ID.nl logo
40 supertips voor Windows 10
© Reshift Digital
Zekerheid & gemak

40 supertips voor Windows 10

Windows 10 lijkt een vertrouwde omgeving met onderdelen van Windows 7 en 8. Maar er is veel veranderd en aan onze redactie-inbox te zien is de update ook bij lang niet iedereen vlekkeloos verlopen. Tijd om zelf in het besturingssysteem te duiken met deze 40 tips!

Lokaal account

Vanwege privacyzorgen gebruiken we in dit artikel Windows 10 zonder Microsoft-account. Veel Microsoft-diensten zijn via een omweg alsnog te gebruiken, dus je hoeft niets te missen. Alleen toegang tot de applicatiewinkel is niet mogelijk, maar hinderlijk voor het gebruik van Windows 10 is dat vooralsnog niet.

1. Toetscombinaties

Met Windows 10 zijn er veel nieuwe functies ingebouwd, die ook allemaal hun eigen toetsenbordcombinaties kennen:

Windows-toets+Tab (Taakweergave)

Windows-toets+PijltjeRechts+PijltjeOmhoog (plaatst venster in rechterbovenhoek)

Windows-toets+PijltjeOmhoog of PijltjeOmlaag (plaatst venster boven of onder)

Windows-toets+Ctrl+PijltjeLinks of PijltjeRechts (schakelen tussen bureaubladen)

Windows-toets+Ctrl+D (nieuw bureaublad)

Windows-toets+Ctrl+F4 (sluit bureaublad)

Windows-toets+Ctrl+C (Cortana)

Windows-toets+S (zoeken)

2. Terug naar oude Windows

Het kan natuurlijk gebeuren dat er iets niet goed gaat met de upgrade. We hebben veel klachten gehad over essentiële Windows 10-onderdelen die niet geïnstalleerd konden worden, maar ook software en drivers weigeren vaak dienst. En het kan natuurlijk ook zo zijn dat Windows 10 je helemaal niet bevalt. Gelukkig biedt Microsoft de mogelijkheid om de upgrade terug te draaien zodat je terug kunt naar je vertrouwde Windows 7 of 8.1. Druk op de startknop en kies Instellingen. Bij Bijwerken en beveiliging kies je in het linkermenu Systeemherstel en onder het kopje Teruggaan naar een vorige versie klik je op Aan de slag. Deze optie blijft een maand lang beschikbaar na het upgraden. Eventueel kun je later nog een nieuwe poging wagen om te upgraden naar Windows 10, dit blijft tot juli 2016 gratis.

©PXimport

3. Eerdere Windows-installatie verwijderen

De oude versie van Windows 7 of 8.1 blijft een maand lang op je systeem beschikbaar om de mogelijkheid te bieden terug te gaan. Maar dit kost wel de nodige schijfruimte. Als je niet van plan bent terug te keren, kun je schijfruimte vrijmaken door de oude versie te verwijderen. Dit doe je door op Start te drukken en schijfopruiming te typen en te openen. Klik in het venster dat verschijnt op Systeembestanden opschonen, voer optioneel het wachtwoord in. In de lijst vink je vervolgens Vorige Windows-installatie(s) en Tijdelijke Windows-installatiebestanden aan en druk je op OK. In ons geval ruimde dat zo'n 15 GB schijfruimte op.

4. Kaarten

Gelukkig, in Windows 10 kun je weer ouderwets kaartspelletjes spelen. Open via het startmenu Microsoft Solitaire Collection en negeer desgewenst al het gedram om in te loggen met een Microsoft-account. Deze koppeling wordt gebruikt om je speelgegevens op te slaan en online te delen. Vervolgens heb je vertrouwde kaartspelletjes terug, zoals FreeCell, Spider Solitaire en meer. Veel speelplezier!

©PXimport

5. Wacht met aanschaf

In winkels is het personeel behoorlijk gedrild om de gratis upgrade aan te prijzen bij nieuw aan te schaffen pc's en laptops. In sommige winkels zijn zelfs 'check-in'-punten om je kersverse systeem te upgraden. Alleen werkt de upgrade op lang niet ieder systeem vlekkeloos. Je doet er dus verstandig aan om nog even te wachten met de aanschaf van een nieuw systeem tot deze standaard geïnstalleerd komen met Windows 10. Dit kan nog wel enkele weken of maanden duren.

©PXimport

Heb jij een vraag over Windows 10?

Stel dan je vraag binnen de Vraag & Antwoord van Computer!Totaal en krijg antwoord op jouw vraag!

