Windows 10 lijkt een vertrouwde omgeving met onderdelen van Windows 7 en 8. Maar er is veel veranderd en aan onze redactie-inbox te zien is de update ook bij lang niet iedereen vlekkeloos verlopen. Tijd om zelf in het besturingssysteem te duiken met deze 40 tips!

Lokaal account

Vanwege privacyzorgen gebruiken we in dit artikel Windows 10 zonder Microsoft-account. Veel Microsoft-diensten zijn via een omweg alsnog te gebruiken, dus je hoeft niets te missen. Alleen toegang tot de applicatiewinkel is niet mogelijk, maar hinderlijk voor het gebruik van Windows 10 is dat vooralsnog niet.

1. Toetscombinaties

Met Windows 10 zijn er veel nieuwe functies ingebouwd, die ook allemaal hun eigen toetsenbordcombinaties kennen:

Windows-toets+Tab (Taakweergave)

Windows-toets+PijltjeRechts+PijltjeOmhoog (plaatst venster in rechterbovenhoek)

Windows-toets+PijltjeOmhoog of PijltjeOmlaag (plaatst venster boven of onder)

Windows-toets+Ctrl+PijltjeLinks of PijltjeRechts (schakelen tussen bureaubladen)

Windows-toets+Ctrl+D (nieuw bureaublad)

Windows-toets+Ctrl+F4 (sluit bureaublad)

Windows-toets+Ctrl+C (Cortana)

Windows-toets+S (zoeken)

2. Terug naar oude Windows

Het kan natuurlijk gebeuren dat er iets niet goed gaat met de upgrade. We hebben veel klachten gehad over essentiële Windows 10-onderdelen die niet geïnstalleerd konden worden, maar ook software en drivers weigeren vaak dienst. En het kan natuurlijk ook zo zijn dat Windows 10 je helemaal niet bevalt. Gelukkig biedt Microsoft de mogelijkheid om de upgrade terug te draaien zodat je terug kunt naar je vertrouwde Windows 7 of 8.1. Druk op de startknop en kies Instellingen. Bij Bijwerken en beveiliging kies je in het linkermenu Systeemherstel en onder het kopje Teruggaan naar een vorige versie klik je op Aan de slag. Deze optie blijft een maand lang beschikbaar na het upgraden. Eventueel kun je later nog een nieuwe poging wagen om te upgraden naar Windows 10, dit blijft tot juli 2016 gratis.

©PXimport

3. Eerdere Windows-installatie verwijderen

De oude versie van Windows 7 of 8.1 blijft een maand lang op je systeem beschikbaar om de mogelijkheid te bieden terug te gaan. Maar dit kost wel de nodige schijfruimte. Als je niet van plan bent terug te keren, kun je schijfruimte vrijmaken door de oude versie te verwijderen. Dit doe je door op Start te drukken en schijfopruiming te typen en te openen. Klik in het venster dat verschijnt op Systeembestanden opschonen, voer optioneel het wachtwoord in. In de lijst vink je vervolgens Vorige Windows-installatie(s) en Tijdelijke Windows-installatiebestanden aan en druk je op OK. In ons geval ruimde dat zo'n 15 GB schijfruimte op.

4. Kaarten

Gelukkig, in Windows 10 kun je weer ouderwets kaartspelletjes spelen. Open via het startmenu Microsoft Solitaire Collection en negeer desgewenst al het gedram om in te loggen met een Microsoft-account. Deze koppeling wordt gebruikt om je speelgegevens op te slaan en online te delen. Vervolgens heb je vertrouwde kaartspelletjes terug, zoals FreeCell, Spider Solitaire en meer. Veel speelplezier!

©PXimport

5. Wacht met aanschaf

In winkels is het personeel behoorlijk gedrild om de gratis upgrade aan te prijzen bij nieuw aan te schaffen pc's en laptops. In sommige winkels zijn zelfs 'check-in'-punten om je kersverse systeem te upgraden. Alleen werkt de upgrade op lang niet ieder systeem vlekkeloos. Je doet er dus verstandig aan om nog even te wachten met de aanschaf van een nieuw systeem tot deze standaard geïnstalleerd komen met Windows 10. Dit kan nog wel enkele weken of maanden duren.

©PXimport

Heb jij een vraag over Windows 10?

Stel dan je vraag binnen de Vraag & Antwoord van Computer!Totaal en krijg antwoord op jouw vraag!

6. Edge-zoekmachine wijzigen

Natuurlijk is de standaardzoekmachine van de kersverse Windows-browser Edge de Bing-zoekmachine. De zoekresultaten van Bing zijn echter ondermaats en het is raar dat Microsoft al jarenlang functionaliteit van Bing enkel in de VS beschikbaar stelt. Je wijzigt de standaardzoekmachine door Edge op te starten, rechtsboven op de drie puntjes te drukken en Geavanceerde Instellingen te kiezen. Onder zoeken in de adresbalk met kun je Google kiezen als zoekmachine. Wil je liever het privacyvriendelijke DuckDuckGo gebruiken, ga dan met Edge naar de website en druk onder aan de webpagina op Maak van DuckDuckGo je standaard zoekmachine.

©PXimport

7. Skype gebruiken

Je hoeft geen Microsoft-account aan je Windows te koppelen om Skype uit de applicatiewinkel te installeren. Ga naar deze website en druk op Skype voor Windows-bureaublad downloaden. Wanneer je dit programmaatje downloadt en installeert, kun je je gewoon aanmelden en Skypen zoals je gewend bent, met het picogrammetje in het systeemvak. Het account waarmee je je aanmeldt, wordt verder niet gekoppeld aan Windows.

