Naast slimme verlichting voor binnen, hebben we natuurlijk ook slimme verlichting voor buiten. We hangen allerlei soorten lampen op in de tuin, de oprit of aan de schuur. Maar het aanbod kan best overweldigend zijn. Wat zijn nou precies je opties en waar moet je aan denken?

Sommige slimme lampen voor binnen kun je ook prima buiten gebruiken. Zeker wanneer je ze goed afschermt tegen het geweld van het weer, zoals regen en wind. Maar je doet er over het algemeen goed aan alleen buitenproducten voor in de tuin of op de oprit te gebruiken. Dergelijke slimme verlichting is namelijk beter beschermd tegen allerlei weersomstandigheden, waardoor er geen nare ongelukken kunnen gebeuren. Maar dan komen we aan bij een flinke drempel: het aanbod voor slimme verlichting voor buiten is vrij fors. Wat zijn dan precies je opties?

Slimme verlichting voor buiten

Je hebt namelijk verschillende type slimme verlichting voor buiten. Voordat we naar bestaande systemen gaan kijken, maken we eerst een kort overzicht van de beschikbare soorten.

Slimme lampen: dit zijn de standaardlampen die je wellicht al binnen gebruikt (eventueel binnen een specifiek ecosysteem). Dergelijke lampen zijn niet altijd bestand tegen weersomstandigheden; op de verpakking of de website van de fabrikant lees je of dit wel zo is.

Verlichtingsarmaturen voor buiten: dergelijke armaturen (de houders) zijn aan de buitenkant van een huis of gebouw bevestigd. Je kunt hier vaak reguliere slimme lampen in draaien, aangezien er om de lamp zelf nog een (vaak transparante) behuizing zit. Er bestaan ook varianten waarin de slimme led-lamp standaard ingebouwd zit, die meer functionaliteiten aanbiedt.

Schijnwerpers: dit soort lampen hang je ook aan de muur van een huis of schuur en moet een groot deel van een tuin of oppervlakte kunnen belichten. Vaak worden dergelijke lampen samen met (ingebouwde) camera’s verkocht voor het beveiliging van een buitenomgeving. Schijnwerpers werken op accu’s, maar worden soms ook geleverd met stekkers.

Straatverlichting: denk dan aan kleinere armaturen (met en zonder ledlampen aan boord) die je langs een pad of tuinrand plaatst, zodat je een verlichte weg creëert. Deze lampen bieden vaak geen hoge helderheid aan en zorgen meer voor sfeer in de tuin. Ook is het zo dat deze lampen vaak direct aan het stroom hangen.

Spotlampen: een spotlamp is een soort schijnwerper die de nadruk legt op een specifiek onderdeel van een tuin of oprit. Denk dan aan een mooie bloemenformatie of misschien wel de lamp boven de voordeur. Ook deze lampen zijn beschikbaar als bedraad en draadloos.

Lichtstrips: en dan komen we tot slot aan bij de lichtstrips. Dit zijn veelal decoratieve led-strips waarmee je sfeer creëert in de tuin, op het balkon of op een oprit. Meestal kun je kiezen uit veel verschillende kleuren of wittinten.

Dingen om rekening mee te houden

Wanneer je besluit voor een bepaalde soort lamp te gaan, dan zijn er nog een aantal dingen om rekening mee te houden. Wat doe je bijvoorbeeld met de verbinding en hoe zorg je voor een stabiele connectie? Veel slimme lampen voor buiten maken gebruik van wifi, waardoor je dus buiten ook voor een sterk signaal moet zorgen. Je kunt dan een buitenmodem kopen of een mesh-netwerk aanleggen. Maar je kunt ook kiezen voor smarthomeprotocollen als Zigbee of Z-Wave.

De laatste keuze heb je wellicht niet helemaal zelf (bewust) in de hand. Doorgewinterde smarthome-eigenaars hebben wellicht ietwat ingewikkelde systemen geïmplementeerd waarmee ze alle onderdelen van hun huis controleren. Maar wanneer je voor een bepaald merk kiest, dan wordt de keuze vaak voor je gemaakt. Zo maakt het bekende merk Philips Hue gebruik van Zigbee. De lampen die je daarna aanschaft, ondersteunen daardoor dus ook allemaal dat specifieke protocol.