6. Edge-zoekmachine wijzigen

Natuurlijk is de standaardzoekmachine van de kersverse Windows-browser Edge de Bing-zoekmachine. De zoekresultaten van Bing zijn echter ondermaats en het is raar dat Microsoft al jarenlang functionaliteit van Bing enkel in de VS beschikbaar stelt. Je wijzigt de standaardzoekmachine door Edge op te starten, rechtsboven op de drie puntjes te drukken en Geavanceerde Instellingen te kiezen. Onder zoeken in de adresbalk met kun je Google kiezen als zoekmachine. Wil je liever het privacyvriendelijke DuckDuckGo gebruiken, ga dan met Edge naar de website en druk onder aan de webpagina op Maak van DuckDuckGo je standaard zoekmachine.

©PXimport

7. Skype gebruiken

Je hoeft geen Microsoft-account aan je Windows te koppelen om Skype uit de applicatiewinkel te installeren. Ga naar deze website en druk op Skype voor Windows-bureaublad downloaden. Wanneer je dit programmaatje downloadt en installeert, kun je je gewoon aanmelden en Skypen zoals je gewend bent, met het picogrammetje in het systeemvak. Het account waarmee je je aanmeldt, wordt verder niet gekoppeld aan Windows.

©PXimport

8. Wi-Fi-inzicht

Een vreemd onderdeel van Windows 10 is Wi-Fi-inzicht. Hiermee kun je toegang tot je draadloze netwerk delen zonder het wachtwoord persoonlijk af te geven. Wi-Fi-inzicht deelt de toegangsgegevens van bekende draadloze netwerken met contactpersonen. Het erge is dat het standaard ingeschakeld is! Ga naar Instellingen / Netwerk en internet / Wi-Fi-instellingen beheren en zet het schuifje uit bij Verbinding maken met netwerken die worden gedeeld met mijn contactpersonen.

9. Mail

Wanneer je de Mail-app voor het eerst opent, wordt gevraagd om een mailadres. Als je je Hotmail/Outlook.com wilt synchroniseren zonder je Microsoft-account aan Windows te verbinden, kies je na het invoeren van je inloggegevens voor Alleen aanmelden bij deze app. Gebruik je mail van een andere dienst, dan kun je deze gewoon uit de lijst kiezen en je inloggegevens invoeren. Gebruik je meerdere mailaccounts, dan kun je na het toevoegen van je eerste account onderin op het tandwieltje drukken en vervolgens Accounts / Account toevoegen selecteren.

©PXimport

10. Agenda

De agenda van Windows 10 werkt grotendeels hetzelfde als de Windows 10 Mail-applicatie. Wanneer je de app voor het eerst opent, voeg je een account toe. Heb je dit al gedaan in Mail, dan zie je je account al staan. Je agenda toont vervolgens netjes al je afspraken en houdt je via het Actiecentrum (zie tip 17 en verder) tijdig op de hoogte.

Heb jij een vraag over Windows 10?

Stel dan je vraag binnen de Vraag & Antwoord van Computer!Totaal en krijg antwoord op jouw vraag!

11. GodMode activeren

Wil je diep in de instellingen duiken en een overzicht van alle instellingen van Windows, dan hebben we de zogenoemde Windows 10 GodMode nodig. Maak een nieuwe map aan (Ctrl+Shift+N), waar je deze map aanmaakt is onbelangrijk. Geef deze map de naam GodMode.{ED7BA470-8E54-465E-825C-99712043E01C} mee en je ziet meteen dat het icoontje verandert. Wanneer je het mapje nu opent, kom je in een uitgebreid instellingenvenster. Welkom in de GodMode!

©PXimport

12. Datalimiet wifi

Gek genoeg kun je in Windows 10 geen harde datalimiet instellen. Dat is vervelend als je op een netwerk zit waarbij je niet al te veel data wilt verstoken. Bijvoorbeeld als je via tethering op je smartphone verbindt. Je kunt het dataverbruik gelukkig wel enigszins temperen. Ga hiervoor naar Instellingen / Netwerk en internet / Geavanceerde instellingen en zet onder Instellen als verbinding met datalimiet het schuifje aan.

13. Zoekfunctie uitbreiden

Je kunt de zoekfunctionaliteit ook uitbreiden met Bing-zoekresultaten. Druk op de zoekknop en vervolgens links op het tandwieltje. Je ziet hier een schuifje voor Cortana die je niet aan kunt zetten omdat de spraakgestuurde zoekmachine nog geen Nederlands spreekt. Wel kun je het schuifje bij Online zoeken en webresultaten aanzetten. Wanneer je dit doet, krijg je ook meteen Bing-zoekresultaten (en -suggesties) bij je zoekopdracht.

©PXimport

14. Google in plaats van Bing

De zoekfunctie blijft echter van Bing, maar via een omweg kun je ook Google gebruiken in de Windows-zoekfunctionaliteit. Je hebt hier echter wel Googles Chrome-browser als standaardbrowser voor nodig. Installeer vervolgens de Bing2Google-extensie. Wanneer je nu op het web zoekt met de Windows-zoekfunctionaliteit, opent een Chrome-browservenster met de zoekresultaten in Google.

