Freewaremakers zijn meestal enthousiaste computergebruikers die niet programmeren uit winstbejag, maar hun vaardigheden inzetten om iets te verbeteren. Dankzij de gratis programma’s wordt computeren leuker en handiger! We bespreken de beste programma’s van dit moment en nieuwe versies van ‘evergreens’.

Tip 01: Privacy-gereedschap

Geschikt voor: Windows 10

Windows 10 verzamelt allerlei gegevens over jou en je computergebruik. De meeste instellingen zijn in Windows zelf aan te passen, maar je moet wel van zoeken houden om alle opties te vinden. Privacy Repairer geeft je direct toegang tot alle instellingen die ertoe doen. Start Privacy Repairer en klik op Restart as administrator om alle opties zichtbaar te maken. Je kunt de instellingen stuk voor stuk nalopen door tabbladen als System, Windows Store Apps of Telemetry and diagnostics te openen. Je vindt hier een aan-uitschakelaar. Bij veel instellingen staat de opmerking Recommended, waarmee de makers aangeven dat ze adviseren om de optie te activeren. Met de knop Enable all recommended options worden de belangrijkste privacyvriendelijke-opties automatisch voor je ingesteld. Wij raden je wel aan om alle instellingen zelf na te kijken. Hoewel je je aanpassingen ook weer snel ongedaan maakt, is het voor sommige mensen niet aan te raden om bijvoorbeeld OneDrive volledig uit te schakelen (als je dit onderdeel gebruikt). Sommige aanpassingen hebben de aanduiding Expert only waarmee gewaarschuwd wordt dat de instellingen niet zonder risico zijn. Een voorbeeld hiervan is het uitschakelen van Windows Update, een essentieel onderdeel van Windows 10 om je computerveilig te houden.

©PXimport

Tip 02: Map met geheimen

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Het is in Windows lastig om mappen te verbergen voor andere mensen die dezelfde computer gebruiken. Met SecretFolder krijg je dit wel voor elkaar. Start het programma, stel een wachtwoord in en wijs de map aan die je wilt verbergen. Je kunt meerdere mappen op deze manier maskeren. De map en inhoud zijn niet langer zichtbaar in Windows Verkenner. De map ‘verdwijnt’ met de knop Lock en verschijnt weer met de knop Unlock. De werking van SecretFolder is zeer eenvoudig, maar het is onduidelijk welke technische oplossingen SecretFolder gebruikt voor de beveiliging. Dit lijkt op de Engelstalige uitdrukking ‘security through obscurity’. Dit komt neer op beveiliging die mede tot stand komt door de techniek achter de beveiliging ‘geheim’ te houden. Dit is geen waterdicht systeem, maar voor de meeste privégebruikers is het wel voldoende. Let op: gebruik SecretFolder nooit op speciale (Windows-)mappen, maar alleen op mappen die je zelf hebt aangemaakt.

Let op: SecretFolder schakelt de indexeringsopties van Windows uit. Als je een liefhebber bent van dit Windows-onderdeel kun je SecretFolder beter niet installeren.

©PXimport

Tip 03: Slimme zijbalk

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Als je gelijktijdig op Ctrl+Shift+Esc drukt, krijg je Windows Taakbeheer te zien. In het tabblad Prestaties zie je informatie over onder andere de belasting van je processor, de status van je wifi en het werkgeheugen. Als je systeem regelmatig traag aanvoelt of ‘hangt’, kun je in het tabblad in het tabblad Processen zien welk programma de overbelasting veroorzaakt. SideBarDiagnostics is handig omdat het programma je continu op de hoogte houdt van de belasting van essentiële hardware. De informatie wordt getoond in een subtiele zijbalk. Kijk bij de instellingen om aan te geven welke informatie je wilt zien. Hierdoor houd je de informatiebalk overzichtelijk en zie je geen overbodige onderdelen, zoals netwerkadapters die niet in gebruik zijn.

