Het internet is ook voor kinderen een eindeloze bron van vermaak en educatie. Helaas is heel wat content niet geschikt voor jonge kinderen. Daar zijn we terecht bezorgd over. Gelukkig zijn er tools waarmee we als (groot)ouders een kindvriendelijk oogje in het zeil kunnen houden. Kortom: zo kun je websites blokkeren voor ze.

Bij het kindveiliger maken van de onlinebeleving staat natuurlijk altijd een degelijke opvoeding centraal; met openhartige gesprekken en concrete afspraken. Wij richten ons in dit artikel uitsluitend op de technische middelen. Wie zoekt naar informatie vanuit meer pedagogisch oogpunt kan op diverse websites terecht, zoals www.kwikr.nl/kindveilig.

Het is in elk geval goed om te beseffen dat overdreven ouderlijk toezicht op de online-activiteiten van kinderen (zogenoemde ‘creeping’) een averechts effect kan hebben. Houd er ook rekening mee dat doorgedreven controlegedrag mogelijk in strijd is met artikel 16 van het Kinderrechtenverdrag. Weet bovendien dat wellicht geen enkele tool van ouderlijk toezicht waterdicht is: sommige sites geraken alsnog door de filtering of vindingrijke kinderen slagen erin filters te omzeilen. Tot slot, besef ook dat configureren en monitoren van tools voor ouderlijk toezicht de nodige inspanningen van jezelf vergt.

In dit artikel buigen we ons eerst over de technieken die netwerkwijd kunnen werken of die je op dezelfde wijze op diverse platformen kunt toepassen. Vervolgens hebben we het specifiek over Windows en ten slotte over mobiele platformen, al dan niet met ingebouwde tools.

DNS-filter

Je kunt in sommige routers handmatig sites laten blokkeren of per computer een tijdsslot op de internetconnectie activeren. Sommige routers komen zelfs met een heuse (vaak niet gratis) module voor ouderlijk toezicht. Raadpleeg hiervoor de handleiding bij je router.

Erbij, of in de plaats daarvan, kun je een zogeheten DNS-filter instellen. Die doe je als het vooral je bedoeling is om pornografische en andere ongepaste sites te blokkeren.

We nemen het gratis OpenDNS Family Shield als voorbeeld, maar er zijn er nog meer.

Surf via www.kwikr.nl/famshield en noteer daar de twee ip-adressen van de DNS-servers: 208.67.222.123 en 208.67.220.123. Via www.kwikr.nl/devconfig vind je de nodige instructies om deze adressen in één keer voor je gehele thuisnetwerk in te stellen (via je router) of op individuele apparaten, zoals pc’s, laptops, tablets en smartphones.

©PXimport

DNS in Windows

We tonen even hoe je zo’n DNS-filter instelt in Windows 11. Ga naar Instellingen / Netwerk en internet. Kies Ethernet als je een bekabelde netwerkverbinding hebt en klik op Bewerken bij DNS-server toewijzing. Schakel IPv4 in, selecteer Handmatig en vul de DNS-adressen in bij Voorkeurs-DNS en Alternatieve DNS. Bevestig met Opslaan en herstart je systeem: nu zouden (de meeste) ‘aanstotelijke’ sites onbereikbaar moeten zijn. Is je pc draadloos verbonden, dan doe je dit ook voor wifi.

Mocht je niet langer kunnen surfen, dan heeft dat wellicht te maken met een instellingen in je browser. We nemen Chrome als voorbeeld. Tik chrome://settings/security in de adresbalk en scrol tot bij Geavanceerd. Hier schakel je Beveiligde DNS gebruiken uit of, beter nog, je schakelt dit in en je kiest bij Met de DNS-provider OpenDNS.

©PXimport

OpenDNS Home

OpenDNS biedt een gratis alternatief waarmee je zelf kunt bepalen welke sites of type sites je wilt laten blokkeren. Dit vraagt wel om enige configuratie. We geven je hier een stevige aanzet.

Creëer een account. Klik op de link in de bevestigingsmail, zodat je op https://dashboard.opendns.com belandt. Klik hier op Add a network. Bij IP vul je het publieke ip-adres van je netwerk in (zie bovenaan, bij Your current IP is). Bevestig met Add this network. Geef je netwerk een naam, laat het vinkje staan bij Yes, it is dynamic en bevestig met Done.

Klik op de link in de tweede bevestigingsmail. Via www.kwikr.nl/dnsconfig lees je wat je nu te doen staat. Het komt erop neer dat je de DNS-adressen van het toestel van je (klein)kind wijzigt in 208.67.220.220 en 208.67.222.222.

Je moet zelf nog wel instellen welke sites je precies wilt filteren. Ga hiervoor opnieuw naar je dashboard, open het tabblad Settings en klik op je publieke ip-adres. Selecteer Custom en duid de sitecategorieën aan die je wilt blokkeren, zoals Pornography en Gambling. Bevestig met Apply. Na enkele minuten zetten de wijzigingen zich door.

©PXimport

Dynamisch DNS

Om OpenDNS Home keurig te laten werken moet de service wel het actuele publieke ip-adres van je netwerk weten. De kans is groot dat je internetprovider dit adres dynamisch toekent waardoor het zomaar kan wijzigen.