Om gebruik te kunnen maken van zo’n protocol, dien je tevens een hub aan te schaffen. Anders kunnen de producten geen verbinding met het internet maken. Heel vaak is het ook zo dat producten binnen het netwerk (dat kunnen ook slimme schakelaars zijn, bijvoorbeeld) het signaal stabiel houden en onderling doorsturen, waardoor je de hub dus netjes kunt wegwerken. Met een smarthomestandaard als Matter moet dit in de toekomst allemaal veel gemakkelijker worden.

Verder moet je er rekening mee houden dat het ene systeem het andere niet is. Het kan zijn dat bepaalde slimme lampen voor buiten Google Home, maar niet HomeKit ondersteunen (of andersom). Dit zijn twee belangrijke smarthomeplatformen die bijvoorbeeld stembediening mogelijk maken. Daarom geven we altijd de tip de productpagina’s van de slimme verlichting goed door te nemen en te letten op belangrijke steekwoorden, zodat je weet wat je precies in huis haalt.

Voordelen van slimme buitenverlichting

En dan komen we meteen bij de voordelen van slimme buitenverlichting aan. Omdat de lampen slim zijn, kun je ze bedienen via apps, afstandsbedieningen, knoppen en stembediening. Per systeem verschillen de mogelijkheden. De stembediening gaat via externe partijen, zoals Google, Apple of Amazon. Die bieden respectievelijk Google Assistent, Siri en Alexa aan. Heb je een voorkeur voor een stemassistent, check de doos dan goed om te kijken of daar ondersteuning voor is.

Daarnaast krijg je toegang tot meer slimme functies. Zo kun je lampen groeperen binnen de app van de fabrikant. Met een druk op de knop, of een commando via een stemassistent, schakel je complete groepen in en uit. Ook kun je zo wellicht een andere kleur geven (ook dit is afhankelijk van het product dat je koopt) of van verschillende wittinten voorzien. Verder kun je werken met schema’s en misschien zelfs bewegingssensoren, zodat de lampen aanspringen wanneer iemand voorbij loopt.

Verder kun je bijvoorbeeld koppeling maken met een slim beveiligingssysteem. Zoals gezegd worden er specifieke schijnwerpers verkocht waarin camera’s vaak ingebouwd zitten. Maar je kunt ook zelf een koppeling maken tussen een bepaalde camera en lamp, zodat ze samenwerken wanneer ergens beweging geregistreerd wordt. Dan heb je altijd goed zicht op de beelden die zo’n camera maakt. Ondersteunt de camera beelden in kleur? Dan zie je in de nacht altijd goed wat er gebeurt.

Slimme verlichting voor buiten: de systemen

Nu je weet welke soorten lampen er zijn en waar je zoal rekening mee moet houden, is het tijd om de bekendste systemen onder de loep te leggen. Hieronder volgt een overzicht van bestaande systemen die slimme verlichting voor buiten aanbieden. Ook plaatsen we hier relevant nieuws, tests en reviews en aanverwante achtergrondartikelen.

Philips Hue

Het bekendste merk voor slimme verlichting in het algemeen is Philips Hue. Naast een uitgebreid binnenaanbod zijn er meer dan genoeg opties voor buitenverlichting. Dit merk biedt verschillende soorten schijnwerpers, muurlampen, spotlampen en buitenarmaturen aan. Daarnaast zijn er verscheidende sokkellampen (bedoeld als padverlichting), outdoor lightstrips en nog veel meer.

De meeste producten worden aangeboden inclusief led-lamp, maar in een enkel geval moet je die los aanschaffen. Philips Hue ondersteunt zaken als IFTTT, Google Assistent en Apple HomeKit, evenals Matter. Daardoor zijn er veel dingen mogelijk qua slimme bedieningsmogelijkheden.

Innr

Het Nederlandse merk Innr timmert hard aan de weg. Wellicht heb je thuis al een lamp hier en daar hangen van dit merk. Maar wist je dat het bedrijf ook een bescheiden buitenaanbod heeft? Zo biedt de fabrikant onder meer lichtstrips en buitenspots aan, die samenwerken met de slimme verlichtingssystemen van zowel Philips Hue als Tradfri van Ikea. De drie systemen werken namelijk allemaal op basis van Zigbee, waardoor onderlinge communicatie mogelijk is.