©PXimport

Tip 04: Tweak Windows

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Het startmenu van Windows was plotseling verdwenen na een ‘vreemde’ beslissing van Microsoft, maar is inmiddels weer teruggekeerd in een nieuw jasje. Classic Shell is een ‘evergreen’ die we vaker besproken hebben in Tips & Trucs. Classic Shell geeft je een alternatief startmenu dat je volledig kunt aanpassen aan je wensen. In veel gevallen werkt Classic Shell sneller dan de standaard-startknop van Windows 10, maar dat is niet per se de reden waarom je Classic Shell zou moeten proberen. Voor gevorderde gebruikers is Classic Shell leuk omdat je de indeling kunt aanpassen van je startmenu. Daarnaast kun je ook de vormgeving van je taakbalk veranderen. Als je Classic Explorer ook installeert, kun je tevens Windows Verkenner optimaliseren.

©PXimport

Tip 05: Vorige versie

Geschikt voor: Windows 10

Soms ondergaat je computer een ingrijpende aanpassing, bijvoorbeeld als je een upgrade uitvoert naar een nieuwe Windows-versie. Systeemherstel, het standaard vangnet van Windows, biedt in dit soort situaties onvoldoende veiligheid om terug te keren naar een eerder moment. Met EaseUS System GoBack Free krijg je dit wel voor elkaar. Het programma maakt een momentopname van je systeem en biedt de mogelijkheid om hiernaar terug te keren. EaseUS System GoBack Free is volgens de makers speciaal bedoeld voor uitgebreide upgrades, bijvoorbeeld van Windows 7/8.1 naar Windows 10 of van Windows 10 naar Windows 10 Anniversary Upgrade. Maar mogelijk kan EaseUS System GoBack Free je ook in andere situaties uit de brand helpen! Het programma heeft twee knoppen: Backup system om een herstelmoment aan te maken en Go back om terug te keren naar een eerder herstelpunt.

©PXimport

Tip 06: Malware verwijderen

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

AdwCleaner is al eerder besproken, maar omdat het programma nu in handen is van de bekende softwarebeveiliger Malwarebytes, brengen we het graag opnieuw onder je aandacht. AdwCleaner is een uitstekend programma om je systeem te laten onderzoeken op probleemsoftware. Je hebt AdwCleaner niet nodig als je computer goed functioneert, maar wel als je browser zicht vreemd gedraagt of als je het gevoel hebt dat je systeem ‘iets onder de leden’ heeft. Start AdwCleaner en klik op Scannen om je computer te onderzoeken. Het programma voert een grondige controle uit.

Naast malware kan AdwCleaner ook zogenaamde PUP’s voor je opsporen: potentieel ongewenste programma’s. Na de controle toont AdwCleaner een lijst met de aangetroffen ‘problemen’. Controleer deze en laat de boel opschonen met de knop Verwijderen. Let op: AdwCleaner is zeer streng, dus bekijk voorzichtig wat je laat verwijderen. Verwijder nooit onderdelen die je niet kent. Dit geldt niet voor AdwCleaner in het bijzonder, maar voor alle programma’s die in staat zijn om (systeem)onderdelen op te schonen of aan te passen. Herstart je computer na het opschonen en voer opnieuw een controle uit met AdwCleaner om er zeker van te zijn dat de problemen zijn opgelost.

AdwCleaner is een redmiddel bij problemen en biedt geen permanente bescherming zoals ‘realtime’ beveiligingssoftware wel doet.

©PXimport

Tip 07: Schijf indelen

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Windows beschikt standaard over de mogelijkheid om met schijfbeheer een harde schijf of ssd (opnieuw) in te delen. Toch raden wij aan om hiervoor een extra programma in te zetten, bijvoorbeeld PartitionGuru. PartitionGuru is gespecialiseerd in het verkleinen, vergroten of verwijderen van partities. Je kunt PartitionGuru dus gebruiken om een overbodige D-partitie bij je C-partitie te voegen. Ook kun je een te grote D-partitie verkleinen en je C-partitie oprekken zodat je hier meer opslagruimte krijgt. Een extra vangnet zorgt ervoor dat je aanpassingen pas worden uitgevoerd nadat je hier nadrukkelijk toestemming voor geeft. Je kunt dus eerst alles instellen zoals je het wilt hebben, je aanpassingen controleren en pas dan laten uitvoeren.

Naast de gratis versie van PartitionGuru is er een betaalde versie met meer mogelijkheden. Voor ‘normaal gebruik’ voldoet de gratis versie uitstekend. Een overzicht van de verschillen tussen beiden versies vind je op de website van de makers.

