De Nederlandse overheid heeft aangekondigd fors te investeren in de opschaling van waterstof, een energiebron die een sleutelrol kan spelen bij de zoektocht naar een klimaatneutraal energiesysteem en een duurzame industrie. Maar wat betekent dat precies? En hoe past waterstof in ons dagelijks leven? In dit artikel duiken we dieper in de wereld van waterstof.

Nederland en Europa hebben grote waterstofambities. Om deze ambities te realiseren, is een doortastend beleid nodig dat zich richt op zowel de aanbod- als de vraagkant van waterstof. Het kabinet heeft aangekondigd de waterstofmarkt te willen opschalen door middel van subsidies voor elektrolyse, een proces dat nodig is om groene waterstof te produceren. Daarnaast wil het de industrie stimuleren om vanaf 2026 steeds meer hernieuwbare waterstof te gebruiken. Hiervoor is maar liefst 9 miljard euro gereserveerd in het Klimaatfonds.

Ook lezen: Lithium, waterstof, stikstof: hoe kunnen we groene stroom opslaan?

©AddMeshCube

Wat is waterstof?

Waterstof is het lichtste en meest voorkomende element in het universum. Het is een kleurloos, geurloos en niet-toxisch gas dat kan worden gebruikt als een schone, duurzame energiebron. Waterstof kan worden geproduceerd uit verschillende bronnen, waaronder aardgas, biomassa en water. Het proces waarbij waterstof wordt geproduceerd uit water wordt elektrolyse genoemd.

Elektrolyse speelt een cruciale rol in de productie van groene waterstof. Tijdens dit proces wordt water (H₂O) door middel van elektriciteit gesplitst in waterstof (H₂) en zuurstof (O₂). Als deze elektriciteit afkomstig is van hernieuwbare bronnen, zoals wind- of zonne-energie, spreken we van groene waterstof. Dat is de meest duurzame vorm van waterstofproductie, omdat er geen tijdens het proces CO₂ wordt uitgestoten.

De toekomst van waterstof in Nederland

In het Klimaatakkoord is afgesproken dat Nederland in 2030 ten minste 4 gigawatt aan elektrolysecapaciteit heeft. Dat betekent dat we in staat moeten zijn om een aanzienlijke hoeveelheid groene waterstof te produceren. Het streven is om deze capaciteit in 2032 te verhogen naar 8 gigawatt. De haalbaarheid hiervan zal afhangen van de uitrol van windenergie op zee, de uitbreiding van de energie-infrastructuur en de vraag naar elektriciteit van gebruikers zoals de industrie.

Het kabinet zet in op het vergroten van het aanbod van hernieuwbare waterstof. Hiervoor worden verschillende subsidies beschikbaar gesteld. Boven op de bestaande subsidies voor elektrolyse, zoals SDE++ en IPCEI, stelt het kabinet in 2024 nog 1 miljard euro extra beschikbaar. Voor de jaren daarna reserveert het kabinet 3,9 miljard euro voor de opschaling van hernieuwbare waterstof.

Het Programma Energiehoofdstructuur zal ervoor zorgen dat er plekken in Nederland worden aangewezen voor elektrolysers, ook wel waterstoffabrieken genoemd. Daarnaast wordt er 300 miljoen euro subsidie verleend onder het H2Global-initiatief, wat de import van waterstof richting Noordwest-Europa een grote boost geeft. Het kabinet werkt bovendien aan de nodige infrastructuur voor transport en opslag van waterstof.

Waterstof in de industrie en het vervoer

Het gebruik van waterstof in de industrie en in het vervoer wordt gestimuleerd met zowel subsidies als verplichtingen. Het kabinet wil dat de industrie steeds meer hernieuwbare waterstof gaat gebruiken. Daarnaast wil het de investeringen die noodzakelijk zijn voor het gebruik van hernieuwbare waterstof aantrekkelijker maken. Daarom wordt de invoering van subsidies voor waterstofgebruikers die de kosten voor ombouw van installaties of het gebruik van hernieuwbare waterstof moeten dekken, verkend.