©PXimport

8. Wi-Fi-inzicht

Een vreemd onderdeel van Windows 10 is Wi-Fi-inzicht. Hiermee kun je toegang tot je draadloze netwerk delen zonder het wachtwoord persoonlijk af te geven. Wi-Fi-inzicht deelt de toegangsgegevens van bekende draadloze netwerken met contactpersonen. Het erge is dat het standaard ingeschakeld is! Ga naar Instellingen / Netwerk en internet / Wi-Fi-instellingen beheren en zet het schuifje uit bij Verbinding maken met netwerken die worden gedeeld met mijn contactpersonen.

9. Mail

Wanneer je de Mail-app voor het eerst opent, wordt gevraagd om een mailadres. Als je je Hotmail/Outlook.com wilt synchroniseren zonder je Microsoft-account aan Windows te verbinden, kies je na het invoeren van je inloggegevens voor Alleen aanmelden bij deze app. Gebruik je mail van een andere dienst, dan kun je deze gewoon uit de lijst kiezen en je inloggegevens invoeren. Gebruik je meerdere mailaccounts, dan kun je na het toevoegen van je eerste account onderin op het tandwieltje drukken en vervolgens Accounts / Account toevoegen selecteren.

©PXimport

10. Agenda

De agenda van Windows 10 werkt grotendeels hetzelfde als de Windows 10 Mail-applicatie. Wanneer je de app voor het eerst opent, voeg je een account toe. Heb je dit al gedaan in Mail, dan zie je je account al staan. Je agenda toont vervolgens netjes al je afspraken en houdt je via het Actiecentrum (zie tip 17 en verder) tijdig op de hoogte.

Heb jij een vraag over Windows 10?

Stel dan je vraag binnen de Vraag & Antwoord van Computer!Totaal en krijg antwoord op jouw vraag!

11. GodMode activeren

Wil je diep in de instellingen duiken en een overzicht van alle instellingen van Windows, dan hebben we de zogenoemde Windows 10 GodMode nodig. Maak een nieuwe map aan (Ctrl+Shift+N), waar je deze map aanmaakt is onbelangrijk. Geef deze map de naam GodMode.{ED7BA470-8E54-465E-825C-99712043E01C} mee en je ziet meteen dat het icoontje verandert. Wanneer je het mapje nu opent, kom je in een uitgebreid instellingenvenster. Welkom in de GodMode!

©PXimport

12. Datalimiet wifi

Gek genoeg kun je in Windows 10 geen harde datalimiet instellen. Dat is vervelend als je op een netwerk zit waarbij je niet al te veel data wilt verstoken. Bijvoorbeeld als je via tethering op je smartphone verbindt. Je kunt het dataverbruik gelukkig wel enigszins temperen. Ga hiervoor naar Instellingen / Netwerk en internet / Geavanceerde instellingen en zet onder Instellen als verbinding met datalimiet het schuifje aan.

13. Zoekfunctie uitbreiden

Je kunt de zoekfunctionaliteit ook uitbreiden met Bing-zoekresultaten. Druk op de zoekknop en vervolgens links op het tandwieltje. Je ziet hier een schuifje voor Cortana die je niet aan kunt zetten omdat de spraakgestuurde zoekmachine nog geen Nederlands spreekt. Wel kun je het schuifje bij Online zoeken en webresultaten aanzetten. Wanneer je dit doet, krijg je ook meteen Bing-zoekresultaten (en -suggesties) bij je zoekopdracht.

©PXimport

14. Google in plaats van Bing

De zoekfunctie blijft echter van Bing, maar via een omweg kun je ook Google gebruiken in de Windows-zoekfunctionaliteit. Je hebt hier echter wel Googles Chrome-browser als standaardbrowser voor nodig. Installeer vervolgens de Bing2Google-extensie. Wanneer je nu op het web zoekt met de Windows-zoekfunctionaliteit, opent een Chrome-browservenster met de zoekresultaten in Google.

©PXimport

15. Zoekknop verbergen

Vind je die zoekfunctionaliteit overbodig (omdat het grotendeels ook via de startknop kan en via de zoekmachine in je browser)? Dan kun je hem ook eenvoudig verwijderen. Druk met de rechtermuisknop op het vergrootglas-icoontje, ga naar Zoeken en druk op Verborgen. Vanaf nu is het vergrootglas van je taakbalk verdwenen. Door op Knop taakweergave weergeven te drukken, verwijder je de snelkoppeling naar de virtuele bureaubladen (zie tip 16).

©PXimport

Heb jij een vraag over Windows 10?

Stel dan je vraag binnen de Vraag & Antwoord van Computer!Totaal en krijg antwoord op jouw vraag!

16 Virtuele bureaubladen

Een handige toevoeging waar Linux- en OS X-gebruikers bekend mee zijn, is de mogelijkheid meerdere bureaubladen te gebruiken. De bureaubladen zijn geschikt om meerdere openstaande programma's te groeperen. Handig bijvoorbeeld om werk en ontspanning gescheiden te houden. De snelkoppelingen, mappen en bestanden op het bureaublad blijven echter hetzelfde. Op de taakbalk (rechts van de zoekknop) vind je de knop voor het overzicht van de actieve bureaubladen. In dat overzicht vind je rechtsonder een knop voor een nieuw bureaublad. Een bureaublad sluit je door met je muis onderin over het bureaublad te gaan en vervolgens op het kruisje te klikken.

©PXimport

17. Actiecentrum

In Windows 10 doet ook het Actiecentrum zijn intrede. Zo'n venster kennen we al van het notificatiescherm van Android en (later) iOS. Hierin worden meldingen weergegeven van apps (bijvoorbeeld als je een nieuwe mail of afspraak hebt) en van het systeem. Je vindt het Actiecentrum door op het spraakballon-icoontje in het systeemvak (naast de klok) te klikken. Vervolgens schuift hij via de rechterkant van het scherm in. Door op een melding te klikken, word je meteen naar de desbetreffende app of systeeminstelling geleid. Wanneer je met je muis over een melding hangt, verschijnt een kruisje om de melding te verwijderen. De knop Alles wissen verwijdert alle huidige meldingen. Onderin vind je enkele handige snelkoppelingen voor instellingen, bijvoorbeeld om wifi aan of uit te zetten.

