Review Philips Hue Bedrade dimmer switch – Maakt normale lampen slim

De drie onlangs geïntroduceerde inbouwmodules voor Philips Hue vormen een aanvulling op de bestaande, batterijgevoede wandschakelaarmodule. Het belangrijkste verschil is dat de nieuwe modellen geen batterij nodig hebben, maar rechtstreeks op de elektriciteitsdraden worden aangesloten. Je vindt op de website van Philips Hue het verschil tussen alle beschikbare inbouwmodules.

De Bedrade wandschakelaarmodule maakt een bestaande lichtschakelaar slim. Net als bij de batterijgevoede variant zijn daarvoor slimme Hue-lampen nodig. Dat geldt niet voor de andere twee modules. Met de Bedrade aan-uitschakelaar en de Bedrade dimmer switch kun je traditionele, niet-slimme lampen opnemen in het Hue-systeem. Ook de fysieke schakelaar wordt daarbij slim.

De geteste Bedrade dimmer switch is vooral interessant omdat hij ook zonder nuldraad werkt. Dat is handig in Nederlandse woningen, waar achter een wandschakelaar meestal alleen een bruine fasedraad en een zwarte schakeldraad aanwezig zijn. De module is wel de duurste van de drie. Voor de Bedrade wandschakelaarmodule en Bedrade aan-uitschakelaar is altijd een nuldraad nodig.

Inbouwmodules die gewone lampen slim maken, hebben naast een fasedraad meestal ook een blauwe nuldraad nodig. De module moet immers zelf van stroom worden voorzien voor de ingebouwde Zigbee-radio. Een nuldraad sluit de stroomkring, maar is doorgaans niet aanwezig achter Nederlandse lichtschakelaars.

Je kunt een nuldraad doortrekken, maar dat is vaak veel werk. Montage in de centraaldoos bij de lamp is meestal ook lastig, omdat daar weinig ruimte beschikbaar is. De Bedrade dimmer switch biedt daarom een praktisch voordeel: hij werkt zowel met als zonder nuldraad.

Zonder nuldraad gebruikt de module een kleine ruststroom die via de aangesloten lampen loopt. Die stroom is normaal gesproken te laag om de lampen zichtbaar te laten branden. Sommige ledlampen kunnen uitgeschakeld toch licht gloeien. In dat geval kun je bij het armatuur een bypass installeren. Of dat nodig is, hangt af van de gebruikte lampen.

Aansluiten met nuldraad blijft mogelijk en heeft voordelen. De kans op nagloeien wordt kleiner en de lampen behouden hun volledige helderheid. Zonder nuldraad gebruikt de module zelf een klein deel van het beschikbare vermogen, waardoor de maximale helderheid theoretisch iets lager kan zijn.

De meegeleverde Nederlandstalige handleiding is vrij beperkt en bevat vooral aansluitschema's voor situaties met en zonder nuldraad. Op de eerder genoemde supportwebsite staat een uitgebreidere Engelstalige handleiding, samen met een installatievideo.

Voor de montage heb je naast de module een stukje bruine fasedraad en zwarte schakeldraad nodig. De bruine fasedraad uit de wanddoos wordt aangesloten op de lichtschakelaar. Vanaf de schakelaar loopt een tweede bruine draad naar de L-klem van de module. Een kort stuk zwarte schakeldraad verbindt de schakelaar met klem 1. De bestaande zwarte draad naar de lamp sluit je aan op de klem met het pijlsymbool. Is er een blauwe nuldraad aanwezig, dan gaat die in de N-klem.

Voordat je de stroom uitschakelt, kun je in de Hue-app de QR-code op de module scannen. De app begeleidt je vervolgens door het installatieproces. Bij ons was de wizard gesloten nadat we de installatie voltooid hadden, misschien omdat de Hue Bridge ook zonder stroom zat tijdens de installatie. Dat is geen groot probleem: de Hue-app kan ook zonder QR-code naar de module zoeken. De code staat bovendien ook op de handleiding. Tijdens de configuratie kies je tussen een traditionele wipschakelaar en een drukschakelaar. Vervolgens geef je de lamp en schakelaar een naam en wijs je ze toe aan een kamer. Daarna maken zowel de voorheen niet-slimme lamp als de fysieke schakelaar deel uit van Hue.

Zoals iedere dimmer stelt de module eisen aan de aangesloten verlichting. Bij fase-afsnijding ondersteunt hij ledverlichting van 5 tot 200 watt. Bij fase-aansnijding ligt het bereik tussen 5 en 20 watt. Voor gloei- en halogeenlampen gelden bereiken van respectievelijk 20 tot 200 watt en 20 tot 150 watt. De module werkt ook met sommige transformatoren voor halogeenverlichting.

