Als je zelf iets in elkaar knutselt met een Raspberry Pi of Arduino, heb je al snel speciale componenten nodig die je niet zomaar in elke winkel vindt. Online vind je gelukkig des te meer. We zetten de Raspberry Pi-webshops voor je op een rij.

Kiwi Electronics

De Nederlandse webwinkel Kiwi Electronics heeft een uitgebreid assortiment rond de Raspberry Pi en Arduino. Daarnaast biedt het ook Makeblocks aan (een robotica/mechatronicaplatform), littleBits (elektronische modules die je met magneetjes verbindt), Grove (een modulair electronicaplatform), domoticaspullen, 3D-printers en allerlei elektronicacomponenten. Kiwi Electronics is verdeler van Adafruit. Bestel je voor 17 uur, dan wordt je bestelling dezelfde dag nog verzonden. Binnen Nederland is de verzending gratis vanaf € 75, naar België vanaf € 100. Betalen kan met uiteenlopende betaalmogelijkheden, onder andere PayPal, creditcard, iDeal, Bancontact en bankoverschrijving.

SOS Solutions

Het Nederlandse SOS Solutions is gespecialiseerd in de Raspberry Pi en heeft daarvoor scherpe prijzen. Zo vind je er kits om een mediaspeler van je Pi te maken met de software Kodi. Maar SOS Solutions verkoopt ook Android-mini-pc’s die als mediaspeler werken of van je tv een smart-tv maken, de magnetische elektronicamodules littleBits en elektronische kits van Velleman. SOS Solutions is verdeler van Adafruit. Bestel je voor 16 uur, dan heb je je bestelling de volgende dag in huis. De verzending is gratis. Betalen kan onder andere met creditcard, iDeal, Bancontact en na ontvangst.

iPrototype

iPrototype specialiseert zich in opensource hardware en 3D-printers. Je vindt er niet alleen de Raspberry Pi en Arduino, maar ook robots, 3D-printers, elektronische componenten, accessoires en gereedschap. iPrototype is verdeler van Adafruit. Bestel je voor 17 uur, dan heb je je bestelling de dag erna in huis. Voor België is de levertermijn een dag langer. Vanaf € 75 is de verzending gratis; anders betaal je € 3,95. Betalen is mogelijk via PayPal, iDeal, Bancontact en overboeking.

Velleman

Velleman is een bekende Belgische groothandelaar en ontwikkelaar in elektronica. Ze zijn vooral bekend van de Velleman-ontwikkelkits, handige elektronicaprojectjes voor doe-het-zelvers. Kerstverlichting, een lichtorgel, wateralarm, elektronische dobbelsteen, robotauto, je maakt het allemaal met een Velleman-kit. Velleman heeft geen webwinkel, maar wel een duidelijke website waar alle producten op staan met uitgebreide informatie. Klik je op ‘Verkooppunten’, dan kun je naar een Velleman-verdeler in je buurt zoeken. Ook SOS Solutions heeft een selectie Velleman-kits, Conrad heeft er nog veel meer en dan is er nog elektronicacatalogus.nl, de grootste online Velleman-verdeler van Nederland.

©PXimport

Conrad

Conrad is de grootste webwinkel in de Benelux voor elektronica. Met meer dan 700.000 producten kun je er terecht voor alle mogelijke elektronische producten, gadgets, technische apparatuur, kabels, batterijen en elektronische componenten. Ook de Raspberry Pi en Arduino en toebehoren vind je er, zij het wat duurder dan in de webwinkels die in die minicomputertjes zijn gespecialiseerd. Vanaf € 35 is de verzending gratis als je via iDeal (in Nederland) of Sofort (in België) betaalt. Ook betalen via creditcard of acceptgiro kan, maar dan betaal je € 4,95 verzendkosten. De levering duurt twee tot vier werkdagen: je bestelling komt vanuit het magazijn van Conrad in Zuid-Duitsland.

Elektronica Onderdelen Online

Elektronica Onderdelen Online (vroeger Dick Best) is een bekende naam onder elektronicahobbyisten. Een Raspberry Pi of Arduino zul je hier niet vinden, maar je kunt er terecht voor breadboards, condensatoren, weerstanden, transistoren, ic’s, leds, sensoren, spanningsregelaars, meetapparatuur, soldeerbenodigdheden en nog veel meer. Betalen is mogelijk via iDeal of een overboeking. De verzendkosten hangen af van het totale gewicht en beginnen vanaf € 1,75 (NL) of € 2,50 (BE) voor briefpost en € 6,50 (NL) of € 8,00 (BE) voor pakketpost.

Mouser

De Amerikaanse verdeler Mouser heeft alle mogelijke elektronicacomponenten en technische apparatuur. Het is een van de weinige groothandels die ook aan particulieren levert, zodat je moeilijk te vinden componenten hier zeker vindt. Zowel in Nederland als België zijn er afdelingen, en die leveren vanuit Duitsland. Mouser levert doorgaans binnen de vijf werkdagen. Voor bestellingen van meer dan € 50 betaal je geen verzendkosten. Je betaalt via creditcard of overboeking. Mouser is een verdeler van Adafruit.