©PXimport

18. Actiecentrum pimpen

Ga je naar Instellingen / Persoonlijke instellingen / Kleuren, dan vind je daar de opties om de kleuren van het Actiecentrum te personaliseren. Gewone software kan geen meldingen tonen in het Actiecentrum, alleen apps hebben hier toegang toe. Wil je van sommige apps (bijvoorbeeld spelletjes) geen meldingen ontvangen? Om dit te regelen ga je naar de instellingen van de app zelf en zet je de meldingen uit. Als voorbeeld nemen we de Mail-app; druk op het tandwieltje en zet je vervolgens het schuifje onder Meldingen weergeven in het onderhoudscentrum uit. De naam onderhoudscentrum en Actiecentrum worden beide gebruikt voor hetzelfde paneel.

©PXimport

19. Back-up van Windows 7

Windows 7 had een back-up-onderdeel (genaamd Back-up maken en terugzetten). Gebruikte je dit onderdeel altijd, dan ben je hem gelukkig niet kwijt in Windows 10. Je vindt het onderdeel terug in Configuratiescherm / Systeem en beveiliging / Back-up maken en terugzetten (Windows 7). Je gemaakte back-ups vind je hier terug en bovendien kun je ze ook herstellen. Ook is het mogelijk een nieuwe back-up aan te maken, hoewel we daarvoor de functie uit de volgende tip liever aanraden.

20. Back-up instellen

Ga je naar Instellingen / Bijwerken en beveiliging / Back-up dan vind je de back-upmogelijkheid van Windows 10 terug. Sluit een externe schijf aan en druk op Een station toevoegen. Vervolgens kun je een back-up maken met bestandgeschiedenis. Vergeet overigens niet de externe schijf om de zoveel tijd opnieuw aan te sluiten om een recente back-up te maken!

©PXimport

Heb jij een vraag over Windows 10?

Stel dan je vraag binnen de Vraag & Antwoord van Computer!Totaal en krijg antwoord op jouw vraag!

21. Tabletmodus

Windows 8 kende de introductie van een nieuw startscherm dat het startmenu verving met een full-screen-scherm met vierkante en rechthoekige 'Live tegels'. Praktisch voor touchscreen-systemen, maar voor besturing met muis en toetsenbord juist niet. In Windows 10 is een startmenu met Live tegels geïntroduceerd, maar wat velen niet weten is dat het fullscreen Startscherm nog altijd beschikbaar is. Je activeert hem door het Actiecentrum te openen en op tabletmodus te drukken. Je kunt hem ook je startmenu volledig laten vervangen door naar Instellingen / Persoonlijke instellingen / Start te gaan en daar het schuifje aan te zetten bij Start op volledig scherm weergeven.

©PXimport

22. Snelle toegang

In Verkenner heb je in het linkerpaneel het onderdeel Snelle toegang. Je kunt hier zelf mapjes naartoe slepen zodat ze altijd snel binnen handbereik zijn. Wanneer je de verkenner opent, krijg je meteen een overzicht van alle Snelle toegang-onderdelen. Ook vult Snelle toegang zich automatisch met locaties die je vaak bezoekt. Door op de punaise te klikken, zorg je ervoor dat de locatie vastgepind blijft. Druk je in het linkerpaneel met de rechtermuisknop op Snelle Toegang en Opties dan kun je zelf aanpassingen doen. Bij Verkenner openen in kun je er bijvoorbeeld voor kiezen om de verkenner altijd in (Deze) Computer te openen. Bij Privacy kun je instellen dat recent gebruikte locaties niet in Snelle toegang verschijnen.

©PXimport

23. Encryptie

Voor de bestandsversleuteling gebruikt Windows BitLocker. Omdat BitLocker niet opensource is en door experts niet valt te verifiëren of je bestanden wel goed versleuteld worden, hebben we altijd alternatieve versleutelprogramma's aangeraden. In Windows 10 wordt de BitLocker-encryptiesleutel bovendien in OneDrive opgeslagen, waardoor BitLocker wat ons betreft helemaal af te schrijven valt. Je bent beter af met programma's als TrueCrypt of VeraCrypt. Hoewel ze iets minder gebruiksvriendelijk zijn, hebben de programma's meer mogelijkheden en zijn ze opensource.

24. Wachtwoord instellen

Op je pc in de huiskamer is het wellicht niet van groot belang, maar als je een laptop of tablet met Windows 10 hebt, is vergrendeling (zodat niet iedereen bij je persoonlijke bestanden kan) behoorlijk essentieel. Een basisvorm van bescherming is een wachtwoord. Dit stel je in door naar Instellingen / Accounts / Aanmeldingsopties te gaan en onder Wachtwoord voor Toevoegen te kiezen. Voortaan verschijnt een vergrendelingsscherm om het wachtwoord in te voeren wanneer je je aanmeldt bij Windows.

©PXimport

25. Andere aanmeldingsopties

Wanneer je een wachtwoord hebt ingesteld, komen ook andere aanmeldopties beschikbaar. De functie Hello wordt binnenkort via een update toegevoegd en stelt je in staat je apparaat te ontgrendelen met gezichtsherkenning via de webcam. Bij Instellingen / Accounts / Aanmeldingsopties kun je ook een pincode instellen voor toegang, wat handig is als je je aanmeldt op een apparaat met touchscreen. Bij een afbeeldingswachtwoord verschijnt een zelfgekozen foto waar je in een zelfbepaalde volgorde op plekken op de foto drukt of klikt. Mocht je de pincode of het afbeeldingswachtwoord vergeten, dan kun je altijd nog het wachtwoord uit de vorige tip gebruiken om alsnog aan te melden.