Dimbare spaarlampen en transformatoren met een ijzeren kern worden niet ondersteund. Het type belasting wordt automatisch gedetecteerd. Verschillende soorten lampen mogen niet binnen één lichtgroep worden gecombineerd. Tijdens de test werd een lichtgroep gebruikt bestaande uit drie identieke dimbare led-filamentlampen van elk 4,5 watt, samen 13,5 watt. Deze combinatie werkte zonder problemen. De lampen gloeiden niet na, flikkerden niet en leken niet minder fel. Een bypass die problemen rondom nagloeien oplost was daardoor niet nodig.

Wel moest het minimale dimniveau in de Hue-app worden aangepast. De standaardwaarde van 50 procent werkte minder goed dan 57 procent. Na die wijziging werkte de dimregelaar in de app beter.

De module ondersteunt zowel traditionele wipschakelaars als drukschakelaars. Een drukschakelaar bevat een veer en springt na het indrukken terug naar zijn beginpositie. Daarmee kun je de verlichting niet alleen in- en uitschakelen, maar ook vanaf de muur dimmen door de schakelaar ingedrukt te houden. Met een normale wipschakelaar kun je alleen in- of uitschakelen. Voor dimmen moet je dan de Hue-app of een andere slimme bediening gebruiken.

Bestaande draaiknopdimmers kunnen niet op de Bedrade dimmer switch worden aangesloten. Wie zo'n dimmer vervangt, kan daarom het best kiezen voor een drukschakelaar.

Zigbee-inbouwmodules zonder nuldraad bestaan al langer en zijn vaak goedkoper dan deze geteste variant van Philips Hue. Daar tegenover dat andere modules een stuk minder slim zijn: die worden in smarthomesystemen meestal alleen als slimme lamp weergegeven. De aangesloten verlichting is dan digitaal te bedienen, maar de fysieke schakelaar verschijnt niet afzonderlijk in het systeem en kan niet uitgebreid worden geconfigureerd.

Bij de Philips Hue Bedrade dimmer switch is dat anders. De fysieke schakelaar wordt als zelfstandig bedieningsapparaat zichtbaar in de Hue-app. Je kunt hem daardoor bijvoorbeeld een andere lamp dan de rechtstreeks aangesloten lamp laten bedienen, of alle lampen in een kamer laten aansturen. De aangesloten lamp kan op zijn beurt ook via een andere Hue-schakelaar worden bediend.

De fysieke lichtknop krijgt daarmee vrijwel dezelfde mogelijkheden als andere slimme Hue-schakelaars. Dat maakt duidelijk dat de module specifiek voor het Hue-systeem is ontworpen. De koppeling is eenvoudig en de integratie is uitgebreider dan bij veel algemene Zigbee-modules.

Met de Philips Hue Bedrade dimmer switch maak je bestaande dimbare lampen onderdeel van je Hue-systeem, zonder dat er achter de schakelaar een blauwe nuldraad aanwezig hoeft te zijn. Dat is vooral handig in Nederlandse woningen, waar die draad vaak ontbreekt. Niet alleen de aangesloten verlichting wordt slim: ook de fysieke schakelaar verschijnt apart in de Hue-app en is naar wens te configureren.

De module is wel vrij prijzig en werkt niet met iedere lamp. De verlichting moet dimbaar zijn en de compatibiliteit hangt af van de gebruikte ledlampen. Bij installatie zonder nuldraad kan bovendien een bypass nodig zijn. Ook verandert de module gewone lampen niet in volwaardige Hue-lampen: kleurlicht en een instelbare kleurtemperatuur krijg je er niet bij. Je maakt alleen de bestaande lichtgroep slim en dimbaar.

Daarmee is de Bedrade dimmer switch vooral interessant voor bijzondere armaturen, decoratieve dimbare lampen en lichtgroepen met meerdere lampen die je niet eenvoudig of betaalbaar door Hue-lampen kunt vervangen. Kun je zonder problemen echte Hue-lampen plaatsen, dan is de batterijgevoede Hue-wandschakelaarmodule meestal de eenvoudigere en logischere keuze.

Een slimme dimmer is vaak voordeliger bij lichtgroepen met meerdere lampen of bij armaturen waarvoor slimme lampen moeilijk verkrijgbaar zijn. In plaats van iedere lamp afzonderlijk te vervangen, maak je de volledige groep in één keer slim. Bij één of twee standaardlampen kunnen slimme lampen juist goedkoper en eenvoudiger zijn. Vergelijk daarom niet alleen de aanschafprijs, maar ook installatiekosten, gewenste lichtfuncties, compatibiliteit en toekomstige vervanging van lampen.