Hoewel PartitionGuru zeer eenvoudig werkt, krijgt het programma toch een hoge moeilijkheidsgraad mee. Het sleutelen aan je schijfindeling is nooit zonder risico. Zorg altijd voor een goede back-up. Laptopgebruikers krijgen het dringende advies om het systeem aan de stroom te hangen. Hiermee voorkom je tussentijdse uitval, want dat kan desastreuse gevolgen hebben als PartitionGuru bijvoorbeeld je partitie verkleint.

©PXimport

Tip 08: Muziekformaat

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Laat je niet misleiden door de letters ‘XP’ van het programma LameXP. Het programma wordt nog steeds onderhouden door de makers. LameXP maakt het eenvoudig om muziek om te zetten in een ander formaat. Als je alleen via ‘Spotify & co’ luistert of uitsluitend mp3-bestanden hebt, kan LameXP weinig voor je betekenen. LameXP biedt hulp voor iedereen die weleens te maken krijgt met een ‘vreemd’ muziekbestand, bijvoorbeeld een flac- of wav-bestand. Deze indelingen zijn voor muziek van hoge kwaliteit, maar niet compatibel met doorsnee afspeelapparatuur. Start LameXP en sleep de bestanden die je wilt omzetten naar mp3-formaat naar het LameXP-venster. De liedjes worden klaargezet in een lijst. Kies bij Output directory waar LameXP jouw mp3’s moet bewaren. Kijk nog even bij de kwaliteitsinstellingen in het tabblad Compression en bewaar de mp3’s met de knop Encode now.

Naast mp3’s kan LameXP ook muziekbestanden wegschrijven in onder andere de formaten flac, ogg en ape. Uiteraard is het hierbij belangrijk dat het bronbestand eveneens een hoge kwaliteit heeft, anders heeft het omzetten naar een betere indeling geen nut.

©PXimport

Tip 09: Dubbele bestanden

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Als je systeem een paar keer gecrasht is of als je al jaren je bestanden van oude computers steeds weer meeneemt naar je nieuwe systeem, dan krijg je er ongetwijfeld mee te maken: volle mappen met herstelde/gemigreerde bestanden om ‘ooit’ nog een plekje te geven. De kans is groot dat je veel schijfruimte kwijt bent aan dubbele bestanden en dat is zonde, zeker als je een kleine ssd als opslagmedium hebt. CloneSpy helpt bij het opsporen van dubbele bestanden. Je geeft twee bij Pool twee of meer mappen op. Bij Action kies je voor Ask user om te voorkomen dat er automatisch wordt opgeschoond. Klik op Start scanning om CloneSpy aan het werk te zetten. Alle bestanden worden geïnventariseerd, waarna het programma op zoek gaat naar dubbele bestanden/inhoud. Vervolgens kun je de aangetroffen doublures bekijken en een of meerdere versies laten verwijderen. Let op: CloneSpy is zeer krachtig gereedschap. Denk altijd twee keer na voordat je iets laat verwijderen. Een handmatige controle van de gevonden items van CloneSpy is het veiligst, maar kost ook meer tijd.

©PXimport

Tip 10: Kiekjes verkleinen

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Voor echt geavanceerde fotobewerkingen heb je Photoshop of een ander grafisch pakket nodig, maar soms is dit te veel van het goede. Denk hierbij aan het toevoegen van bijvoorbeeld een watermerk of als je snel een afbeelding kleiner wilt maken. CoolTweak biedt een handige oplossing om deze en vele andere bewerkingen vanuit de Windows Verkenner te regelen. Klik met de rechtermuiskop op een fotobestand (of selectie foto’s) en kies CoolTweak. Er verschijnt een tweede menu om een snelle fotobewerking uit te voeren. Staat de gewenste bewerking niet in het lijstje? Klik op Customize my actions en stel een nieuwe bewerking in.

CoolTweak overschrijft je bestanden niet. Er wordt een nieuwe map aangemaakt (genaamd CoolTweak) voor de bewerkte foto’s. Naast het aanpassen van fotobestanden kun je met CoolTweak ook eenvoudig afbeeldingen delen via Facebook of andere sociale media.