©PXimport

Heb jij een vraag over Windows 10?

Stel dan je vraag binnen de Vraag & Antwoord van Computer!Totaal en krijg antwoord op jouw vraag!

26. Vergrendelingsscherm instellen

Het vergrendelingsscherm is ook naar eigen wens aan te passen. Ga hiervoor naar Instellingen / Persoonlijke instellingen / Vergrendelingsscherm. Je kunt hier niet alleen terecht voor de achtergrondafbeelding (van Windows zelf of eigen afbeeldingen) van het vergrendelscherm, je kunt er ook een diashow van maken. Ook kunnen meldingen van apps op het vergrendelscherm getoond worden, zodat je bijvoorbeeld direct ziet hoeveel nieuwe mailtjes er binnengekomen zijn. Onder aan de instellingenpagina kun je aangeven welke apps wel en welke niet op je vergrendelscherm mogen verschijnen.

©PXimport

27. Gebruikte Microsoft-accounts beheren

Wil je toch liever een Microsoft-account gebruiken, bijvoorbeeld om je instellingen over meerdere systemen te synchroniseren, ga dan naar Instellingen / Accounts/ Uw account. Hier kun je tevens terecht om je Microsoft-accounts te beheren die je in je lokale account gebruikt, bijvoorbeeld voor Mail, Skype of OneDrive. Eventueel voeg je hier ook andere Microsoft-accounts toe om bijvoorbeeld je zakelijke account te koppelen aan Windows 10.

©PXimport

28. Gebruikers toevoegen

Bij Instellingen / Accounts/ Familie en andere gebruikers kun je andere gebruikers toevoegen aan het systeem. Wanneer je bij Uw Familie gebruikers toevoegt, zijn er opties voor ouderlijk toezicht beschikbaar. De familie wordt ook eventueel gekoppeld aan de Microsoft-accounts, zodat de opgelegde regels en instellingen ook op andere apparaten van toepassing zijn. Bij Andere gebruikers kun je meerdere gebruikers toevoegen. Microsoft probeert agressief Microsoft-accounts te koppelen als je op Iemand anders aan deze pc toevoegen drukt. Wil je (nog) een lokaal account aanmaken, kies vervolgens dan voor De persoon die ik wil toevoegen heeft geen e-mailadres, vul in het opvolgende scherm geen gegevens in, en kies Gebruiker zonder Microsoft-account toevoegen. Kies een naam en (optioneel) wachtwoord en druk op Volgende.

©PXimport

29. Updates beheren

In Windows 10 kun je automatische updates niet uitschakelen. Vanuit veiligheidsoogpunt van Microsoft best te begrijpen. Maar het kan vervelende bijeffecten hebben. Bijvoorbeeld als een specifieke update je systeem negatief beïnvloedt of als je op een internetverbinding met datalimiet werkt. Wel kun je bepalen wanneer updates geïnstalleerd worden en Windows herstart mag worden. Hiervoor ga je naar Instellingen / Bijwerken en beveiliging / Windows Update en kies je voor Geavanceerde opties. Bij Kiezen op welke manier updates worden geleverd kun je tevens uitzetten dat Microsoft jouw systeem en bandbreedte inzet voor het verspreiden van updates.

©PXimport

30. Printen naar pdf

Handig nieuwigheidje in Windows 10 is dat je kunt printen naar een pdf-bestand. Tot voorheen had je daar een tooltje voor nodig dat zich in het overzicht van apparaten en printers nestelde. Wanneer je nu in het print-dialoogvenster komt, kies je bij de printer Microsoft Print to PDF. Wanneer je vervolgens op Afdrukken drukt, wordt gevraagd waar de pdf opgeslagen moet worden. Een slimme manier om van alles lokaal op te slaan, bijvoorbeeld webpagina's.

Heb jij een vraag over Windows 10?

Stel dan je vraag binnen de Vraag & Antwoord van Computer!Totaal en krijg antwoord op jouw vraag!

31. Apps verwijderen

Wil je een programma of app verwijderen, ga dan naar Instellingen / Systeem / Apps en onderdelen. Hier krijg je keurig in een lijstje te zien welke apps en software op het systeem zijn geïnstalleerd, hoeveel ruimte een programma inneemt en wanneer de installatie plaatsvond. Wanneer je een programma selecteert, verschijnt een verwijder-knop om de installatie ongedaan te maken. Maar je zult zien dat veel van de Microsoft-apps zoals OneNote, Xbox en veel andere niet verwijderd mogen worden. Maar hiervoor hebben we een trucje.

©PXimport

32. Apps opzoeken via PowerShell

Druk op de startknop en typ powershell, druk met de rechtermuisknop op het icoontje ervan en selecteer Als administrator uitvoeren, waarna een commandovenster verschijnt. Allereerst gaan we alle programma's in een lijstje weergeven. Dat doe je met het commando Get-AppxPackage -AllUsers gevolgd door Enter. Een enorme lijst met programma's verschijnt in beeld. Van ieder programma zie je naam, uitgever en meer info. Het is echter de info achter PackageFullName waar we naar op zoek zijn.

©PXimport

33. Apps verwijderen via Powershell

Vanaf hier moeten we voorzichtig zijn, veel toepassingen zijn probleemloos te verwijderen. Maar ga je te rigoureus te werk, dan raakt je systeem instabiel. Apps als BingWeather, BingSports of de Xbox-app zijn zorgeloos te dumpen. Wij leggen je als voorbeeld uit hoe je OneNote verwijdert.