©PXimport

15. Zoekknop verbergen

Vind je die zoekfunctionaliteit overbodig (omdat het grotendeels ook via de startknop kan en via de zoekmachine in je browser)? Dan kun je hem ook eenvoudig verwijderen. Druk met de rechtermuisknop op het vergrootglas-icoontje, ga naar Zoeken en druk op Verborgen. Vanaf nu is het vergrootglas van je taakbalk verdwenen. Door op Knop taakweergave weergeven te drukken, verwijder je de snelkoppeling naar de virtuele bureaubladen (zie tip 16).

©PXimport

Heb jij een vraag over Windows 10?

Stel dan je vraag binnen de Vraag & Antwoord van Computer!Totaal en krijg antwoord op jouw vraag!

16 Virtuele bureaubladen

Een handige toevoeging waar Linux- en OS X-gebruikers bekend mee zijn, is de mogelijkheid meerdere bureaubladen te gebruiken. De bureaubladen zijn geschikt om meerdere openstaande programma's te groeperen. Handig bijvoorbeeld om werk en ontspanning gescheiden te houden. De snelkoppelingen, mappen en bestanden op het bureaublad blijven echter hetzelfde. Op de taakbalk (rechts van de zoekknop) vind je de knop voor het overzicht van de actieve bureaubladen. In dat overzicht vind je rechtsonder een knop voor een nieuw bureaublad. Een bureaublad sluit je door met je muis onderin over het bureaublad te gaan en vervolgens op het kruisje te klikken.

©PXimport

17. Actiecentrum

In Windows 10 doet ook het Actiecentrum zijn intrede. Zo'n venster kennen we al van het notificatiescherm van Android en (later) iOS. Hierin worden meldingen weergegeven van apps (bijvoorbeeld als je een nieuwe mail of afspraak hebt) en van het systeem. Je vindt het Actiecentrum door op het spraakballon-icoontje in het systeemvak (naast de klok) te klikken. Vervolgens schuift hij via de rechterkant van het scherm in. Door op een melding te klikken, word je meteen naar de desbetreffende app of systeeminstelling geleid. Wanneer je met je muis over een melding hangt, verschijnt een kruisje om de melding te verwijderen. De knop Alles wissen verwijdert alle huidige meldingen. Onderin vind je enkele handige snelkoppelingen voor instellingen, bijvoorbeeld om wifi aan of uit te zetten.

©PXimport

18. Actiecentrum pimpen

Ga je naar Instellingen / Persoonlijke instellingen / Kleuren, dan vind je daar de opties om de kleuren van het Actiecentrum te personaliseren. Gewone software kan geen meldingen tonen in het Actiecentrum, alleen apps hebben hier toegang toe. Wil je van sommige apps (bijvoorbeeld spelletjes) geen meldingen ontvangen? Om dit te regelen ga je naar de instellingen van de app zelf en zet je de meldingen uit. Als voorbeeld nemen we de Mail-app; druk op het tandwieltje en zet je vervolgens het schuifje onder Meldingen weergeven in het onderhoudscentrum uit. De naam onderhoudscentrum en Actiecentrum worden beide gebruikt voor hetzelfde paneel.

©PXimport

19. Back-up van Windows 7

Windows 7 had een back-up-onderdeel (genaamd Back-up maken en terugzetten). Gebruikte je dit onderdeel altijd, dan ben je hem gelukkig niet kwijt in Windows 10. Je vindt het onderdeel terug in Configuratiescherm / Systeem en beveiliging / Back-up maken en terugzetten (Windows 7). Je gemaakte back-ups vind je hier terug en bovendien kun je ze ook herstellen. Ook is het mogelijk een nieuwe back-up aan te maken, hoewel we daarvoor de functie uit de volgende tip liever aanraden.

20. Back-up instellen

Ga je naar Instellingen / Bijwerken en beveiliging / Back-up dan vind je de back-upmogelijkheid van Windows 10 terug. Sluit een externe schijf aan en druk op Een station toevoegen. Vervolgens kun je een back-up maken met bestandgeschiedenis. Vergeet overigens niet de externe schijf om de zoveel tijd opnieuw aan te sluiten om een recente back-up te maken!

©PXimport

Heb jij een vraag over Windows 10?

Stel dan je vraag binnen de Vraag & Antwoord van Computer!Totaal en krijg antwoord op jouw vraag!

21. Tabletmodus

Windows 8 kende de introductie van een nieuw startscherm dat het startmenu verving met een full-screen-scherm met vierkante en rechthoekige 'Live tegels'. Praktisch voor touchscreen-systemen, maar voor besturing met muis en toetsenbord juist niet. In Windows 10 is een startmenu met Live tegels geïntroduceerd, maar wat velen niet weten is dat het fullscreen Startscherm nog altijd beschikbaar is. Je activeert hem door het Actiecentrum te openen en op tabletmodus te drukken. Je kunt hem ook je startmenu volledig laten vervangen door naar Instellingen / Persoonlijke instellingen / Start te gaan en daar het schuifje aan te zetten bij Start op volledig scherm weergeven.

