Het internet is ook voor kinderen een eindeloze bron van vermaak en educatie. Helaas is heel wat content niet geschikt voor jonge kinderen. Daar zijn we terecht bezorgd over. Gelukkig zijn er tools waarmee we als (groot)ouders een kindvriendelijk oogje in het zeil kunnen houden. Kortom: zo kun je websites blokkeren voor ze.

Bij het kindveiliger maken van de onlinebeleving staat natuurlijk altijd een degelijke opvoeding centraal; met openhartige gesprekken en concrete afspraken. Wij richten ons in dit artikel uitsluitend op de technische middelen. Wie zoekt naar informatie vanuit meer pedagogisch oogpunt kan op diverse websites terecht, zoals www.kwikr.nl/kindveilig.

Het is in elk geval goed om te beseffen dat overdreven ouderlijk toezicht op de online-activiteiten van kinderen (zogenoemde ‘creeping’) een averechts effect kan hebben. Houd er ook rekening mee dat doorgedreven controlegedrag mogelijk in strijd is met artikel 16 van het Kinderrechtenverdrag. Weet bovendien dat wellicht geen enkele tool van ouderlijk toezicht waterdicht is: sommige sites geraken alsnog door de filtering of vindingrijke kinderen slagen erin filters te omzeilen. Tot slot, besef ook dat configureren en monitoren van tools voor ouderlijk toezicht de nodige inspanningen van jezelf vergt.

In dit artikel buigen we ons eerst over de technieken die netwerkwijd kunnen werken of die je op dezelfde wijze op diverse platformen kunt toepassen. Vervolgens hebben we het specifiek over Windows en ten slotte over mobiele platformen, al dan niet met ingebouwde tools.

DNS-filter

Je kunt in sommige routers handmatig sites laten blokkeren of per computer een tijdsslot op de internetconnectie activeren. Sommige routers komen zelfs met een heuse (vaak niet gratis) module voor ouderlijk toezicht. Raadpleeg hiervoor de handleiding bij je router.

Erbij, of in de plaats daarvan, kun je een zogeheten DNS-filter instellen. Die doe je als het vooral je bedoeling is om pornografische en andere ongepaste sites te blokkeren.

We nemen het gratis OpenDNS Family Shield als voorbeeld, maar er zijn er nog meer.

Surf via www.kwikr.nl/famshield en noteer daar de twee ip-adressen van de DNS-servers: 208.67.222.123 en 208.67.220.123. Via www.kwikr.nl/devconfig vind je de nodige instructies om deze adressen in één keer voor je gehele thuisnetwerk in te stellen (via je router) of op individuele apparaten, zoals pc’s, laptops, tablets en smartphones.

©PXimport

DNS in Windows

We tonen even hoe je zo’n DNS-filter instelt in Windows 11. Ga naar Instellingen / Netwerk en internet. Kies Ethernet als je een bekabelde netwerkverbinding hebt en klik op Bewerken bij DNS-server toewijzing. Schakel IPv4 in, selecteer Handmatig en vul de DNS-adressen in bij Voorkeurs-DNS en Alternatieve DNS. Bevestig met Opslaan en herstart je systeem: nu zouden (de meeste) ‘aanstotelijke’ sites onbereikbaar moeten zijn. Is je pc draadloos verbonden, dan doe je dit ook voor wifi.

Mocht je niet langer kunnen surfen, dan heeft dat wellicht te maken met een instellingen in je browser. We nemen Chrome als voorbeeld. Tik chrome://settings/security in de adresbalk en scrol tot bij Geavanceerd. Hier schakel je Beveiligde DNS gebruiken uit of, beter nog, je schakelt dit in en je kiest bij Met de DNS-provider OpenDNS.

©PXimport

OpenDNS Home

OpenDNS biedt een gratis alternatief waarmee je zelf kunt bepalen welke sites of type sites je wilt laten blokkeren. Dit vraagt wel om enige configuratie. We geven je hier een stevige aanzet.

Creëer een account. Klik op de link in de bevestigingsmail, zodat je op https://dashboard.opendns.com belandt. Klik hier op Add a network. Bij IP vul je het publieke ip-adres van je netwerk in (zie bovenaan, bij Your current IP is). Bevestig met Add this network. Geef je netwerk een naam, laat het vinkje staan bij Yes, it is dynamic en bevestig met Done.