©PXimport

Tip 11: Beeldschermen

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Als je twee (of meer) beeldschermen gebruikt of je laptop regelmatig aansluit op een monitor, weet je dat de standaard Windows-functies beperkt zijn om optimaal gebruik te maken van je extra ‘werkruimte’. Dual Monitor Tools springt hier slim op in. Je kunt bijvoorbeeld snel wisselen tussen je primaire en secondaire (tweede) scherm en allerlei zones instellen op je schermen waarin vensters minimaliseren of maximaliseren. Hierbij staan sneltoetsen centraal om met een zelf te kiezen toetscombinatie de gewenste actie uit te voeren. Ook kan Dual Monitor Tools je bureaublad achtergrond instellen. Je hebt onder andere de keuze om één afbeelding slim uit te rekken of voor je schermen een individuele foto in te stellen. Kijk bij Providers om afbeeldingen van een webdienst te halen, bijvoorbeeld via Flickr. Het kost even tijd om te experimenteren met de mogelijkheden maar het is een zeer handige tool!

©PXimport

Tip 12: De kleinste png’s!

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Onderhoud je een website of blog? Dan is het essentieel om de foto’s die je gebruikt zo optimaal mogelijk toe te voegen. De kwaliteit is uiteraard belangrijk, maar ook de bestandsomvang. De meeste fotobewerkingsprogramma’s maken het voor de leek nog steeds niet eenvoudig om afbeeldingen te optimaliseren zodat het eindresultaat er goed uit blijft zien en de bestandsomvang ook beperkt blijft.

Via www.tinypng.com kun je png-afbeeldingen snel verkleinen, meestal zonder zichtbaar kwaliteitsverlies. De resolutie blijft behouden, maar de omvang gaat aanzienlijk omlaag. Er is een commerciële Photoshop-uitbreiding beschikbaar voor deze dienst, maar het kan dankzij PNGmicro ook gratis. Start het programma, sleep de afbeeldingen die je wilt verkleinen naar het PNGmicro-venster en druk op de Play-knop. Je ziet direct de bestandsomvang omlaag schieten. Het is niet vreemd om een afbeelding van 1 MB te zien slinken naar 200 Kb. We horen je denken: ‘Ik gebruik jpg’s in plaats van png’s’. Ook dat kan, dan heb je van dezelfde makers JPEGmicro nodig. De png-indeling heeft in veel gevallen onze voorkeur omdat teksten en lijnen beter worden weergegeven, zelfs in verkleinde afbeeldingen.

©PXimport

Zeldzaam

©PXimport

Actrice Kristen Bell zal de stem van Amy Rose inspreken in de aankomende vierde Sonic the Hedgehog-film.

Het personage, dat veelvuldig in de Sonic-games voorkomt, had al een gastrolletje aan het einde van de film Sonic the Hedgehog 3. Deze week heeft The Hollywood Reporter onthuld dat het personage in de vierde Sonic-film ingesproken zal worden door Kristen Bell.

Bell heeft al ervaring met stemacteerwerk: ze speelde ook de rol van Princess Anna in de Frozen-films. Verder is ze bekend van series als The Good Place, Veronica Mars en Deadwood. Ze speelde ook de rol van Lucy in de allereerste Assassin's Creed-game.

De vierde Sonic the Hedgehog-film draait vanaf 19 maart 2027 in de bioscoop.

Over de Sonic the Hedgehog-films

De Sonic the Hedgehog-films zijn gebaseerd op het populaire gamepersonage van Sega, een blauwe egel die zijn dierenvrienden probeert te redden en extreem snel kan rennen. De films combineren live-action acteerwerk met computergeanimeerde beelden.

De drie uitgekomen verfilmingen zijn een megasucces: begin 2025 werd al aangekondigd dat de drie Sonic-films bij elkaar meer dan een miljard dollar aan bioscoopopbrengsten hadden gegenereerd.

De films staan mede bekend om hun goedgevulde cast. Zo zijn James Marsden en Jim Carrey te zien, en verlenen onder andere Ben Schwartz, Keanu Reeves en Idris Elba hun stemmen aan computergeanimeerde personages.

Eind 2025 kregen we eindelijk de langverwachte eerste beelden van Tomb Raiders toekomst te zien. Het was al een aantal jaren bekend dat Amazon de franchise met zowel een serie als nieuwe games wilde terugbrengen, maar hoe precies, dat was nog lang giswerk. Nu is bekend dat er maar liefst twee nieuwe games op stapel staan: Tomb Raider: The Legacy of Atlantis en Tomb Raider: Catalyst.