Om optimaal van dit merk gebruik te kunnen maken, dien je een Zigbee-hub te gebruiken. Je kunt de versie van Innr kopen; maar als je er al één van Hue hebt staan, dan ben je reeds voorzien.

Twinkly

Als je het merk Twinkly naast Philips Hue legt, dan vergelijk je een dwerg met een reus – maar dat betekent niet dat Twinkly niet in bepaalde behoeften kan voorzien. Deze fabrikant richt zich met name op het aanbieden van vrolijke, sierlijke en feestelijke buitenverlichting. Denk dan aan lichtsnoeren (met gekleurde bolletjes), lichtbuizen, led-strips en kerstverlichting.

Je bedient de lampen direct via je smartphone en hebt hiervoor géén bridge nodig. Dat is best een groot voordeel, want dat scheelt in de kosten. Maar daardoor is het helaas niet mogelijk de lampen op te nemen in een bestaand systeem, zoals de eerdergenoemde merken in dit artikel.

Calex

Ook Calex is nog niet erg groot, vergeleken met de eerste twee bedrijven in dit overzicht. Maar het assortiment van deze fabrikant mag er zijn. Het aanbod is niet net zo groot als Hue, maar het biedt wel verschillende alternatieven aan. Zo is er een wandlamp voor buiten, met een ingebouwd zonnepaneel.

Ook zijn er sokkellampen en grondspots, treffen we er padverlichting en een partylichtsnoer aan en is er zelfs een slimme lantaarn voor op de grond. Om de lampen via het internet te kunnen bedienen, dien je wel een bridge aan te schaffen. Die levert Calex helaas niet standaard mee. De lampen bieden verschillende soorten kleuren aan in de app.

Goed, met deze informatie op zak kun je weloverwogen investeren in sfeervolle buitenverlichting. Bekijk hier welke slimme lampen voor buiten er bij Bol.com te koop zijn of vergelijk hier prijzen van slimme buitenverlichting op Kieskeurig.nl.

Gevoelsmatig is de rek nog niet eens uit de PlayStation 5, maar de tech-architecten bij Sony zitten allesbehalve stil. De komst van een PlayStation 6 is een zekerheid, en in dit artikel nemen wij je mee in alle geruchten en feiten rondom de nieuwe console.

Dit artikel is bijgewerkt op 23 januari.

Releasedatum van de PlayStation 6

Het is voor Sony gebruikelijk om na iedere zes tot zeven jaar een nieuwe PlayStation-console uit te brengen. Tijdens een gesprek tussen Mark Cerny - de hardware-architect van Sony die de ontwikkeling van consoles overziet - en Jack Huynh van AMD - die de chips voor de consoles produceert - zei eerstgenoemde dat de nieuwe PlayStation-hardware 'over een paar jaar' uit moet komen. De schatting is dus dat de console rond het einde van 2027 of in 2028 moet verschijnen.

©Insomniac Games

Ook claimt het relatief betrouwbare Moore's Law is Dead dat de productie van de PlayStation 6 momenteel gepland staat om ergens in 2027 te beginnen. Dat zou dus passen bij een releasedatum in 2027 of 2028. Tijdens een grote rechtszaak tegen Microsoft, rondom de aankoop van Activision-Blizzard, werd daarnaast de herfst van 2028 genoemd als het moment voor de release van nieuwe console-hardware.

Volgens de doorgaans betrouwbare Tom Henderson van Insider Gaming overwegen bedrijven daarentegen om de volgende console-generatie uit te stellen. Dit heeft te maken met de RAM-prijzen, die momenteel flink in de lift zitten. Door de stijging in het gebruik van AI hebben meer computers en apparaten RAM nodig, waardoor prijzen ook stijgen.

Ook in gameconsoles is RAM erg belangrijk. Daardoor zou dit ook effect hebben op de productie- en verkoopprijzen van de PlayStation 6 - en meer aankomende consoles. Hoewel Sony nog weinig woorden heeft vuilgemaakt aan de komst van toekomstige hardware, heeft deze ontwikkeling waarschijnlijk wel een effect op de plannen. Uitstel zou dus overwogen worden zodat RAM-fabrikanten hun productie-infrastructuur zodanig kunnen verbeteren dat de prijzen weer schappelijk worden.

