Een smartphone of tablet is vaak verschrikkelijk duur. Zodra het toestel uit de doos komt, stoppen we het daarom liefst zo snel mogelijk in een case. Het scherm geven we zelfs nog een apart beschermlaagje: een screenprotector. Het aanbod schermbeschermers is echter zo groot dat het niet altijd makkelijk is om zo’n protector te kiezen. Ga je voor mat of glanzend? Plastic of glas? Met of zonder applicator? Wij leggen je de verschillen uit en geven tips om het zo bubbelvrij mogelijk aan te brengen.

Tip 01: Plastic of glas?

Er bestaan screenprotectors voor je smartphone in alle prijscategorieën. Via Aziatische webshops zoals dealextreme.com haal je al een zelfklevende plasticfolie in huis voor minder dan een dollar. Voor merkproducten betaal je al snel tot een tientje. Plastic screenprotectors zijn in het algemeen goedkoop, dun en overal verkrijgbaar. Het grootste nadeel is dat ze niet altijd even makkelijk aan te brengen zijn. Vind je het belangrijk om een screenprotector zonder luchtbellen te hebben? Dan kun je maar beter kiezen voor een glazen exemplaar. Een glazen screenprotector is dikker en harder maar daardoor ook krasbestendiger én makkelijker aan te brengen. De levensduur ligt een stuk hoger en het voelt ook een stuk aangenamer. De prijzen kunnen echter oplopen tot pakweg 30 euro en meer voor een glazen exemplaar van goede kwaliteit. Veelal is het een kwestie van persoonlijke voorkeur. De een gebruikt Aziatisch plastic en vervangt de screenprotector elke maand, de ander zweert bij een glazen exemplaar en kan daar ongeveer een half tot een heel jaar mee toe.

Tip 02: Voor- en nadelen

Het grootste voordeel van een screenprotector? Nogal wiedes: het beschermt je scherm tegen krassen. Sterker nog, bij een eventuele barst houdt zo’n extra laagje de stukjes glas ook beter bij elkaar. Bovendien is een toestel met een krasvrij scherm beter verkoopbaar op de tweedehandsmarkt in vergelijking met een apparaat dat onder de krasjes zit. Er zijn echter ook nadelen. Zelfs met de beste screenprotector oogt elk scherm toch minder mooi dan zonder. En dan hebben we het nog niet over de vervelende luchtbellen gehad. Die maken je smartphone of tablet simpelweg lelijk. Je moet de voor- en nadelen dus voor jezelf een beetje afwegen. Of het echt nodig is om een screenprotector te gebruiken? De meeste fabrikanten gebruiken alsmaar harder glas dat minder snel krast. Als je eerder van het voorzichtige type bent of een book-case gebruikt die je scherm sowieso al beschermt, is een screenprotector weggegooid geld. Stop jij je smartphone vaak in je broekzak en komt die dan ook nog eens in contact met kleingeld, een sleutelbos of andere metalen voorwerpen? Dan kunnen we een screenprotector ten zeerste aanraden.

©PXimport

Tip 03: Zonder luchtbellen

Ga je voor plastic? Dan is de grootste uitdaging om de folie zonder luchtbellen aan te brengen. In de meeste gevallen vind je een doekje en een stukje karton in de verpakking. Reinig je scherm eerst grondig met het doekje: wrijf alle vingerafdrukken en eventuele vuiltjes of stofdeeltjes netjes weg. Lijn daarna de screenprotector goed uit en probeer ‘m zo recht mogelijk op je toestel te leggen. Druk nog niet op het scherm, laat de screenprotector voorzichtig op de juiste plek vallen. Gebruik tenslotte het kartonnen kaartje om eventuele bubbels weg te werken. Dat doe je door de lucht naar de buitenkanten te strijken. Vervolgens verwijder je de beschermlaag. Klaar!