Releasedata van de nieuwe Tomb Raider-games

Tijdens The Game Awards in 2025 werd aangekondigd dat Tomb Raider: The Legacy of Atlantis (een remake van de allereerste Tomb Raider-game uit 1996) in 2026 moet verschijnen. Een geheel nieuwe Tomb Raider-game die zich later in de tijdlijn afspeelt is Catalyst, de game die in 2027 moet verschijnen. Beide spellen komen uit op de PlayStation 5, Xbox Series X en S en pc.

Beide titels worden ontwikkeld door Crystal Dynamics, dat eerder Tomb Raider uit 2013 en Rise of the Tomb Raider uit 2015 maakte. Ook hielp de studio mede-ontwikkelaar Eidos Montréal met de productie van Shadow of the Tomb Raider (2018). De studio Flying Wild Hog (Shadow Warrior, Trek to Yomi) ondersteunt de ontwikkeling van Tomb Raider: The Legacy of Atlantis.

Allemaal in één tijdlijn

Met dit nieuwe Tomb Raider-tijdperk willen Amazon en ontwikkelaar Crystal Dynamics harder dan ooit inzetten op de eenduidige tijdlijn van de franchise. In de allereerste Tomb Raider-game uit 1996 was Lara Croft al een geharde avonturier, en in 2012 begon Crystal Dynamics met het vertellen van haar 'oorsprongsverhaal'. De zogenaamde Survivor-trilogie omvat de games Tomb Raider (2013), Rise of the Tomb Raider (2015) en Shadow of the Tomb Raider (2018), die samen laten zien hoe Lara steeds meer in die rol van de geharde bad-ass groeit.

©Crystal Dynamics

De bedoeling is in principe altijd geweest dat de Survivor-trilogie een voorloper vormt op de originele games, al werd daar nog vaak over gediscussieerd door fans. Sommigen vinden bijvoorbeeld dat de sfeer van de modernere games niet goed overeenkomt met de originele titels. Desalniettemin gaat Amazon door met het plan, zo werd al aangekondigd in 2021, waar in een speciale video het volgende werd gezegd over de aankomende Tomb Raider-game:

"Het bevat alle elementen die de Tomb Raider-reeks een van de meest geprezen franchises in gaming heeft gemaakt. Spelers besturen een zelfverzekerde en multidimensionale heldin in een omgeving waarin verkenning en creatief routes vinden wordt beloond. Er zijn duizelingwekkende puzzels om op te lossen en er is een grote variatie aan vijanden om het tegen op te nemen."

©Crystal Dynamics

Tomb Raider: Legacy of Atlantis

Tomb Raider: The Legacy of Atlantis lijkt dit duidelijk te moeten maken. De game is dus een remake van het spel waar de franchise mee begon, met gemoderniseerde gameplay en visuals. Het verhaal rondom het krachtige artefact de Scion blijft intact, al gaat de verhaalvertelling in deze versie van het spel wat anders dan in 1996.

Dit biedt de ontwikkelaar ook genoeg kansen om het avontuur waar het voor Lara allemaal begon te koppelen aan de Survivor-delen, en dus het tijdperk tussen nieuw en oud te overbruggen. De dinosauriërs uit het origineel zijn dus nog gewoon aanwezig, al is dat nu met veren. Want we moeten wel rechtdoen aan de geschiedenis.

Tomb Raider: Catalyst

Dus wat betekent dat voor Tomb Raider: Catalyst, de andere game die tijdens The Game Awards voor het eerst getoond werd? Catalyst is eigenlijk een soort schone lei voor Tomb Raider, met een verhaal dat zich na alle voorgaande games, boeken, comics en series - ja, daar komen we later nog op - afspeelt.

De voorgaande verhalen worden wel als 'canon' (lees: onderdeel van de geschiedenis in deze tijdlijn) beschouwd. Dat kunnen we opmaken uit de onthullingstrailer van het spel, waarin gerefereerd wordt aan de gebeurtenissen uit Tomb Raider (2013) en de eerste Tomb Raider-game - alsmede Legacy of Atlantis dus.

Het spel speelt zich af in het noorden van India, in de nasleep van een cataclysmische gebeurtenis waardoor verschillende geheimen uit de geschiedenis plotseling geopenbaard zijn. Lara Croft en zo ongeveer iedere andere schattenjager in de wereld gaat dus op pad naar het gebied om de geheimen en rijkdommen van weleer te ontdekken. Aan Lara de taak om te zorgen dat de soms gevaarlijke mythische voorwerpen uit de verkeerde handen blijven, wat volgens de website voor een verhaal bomvol 'vertrouwen en verraad' zorgt.