©Team Asobi

Hardware van de PS6

Er is nog weinig officieel bekendgemaakt over de PlayStation 6, laat staan de binnenkant ervan. De eerste details werden echter al besproken tijdens het eerder genoemde gesprek tussen Mark Cerny en Jack Huynh. In de onderstaande video hebben de twee het over drie aspecten die met de nieuwe hardware worden verbeterd, namelijk:

• Betere verlichting dankzij een aparte ray tracing-chip
• Verbeterde AI-upscaling
• Verbeterde datacompressie

De video gaat vooral over het zogenaamde Project Amethyst, dat Sony en AMD in 2023 zijn gestart om "slimmere en efficiëntere oplossingen" te vinden voor het maken van games. Cerny benadrukt dan ook dat de technologieën waar de video over gaat momenteel alleen nog in 'simulatievorm' - ofwel, niet als fysieke hardware - bestaan. "Maar de eerste resultaten zijn veelbelovend en ik kan niet wachten om ze binnen een paar jaar tijd in een toekomstige console te stoppen."

Zo spreekt het duo over Radiance Cores, een aparte chip die in realtime ray tracing  (realistisch gesimuleerde lichtinval) en path tracing (een meer geavanceerde vorm van ray tracing) genereert en dus de zwaarste taken qua lichtsimulatie op zich kan nemen. Dat wordt dan dus via een aparte chip gedaan, terwijl de cpu en overige hardware zich kunnen richten op simuleren van de gameplayscenario's en dergelijke.

Daarbij moet de AI-upscaling beter worden in de aankomende console. Zowel FidelityFX Super Resolution (FSR) en PlayStation Spectral Super Resolution (PSSR) zijn features die graphics en framerate kunnen verbeteren door het gebruik van AI machine learning, zoals je op pc vaak ziet met Nvidia's DLSS. Sony en AMD hebben samen een machine learning-technologie ontwikkeld die Neural Arrays heet. Daarmee kan de gpu van een apparaat grote delen van het scherm in één keer tot zich nemen en verwerken, waardoor het upscalen sneller werkt. Daarbij zijn de Arrays schijnbaar efficiënter dan bestaande upscalemethodes. Betere resultaten met minder moeite? Daar tekenen we graag voor.

©Guerilla Games

Het laatste punt dat het duo behandelt heet Universal Compressing. Daarmee wordt álle gpu-data gecomprimeerd - verpakt, als het ware - in plaats van steeds een gedeelte. Op deze manier wordt er veel minder bandbreedte gebruikt en kunnen er meer details worden weergegeven op het scherm. Ook moet dit een hogere framerate bewerkstelligen, en dit allemaal terwijl het apparaat minder stroom verbruikt.

YouTuber Moore's Law is Dead heeft gesteld een aantal specificaties en details rondom de PlayStation 6 in handen te hebben gekregen. Hij heeft een goede reputatie, maar neem de details uiteraard nog altijd met een korrel zout.

• Gebruik van chiplets (kleine, modulaire geïntegreerde schakelingen die samen een grotere, complexere chip vormen), mogelijk Navi 5-desktopchiplets

• De console is backwards compatibel met PS5 en PS4

• 160W TBP (staat voor Total Board Power, wat de totale hoeveelheid energie die naar de grafische kaart gaat aangeeft); dit is lager dan de 200W TBP van de PS5

• Acht Zen 6 (or nieuwere) cores

• 40-48 RDNA 5 Compute Units van 3GHz+

• 160-bit of 192-bit bus met GDDR7@32GT/s+-

• 'Rasterisation Performance' (hoe snel het systeem 3D-beelden naar een 2D-scherm kan overzetten) in de PS6 zou de console drie sneller maken dan de PS5, met sterk verbeterde ray tracing

©Naughty Dog

Komt Sony met een PlayStation-handheld?