©PXimport

22. Snelle toegang

In Verkenner heb je in het linkerpaneel het onderdeel Snelle toegang. Je kunt hier zelf mapjes naartoe slepen zodat ze altijd snel binnen handbereik zijn. Wanneer je de verkenner opent, krijg je meteen een overzicht van alle Snelle toegang-onderdelen. Ook vult Snelle toegang zich automatisch met locaties die je vaak bezoekt. Door op de punaise te klikken, zorg je ervoor dat de locatie vastgepind blijft. Druk je in het linkerpaneel met de rechtermuisknop op Snelle Toegang en Opties dan kun je zelf aanpassingen doen. Bij Verkenner openen in kun je er bijvoorbeeld voor kiezen om de verkenner altijd in (Deze) Computer te openen. Bij Privacy kun je instellen dat recent gebruikte locaties niet in Snelle toegang verschijnen.

©PXimport

23. Encryptie

Voor de bestandsversleuteling gebruikt Windows BitLocker. Omdat BitLocker niet opensource is en door experts niet valt te verifiëren of je bestanden wel goed versleuteld worden, hebben we altijd alternatieve versleutelprogramma's aangeraden. In Windows 10 wordt de BitLocker-encryptiesleutel bovendien in OneDrive opgeslagen, waardoor BitLocker wat ons betreft helemaal af te schrijven valt. Je bent beter af met programma's als TrueCrypt of VeraCrypt. Hoewel ze iets minder gebruiksvriendelijk zijn, hebben de programma's meer mogelijkheden en zijn ze opensource.

24. Wachtwoord instellen

Op je pc in de huiskamer is het wellicht niet van groot belang, maar als je een laptop of tablet met Windows 10 hebt, is vergrendeling (zodat niet iedereen bij je persoonlijke bestanden kan) behoorlijk essentieel. Een basisvorm van bescherming is een wachtwoord. Dit stel je in door naar Instellingen / Accounts / Aanmeldingsopties te gaan en onder Wachtwoord voor Toevoegen te kiezen. Voortaan verschijnt een vergrendelingsscherm om het wachtwoord in te voeren wanneer je je aanmeldt bij Windows.

©PXimport

25. Andere aanmeldingsopties

Wanneer je een wachtwoord hebt ingesteld, komen ook andere aanmeldopties beschikbaar. De functie Hello wordt binnenkort via een update toegevoegd en stelt je in staat je apparaat te ontgrendelen met gezichtsherkenning via de webcam. Bij Instellingen / Accounts / Aanmeldingsopties kun je ook een pincode instellen voor toegang, wat handig is als je je aanmeldt op een apparaat met touchscreen. Bij een afbeeldingswachtwoord verschijnt een zelfgekozen foto waar je in een zelfbepaalde volgorde op plekken op de foto drukt of klikt. Mocht je de pincode of het afbeeldingswachtwoord vergeten, dan kun je altijd nog het wachtwoord uit de vorige tip gebruiken om alsnog aan te melden.

©PXimport

Heb jij een vraag over Windows 10?

Stel dan je vraag binnen de Vraag & Antwoord van Computer!Totaal en krijg antwoord op jouw vraag!

26. Vergrendelingsscherm instellen

Het vergrendelingsscherm is ook naar eigen wens aan te passen. Ga hiervoor naar Instellingen / Persoonlijke instellingen / Vergrendelingsscherm. Je kunt hier niet alleen terecht voor de achtergrondafbeelding (van Windows zelf of eigen afbeeldingen) van het vergrendelscherm, je kunt er ook een diashow van maken. Ook kunnen meldingen van apps op het vergrendelscherm getoond worden, zodat je bijvoorbeeld direct ziet hoeveel nieuwe mailtjes er binnengekomen zijn. Onder aan de instellingenpagina kun je aangeven welke apps wel en welke niet op je vergrendelscherm mogen verschijnen.

©PXimport

27. Gebruikte Microsoft-accounts beheren

Wil je toch liever een Microsoft-account gebruiken, bijvoorbeeld om je instellingen over meerdere systemen te synchroniseren, ga dan naar Instellingen / Accounts/ Uw account. Hier kun je tevens terecht om je Microsoft-accounts te beheren die je in je lokale account gebruikt, bijvoorbeeld voor Mail, Skype of OneDrive. Eventueel voeg je hier ook andere Microsoft-accounts toe om bijvoorbeeld je zakelijke account te koppelen aan Windows 10.

