij sommige items in de Item Shop timers die aflopen. Daarmee wordt gesuggereerd dat sommige items spoedig uit de verkoop gehaald worden, terwijl dat niet altijd het geval is. Ook dit probeerde Epic Games te weerleggen - zonder succes.

Naast de boete moet Epic Games Fortnite aanpassen om jongere spelers te beschermen. Dat zal het bedrijf mogelijk meer geld en moeite kosten dan de daadwerkelijke boetes betalen. Epic heeft de timer inmiddels al uit de Item Shop gehaald, en spelers onder de 16 jaar kunnen geen aankopen met echt geld meer doen zonder ouderlijke toestemming. Daarbij kan er ook ouderlijk toezicht worden ingesteld

Kritische kijk op games

Nederland is niet het enige land waar met een vergrootglas naar Fortnite wordt gekeken: in de Verenigde Staten werden ook al boetes uitgedeeld voor soortgelijke zaken. Sowieso wordt er wereldwijd steeds kritischer gekeken naar de manier waarop met name videogames met een online component met jeugdige spelers omgaan. Een ander bekend voorbeeld is Roblox, dat volgens critici door sommige spelers met kwade bedoelingen als platform wordt gebruikt om kinderen te lokken.

Fortnite is speelbaar op alle moderne platforms, waaronder PlayStation, Switch-consoles, Xbox, pc en smartphones. Het is een van de populairste games van deze tijd. In het spel landen honderd spelers op een eiland en vechten ze het uit tot er maar één speler overblijft. De game is in de loop der jaren echter uitgegroeid tot meer dan dat: er zijn festivals met echte artiesten die optreden, spelers kunnen het uiterlijk van uiteenlopende personages uit allerlei franchises ontgrendelen voor hun eigen personage - van Marvel tot South Park - en er zijn zelfs een racegame en een Lego-versie binnen het platform beschikbaar.

Kathleen Kennedy, de voorzitter van Lucasfilm die eerder deze week aankondigde te vertrekken bij het bedrijf, heeft een update gegeven over verschillende Star Wars-films die er aan zitten te komen.

Dat deed ze in een interview met Deadline, waarin ze ook terugblikt op haar tijd bij Lucasfilm. We wisten al van het bestaan van de aankomende films die ze vervolgens aanhaalde, maar op deze manier wordt er iets meer duidelijkheid gecreëerd over de status van deze projecten.

Mogelijke projecten

Zo werken James Mangold en Beau Willimon aan een script voor een film over het ontstaan van de Jedi - mogelijk genaamd Dawn of the Jedi. Volgens Kennedy heeft het duo een geweldig script geschreven, maar ligt de progressie rondom de film nu tijdelijk stil.

Daarnaast heeft ook Taika Waititi - bekend van de moderne Thor-films, What We Do in the Shadows en Jojo Rabbit - een script ingeleverd die blijkbaar "hilarisch" is. "Het is alleen niet mijn besluit (wat ermee gebeurt), zeker nu ik wegga." Steve Soderbergh en (acteur) Adam Driver willen daarnaast een script van Scott Burns verfilmen. Eerder werd er al een film rondom Drivers personage Ben Solo afgeschoten.

Tot slot is er nog de mogelijkheid dat Rian Johnson, de maker van The Last Jedi, terugkeert. Kennedy legt uit dat Johnson het erg druk heeft met de Knives Out-films, en dat hij ook bang is geworden van de kritiek die online werd geplaatst rondom zijn meest recente Star Wars-film. In eerste instantie zou Johnson een geheel nieuwe Star Wars-trilogie regisseren, maar dat lijkt nu dus onwaarschijnlijk. Kennedy kon dan ook geen uitsluitsel geven.

Aankomende bevestigde Star Wars-films

Er is in ieder geval veel onduidelijk over de staat van de toekomstige Star Wars-films, maar gelukkig weten we van enkele films dat ze sowieso uitkomen - mede omdat ze al zijn opgenomen.

Zo is daar de Mandalorian-film - The mandalorian and Grogu - geregisseerd door Jon Favreau - die in mei uitkomt - en volgend jaar Star Wars: Starfighter. In die film hebben onder andere Ryan Gosling, Flynn Gray en Matt Smith rollen. Fans kunnen zich de komende jaren dus nog opmaken voor meer dan genoeg Star Wars.

Het vertrek van Kathleen Kennedy

Zoals gezegd treedt Kathleen Kennedy dus af als voorzitter van Lucasfilm. Zij speelde zo'n veertien jaar lang een belangrijke rol binnen deze gigantische franchise. Ze zal wel deels betrokken blijven bij de reeks, onder andere als producent van The Mandalorian and Grogu en Starfighter.

Dave Filoni en Lynwen Brennan nemen het stokje van Kennedy over. Filoni gaat zich richten op de creatieve koers van Lucasfilm en Star Wars, terwijl Brennan de zakelijke kant op zich neemt. Beiden zullen onder leiding staan van Disney-voorzitter Alan Bergman.