Zoek de app op in de PowerShell-lijst en kopieer met Ctrl+C de naam achter PackageFullName (in dit geval Microsoft.Office.OneNote_17.6027.10071.0_x64__8wekyb3d8bbwe). Scrol naar beneden en voer het commando Remove-AppxPackage gevolgd door de gekopieerde package-naam in en druk op Enter. Windows verwijdert nu de app en als je weer Get-AppxPackage -AllUsers gebruikt zie je dat OneNote is verdwenen. Dit trucje kan je op meer onnodige apps toepassen, maar niet iedere app is op deze manier te verwijderen.

©PXimport

34. OneDrive deactiveren

Microsofts OneDrive zit nauw verweven in Windows 10 en via PowerShell laat het zich niet verwijderen. Vervelend als je geen cloudopslag gebruikt of kiest voor een andere dienst. Maar ook hiervoor hebben we een truc. Druk op Windows-toets+R en typ in het venster dat verschijnt GPedit.msc, gevolgd door Enter. De Editor voor lokaal groepsbeleid opent. Kies Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Windows-onderdelen / OneDrive. Dubbelklik op Voorkomen dat OneDrive wordt gebruikt voor bestandsopslag en een venster opent. Kies linksboven voor Ingeschakeld en druk op OK. Niet is hiermee de integratie uitgezet, ook verdwijnt het OneDrive-icoontje uit de verkenner. Door via dezelfde weg voor Niet geconfigureerd te kiezen zet je OneDrive weer aan.

©PXimport

35. Editor voor lokaal groepsbeleid

De Editor voor lokaal groepsbeleid die we in de vorige stap opgestart hebben, kan gebruikt worden om veel kleine Windows-onderdelen te tweaken. Zo kun je bij Computerconfiguratie /Beheersjablonen / configuratiescherm / Persoonlijke instellingen het vergrendelingsscherm uitzetten, of het vergrendelingsscherm cameratoegang ontzeggen. Bij Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Windows-onderdelen / Zoeken vind je ook de mogelijkheid terug Cortana volledig uit te schakelen. In deze instellingen is wel enige voorzichtigheid geboden: weet wat je doet!

Heb jij een vraag over Windows 10?

Stel dan je vraag binnen de Vraag & Antwoord van Computer!Totaal en krijg antwoord op jouw vraag!

36. Niet werkende software

We hebben helaas veel mailtjes van lezers gekregen die na het updaten van Windows 10 hun software niet aan de praat kregen onder het nieuwe besturingssysteem. Daar valt helaas weinig aan te doen. De compatibiliteitsmodus kan echter hulp bieden. Ga naar het uitvoerbare bestand van de software (meestal een exe-bestand dat je via de verkenner bij Program Files vindt). Druk met de rechtermuisknop op het bestand, kies Eigenschappen en druk op het tabje Compatibiliteit. Zet een vinkje bij Dit programma uitvoeren in compatibiliteitsmodus voor: en kies in het uitklapmenu voor de Windows-versie waar de software wel onder werkte. Sluit af met toepassen en start het programma. Wellicht werkt het nu wél.

37. Camera en microfoon uitzetten

Windows en apps kunnen toegang vragen tot je microfoon en camera, zelfs zonder dat je het doorhebt. Word jij ongemakkelijk van dit idee, dan kun je de camera en microfoon wellicht compleet uitschakelen. Druk op Start, typ apparaatbeheer en druk op Enter. In het venster dat verschijnt wordt al je hardware in een lijst weergegeven. De microfoon vind je meestal onder Audio-invoer en -uitvoer en de webcam onder Beeldapparaten (camera's en scanners). Druk met de rechtermuisknop op de camera/microfoon en kies Uitschakelen. Het systeem kan deze apparaten nu niet meer gebruiken. Mocht je ze weer willen inzetten voor bijvoorbeeld een Skype-gesprek, dan schakel je ze op dezelfde manier weer in.

©PXimport

38. Media Center vervanger: Kodi

Microsoft heeft met de komst van Windows 10 een punt gezet achter Windows Media Center. Maakte je hier gebruik van, dan hoef je niet te treuren. Met Kodi (dat voorheen XBMC heette) heb je namelijk een gratis uitgebreid alternatief voor het weergeven van foto's, video's en het afspelen van muziek. Je downloadt Kodi via www.kodi.tv, op deze site kun je ook terecht voor vele skins en plug-ins.

©PXimport

39. VLC installeren

Het afspelen van dvd's levert bij sommige Windows 10-gebruikers problemen op. Hier is (naast Kodi) ook een ander goed alternatief voor: VLC media player, voor de meesten geen onbekende. De freeware bevat veel codecs en afspeelmogelijkheden en is daarom de beste optie voor het afspelen van video's (en dvd's). Voer na de installatie een dvd in, ga naar Computer, druk met de rechtermuisknop op het dvd-station en kies Afspelen met VLC media player. Voor het afspelen van audio is VLC echter niet ideaal.

40. Standaardprogramma's instellen

Heb je Kodi, VLC, een alternatieve browser of een audiospeler geïnstalleerd? Dan is het handig om ervoor te zorgen dat het programma ook het standaardprogramma wordt. Ga naar Instellingen / Systeem / Standaard-apps om je voorkeuren te bepalen. Per bestandstype instellen kan ook. Druk op de startknop en typ standaardprogramma's in. Bij Standaardprogramma's instellen kun je per programma ingeven welk type bestanden hieraan gekoppeld wordt.

©PXimport

Heb jij een vraag over Windows 10?

Stel dan je vraag binnen de Vraag & Antwoord van Computer!Totaal en krijg antwoord op jouw vraag!

Wie denkt dat de Foto’s-app in Windows 11 niet meer is dan een basisviewer, vergist zich. Het programma combineert overzichtelijke organisatie, handige bewerkingstools en slimme koppelingen met andere Microsoft-diensten tot een verrassend veelzijdige tool.