©PXimport

28. Gebruikers toevoegen

Bij Instellingen / Accounts/ Familie en andere gebruikers kun je andere gebruikers toevoegen aan het systeem. Wanneer je bij Uw Familie gebruikers toevoegt, zijn er opties voor ouderlijk toezicht beschikbaar. De familie wordt ook eventueel gekoppeld aan de Microsoft-accounts, zodat de opgelegde regels en instellingen ook op andere apparaten van toepassing zijn. Bij Andere gebruikers kun je meerdere gebruikers toevoegen. Microsoft probeert agressief Microsoft-accounts te koppelen als je op Iemand anders aan deze pc toevoegen drukt. Wil je (nog) een lokaal account aanmaken, kies vervolgens dan voor De persoon die ik wil toevoegen heeft geen e-mailadres, vul in het opvolgende scherm geen gegevens in, en kies Gebruiker zonder Microsoft-account toevoegen. Kies een naam en (optioneel) wachtwoord en druk op Volgende.

©PXimport

29. Updates beheren

In Windows 10 kun je automatische updates niet uitschakelen. Vanuit veiligheidsoogpunt van Microsoft best te begrijpen. Maar het kan vervelende bijeffecten hebben. Bijvoorbeeld als een specifieke update je systeem negatief beïnvloedt of als je op een internetverbinding met datalimiet werkt. Wel kun je bepalen wanneer updates geïnstalleerd worden en Windows herstart mag worden. Hiervoor ga je naar Instellingen / Bijwerken en beveiliging / Windows Update en kies je voor Geavanceerde opties. Bij Kiezen op welke manier updates worden geleverd kun je tevens uitzetten dat Microsoft jouw systeem en bandbreedte inzet voor het verspreiden van updates.

©PXimport

30. Printen naar pdf

Handig nieuwigheidje in Windows 10 is dat je kunt printen naar een pdf-bestand. Tot voorheen had je daar een tooltje voor nodig dat zich in het overzicht van apparaten en printers nestelde. Wanneer je nu in het print-dialoogvenster komt, kies je bij de printer Microsoft Print to PDF. Wanneer je vervolgens op Afdrukken drukt, wordt gevraagd waar de pdf opgeslagen moet worden. Een slimme manier om van alles lokaal op te slaan, bijvoorbeeld webpagina's.

Heb jij een vraag over Windows 10?

Stel dan je vraag binnen de Vraag & Antwoord van Computer!Totaal en krijg antwoord op jouw vraag!

31. Apps verwijderen

Wil je een programma of app verwijderen, ga dan naar Instellingen / Systeem / Apps en onderdelen. Hier krijg je keurig in een lijstje te zien welke apps en software op het systeem zijn geïnstalleerd, hoeveel ruimte een programma inneemt en wanneer de installatie plaatsvond. Wanneer je een programma selecteert, verschijnt een verwijder-knop om de installatie ongedaan te maken. Maar je zult zien dat veel van de Microsoft-apps zoals OneNote, Xbox en veel andere niet verwijderd mogen worden. Maar hiervoor hebben we een trucje.

©PXimport

32. Apps opzoeken via PowerShell

Druk op de startknop en typ powershell, druk met de rechtermuisknop op het icoontje ervan en selecteer Als administrator uitvoeren, waarna een commandovenster verschijnt. Allereerst gaan we alle programma's in een lijstje weergeven. Dat doe je met het commando Get-AppxPackage -AllUsers gevolgd door Enter. Een enorme lijst met programma's verschijnt in beeld. Van ieder programma zie je naam, uitgever en meer info. Het is echter de info achter PackageFullName waar we naar op zoek zijn.

©PXimport

33. Apps verwijderen via Powershell

Vanaf hier moeten we voorzichtig zijn, veel toepassingen zijn probleemloos te verwijderen. Maar ga je te rigoureus te werk, dan raakt je systeem instabiel. Apps als BingWeather, BingSports of de Xbox-app zijn zorgeloos te dumpen. Wij leggen je als voorbeeld uit hoe je OneNote verwijdert.

Zoek de app op in de PowerShell-lijst en kopieer met Ctrl+C de naam achter PackageFullName (in dit geval Microsoft.Office.OneNote_17.6027.10071.0_x64__8wekyb3d8bbwe). Scrol naar beneden en voer het commando Remove-AppxPackage gevolgd door de gekopieerde package-naam in en druk op Enter. Windows verwijdert nu de app en als je weer Get-AppxPackage -AllUsers gebruikt zie je dat OneNote is verdwenen. Dit trucje kan je op meer onnodige apps toepassen, maar niet iedere app is op deze manier te verwijderen.

©PXimport

34. OneDrive deactiveren

Microsofts OneDrive zit nauw verweven in Windows 10 en via PowerShell laat het zich niet verwijderen. Vervelend als je geen cloudopslag gebruikt of kiest voor een andere dienst. Maar ook hiervoor hebben we een truc. Druk op Windows-toets+R en typ in het venster dat verschijnt GPedit.msc, gevolgd door Enter. De Editor voor lokaal groepsbeleid opent. Kies Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Windows-onderdelen / OneDrive. Dubbelklik op Voorkomen dat OneDrive wordt gebruikt voor bestandsopslag en een venster opent. Kies linksboven voor Ingeschakeld en druk op OK. Niet is hiermee de integratie uitgezet, ook verdwijnt het OneDrive-icoontje uit de verkenner. Door via dezelfde weg voor Niet geconfigureerd te kiezen zet je OneDrive weer aan.