Tip 04: Met applicator

Sommige fabrikanten onderscheiden zich door zogenoemde ‘applicators’ bij hun screenprotectors te leveren. Deze exemplaren zijn uiteraard duurder, maar de kans op een goed aangebrachte screenprotector is ook veel groter. Zo’n applicator is een plastic tool die je rond je smartphone klemt. Daarna breng je de screenprotector aan; de applicator zorgt dat die precies op zijn plaats valt. De TYLT ALIN is een prima voorbeeld. Het hulpje is beschikbaar voor de populairste smartphone- en tabletmodellen en helpt je om de screenprotector juist uit te lijnen. Uiteraard is het ook een geslaagde marketingtruc om je in het vervolg altijd screenprotectors van hetzelfde merk te laten aanschaffen, want je hebt de applicator nu toch al in huis. Belkin heeft met het beveiligingssysteem ScreenCare+ iets gelijksoortigs, maar dan voor de professionele markt. Dankzij hun toestel kun je de beschermfolie in een smartphonewinkel professioneel laten bevestigen.

©PXimport

Tip 05: Pas op voor hoesjes

Screenprotectors komen in het algemeen niet zo snel los. Tenminste, als je van de hoekjes afblijft. Zit er eenmaal een hoekje los, dan kun je de protector maar best zo snel mogelijk verwijderen en een nieuw exemplaar aanbrengen. Houd er ook rekening mee dat het verwijderen en aanbrengen van hoesjes en cases de levensduur van je screenprotector verkort. De beschermende plasticfolie is vaak erg gevoelig. Ons advies? Koop twee screenprotectors tegelijkertijd zodat je altijd een reserve-exemplaar in huis hebt. Wij geven trouwens de voorkeur aan screenprotectors die niet het volledige beeldscherm bedekken, maar een kleine marge rondom hebben. Op die manier voorkom je dat de folie loskomt bij het verwijderen van een case. Als je een glazen screenprotector hebt, kun je die maar beter verwijderen met behulp van een zuignapje. De meeste fabrikanten leveren dat gelukkig mee.

©PXimport

Tip 06: Tegen pottenkijkers

We hebben het tot nu toe over ‘gewone’ plastic screenprotectors gehad. Ook de glazen exemplaren zijn al aan bod gekomen. Er bestaan echter nog heel wat speciale soorten. Wil je bijvoorbeeld niet dat pottenkijkers een glimp kunnen opvangen van de apps die jij gebruikt of de documenten die je bewerkt? Dan kun je kiezen voor een screenprotector met zogenoemde privacy-eigenschappen. Onder andere 3M heeft zulke producten op de markt gebracht. De 3M Privacy-screenprotector (29,95 euro) maakt gebruik van een gepatenteerde microtechnologie. Die maakt dat het beeld perfect zichtbaar is als je er recht voor zit. Via een zijdelingse inkijk krijg je uitsluitend een zwart scherm te zien. Leitz doet het op een iets andere manier. Die fabrikant heeft een tabletcase op de markt gebracht met een geïntegreerde schermcover. Met de Leitz Complete Privacy Case (vanaf 50 euro) bepaal je zelf wanneer je privacy nodig hebt. Het enige nadeel is dat dit scherm maar in één richting werkt. Je moet dus voor de aanschaf bepalen of je voor een portrait- of landscape-exemplaar gaat.

©PXimport

Tip 07: Speciale gevallen

Ook erg handig zijn matte screenprotectors. Die verminderen immers de reflectie. Muzikanten die hun tablet gebruiken om bladmuziek af te lezen, zullen nagenoeg allemaal voor een matte folie kiezen omdat de lichtspots tijdens een repetitie of concert dan minder storend zijn. Deze anti-glanzende screenprotectors zijn ook een aanrader in de zomermaanden omdat ze minder gevoelig zijn voor reflecties van de zon. Andere fabrikanten pakken uit met superheldere folies en screenprotectors van bijvoorbeeld gehard glas dat de impact van een schok of stoot verkleint. Tech21 en Just Mobile proberen de markt zelfs te veroveren met zogenoemde zelfhelende protectors. Een eventuele kras verdwijnt volgens de makers na verloop van tijd door een speciale coating. Ons advies? Kies een screenprotector die voldoet aan jouw behoeftes en budget.