Je moet dan in een mechanisme voorzien om het gewijzigde adres aan OpenDNS door te geven. Mogelijk zit zo’n functie al in je NAS of router ingebouwd, maar je kunt hiervoor ook een specifieke client downloaden en op je pc installeren. Precies zo’n tool is het gratis Marcs Updater.

Download en installeer de app en start deze op. Op het tabblad General selecteer je OpenDNS.com bij DNS Service Provider, waarna je hier je ID (e-mailadres en wachtwoord) van OpenDNS invult. Bij Hostname vul je de netwerknaam in die je bij OpenDNS had ingevuld. Na je bevestiging met OK controleert de app je actuele publieke ip-adres en speelt dit door aan OpenDNS. 

Deze controle gebeurt om de vijf minuten, maar dit kun je gerust aanpassen bij IP Check Interval. Het is uiteraard de bedoeling dat deze app op de achtergrond actief blijft.

Frustraties over een trage pc of ongewenste advertenties? Grote kans dat de standaard Windows-instellingen de boosdoener zijn. Met drie simpele ingrepen optimaliseer je direct de snelheid, privacy en veiligheid van je systeem. Wij zetten de belangrijkste aanpassingen op een rij, zodat je direct weer vlot en zorgeloos aan de slag kunt!

Of je nu net een gloednieuwe laptop uit de doos haalt of al jaren op dezelfde vertrouwde desktop werkt, de standaardinstellingen van Windows zijn zelden optimaal. Microsoft kiest vaak voor opties die hun eigen diensten promoten in plaats van jouw gebruiksgemak centraal te stellen. Gelukkig kun je met een paar gerichte ingrepen direct winst behalen. Pas deze drie essentiële instellingen aan voor meer privacy, snelheid en overzicht.

Schakel onnodige opstart-apps uit

Niets is zo frustrerend als een computer die er minutenlang over doet om startklaar te zijn. De grootste boosdoener hiervoor is vaak een overdaad aan programma's die automatisch opstarten zodra je de pc aanzet. Veel applicaties, van Spotify tot samenwerkingstools als Microsoft Teams, nestelen zich tijdens de installatie ongevraagd in je opstartproces. Dat vreet direct aan je systeemgeheugen en vertraagt de opstarttijd aanzienlijk.

Je lost dit eenvoudig op door naar de instellingen van Windows te navigeren en te zoeken naar de optie Opstart-apps. Hier zie je een duidelijk overzicht van alle software die met Windows mee start, inclusief de impact die elk programma heeft op de prestaties. Loop kritisch door deze lijst heen. Programma's die je niet dagelijks direct na het inloggen nodig hebt, kun je zonder risico uitschakelen door het schuifje om te zetten. Je verwijdert de software hiermee niet; je voorkomt alleen dat ze op de achtergrond draaien zonder dat je erom gevraagd hebt. Je pc zal hierdoor merkbaar vlotter reageren.

Weg met die advertenties en suggesties!

Windows is in de loop der jaren steeds meer veranderd in een platform waarop Microsoft eigen en gesponsorde diensten probeert te verkopen. Dat uit zich in zogenaamde 'suggesties' in je Startmenu, op je vergrendelingsscherm en zelfs in de Verkenner. Voor de meeste gebruikers voelt dat – terecht – als ongewenste reclame binnen een besturingssysteem waarvoor al betaald is. Het zorgt bovendien voor ruis en leidt af van waar je eigenlijk mee bezig bent.

Om deze stroom aan prikkels te stoppen, duik je in het menu Persoonlijke instellingen. Bij de instellingen voor het Startmenu en het Vergrendelingsscherm vind je opties die verwijzen naar het tonen van suggesties, tips of leuke weetjes. Vink deze opties uit om een schonere, rustigere interface te krijgen. Vergeet ook niet bij de privacy-instellingen de optie uit te zetten die Windows toestaat om je Instellingen-app te gebruiken voor het tonen van voorgestelde inhoud. Het resultaat is een professionelere werkomgeving die doet wat hij moet doen, zonder je continu te proberen te verleiden tot extra klikken.

Maak bestandsextensies zichtbaar

Een van de meest riskante standaardinstellingen in Windows is het verbergen van bestandsextensies voor bekende bestandstypen. Standaard zie je alleen de naam van een bestand, bijvoorbeeld 'factuur', maar niet of het een .pdf, .docx of een .exe is. Cybercriminelen maken daar dankbaar gebruik van door virussen te vermommen als onschuldige documenten. Een bestand dat 'foto.jpg.exe' heet, wordt door Windows dan getoond als 'foto.jpg', waardoor je denkt een afbeelding te openen terwijl je in werkelijkheid schadelijke software installeert.

Je kunt dit veiligheidsrisico direct verhelpen via de Bestandsverkenner. Zoek in de menubalk naar de optie Weergeven en navigeer vervolgens naar de instellingen voor weergeven. Hier vind je een optie genaamd Extensies voor bestandsnamen. Zorg dat deze optie aangevinkt staat. Hoewel het in het begin even wennen kan zijn om achter elk bestand een punt en drie of vier letters te zien staan, geeft het je volledige controle en inzicht. Je ziet nu in één oogopslag met wat voor type bestand je écht te maken hebt, en dat verkleint de kans op een succesvolle malware-infectie drastisch.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!