De start van een trilogie?

Het is goed mogelijk dat Catalyst het eerste deel is van een gloednieuwe Tomb Raider-trilogie. In maart 2024 vond er bij het South by Southwest-filmfestival (SXSW) een panel plaats waarin (zo ontdekte het Tomb Raider fan-account Society of Raiders) Dimitri Johnson aan het woord kwam.

©Crystal Dynamics

Johnson, een producent van onder andere de eerste Sonic the Hedgehog-film, heeft een deal gesloten met Amazon Studios voor het ontwikkelen van televisieseries, onder andere romdom Tomb Raider. In het panel over transmedia - oftewel het gebruiken van een IP (intellectual property) via verschillende mediums, waaronder live-action films, series, animatie en games - zei hij het volgende:

"Er is een franchise waar we aan werken waar ik niet te diep op in kan gaan. En dit is een groot experiment voor ons - de studio's en het gamebedrijf waar we werken aan animatie, live-action films, live-action televisie en een trilogie aan games die gebouwd zijn in Unreal 5. Daarbij kijken we naar een manier om de assets die voor de game gebruikt worden toe te passen om de productie van de live-action producties te ondersteunen."

©Amazon

De precieze franchise waar het om gaat wordt niet genoemd, maar gezien zijn betrokkenheid bij de live-action serie valt aan te nemen dat het om Tomb Raider gaat. Hij heeft dus mogelijk bevestigd dat Cataclysm het startschot is van een nieuwe Tomb Raider-trilogie.

Amazon en Crystal Dynamics lijken hier ook naar te hinten met de trailer van het spel. Na een lange monoloog van een antagonist over hoe de 'legende van Lara Croft tot een einde moet komen' stelt de avonturier zelf dat ze nog maar net begonnen is. Dat kan uiteraard een knipoog zijn naar haar langverwachte terugkeer, maar het lijkt erop dat Amazon hard op Tomb Raider gaat inzetten.

©Crystal Dynamics

De stem van Lara Croft

In de nieuwe games krijgt Lara een nieuwe stemactrice. Alix Wilton Regan - bekend van rollen in Mass Effect 3, Cyberpunk 2077 en Assassin's Creed: Origins - gaat het stokje overnemen van Camilla Luddington, die het personage vertolkte in de Survivor-trilogie. Na de aankondiging dat Regan de rol op zich gaat nemen, plaatste Luddington een emotioneel bericht op haar Instagram-account:

"Ik wil jullie laten weten dat ik van de fans heb gehouden. Het was een ongelooflijke eer om Lara Croft te spelen en ze blijft altijd onderdeel van mij uitmaken. De Survivor-trilogie bood mij een decennium aan avontuur dat ik nooit ga vergeten. Ik kan niet trotser zijn op wat we hebben gecreëerd. Zoals altijd ontvangt de nieuwe actrice een ongelooflijke gift door in haar laarzen te mogen stappen."

Gameplay van de nieuwe Tomb Raider

Van Legacy of Atlantis hebben we al wat gameplay - mogelijk gemaakt door Unreal Engine 5 - kunnen zien met de onthullingstrailer. Daaruit blijkt dat Lara net zo acrobatisch is als in de oorspronkelijke PlayStation-games - iets wat in de Survivor-trilogie minder aan bod kwam. In de trailer zien we in ieder geval dat Lara zich niet simpelweg omhoog drukt tijdens het klimmen, maar haar iconische 'cirkelmethode' nog altijd onder de knie heeft. Verder zijn er beelden te zien van het klimmen, een puzzel en de valstrikken die je in de verschillende tombes te wachten staan. Ook kregen we een glimp van de gunplay in het spel. Lara heeft haar twee vertrouwde pistolen, en kan die al ontwijkend en springend loslaten op dinosauriërs.

Van Catalyst is nog geen gameplay getoond, al onthult de cinematische trailer mogelijk wel een paar gameplaymogelijkheden. Denk aan de grijphaak die Lara op Spider-Man-achtige wijze aan haar pols heeft hangen, en die ze schijnbaar ook tijdens gevechten kan inzetten om vijanden af te leiden of uit te schakelen. Ook zien we haar een lamp kapotschieten om voor verwarring te zorgen, en daar een voordeel uit halen. Wellicht wordt de combat en stealth dus wel uitgebreid met mechanieken rondom lichtinval. Veel meer is er nog niet op te maken, al zijn er in de afgelopen jaren wellicht al een paar details naar buiten gekomen.