Aan de andere kant van het hardwareverhaal gaan daarbij sterke geruchten dat Sony met een PlayStation-handheld komt tegelijk met - of rondom - de PlayStation 6-release. De bedoeling zou zijn dat de handheld en console nauw met elkaar samenwerken om een nieuwe PlayStation-ervaring te bieden. Volgens Bloomberg, een platform dat rapporteert over verschillende economische sectoren, is het dan ook de bedoeling dat Sony's handheld de concurrentie aangaat met de Nintendo Switch 2. Het bedrijf wil onder andere zijn bereik vergroten met dit nieuwe apparaat.

Volgens de tech-YouTuber Moore's Law is Dead, die bewezen contacten heeft in de techcomponentenwereld, kijkt Sony in wel meer aspecten af bij Nintendo. Zo zou de handheld door middel van een 'dock' verbonden kunnen worden aan een televisie om games op een groter scherm te kunnen spelen. Daarbij beweert hij dat het apparaat op deze manier krachtiger is dan een PlayStation 5-console, al stellen andere bronnen iets anders.

©Sony

Mogelijke specificaties van de handheld

Als de handheld samen met de PlayStation 6 moet verschijnen, is de verwachting dus ook dat het apparaat games van de console af moet kunnen spelen. Maar ingewijde KeplerL2, die gezien wordt als zeer betrouwbaar op het gebied van AMD-technologie, heeft op het forum ResetEra gezegd dat het apparaat niet zo sterk wordt als een PlayStation 5. Desalniettemin kan de handheld schijnbaar wel PS5-games afspelen, maar met een lagere resolutie en framerate. Dit wekt vragen op over hoe de PS6-handheld samen moet werken met de PlayStation 6 zelf, maar antwoorden blijven momenteel nog uit.

Ook over de PS6-handheld heeft Moore's Law is Dead een aantal mogelijke details gedeeld, die we hieronder op een rijtje zetten.

• Complete chip zou als één object van 3 nanometer worden geproduceerd

• De handheld is backward compatibel met PS5 en PS4

• Inclusief MicroSD- en M.2 SSD-opening, haptische feedback, twee microfoons en touchscreen

• De USB-C-opening heeft video-out mogelijkheid

• 15W TBP

• Vier Zen 6c cores

• 12-20 RDNA 5 Compute Units van 1.6-2GHz

• 128-bit bus met LPDDR5X-7500+

• 'Rasterisation Performance' is schijnbaar ongeveer de helft van de PS5, al zou de ray tracing wel beter zijn

Met deze specs zou de handheld krachtiger zijn dan de ROG (Xbox) Ally X, al stelt de YouTuber dat dit model niet gezien wordt als een krachtpatser.

©ASUS

Twee PlayStation-consoles

Voordat de geruchten rondom een nieuwe PlayStation-handheld opdoken, bracht KeplerL2 al naar buiten dat Sony mogelijk aan twéé verschillende apparaten werkte. Toen werd gedacht dat het ging om een krachtige console en een eventuele budget-versie, zoals Microsoft deed met de Xbox Series X en S.

Hij kwam er namelijk achter dat het bedrijf twee SoC's (system-on-a-chip) ontwikkelde, terwijl je er voor een nieuwe console maar eentje nodig hebt. Een SoC is een soort schakeling die alle componenten van een apparaat (in dit geval een console) samenvoegt in de behuizing van een enkele chip. Het is goed mogelijk dat de tweede SoC dus bedoeld is voor de PS6-handheld.

Een andere mogelijke hint is de recent toegevoegde 'power saver'-modus voor PlayStation 5. Die modus laat de console tijdens het spelen van sommige games de helft minder stroom verbruiken, wat volgens tech-experts van Digital Foundry past bij het stroomverbruik van de vermeende SoC van de PlayStation-handheld.

©Team Asobi

Wat gaat de console kosten?

Omdat we niet met zekerheid kunnen zeggen wat er onder de motorkap van de PlayStation 6 zit, is een prijs nog redelijk lastig te voorspellen. Wel is te verwachten dat de volgende generatie een flinke duit gaat kosten. Nieuwere en krachtige technologie kost nou eenmaal meer, en met de huidge RAM-tekorten wordt het voorspellen van een prijs nog moeilijker. Daarbij weten we ook niet hoe de importheffingen vanuit Amerika de industrie de komende jaren gaan beïnvloeden. Onze verwachting is in ieder geval dat de PlayStation 6 op release zeker tussen de 600 en 700 euro gaat kosten.