Adafruit

Adafruit is een bekende in de wereld van de doe-het-zelftechnologie. Hier vind je alles wat je nodig hebt voor je projectjes met een Raspberry Pi, BeagleBone of Arduino. Naast de minicomputertjes vind je er starterskits, sensoren, leds, displays, break-outbordjes en ontwikkelbordjes, kabels, motoren en nog veel meer. Adafruit verzendt wereldwijd. Bij de snelste verzendmethode heb je je bestelling binnen een tot drie werkdagen al in huis met track&trace; bij de traagste verzendmethode kun je je pakketje niet traceren en is het misschien weken onderweg. Betalen kan met PayPal, creditcard of Bitcoin. Adafruit heeft heel wat distributeurs, ook in de Benelux. Voor kleine bestellingen ben je doorgaans beter af bij een binnenlandse verdeler, maar die maakt altijd een beperkte selectie uit het aanbod van Adafruit.

Pimoroni

Pimoroni is een webwinkel uit het Verenigd Koninkrijk die zich focust op de Raspberry Pi en Arduino. Daarnaast vind je er ook elektronische componenten en gereedschap, evenals de BBC micro:bit, een minicomputertje met sensoren, leds, knopjes, Bluetooth en usb. Ook Adafruit-producten vind je er terug. Pimoroni maakt ook zelf producten voor de Raspberry Pi, zoals de Pibow-behuizingen en allerlei HAT-uitbreidingsbordjes (Hardware Attached on Top), die je op de gpio-pinnen van de Pi monteert. Verzending kost 4 Britse Pond (iets meer dan € 5) en duurt doorgaans drie tot vijf werkdagen. Je betaalt via PayPal, creditcard of Bitcoin.

MiniInTheBox

MiniInTheBox is een Chinese webwinkel die meer dan 95.000 gadgets en elektronicacomponenten aanbiedt tegen groothandelsprijzen. De website kan dat door rechtstreeks bij Chinese leveranciers in te kopen. De interface is overzichtelijk en binnen een bepaalde categorie kun je op allerlei parameters filteren. Zoek je bijvoorbeeld een RGB-ledstrip, dan kun je filteren op spanning, vermogen, lengte van de kabel, lichtkleur, het type lichtbron en prijs. De website bestaat zelfs in het Nederlands. MiniInTheBox verzendt gratis wereldwijd, al moet je wel wat geduld hebben voordat je je spullen in huis hebt. Bij grotere bestellingen of voor een meerprijs krijg je recht op een snellere verzendmethode. Betalen kan met PayPal, creditcard of zelfs iDeal.

©PXimport

AliExpress

AliExpress is een onderdeel van de Alibaba-groep van Jack Ma. Kleine Chinese bedrijven slijten hier hun producten aan een internationaal publiek voor groothandelsprijzen, van elektronica tot kleren. Eigenlijk is het een soort wereldwijde Marktplaats. Het aanbod is met meer dan een miljoen producten enorm groot, zodat je hier voor de meest exotische elektronicaprojectjes terechtkunt. Gelukkig kun je per categorie filteren op allerlei parameters, zodat je door de bomen het bos blijft zien. Kijk altijd naar de reputatie van de verkoper, ook al biedt AliExpress kopersbescherming. De website bestaat ook in het Nederlands en er is zelfs een app waarmee je spullen kunt bestellen. Voor de meeste producten is de verzending gratis. Je betaalt met creditcard of overschrijving.

DealExtreme

Een oude bekende onder de Chinese webwinkels is DealExtreme. Met meer dan 300.000 producten zit de website tussen MiniInTheBox en AliExpress qua aanbod. Zo zijn Arduino-bordjes en -benodigdheden er goedkoop te vinden en wordt er snel verzonden. De zoekresultaten zijn helaas niet zo fijnmazig te filteren als bij de concurrenten. DealExtreme bestaat ook in het Nederlands, verzendt gratis wereldwijd met track&trace en accepteert betalingen met PayPal, creditcard en iDeal. In de subsite http://eud.dx.com vind je de EU Direct-producten die in twee tot vier werkdagen worden geleverd in Europa. Dat is alleen mogelijk als je bestelwaarde hoger dan 30 dollar bedraagt.

Banggood

Het Chinese Banggood heeft een aanbod van 70.000 producten van elektronica tot juwelen. Arduino-bordjes en -benodigdheden zijn er heel goedkoop. Banggood heeft ook een magazijn in de EU voor snellere verzending. Is een product aanwezig in het Europees magazijn, dan staat dat aangeduid met ‘EU Direct’. De verzending is meestal gratis en betalen is mogelijk met PayPal, creditcard en iDeal. Banggood heeft ook een app waarmee je kunt bestellen.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.