Klik op de link in de tweede bevestigingsmail. Via www.kwikr.nl/dnsconfig lees je wat je nu te doen staat. Het komt erop neer dat je de DNS-adressen van het toestel van je (klein)kind wijzigt in 208.67.220.220 en 208.67.222.222.

Je moet zelf nog wel instellen welke sites je precies wilt filteren. Ga hiervoor opnieuw naar je dashboard, open het tabblad Settings en klik op je publieke ip-adres. Selecteer Custom en duid de sitecategorieën aan die je wilt blokkeren, zoals Pornography en Gambling. Bevestig met Apply. Na enkele minuten zetten de wijzigingen zich door.

©PXimport

Dynamisch DNS

Om OpenDNS Home keurig te laten werken moet de service wel het actuele publieke ip-adres van je netwerk weten. De kans is groot dat je internetprovider dit adres dynamisch toekent waardoor het zomaar kan wijzigen.

Je moet dan in een mechanisme voorzien om het gewijzigde adres aan OpenDNS door te geven. Mogelijk zit zo’n functie al in je NAS of router ingebouwd, maar je kunt hiervoor ook een specifieke client downloaden en op je pc installeren. Precies zo’n tool is het gratis Marcs Updater.

Download en installeer de app en start deze op. Op het tabblad General selecteer je OpenDNS.com bij DNS Service Provider, waarna je hier je ID (e-mailadres en wachtwoord) van OpenDNS invult. Bij Hostname vul je de netwerknaam in die je bij OpenDNS had ingevuld. Na je bevestiging met OK controleert de app je actuele publieke ip-adres en speelt dit door aan OpenDNS. 

Deze controle gebeurt om de vijf minuten, maar dit kun je gerust aanpassen bij IP Check Interval. Het is uiteraard de bedoeling dat deze app op de achtergrond actief blijft.

Wil jij een slimme woning waarin alles gewoon werkt? Met de komst van Matter behoort de wirwar aan verschillende apps en protocollen definitief tot het verleden. Deze universele standaard zorgt ervoor dat al je apparaten naadloos met elkaar communiceren. We leggen uit hoe deze techniek jouw slimme huis naar een hoger niveau tilt zonder ingewikkelde installaties.

Je herkent het vast: je koopt een slimme lamp die vervolgens niet samenwerkt met je favoriete app. De nieuwe smarthome-standaard genaamd Matter maakt daar voorgoed een eind aan. In dit artikel leggen we uit wat deze techniek precies inhoudt en waarom het de manier waarop je jouw huis automatiseert fundamenteel verandert. Het draait namelijk allemaal om eenvoud en universele samenwerking tussen apparaten.

Universele taal voor al je apparaten

Matter is in de basis een communicatieprotocol dat ervoor zorgt dat apparaten van verschillende fabrikanten dezelfde taal spreken. Voorheen zat je vaak vast aan een specifiek ecosysteem zoals Apple HomeKit, Google Home of Amazon Alexa. Met de komst van Matter maakt het merk van de hardware niet langer uit voor de app die je gebruikt om alles te bedienen. Het is een softwarematige laag die boven op je bestaande wifi-netwerk of het nieuwe Thread-netwerk draait om verbindingen betrouwbaar en snel te maken. Hierdoor hoef je bij de aanschaf van een nieuwe sensor of schakelaar alleen nog maar te letten op het kenmerkende logo.

©Matter

Waarom Matter, eh, matters...

De grootste winst voor jou als gebruiker zit 'm in de eenvoud van het installatieproces en de betrouwbaarheid van het systeem. Elk product dat over de officiële ondersteuning beschikt, kun je simpelweg scannen met een QR-code, waarna het direct wordt toegevoegd aan je netwerk. Omdat grote techreuzen de handen ineen hebben geslagen, hoef je niet meer bang te zijn dat een nieuwe aankoop onbruikbaar blijkt in je huidige setup. Bovendien werkt Matter lokaal in plaats van via de cloud. Dat heeft als grote voordeel dat je privacy beter gewaarborgd is en dat je lampen ook gewoon aangaan als je internetverbinding er onverhoopt een keer uitligt.