©PXimport

35. Editor voor lokaal groepsbeleid

De Editor voor lokaal groepsbeleid die we in de vorige stap opgestart hebben, kan gebruikt worden om veel kleine Windows-onderdelen te tweaken. Zo kun je bij Computerconfiguratie /Beheersjablonen / configuratiescherm / Persoonlijke instellingen het vergrendelingsscherm uitzetten, of het vergrendelingsscherm cameratoegang ontzeggen. Bij Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Windows-onderdelen / Zoeken vind je ook de mogelijkheid terug Cortana volledig uit te schakelen. In deze instellingen is wel enige voorzichtigheid geboden: weet wat je doet!

Heb jij een vraag over Windows 10?

Stel dan je vraag binnen de Vraag & Antwoord van Computer!Totaal en krijg antwoord op jouw vraag!

36. Niet werkende software

We hebben helaas veel mailtjes van lezers gekregen die na het updaten van Windows 10 hun software niet aan de praat kregen onder het nieuwe besturingssysteem. Daar valt helaas weinig aan te doen. De compatibiliteitsmodus kan echter hulp bieden. Ga naar het uitvoerbare bestand van de software (meestal een exe-bestand dat je via de verkenner bij Program Files vindt). Druk met de rechtermuisknop op het bestand, kies Eigenschappen en druk op het tabje Compatibiliteit. Zet een vinkje bij Dit programma uitvoeren in compatibiliteitsmodus voor: en kies in het uitklapmenu voor de Windows-versie waar de software wel onder werkte. Sluit af met toepassen en start het programma. Wellicht werkt het nu wél.

37. Camera en microfoon uitzetten

Windows en apps kunnen toegang vragen tot je microfoon en camera, zelfs zonder dat je het doorhebt. Word jij ongemakkelijk van dit idee, dan kun je de camera en microfoon wellicht compleet uitschakelen. Druk op Start, typ apparaatbeheer en druk op Enter. In het venster dat verschijnt wordt al je hardware in een lijst weergegeven. De microfoon vind je meestal onder Audio-invoer en -uitvoer en de webcam onder Beeldapparaten (camera's en scanners). Druk met de rechtermuisknop op de camera/microfoon en kies Uitschakelen. Het systeem kan deze apparaten nu niet meer gebruiken. Mocht je ze weer willen inzetten voor bijvoorbeeld een Skype-gesprek, dan schakel je ze op dezelfde manier weer in.

©PXimport

38. Media Center vervanger: Kodi

Microsoft heeft met de komst van Windows 10 een punt gezet achter Windows Media Center. Maakte je hier gebruik van, dan hoef je niet te treuren. Met Kodi (dat voorheen XBMC heette) heb je namelijk een gratis uitgebreid alternatief voor het weergeven van foto's, video's en het afspelen van muziek. Je downloadt Kodi via www.kodi.tv, op deze site kun je ook terecht voor vele skins en plug-ins.

©PXimport

39. VLC installeren

Het afspelen van dvd's levert bij sommige Windows 10-gebruikers problemen op. Hier is (naast Kodi) ook een ander goed alternatief voor: VLC media player, voor de meesten geen onbekende. De freeware bevat veel codecs en afspeelmogelijkheden en is daarom de beste optie voor het afspelen van video's (en dvd's). Voer na de installatie een dvd in, ga naar Computer, druk met de rechtermuisknop op het dvd-station en kies Afspelen met VLC media player. Voor het afspelen van audio is VLC echter niet ideaal.

40. Standaardprogramma's instellen

Heb je Kodi, VLC, een alternatieve browser of een audiospeler geïnstalleerd? Dan is het handig om ervoor te zorgen dat het programma ook het standaardprogramma wordt. Ga naar Instellingen / Systeem / Standaard-apps om je voorkeuren te bepalen. Per bestandstype instellen kan ook. Druk op de startknop en typ standaardprogramma's in. Bij Standaardprogramma's instellen kun je per programma ingeven welk type bestanden hieraan gekoppeld wordt.

©PXimport

Heb jij een vraag over Windows 10?

Stel dan je vraag binnen de Vraag & Antwoord van Computer!Totaal en krijg antwoord op jouw vraag!