Tip 08: Andere toestellen

We hebben het in de vorige tips voornamelijk over screenprotectors voor telefoons en tablets gehad. Er zijn echter ook schermbeschermers voor andere apparaten. Heb je bijvoorbeeld een smartwatch? Belkin InvisiGlass (19,99 euro) is een aanrader voor wie een Apple Watch heeft. Voor Pebble-bezitters is er ook genoeg te kiezen. Voor een 6-pack TechSkin Premium HD Clear Film van Skinomi bijvoorbeeld betaal je nog geen tientje. Voor laptops, e-readers en desktopmonitoren vind je ook een heleboel standaardafmetingen én maatwerk. Zoek maar eens op Google: typ simpelweg het merk en model van je toestel in, gevolgd door ‘screenprotector’. Grote webwinkels zoals Bol.com, Coolblue en Amazon hebben heel wat in huis. Vind je daar niet wat je zoekt? Kijk dan ook eens in de Aziatische e-shops dx.com en aliexpress.com. Houd er dan wel rekening mee dat de screenprotector pas binnen vier à zes weken in Nederland is.

Tip 09: Volledig beschermd

Wil je je smartphone echt als nieuw houden? Dan kun je kiezen voor een beschermfolie aan de voor- én achterzijde. Heel wat fabrikanten – Spigen, Mobilize, InvisbleSHIELD – bieden immers full body protection aan. Op die manier houd je namelijk ook de achterkant van je toestel krasvrij en geniet je toch van het design van je smartphone. Desgewenst kun je nog gebruik maken van een bumper om de hoeken van je toestel in perfecte staat te houden.

©PXimport

Kooptips

Just Mobile Xkin Anti Smudge Film

Prijs: € 6,95

Wil je niet te veel geld uitgeven aan een screenprotector, maar toch iets degelijks in huis halen? De Xkin Anti Smudge Film van Just Mobile is een plastic screenprotector van kwaliteit. Hij bestaat uit drie lagen en heeft een hardheid van 3H. De Anti Smudge Film beschermt je iPhone niet alleen tegen krassen maar heeft ook een vetbestendige anti-vingerafdrukcoating. Daardoor zijn vettige vingers voltooid verleden tijd. Ook handig: de screenprotector is net iets kleiner dan het scherm van je iPhone waardoor de hoeken niet loskomen als je een andere case of hoes wilt gebruiken. In de doos vind je nog een doekje om je scherm perfect schoon te poetsen voordat je de screenprotector aanbrengt.

©PXimport

Targus 4Vu Privacy Screen

Prijs: Vanaf € 35,-

Niks zo vervelend als iemand die bijvoorbeeld in de trein probeert mee te lezen op je scherm. Daar steek je een stokje voor met de Targus 4Vu Privacy Screen. De folie geeft je een perfect beeld als je recht voor het scherm zit, maar blokkeert het zicht vanaf een inkijkhoek van zo’n 30°. Jij kunt dus lekker verder werken aan die vertrouwelijke bestanden, zelfs als er veel volk om je heen zit. Bovendien filtert de folie ook blauw licht. Dat zou minder vermoeiend voor je ogen zijn. De screenprotector biedt uiteraard ook bescherming tegen krassen, vuiltjes en stoten. Beschikbaar in mat en glanzend voor heel veel verschillende laptops.

©PXimport

PanzerGlass

Prijs: € 30,-

PanzerGlass staat bekend om zijn degelijke producten en waanzinnig uitgebreide gamma. Of je nu een toestel van Samsung, Apple, Huawei, HTC, LG, Lenovo, Motorola, OnePlus of Sony hebt, de kans is groot dat je bij PanzerGlass een glazen protector voor je apparaat vindt. Het assortiment telt bijna 200 producten. De screenprotector is amper 0,4 mm dik maar wel oersterk. Het oppervlak is volledig transparant waardoor het geen afbreuk doet aan je beeldkwaliteit. PanzerGlass is gedurende vijf uur verwarmd in een oven van 500°C en daardoor negen keer sterker dan gewoon glas. Deze beschermlaag vormt een pantser voor je smartphone of tablet. Kan PanzerGlass dan nooit breken? Jawel. Een speciale, ingebouwde PET-film houdt het gebarsten glas bijeen zodat je beeldscherm perfect beschermd blijft. En een nieuwe glazen screenprotector kost nog altijd minder dan een nieuw scherm.

©PXimport

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.