De meeste gebruikers openen Foto’s om simpelweg een jpg- of png-bestand te bekijken. Toch is de app ontworpen als tool om niet alleen foto’s, maar ook video’s te beheren en te bewerken. Bovendien is de AI waarmee Windows 11 uitpakt, ook in deze app geïntegreerd. We bekijken enkele geavanceerde functies. 

Elementen verwijderen

Vaak merk je pas achteraf dat er iets storends op een foto staat: denk aan elektriciteitsdraden, rondslingerende rommel of een ex die je nooit meer wilt zien. In zulke gevallen biedt Foto’s een handige AI-functie: Genererend wissen. In tegenstelling tot het klassieke gummetje dat enkel overschildert, verwijdert deze tool het ongewenste object echt. De achtergrond wordt hierbij automatisch aangevuld alsof het element er nooit is geweest.

Zo werkt het: open de foto en klik op Bewerken. Bovenaan verschijnt de knop met het label AI. Selecteer Genererend wissen. Gebruik de kwast om over het object te gaan dat je wilt verwijderen. Met de schuifregelaar Kwastgrootte bepaal je de dikte van de kwast. Het geselecteerde object krijgt kort een gearceerde overlay en verdwijnt vervolgens netjes uit beeld.

Op twee manieren wissen

Wanneer je een groot object wilt verwijderen, kan het zijn dat je Genererend wissen meerdere keren moet toepassen. Soms blijven er namelijk restanten zichtbaar, maar meestal is dat na een tweede poging verholpen.

Standaard staat de verdwijnkwast op Automatisch toepassen. Schakel je dit uit, dan krijg je twee extra mogelijkheden: Masker toevoegen en Masker verwijderen. Met een masker bedoelt Microsoft de overlay waarmee je aanduidt wat moet verdwijnen. Op die manier kun je nauwkeuriger werken: stukjes overlay toevoegen waar nodig, of juist weghalen als je te veel hebt geselecteerd. Ben je niet tevreden met het resultaat, dan kun je altijd terug via de knop Opnieuw instellen.

Tekst uit foto’s halen

De nieuwe Foto’s-app beschikt over een ingebouwde tekstherkenningsfunctie. Met behulp van Optical Character Recognition (OCR) haalt de app tekst uit afbeeldingen, zodat je die kunt kopiëren, plakken en bewerken. Handig bij screenshots, maar ook bij handgeschreven notities die netjes genoeg zijn om door de OCR te worden herkend.

Open een afbeelding met tekst in Foto’s. Klik onderaan op Tekst scannen. De app markeert automatisch de tekstgebieden. Klik met de rechtermuisknop op de gevonden tekst en kies Alle tekst selecteren. Er verschijnt een lichtrode overlay over de geselecteerde tekst. Klik opnieuw met de rechtermuisknop en kies Tekst kopiëren. De tekst staat nu op het klembord en kun je in elke toepassing plakken.

Achtergrond verwijderen

Een nieuwe AI-tool in Foto’s maakt het mogelijk om de achtergrond van een foto transparant te maken. Open de foto en klik op Bewerken. Kies bovenaan de knop Achtergrond. De AI herkent automatisch de voorgrond en achtergrond. De achtergrond wordt vervangen door een schaakbordpatroon, wat aangeeft dat dit gebied transparant is.

Als de automatische selectie te veel of te weinig heeft verwijderd, kun je dit aanpassen met het Hulpmiddel voor achtergrondkwast. Hiermee krijg je een kwast waarmee je maskers kunt toevoegen of verwijderen. Je kunt zowel de grootte als de zachtheid van de kwast instellen. Hoe zachter de kwast, hoe zachter de overgang tussen zichtbaar en transparant wordt.

Om de transparante achtergrond te behouden, moet je de afbeelding opslaan in een indeling die transparantie ondersteunt. Bij Opties voor opslaan kun je bijvoorbeeld kiezen voor png, aangezien de veelgebruikte jpg-indeling geen transparantie ondersteunt.

Vervagen of vervangen

Met dezelfde AI-tool kun je niet alleen de achtergrond transparant maken, maar ook vervagen of vervangen. Wanneer je Achtergrond AI selecteert, markeert Foto’s automatisch het voorgrondobject. In dit voorbeeld kiest de app correct de vrouw als voorgrond. Wil je dat ook het betonnen trapje waarop ze zit deel uitmaakt van de voorgrond? Selecteer dan Hulpmiddel voor achtergrondkwast om het trapje aan de selectie toe te voegen. Vervolgens kun je de optie Onscherp gebruiken. Met de schuifregelaar bepaal je de mate van onscherpte, waardoor een scherptediepte-effect ontstaat.

Er is ook een optie Vervangen. Het resultaat hiervan is beperkt: omdat Foto’s geen lagen ondersteunt zoals Microsoft Paint, kun je geen fotografische achtergrond toevoegen. De optie Vervangen laat je alleen de achtergrond vervangen door een effen kleur.

Vergroten en verkleinen

Vaak wil je de grootte van een afbeelding aanpassen. Foto’s beschikt over een ingebouwde, aanpasbare resizer. Let op: wil je meerdere afbeeldingen tegelijk aanpassen, dan kan dat niet. Batchverwerking wordt niet ondersteund. Bij een geopende afbeelding klik je niet op Bewerken, maar op de drie puntjes bovenaan. In het menu kies je vervolgens Formaat van afbeelding wijzigen.

Je kunt het formaat instellen in pixelwaarden of in percentage. Tegelijk is het mogelijk om de afbeelding naar een andere indeling te converteren, bijvoorbeeld naar jpg of png. Met een schuifregelaar bepaal je de kwaliteit, wat de mate van compressie regelt. Hoe meer compressie, hoe kleiner het bestand, maar ook hoe groter het risico op kleine verstoringen (zogenaamde artefacten).

