’s Avonds een bakje chips bij je favoriete serie, of elke vrijdag bitterballen bij de borrel. Nederlanders houden van snacken. Lekker, maar helaas niet erg gezond. Met wat simpele tweaks kun je blijven genieten van tussendoortjes, maar maak je net wat gezondere keuzes.

Chips bestaan voor 34 procent uit vet en een bitterbal voor 18 procent. Dat klinkt als een hele verbetering, maar wie eet er nu maar eentje? Een verantwoord tussendoortje zou uit ongeveer 100 calorieën moeten bestaan: een half bakje chips of anderhalve bitterbal. Wil je gezonder eten, dan kies je beter wat vaker voor een minder vet alternatief en beperk je uitbundig snaaien tot eens per maand.

Beter dan chips: noten

Een handje nootjes is superlekker, maar wacht even met de zak openscheuren. Noten zijn gezond en bevatten waardevolle eiwitten en vetten. Dan hebben we het wel over ongezouten, ongebrande noten. Niet de gefrituurde (want dat is wat de notenboer ermee doet). Gelukkig kun je de smaak oppeppen door ze zelf te roosteren. Dat doe je op 180 graden in de airfryer of op een bakplaat met bakpapier. Rooster de noten tot ze goudbruin zijn en kijk uit voor verbranden. Voor wat extra smaak kun je er een klein beetje zout overheen strooien of natuurlijk een kruidenmix. Zo is madraskerrie is lekker bij veel noten. Let wel op: vooral cashewnoten en macadamia’s bevatten heel veel vet.

©Olga Kochina 5ph - stock.adobe.com

Smeren en dippen

Stokbroodje brie of kruidenboter: lekker, maar boordevol vet. Roomboter omwisselen voor halvarine kan, maar dat is niet zo heel erg lekker. Beter is het om dan een totaal ander smeersel te kiezen, zoals hummus. In de supermarkten liggen allerlei merken met verschillende samenstellingen. Traditioneel wordt hummus gemaakt met kikkererwten en tahin (sesampasta). Kies de variant met de meeste kikkererwten en het minste vet. Eventueel kun je er zelf knoflook aan toevoegen of andere smaakmakers, zoals hete saus of garam masala voor een Indiaas accent.

Zelf hummus maken

Hummus kun je zelf ook maken als je een goede keukenmachine hebt. Je maalt de kikkererwten dan zó fijn dat je een smeuïg smeersel krijgt. Het voordeel van zelf maken is dat je precies weet wat erin gaat. Goedkoper is het niet altijd, omdat je natuurlijk de basis-ingrediënten wel in huis moet hebben. Wil je het uitproberen? Miljuschka heeft een goed recept, gebaseerd op dat van Ottolenghi.

Zelf tzatziki maken

Tzatziki is ook lekker om te dippen en als je hem zelf maakt, kun je de hoeveelheid knoflook aanpassen. Meng een aantal eetlepels Griekse yoghurt met een fijngeraspt teentje knoflook (of meer). Extra lekker is door er wat gedroogde dille (als je dat nog niet hebt in je kruidenrekje, dan is dit hét moment) en geraspte, uitgeknepen komkommer doorheen te roeren. Laat een paar uur in de koelkast staan voor extra smaak.

©A_Lein - stock.adobe.com

Gezonder: slanke roomkaasspread

Ben je gek op toastjes met salade? Kant-en-klaar zitten ze vol vet. En dat terwijl je een lekkere spread zelf heel snel mengt en daardoor verantwoorder bezig bent. Meng bijvoorbeeld gelijke delen Griekse yoghurt en roomkaas. Je krijgt dan een neutrale spread die je zelf op smaak brengt met bijvoorbeeld fijngeknipte bieslook, komkommer, peper of bijvoorbeeld kerrie. Ook lekker als dipje voor bijvoorbeeld komkommer. Vervang de toastjes dan meteen door de volkoren variant, kleine stapjes maken uiteindelijk het verschil!

©Oleksandr Prokopenko alex9500 - stock.adobe.com

 En airfryersnacks dan?

Wie op zijn eetpatroon let, heeft misschien interesse in een airfryer. Immers: je maakt er van alles in zonder toegevoegd vet. Voor het snacken kan dit zeker een rol spelen, maar snacks voor de oven of airfryer zijn niet altijd meteen gezonder. Je zult op de verpakking moeten kijken naar de hoeveelheid vet en calorieën en dit vergelijken. Een normale frituurkroket van een van ’s lands bekendste merken bevat per 100 gram vóór het frituren 13 gram vet. Daar komt dus nog wat frituurolie bij. De airfryervariant bevat 15 gram vet. Dat scheelt dus bijna niks, als zal het totale vetgehalte wel lager uitkomen vergeleken met de friteuse-keuze.

©Grandbrothers - stock.adobe.com

Wat ook kan: even níet snacken

De snacks en gerechtjes die je hier ziet, zijn gezondere alternatieven voor bekende snack-caloriekanonnen als chips, dipsausjes en toastjes met allerlei heerlijke volvette kazen. Wat dat betreft ben je dus al goed bezig met deze eetwissels (meer van zulke wissels vind je trouwens bij het Voedingscentrum). Maar ook in de lijnvriendelijkere hapjes in dit artikel zitten natuurlijk wel calorieën. Ben je net begonnen met afvallen, dan kun je er ook voor kiezen om te proberen zo min mogelijk te snacken of om bijvoorbeeld snoeptomaatjes of een appel te pakken wanneer je lekkere trek hebt.

Ook interessant voor jou: Afvallen? Zo pas je je eetpatroon aan.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.