De rol van Thread en lokale snelheid

Hoewel Matter de taal is die gesproken wordt, hebben de apparaten ook een manier nodig om die signalen fysiek te versturen. Veel moderne apparatuur maakt hiervoor gebruik van Thread, een energiezuinig protocol dat een zogenaamd mesh-netwerk vormt. Hierdoor versterken apparaten elkaar en wordt het bereik in je hele woning vergroot zonder dat je extra steunpunten hoeft te plaatsen. De combinatie van deze technieken zorgt voor een razendsnelle reactietijd. Je merkt dit direct in de praktijk omdat de vertraging tussen het indrukken van een knop in je app en de daadwerkelijke actie van het apparaat vrijwel nihil is.

©ER | ID.nl

En de toekomst...?

Hoewel de techniek nog volop in ontwikkeling is, breidt de ondersteuning zich razendsnel uit naar nieuwe productgroepen zoals robotstofzuigers, slimme sloten en zelfs huishoudelijke apparaten. Fabrikanten brengen regelmatig software-updates uit voor oudere apparatuur om deze alsnog compatibel te maken met de nieuwe standaard. Dat zorgt voor een duurzamere benadering van elektronica, omdat je niet direct al je hardware hoeft te vervangen om te profiteren van de nieuwste mogelijkheden. Het bouwen van een slim huis wordt hiermee eindelijk een overzichtelijke ervaring waarbij de techniek volledig in dienst staat van jouw gemak.

Alles wat je op Facebook doet, wordt automatisch op de achtergrond opgeslagen. Iedere video die je bekijkt en iedere reactie die je achterlaat, belandt achter de schermen in een archief. Voel je je daar niet prettig bij? Geen paniek: je kunt die geschiedenis bekijken en zelf wissen.

Activiteitenlogboek

Om je Facebook-geschiedenis te wissen, open je de app in een internetbrowser en klik je rechtsboven op je profielfoto. Kies Instellingen en privacy in het keuzemenu en open vervolgens Instellingen. Scrol in de linkerkolom tot het onderdeel Je activiteit en toestemmingen en dubbelklik op Activiteitenlogboek.

Aan de rechterkant zie je een overzicht van je volledige geschiedenis: livevideo's, bekeken video's, zoekopdrachten, reacties, groepsberichten, opmerkingen, verhalen, pagina-likes, vrienden, inlogsessies en relaties. Al deze informatie vind je netjes in deze rubrieken terug. Blader door het logboek en verwijder wat je liever kwijt dan rijk bent.

Item per item of meteen de volledige categorie verwijderen

Het is niet mogelijk om al die geschiedenis in één keer te elimineren. Dat staat Facebook niet toe. Je moet dus elke sectie doorlopen en zien wat tot nu toe is verzameld en wat je wilt verwijderen. Bijvoorbeeld, in de sectie Video's die je hebt bekeken, zie je de lijst van alle filmpjes die je hebt bekeken sinds je je account hebt aangemaakt. Je kunt dus een reis terug in de tijd maken door in deze sectie de knop Weergeven te gebruiken.

Wil je één bepaald item uit de geschiedenis verwijderen, dan klik je op de drie puntjes aan de rechterkant van dat item en kies je de opdracht Verwijderen. Als je de volledige kijkgeschiedenis wilt zappen, scrol je omhoog en selecteer je in dit voorbeeld de knop Kijkgeschiedenis van video wissen.

Zoekgeschiedenis

Je zoekgeschiedenis kun je ook via een andere route wissen: ga naar Instellingen / Accountcentrum / Je gegevens en toestemmingen / Zoekgeschiedenis. Klik op het pijltje rechts en vervolgens op de blauwe knop Alle zoekopdrachten wissen.

Wil je nog dieper gaan? Open opnieuw het Activiteitenlogboek en klik op Je Facebook-activiteit. Daar verschijnt weer een menu met reacties, berichten, groepen, pagina's, polls en meer. Doorloop elke categorie en verwijder alles wat je definitief kwijt wilt.