Waterstof kan een belangrijke rol spelen in de industrie, met name in sectoren die moeilijk te elektrificeren zijn vanwege de aard van hun processen en de hoeveelheid energie die ze nodig hebben.

Zware industrie: Sectoren zoals de staal- en cementindustrie hebben enorme hoeveelheden energie nodig voor hun productieprocessen. Er zijn extreem hoge temperaturen nodig, die moeilijk te bereiken zijn met elektriciteit. Waterstof kan hier als brandstof dienen, waardoor deze industrieën hun CO₂-uitstoot kunnen verminderen.

Chemische industrie: In de chemische industrie wordt waterstof al op grote schaal gebruikt als grondstof, bijvoorbeeld bij de productie van ammoniak voor kunstmest. Het vervangen van grijze waterstof (geproduceerd uit aardgas) door groene waterstof kan de CO₂-uitstoot in deze sector flink verminderen.

Transportsector: Vooral in het zware transport, zoals vrachtwagens, schepen en vliegtuigen, is elektrificatie een uitdaging. Batterijen zijn vaak te zwaar of hebben niet genoeg bereik voor deze toepassingen. Waterstof kan hier een oplossing bieden, omdat het een hoge energiedichtheid heeft en snel kan worden bijgetankt.

Verwarming: In gebieden met een koud klimaat kan het verwarmen van gebouwen met elektriciteit inefficiënt en duur zijn. Waterstof kan een alternatief bieden voor aardgas in deze toepassing.

©Evgenii & Karina Gerasimovi

De voordelen van waterstof

Waterstof heeft verschillende voordelen ten opzichte van andere duurzame energie-oplossingen. Ten eerste kan waterstof worden opgeslagen en vervoerd, waardoor het een stuk flexibeler is dan bijvoorbeeld elektriciteit. Het is vooral handig voor seizoensopslag, omdat het kan helpen om de schommelingen in de productie van hernieuwbare energie op te vangen.

Ten tweede kan waterstof (zoals hierboven uitgelegd) worden gebruikt in sectoren die moeilijk te elektrificeren zijn, zoals de industrie en het zware transport. Hier kan waterstof een belangrijke rol spelen in het terugdringen van de CO₂-uitstoot.

Tot slot kan waterstof bijdragen aan de stabiliteit van het elektriciteitsnet. Door overschotten aan hernieuwbare energie om te zetten in waterstof, kan het als een soort buffer fungeren.

De nadelen van waterstof

Hoewel waterstof veel potentieel heeft, zijn er ook uitdagingen. Allereerst is de productie van groene waterstof momenteel nog relatief duur en energie-intensief. Daarnaast is de infrastructuur voor transport en opslag van waterstof nog beperkt.

Daarnaast is er een risico op lekkage van waterstof, wat kan leiden tot veiligheidsproblemen. Waterstof is een zeer licht en klein molecuul, waardoor het gemakkelijk kan ontsnappen uit opslag en transport. Het is zeer brandbaar en kan bij menging met lucht explosieve mengsels vormen. Als er een ontstekingsbron aanwezig is, kan dat leiden tot een brand of explosie.

Bovendien wordt waterstof onder hoge druk opgeslagen, wat bij een lek kan leiden tot een krachtige straal van gas die schade kan veroorzaken. Ook kan waterstof bepaalde metalen broos maken, wat kan leiden tot scheuren en falen van de materialen die worden gebruikt in opslag- en transportinfrastructuur.

Wil jij jouw huis verduurzamen?

Sony zou overwegen de PlayStation 6 intern uit te stellen en de console pas ergens na 2028 uit te brengen.

Dat meent MST Financial-analist David Gibson via Sandstone Insights Japan. Hoewel de PlayStation 5 al meer dan vijf jaar beschikbaar is - de console kwam eind 2020 uit - is het volgens hem onwaarschijnlijk dat Sony de PlayStation 6 binnenkort uitbrengt.

"Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen", zo stelt Gibson. Hij verwacht dat de nieuwe console pas ergens na 2028 uitkomt - op zijn vroegst dus in 2029.

PlayStation 6 is nog niet aangekondigd

Sony zelf heeft nog geen officiële releaseperiode gegeven voor de PlayStation 6. De console is immers nog niet officieel aangekondigd, al is het logisch dat het bedrijf achter de schermen al aan een opvolger van de PlayStation 5 werkt.

Eerder gingen er al wel geruchten over een PS6-release in 2027 of 2028, maar volgens bovengenoemde analyse wordt het dus pas later. Er gaan ook geruchten dat Sony twee apparaten wil uitbrengen: een traditionele console en een hybride versie die ook als handheld gebruikt kan worden - vergelijkbaar met de Nintendo Switch dus.

Reden voor vertraging

Een van de redenen voor een vertraagde komst van PlayStation 6 kunnen de alsmaar stijgende prijzen voor geheugen zijn. Prijzen van RAM (Random Access Memory) stijgen alsmaar doordat er massaal RAM nodig is om het alsmaar populairder wordende AI werkende te houden. RAM is echter nodig in spelcomputers.

De theorie is dat bedrijven nu hun plannen voor nieuwe consoles uitstellen, omdat de prijzen voor RAM zo hoog liggen. Dat zou immers betekenen dat men ook hogere prijzen voor nieuwe consoles moet vragen, en dat zou eventueel een negatief effect op het succes van deze consoles kunnen hebben.

Valkuil van uitstel

Het intern uitstellen van de PlayStation 6 - of andere consoles - kan echter een prijzige aangelegenheid zijn voor bedrijven. Sony heeft vele miljoenen dollars in de ontwikkeling van een nieuwe console gestoken en mogelijk de technologie die in deze console zit gekozen.

Door de PlayStation 6 uit te stellen, veroudert de technologie in de console ook, en komt het bedrijf voor een lastige keuze te staan: gooit Sony de vele miljoenen aan onderzoekskosten weg om nieuwe specificaties samen te stellen, of brengt het bedrijf op een later moment een console met ietwat achterhaalde specificaties uit?

Er is een eerste teaser trailer uitgekomen van het aankomende tweede seizoen van de Disney+-serie Daredevil: Born Again.

Het is niet voor het eerst dat de teaser trailer wordt getoond - eerder werd deze al getoond tijdens New York Comic Con. Het is echter wel voor het eerst dat de trailer officieel op internet wordt gedeeld.

Terugkeer van Jessica Jones

De trailer toont de terugkeer van diverse bekende personages, waaronder slechterik Wilson Fisk en natuurlijk Charlie Cox als Daredevil zelf. Ook opvallend is dat Krysten Ritter terugkeert als Jessica Jones. Nieuw is Matthew Lillard (Scream, Scooby Doo) die de rol van Mr. Charles gaat vertolken. In het tweede seizoen houdt Wilson Fisk als burgemeester van New York de stad in zijn ijzeren greep. Ondertussen maakt hij jacht op de Daredevil.

Voortzetting van Netflix-universum

Het eerste seizoen van Daredevil: Born Again, dat sinds enige tijd op Disney+ te zien is, pakt het anders aan dan de meeste series. Dat seizoen zet het universum gecreëerd met een eerdere Daredevil-serie op Netflix namelijk voort. Fans sloten de personages uit die serie in hun hart, en Disney, dat tegenwoordig eigenaar is van Marvel, besloot hier een vervolg aan te geven. Ook personages uit andere Marvel Netflix-series, zoals de eerder genoemde Jessica Jones, keren terug.

Het derde seizoen van Daredevil: Born Again is vanaf 24 maart op Disney+ te zien. Eerder werd al bevestigd dat er ook een derde seizoen van de serie komt.