Geen ingebouwde disk drive

Daarbij is een ander gerucht interessant, wederom afkomstig van Tom Henderson, via Insider Gaming. Hij claimt namelijk dat de PlayStation 6 niet verscheept wordt met een ingebouwde disk drive, maar dat die los verkrijgbaar wordt. Dit om de productiekosten van de console zo laag mogelijk te houden, aldus Henderson. Dat is in lijn met de recentere PlayStation 5 Pro, die ook werd uitgebracht zonder disk drive.

©Sony

Features van de PlayStation 6

Ook over de nieuwe features van de console is nog weinig bekend. De eerder genoemde insiders lijken allemaal vast te stellen dat de PlayStation 6 in ieder geval backwards compatible is met games uit de PS5- en PS4-generaties. Uit het technische praatje van Cerny en Huynh zijn ook al een paar verbeteringen op bestaande features bekend geworden, maar over een concept op het niveau van de Haptic Feedback van de DualSense-controller is nog niet besproken.

Fans hopen in ieder geval dat thema's terugkeren na de afwezigheid daarvan op de PlayStation 5, en wordt er gespeculeerd dat draadloos opladen van de controllers eventueel een mogelijkheid wordt.

©Square Enix

Welke games verschijnen er voor de PlayStation 6?

AI en teraflops zijn allemaal leuk en aardig, maar uiteindelijk draait het om de videogames.Momenteel is er praktisch niets bekend over software op de volgende generatie, al kunnen we er wel vanuit gaan dat een aantal PlayStation 5-exclusives later - of met de launch van het systeem - een next-gen upgrade krijgen. Net zoals Marvel's Spider-Man Remastered en God of War: Ragnarök met de overgang van de PS4 naar PS5, bijvoorbeeld.

Een van de grootste titels die mogelijk rond de release van de PlayStation 6 uitkomt is Intergalactic: The Heretic Prophet - de nieuwe game van Uncharted- en The Last of Us-ontwikkelaar Naughty Dog. De game is al aangekondigd voor een release op de PS5, maar er is nog geen releasedatum gegeven. We achten het dus zeer mogelijk dat Intergalactic een van de games is die een geüpgraded versie ontvangt op Sony's nieuwe console.

Daarbij bezit Sony nog een flink aantal ontwikkelstudio's waarvan de huidige projecten onbekend zijn, of die nog niet geheel uit de doeken zijn gedaan. Zo kwamen een paar jaar geleden de toekomstplannen van Marvel's Spider-Man- en Ratchet and Clank-ontwikkelaar Insomniac Games op straat te liggen na een hack, waar we om die reden niet dieper op ingaan.

Wel is bijvoorbeeld bekend dat het in Nederland gevestigde Guerilla Games werkt aan een nieuwe Horizon-game, nadat Horizon: Forbidden West aan het begin van de PlayStation 5's levenscyclus uitkwam. Ook is God of War-maker Santa Monica Studio nog altijd bezig met mysterieuze projecten, wellicht een derde God of War-titel en een sciencefiction-titel, die nog niet uit de doeken zijn gedaan.

De mensen bij Bluepoint Games - dat de PS5-exclusieve remake van Demon's Souls leverde - werkt na de annulering van hun live-service-game daarbij waarschijnlijk aan een nieuw project. De mogelijkheden zijn in ieder geval eindeloos, dus houd dit artikel en ID.nl in de gaten om op de hoogte te blijven over alles rondom de PlayStation 6 en zijn launchtitels.

Microsoft heeft bekendgemaakt welke spellen er de komende dagen en weken op Xbox Game Pass verschijnen. Een van die spellen is Kingdom Come: Deliverance.

Dat meldde het bedrijf op Xbox Wire. Het middeleeuwse avontuur van Warhorse staat bekend om zijn uitzonderlijke realisme, waarbij alle acties van de speler gevolgen hebben. De game is sinds enkele jaren weer populair geworden door de komst van het geprezen vervolg.

Hieronder zijn de toevoegingen van de komende weken te vinden, waaronder twee spellen die al sinds gisteren op Xbox Game Pass zijn verschenen:

Tot slot werd bekendgemaakt dat Madden NFL 24 op 15 februari van Xbox Game Pass verdwijnt.