©Crystal Dynamics

Eerdere geruchten

Deze nieuwe Tomb Raider-games zijn al jaren in ontwikkeling, en er zijn in die tijd ook een flink aantal geruchten opgedoken rondom Catalyst. Niets is bevestigd, dus houd een korreltje zout bij de hand.

Het is de insider V Scooper en journalist Gregory Felipe namelijk ter ore gekomen dat de nieuwe Tomb Raider-game een soort Ubisoft-achtige open wereld-game betreft. V Scooper deelde eerder ook al details over het verhaal van Catalyst, die op basis van de onthulling goed overeenkomen.

Volgens V Scooper heeft Lara naast 'gebruikelijke Lara bewegingsmethodes' toegang tot een motor en parachute om zich door het noorden van India te begeven. Daarbij hint hij naar verschillende confrontaties met dieren als luiaarden en tijgers in gebieden als jungles, bergen en woestijnen.

©Crystal Dynamics

Felipe had het voor die berichten ook al over een motor waarmee Lara zich door de map kan verplaatsen. Daarbij had hij het ook over companions met unieke vaardigheden, en dat er bekende personages uit de vorige game terugkeren.

Het spel bevat volgens Felipe vijf Far Cry-achtige vijanden, die volgens hem bestaan uit de stereotiepe rijke man, een misdaadbaas en een duo van twee broers. Lara zelf zou daarbij toegang krijgen tot een skilltree met magische skills. Nogmaals: dit zijn allemaal geruchten. Geen van deze gameplayelementen is tot nu toe bevestigd en er kan in de tijd sinds de rapportage van alles veranderd zijn.

©Crystal Dynamics

De Tomb Raider-serie met Sophie Turner

Tomb Raider en Lara Croft zijn uiteraard game-iconen, maar de franchise is al geruime tijd ook onderdeel van het Hollywoodlandschap. In 2001 en 2003 kwamen respectievelijk de films Lara Croft: Tomb Raider en Lara Croft: Tomb Raider - The Cradle of Life uit. Ondanks de sterrenkracht van Angelina Jolie als Lara Croft waren de films niet bijster succesvol, dus het duurde tot 2018 totdat Lara weer op het witte doek verscheen. Ook met Alicia Vikander in de hoofdrol wist Tomb Raider niet veel indruk te maken als film.

Enfin, we geven niet op. In 2024 kwam Netflix met de animatieserie Tomb Raider: The Legend of Lara Croft - waarvan een tweede en laatste seizoen in 2025 verscheen. Deze serie volgt Lara Croft na de Shadow of the Tomb Raider-game, en overbrugt dus het tijdperk van de Survivor-trilogie en de originele games. Helaas werd ook de animatieserie niet bijster goed ontvangen. Een prima tussendoortje, maar niets om over naar huis te schrijven.

©Netflix

Maar Hollywood - en specifiek Amazon in dit geval - weet niet van ophouden. Er wordt namelijk ook al sinds eind 2023 gewerkt aan een live-action Tomb Raider-serie door Fleabag-maker Phoebe Waller-Bridge, die op een nog onbekend moment op Amazon Prime Video verschijnt. Het heeft even mogen duren voordat de serie in productie ging, maar begin 2026 was het eindelijk zover. In februari kwamen de eerste setfoto's van de serie naar buiten.

Daarbij werd ook bekendgemaakt dat Sophie Turner (van Game of Thrones- en X-Men-faam) de rol van de iconische avonturier op zich neemt. Ze wordt vergezeld door onder anderen Martin Bobb-Semple als Lara's compagnon Zip, Alien-actrice Sigourney Weaver als Evelyn Wallis, Harry Potter-ster Jason Isaacs als Atlas DeMornay en Bill Paterson (Fleabag) als Winston - Lara's butler. Het is nog niet geheel duidelijk hoe de live-action serie in de Tomb Raider-tijdlijn past, en details over het verhaal zijn momenteel nog schaars. Zodra er meer duidelijkheid is, lees je dat uiteraard in dit overzicht.