Onderaan zie je telkens het verschil tussen het huidige en het nieuwe bestand. Deze tool kun je niet alleen gebruiken om afbeeldingen te verkleinen; je kunt ze ook vergroten. Het verhogen van de resolutie heet upscaling of opschalen. Bij zowel upscalen als downscalen wordt automatisch de hoogte-breedteverhouding behouden, zodat de afbeelding niet wordt vervormd.

Super Resolution

Op sommige computers verschijnt in deze app een knop Super Resolution. Dit is een AI-functie die foto’s automatisch scherper en gedetailleerder maakt. Zo kan een afbeelding van 800 × 600 worden opgeschaald naar 1600 × 1200 of zelfs hoger, terwijl de details grotendeels behouden blijven.

Bovendien corrigeert Super Resolution ook compressie-artefacten.De functie is alleen beschikbaar op pc’s met Copilot en een Neural Processing Unit (npu). Eind vorig jaar verscheen de knop per vergissing ook op apparaten die dit niet ondersteunden. Dat is inmiddels rechtgezet, zodat Super Resolution nu enkel zichtbaar is op geschikte toestellen.

Met Super Resolution helpt AI om je de afbeelding drastisch te upscalen.

Video’s bewerken

Met Microsoft Foto’s kun je ook eenvoudig video’s trimmen. Open de video in de app en die start meteen met afspelen. Linksboven verschijnt een rode knop Knippen. In het venster dat opent, gebruik je onderaan de tijdlijn de verticale indicator om het beginpunt van de video te bepalen. Daarna versleep je de achterste hendel om het eindpunt vast te leggen. Ben je tevreden met de selectie, dan kies je voor Opslaan als kopie (de originele video blijft behouden) of voor Opslaan (de oorspronkelijke video wordt overschreven).

Filters en effecten

Zodra je op Bewerken hebt geklikt, kun je de afbeelding verfijnen met de knoppen Aanpassing (het pictogram van de zwart-witte bol) en Filteren (het pictogram van de kwast). Met Aanpassing pas je via schuifregelaars de belichting, kleur en scherpte aan. Zo maak je de kleuren warmer, verhoog je het contrast of voeg je extra helderheid toe. Onder Filteren vind je de functie Automatisch verbeteren en een reeks filters waarmee je de uitstraling van je foto in één klik verandert. Denk aan creatieve zwart-witfilters of effecten die je foto een vintage look geven. Pas je een filter toe, dan kun je de intensiteit traploos aanpassen.

Diashow

Je kunt in Foto’s heel snel een diashow starten. Selecteer in de galerij de gewenste afbeeldingen, klik er met de rechtermuisknop op en kies Diashow starten. De voorstelling begint onmiddellijk. Beweeg de muis naar boven, dan verschijnt een klein bedieningsvenster waarmee je de diashow kunt pauzeren of hervatten.

Via het muzieknootpictogram krijg je extra instellingen. Je kunt animaties of overgangen inschakelen, de voorstelling in een lus laten afspelen en een achtergrondmuziekje kiezen, bijvoorbeeld: Relaxed, Sentimenteel of Beats. Een belangrijke beperking: de diashow is slechts een tijdelijke weergave op het scherm. Je kunt hem dus niet rechtstreeks als videobestand opslaan. Wil je de slideshow later opnieuw bekijken, dan moet je de stappen opnieuw uitvoeren.

Horizonlijn corrigeren

Het komt vaak voor dat je snel een foto maakt en je focust op de persoon op de voorgrond, zonder te merken dat de horizon scheef staat. Dat kun je eenvoudig corrigeren in Foto’s tijdens de nabewerking. Klik op Bewerken en kies daarna Bijsnijden. Onderaan verschijnt een regelaar waarmee je de foto naar links of rechts kunt draaien. Terwijl je dit doet, verschijnt er een raster met hulplijnen, zodat je de achtergrond precies horizontaal kunt uitlijnen.

Gelijkenissen zoeken

Wanneer je een afbeelding opent in Foto’s, zie je onderaan naast de knop Tekst scannen ook de optie Visueel zoeken met Bing. Met één muisklik opent Bing zijn afbeeldingzoeker in de browser en krijg je direct vergelijkbare afbeeldingen te zien. Dit is handig om objecten op basis van een foto te identificeren of om webpagina’s te vinden die exact dezelfde foto gebruiken. Je kunt deze zoekopdracht bovendien aanvullen met zoektermen.

Weergave 1:1 of 100%

Bovenaan zie je een klein knopje dat mogelijk vragen oproept: Werkelijke grootte, herkenbaar aan het pictogram 1:1. Een afbeelding bestaat uit beeldpuntjes, oftewel pixels, net zoals een computerscherm. Wanneer je de afbeelding via deze knop zodanig vergroot dat ieder beeldpuntje van de afbeelding exact overeenkomt met één pixel op het scherm, spreken we van een 1:1- of een 100%-weergave. Deze weergave is belangrijk om de scherpte van de afbeelding goed te kunnen beoordelen. Op het scherm wordt een foto vaak verkleind weergegeven, waardoor je niet kunt voorspellen of hij bij afdruk scherp zal zijn. Als de foto in Werkelijke grootte scherp oogt, kun je ervan uitgaan dat de kwaliteit in orde is.

Nu wordt de afbeelding op 37% getoond, met de knop 1:1 zien we hem op 100%

Info vragen aan Copilot

In de app vind je rechtsboven ook een knop naar Copilot. Daarmee kun je de AI raadplegen om vragen te stellen over de geselecteerde afbeelding. Open een foto, klik op de Copilot-knop en stel bijvoorbeeld de vraag: “Waar is deze opname gemaakt?” Met wat geluk herkent Copilot de omgeving en geeft hij meteen een verklaring waarom hij denkt dat de foto daar genomen is. Interessant is dat Copilot ook nagaat of je de vraag uit pure nieuwsgierigheid stelt of omdat je van plan bent de plek daadwerkelijk te bezoeken. In dat laatste geval helpt de assistent je verder met de voorbereiding van de reis.