▼ Volgende artikel
RAM(p)-scenario: waarom tech in 2026 duurder wordt
© ID.nl
Huis

RAM(p)-scenario: waarom tech in 2026 duurder wordt

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

OnderdeelLaptopSmartphone (premium)Gameconsole (PS5 Pro/Xbox)
Geheugen & opslag10% - 25%10% - 20%35% of meer
Processor (CPU/SoC)15% - 30%25% - 35%30% - 40%
Scherm / Display10% - 20%15% - 25%N.v.t.
Behuizing / Koeling5% - 10%5% - 10%10% - 15%
Batterij5% - 10%5% - 10%N.v.t.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Welke prijsstijgingen kun je verwachten?

Het blijft een inschatting, maar verschillende marktonderzoeken komen grofweg op hetzelfde neer. Voor een nieuwe laptop moet je dit jaar rekening houden met een extra kostenpost van ongeveer 100 tot 200 euro, afhankelijk van het segment en de gekozen configuratie. Bij smartphones gaat het vaker om 50 tot 100 euro per model. Het precieze bedrag verschilt per merk, maar de tendens is duidelijk: als consument ga je meer betalen.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.

▼ Volgende artikel
Review Sony WF-1000XM6 – Dit is je volgende set oordopjes
© Wesley Akkerman
Huis

Review Sony WF-1000XM6 – Dit is je volgende set oordopjes

Wanneer Sony met een nieuwe set premium oordoppen op de proppen komt, dan moet je opletten. Dit Japanse merk is namelijk al jaren marktleider als het gaat om geluidskwaliteit en actieve ruisonderdrukking. Met zijn prijs van 300 euro mikt de fabrikant wederom op het hogere segment, al is dit wel minder dan de adviesprijs van zijn voorganger.

Fantastisch
Conclusie

Het zal ongetwijfeld niemand verbazen, maar dat maakt zo’n beoordeling niet minder waardevol: de Sony WF-1000XM6 is een regelrecht schot in de roos. Qua audiokwaliteit en -beleving hebben we nog niet beter gehoord. Soms klinkt het net alsof de muziek live naast je wordt gespeeld. Het comfort en de app kunnen nog wel beter, maar de grandioze actieve ruisonderdrukking en de fysieke bediening maken een hoop goed. Dit is je volgende set oordopjes!

Plus- en minpunten
  • Audiokwaliteit van hoog niveau
  • Bediening met gevoel van contact
  • Actieve ruisonderdrukking verbeterd
  • Gave en unieke functies
  • Goede batterijduur
  • Genoeg oortips met memory foam
  • App wat gebruiksonvriendelijk
  • Oortips zitten na verloop van tijd minder comfortabel

Prijs: € 299,-
Driverunit:
8,4 mm
Bluetooth:
Versie 5.3
Batterijduur (muziek):
Max. 8 uur (NC AAN) / max. 12 uur (NC UIT)
Oplaadtijd:
Ca. 1,5 uur (oordopjes), ca. 2 uur via usb (case)
Draadloos opladen:
Ja (met oplaadcase)
Waterbestendigheid:
IPX4
Codecs:
SBC, AAC, LDAC, LC3
Multipoint-functie:
Ja
Frequentierespons:
20 Hz - 40.000 Hz (LDAC 96 kHz sampling 990 kbps)
Gewicht:
Ca. 6,5 g per oordopje / ca. 47 g voor de oplaadcase
Afmetingen case:
Ca. 61,6 x 41,1 x 26,5 mm
Inhoud verpakking:
Oplaadcase, geluidsisolerende eartips, usb-kabel

De Sony WF-1000XM6 volgen de XM5 op die het Japanse bedrijf zo’n 2,5 jaar geleden uitbracht. Dat is een flinke periode in het land der oordoppen (of technologie in het algemeen). Daar waar veel fabrikanten inzetten op jaarlijkse releases en complete productgroepen beperkte stappen voorwaarts maken, is het fijn om te zien dat een elektronicaproducent het nog aandurft langer te wachten tussen verschillende uitgaven. Dan heb je tenminste wat te melden of te vertellen.

Met deze versie zet Sony in op een betere noise cancelling, audioweergave, gesprekskwaliteit en ergonomie. Daarnaast brengt de fabrikant stabielere bluetooth-connectiviteit, Google Gemini-integratie en een hogere mate van milieuvriendelijkheid. Zo zijn de antennes langer gemaakt, waardoor de oortjes niet snel de verbinding verliezen, ook niet in drukkere omgevingen zoals een vliegtuig of trein. Dat hebben we aan den lijve ondervonden de afgelopen weken.

©Wesley Akkerman

Meer in contact

Net als bij het vorige model maakt Sony gebruik van memory foam als oortips (het deel dat in je gehoorgang zit). Die hebben als grote voordeel dat ze zich aanpassen aan de vorm van de opening en dus altijd strak en goed zitten. In de doos zitten verschillende opties. Bij ons zit de een net te los, terwijl het formaat daarna juist net wat strak zit. Daardoor kan langer dan twee uur luisteren wat oncomfortabel worden. Maar ze vallen in elk geval niet zomaar uit je oren.

