Windows Taakbeheer is zo’n tooltje waar de meeste gebruikers van Windows 10 zich nauwelijks mee bezig zullen houden. Best jammer, want soms kun je er verdraaid interessante informatie uit halen!

Windows Taakbeheer geeft niet alleen een overzicht van alle draaiende processen weer, maar ook hun relatieve belasting, verdeeld over diverse categorieën. Denk aan CPU, netwerk en schijf. Je kunt daardoor razendsnel zien of een proces wellicht veel te veel (continu) processor- of schijfbelasting veroorzaakt. En daarmee heb je dan in een handomdraai dé verklaring te pakken voor die constant loeiende laptop ventilator. Ook vastgelopen processen zijn eenvoudig te herkennen, terwijl de echte speurneuzen ook ongewenste processen er snel uitpikken. Denk in dat geval aan bijvoorbeeld adware. Verder kunnen processen in geval van nood afgesloten worden middels de rechter muisknop, al moet je daar een beetje mee uitkijken. Een systeemproces afsluiten kan leiden tot een niet meer werkend Windows. Gebruik Taakbeheer in eerste instantie vooral als een soort van patiënt-monitor, dat is veilig en praktisch.

Gebruik

Om Taakbeheer te starten, klik je met de rechter muisknop op een leeg stukje taakbalk. Klik dan in het geopende contextmenu op Taakbeheer. Zeker als je dit programma nog nooit hebt gebruikt staat dit ongetwijfeld in de meest minimalistische weergave waarin je weinig interessante informatie aantreft. Klik in het venster Taakbeheer dan ook als eerste op het knopje voor Meer details. Sleep het venster vervolgens groter, zodat – qua breedte – alle kolommen op het standaard geopende tabblad Processen zichtbaar zijn. Je kunt nu per kolom op- of aflopend selecteren; telkens als je op de kolomtitel klikt verandert de sorteervolgorde. Als je bijvoorbeeld de kolom CPU aflopend hebt gesorteerd, zie je de meest belastende processen bovenaan. In een Windowssysteem waar geen verdere programma’s geopend zijn, hoort de totale belasting veelal niet meer dan 1…3% te bedragen, op een ouder systeem misschien net ietsje meer. Zie je hier belastingen van continu meer dan 10%, dan is er iets geks aan de hand. Check in zo’n geval welk proces de meeste belasting vormt. Blijkt dat je virusscanner te zijn die net met een achtergrondscan of een update bezig is, dan heb je alvast een logische verklaring gevonden! Je zult in dat geval zien dat na een tijdje de belasting weer zakt. Processen die continu een hoge belasting vormen is meestal iets mis mee. Check dan eens of er een update voor het getroffen programma is. Of kijk of er op de Systeemwerkbalk rechts onderin beeld een tool staat die continu draait. Sluit je die tool daar af en daalt de processorbelasting dan weet je de oorzaak. Het is dan aan jou om te beslissen of je die tool (continu draaiend) op je systeem wilt hebben.

Let op de uitschieters

Eenzelfde check kun je doen bij schijfactiviteiten, netwerkverkeer en – tegenwoordig – zelfs de GPU. Kijk er vooral naar gekke uitschieters die langdurig zichtbaar blijven. Af en toe een piek van een paar seconden van een of ander proces is geen probleem; soms moet er wat gebeuren. Wil je liever een grafische weergave van de belastingen van de diverse onderdelen, dan kan dat ook. Klik in het venster Taakbeheer op Prestaties. Nadeel is dat je dan de afzonderlijke processen niet meer ziet. Wil je én grafieken én gedetailleerde informatie, klik dan op Broncontrole openen onderaan deze tab. Een oude bekende opent dan: Broncontrole. Met inderdaad een combi van alle mogelijkheden.

©PXimport

Meer tabbladen

Taakbeheer biedt nog andere tabs. Onder App-geschiedenis vind je de gebruikstijd van Windows-apps, mocht je daar geïnteresseerd in zijn. De tab Opstarten is interessanter, hier vind je de processen/programma’s die samen met Windows gestart worden. Als het een beetje meezit zie je er ook een tijdsindicatie achter staan betreffende de opstarttijd. Als die erg lang is, zou je kunnen overwegen om het betreffende programma niet meer automatisch te laten starten. Onder Gebruikers vind je het percentage dat een gebruiker aan belasting vormt en onder Details is gedetailleerde informatie betreffende lopende processen te vinden, inclusief het PID ofwel Process Identification. Dat heb je soms nodig als je ergens in een crashlog alleen een PID van een proces tegenkomt; hier kun je achterhalen om welk proces het dan gaat. Let wel: die PID verschilt per Windows-sessie, dus na herstarten van je systeem heb je niks meer aan een PID uit de sessie voor de herstart. De laatste tab Services geeft een overzicht van alle lopende en gestopte Windows services. Met een rechter muisklik kun je services handmatig stoppen of starten, maar dan moet je wel heel precies weten waar je mee bezig bent!

©PXimport

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.