Exporteren naar Clipchamp

Selecteer in de Foto’s-galerij de afbeeldingen en video’s die je wilt combineren tot één filmmontage. Klik vervolgens met de rechtermuisknop op de selectie en kies de opdracht Een video maken in Microsoft Clipchamp. Daarmee open je Clipchamp, de gratis video-editor die sinds 2021 eigendom is van Microsoft en standaard wordt meegeleverd met Windows 11. Het programma is de opvolger van de oude Video Editor in Foto’s.

Clipchamp is laagdrempelig in gebruik, maar tegelijk krachtig genoeg om snel aantrekkelijke video’s te maken zonder dat je een professioneel pakket zoals Adobe Premiere nodig hebt. De geselecteerde media worden automatisch toegevoegd aan de map Jouw media in Clipchamp. Het enige wat je nog hoeft te doen, is de clips naar de tijdlijn te slepen, de duur van elke clip in te stellen en eventueel overgangen of effecten toe te voegen.

Providers verleiden je graag met pakketten van 1 Gbit/s of meer, maar de meeste huishoudens benutten die bandbreedte zelden volledig. Of je nu streamt in 4K, fanatiek gamet of veel thuiswerkt, de juiste snelheid kiezen kan je flink wat geld besparen. We leggen uit hoeveel Mbit/s daadwerkelijk vereist is voor een stabiele verbinding zonder onnodige kosten.

Om te bepalen wat je nodig hebt, moet je eerst weten wat je verbruikt. Internetsnelheid wordt uitgedrukt in megabit per seconde, oftewel Mbit/s. Voor simpel surfgedrag, zoals het lezen van nieuwswebsites of het versturen van e-mails, heb je nauwelijks bandbreedte nodig. Vaak is 10 tot 20 Mbit/s in combinatie met een fatsoenlijke router al ruim voldoende. De echte belasting ontstaat pas bij het streamen van video. Diensten als Netflix of Disney+ geven duidelijke richtlijnen: voor een film in Full HD heb je ongeveer 5 Mbit/s nodig, maar wil je in de hoogste 4K-kwaliteit kijken, dan loopt dat al snel op naar 25 Mbit/s per stream. Als je in je eentje woont en vooral streamt, is een instapabonnement van 50 tot 100 Mbit/s dus vaak al meer dan genoeg.

De impact van meerdere gebruikers

De rekensom verandert zodra er meerdere mensen tegelijkertijd van het netwerk gebruikmaken. Je moet de internetverbinding zien als een digitale waterleiding: als iedereen tegelijk de kraan openzet, neemt de druk af. In een gezinssituatie waar de één een film in 4K kijkt, de ander een groot spelbestand downloadt en een derde persoon aan het videobellen is, telt het verbruik al snel op. Voor een gemiddeld gezin van vier personen wordt een snelheid tussen de 100 en 200 Mbit/s aangeraden. Hiermee voorkom je de gevreesde buffer-cirkels tijdens het filmkijken en zorg je dat downloads op de achtergrond de rest van het verkeer niet platleggen.

©Pixel-Shot

Uploadsnelheid bij thuiswerken

Veel consumenten staren zich blind op de downloadsnelheid, oftewel hoe snel je gegevens binnenhaalt. Maar sinds het massale thuiswerken is de uploadsnelheid minstens zo belangrijk geworden. Die bepaalt immers hoe snel jij gegevens naar het internet kan versturen. Tijdens een videogesprek via Teams of Zoom moet jouw beeld en geluid helder bij de collega's aankomen.

Bij traditionele kabelverbindingen is de uploadsnelheid vaak een fractie van de downloadsnelheid. Glasvezel biedt hier een groot voordeel omdat de upload- en downloadsnelheid daar meestal gelijk zijn (symmetrisch). Als je vaak grote bestanden naar de cloud stuurt of veel videobelt, is een abonnement met een hogere uploadsnelheid geen overbodige luxe.

Gigabit-internet vaak overkill

Providers adverteren steeds vaker met snelheden van 1000 Mbit/s (1 Gbit/s) of hoger. Hoewel dat indrukwekkend klinkt, is het voor de gemiddelde consument vaak overkill. Je merkt dat verschil eigenlijk alleen als je zeer regelmatig gigantische bestanden downloadt, zoals updates voor moderne games die soms wel 100 GB groot zijn. Met een gigabit-verbinding is zo'n update in enkele minuten binnen, terwijl je met een 100Mbit/s-verbinding wat langer moet wachten. Voor dagelijks gebruik, inclusief streamen en surfen, merk je in de praktijk weinig verschil tussen 200 Mbit/s en 1000 Mbit/s, omdat de servers van websites en streamingdiensten de snelheid vaak zelf beperken.

Wifi als vertragende factor

Besef tot slot dat de snelheid die je bij je provider inkoopt niet altijd de snelheid is die je op je apparaat haalt. Vaak ligt een trage verbinding niet aan het abonnement, maar aan de wifi-dekking in huis. Een duur abonnement van 1 Gbit/s lost een slecht wifi-signaal op zolder niet op. Voordat je je abonnement upgradet omdat het internet traag aanvoelt, is het verstandig om eerst te controleren of je router op een goede plek staat of dat je wellicht een mesh-netwerk nodig hebt om het signaal te verbeteren. In veel gevallen is investeren in betere wifi-apparatuur effectiever dan betalen voor een hogere snelheid die je draadloos toch niet kunt benutten.