Deze keer kijkt Sony ook naar het ontwerp. De Sony WF-1000XM6-oortjes zijn wat langwerpiger en steken iets verder uit je oren dan z'n voorganger, waardoor je moet oppassen wanneer je een T-shirt of trui uittrekt. Het oppervlak is wat ruwer en dat helpt daadwerkelijk bij de fysieke bediening; het voelt alsof je wat meer in contact bent met de bediening. Muziek pauzeren, actieve ruisonderdrukking activeren – het gaat allemaal erg soepel. Je hoeft ze niet hard in te drukken.

Grammy-winnende engineers

Daarnaast is het fijn dat deze dopjes nog steeds acht uur meegaan op een volle accu. Dat is met actieve ruisonderdrukking aan. Zet je die uit, dan mag je daar nog een paar uur bij optellen. Met de oplaadcase erbij kun je rekenen op 24 tot 30 uur. Dat is misschien niet superveel in vergelijking met sommige concurrenten, maar die zitten dan ook niet boordevol allerlei extra microfoons (vier stuks in dit model) en speciaal ontwikkelde drivers.

©Wesley Akkerman

De drivers zijn natuurlijk medeverantwoordelijk voor het geluid, maar de samenwerking met allerlei gerenommeerde studio's en muziekproducenten helpt daar vanzelfsprekend ook bij. Sony heeft zich laten leiden door een team van Grammy-winnende en Grammy-genomineerde engineers, waaronder Randy Merrill (die werkte met Ed Sheeran), Chris Gehringer (Lady Gaga) en Michael Romanowski (Alicia Keys). Dat zijn niet de minste namen, maar wat merk je daarvan?

Naast je in de kamer

Nou, het grootste compliment dat we een set oordoppen kunnen geven: je hebt de equalizer niet nodig om goed en wel – en in de hoogste kwaliteit! – van je digitale muziek te genieten. De audio klinkt warm, vol en persoonlijk. Dat gaat niet ten koste van de hogere regionen of het middenveld, waardoor die helderheid en nuance bewaakt blijft. Soms lijkt het net alsof iemand op een drumstel naast je in de kamer speelt, zo dichtbij klinken de nummers.

Als je wilt, dan kun je wel een equalizer op de soundstage loslaten. Je kunt dan kiezen uit verschillende profielen, zelf een instelling beheren of Sony het werk uit handen laten nemen. Dan stelt de (helaas soms wat onoverzichtelijke) app de equalizer in op basis van jouw eigen gehoor. Hier kan dat nog weleens ten koste gaan van het basgeluid, waardoor we dat maar achterwege laten, maar het is fijn dat het kan. Het maakt de Sony WF-1000XM6 breed inzetbaar.

©Wesley Akkerman

Gevoel, beleving, emotie

En daar blijft het niet bij qua audio. Want je kunt streamen in hoge resoluties dankzij de LDAC-audiocodec en anders leunen op DSEE Extreme (een algoritme van Sony dat de muziek in kwaliteit opschaalt). Verder is nieuw in deze set dat je audio wat verder weg kunt laten klinken, alsof je in een café of je eigen woonkamer zit. Dat is een vreemde maar oorstrelende ervaring die je moet beleven om het te begrijpen.

We snappen uiteindelijk wel waarom Sony deze functie introduceert. Het kan bijvoorbeeld helpen bij de concentratie. Wij hebben vooral gemerkt dat je er een huiselijk gevoel aan kunt overhouden wanneer je kilometers hoog in de lucht hangt in een vliegtuig, omdat het net lijkt alsof je naar je eigen audioset thuis op de achtergrond luistert. Het gaat hier niet om de beste geluidskwaliteit, maar om een gevoel, een emotie, een beleving. En die is helemaal oké.

Tot slot kijken we nog even naar de actieve ruisonderdrukking. Die is beter dan ooit. Zo hebben we bijna niets van de vliegtuigmotoren gehoord tijdens een recente reis naar Barcelona en komt er ook weinig tot geen geluid vanuit het OV je gehoorgang in. Bepaalde plotselinge hoge tonen komen nog weleens door, maar die blijven moeilijk filterbaar. Al met al is dit wederom een mooie stap voorwaarts, helemaal als je je écht even wilt afsluiten van je omgeving.

Sony WF-1000XM6 kopen?

Het zal ongetwijfeld niemand verbazen, maar dat maakt zo’n beoordeling niet minder waardevol: de Sony WF-1000XM6 is een regelrecht schot in de roos. Qua audiokwaliteit en -beleving hebben we nog niet beter gehoord. Soms klinkt het net alsof de muziek live naast je wordt gespeeld. Het comfort en de app kunnen nog wel beter, maar de grandioze actieve ruisonderdrukking en de fysieke bediening maken een hoop goed. Dit is je volgende set oordopjes!