Op vakantie neem je je laptop niet mee, maar je wilt natuurlijk wel bereikbaar blijven en ervoor zorgen dat je alle gemakken van je laptop op je smartphone hebt. Toegang tot al je bestanden is belangrijk, je wilt je werk e-mails kunnen blijven lezen en op al je diensten kunnen inloggen. Hoe maak je van je smartphone een mini-workstation?

Je kunt tegenwoordig vrijwel alles wat je normaal gesproken op je laptop doet ook op je smartphone doen. Dat is handig, want dit betekent dat je niet je laptop mee hoeft te nemen op reis of tijdens een weekendje op de camping. Het is wel slim om even na te lopen wat je precies tijdens je vakantie wilt kunnen doen en wat je juist níet wilt doen. Internetbankieren en je creditcardlimiet kunnen verhogen? Ja, dat is handig vanaf je vakantieadres. In kunnen loggen op websites die je normaal alleen bezoekt op je laptop? Een goed idee. Je werk-mails checken? Soms handig, maar dan wellicht zonder push-notificatie.

01 E-mails filteren

Waarschijnlijk heb je je persoonlijke e-mail al geconfigureerd op je smartphone, maar als je een belangrijk werk-gerelateerd mailtje verwacht tijdens je vakantie, dan kan het handig zijn om toegang te hebben tot de e-mail van je werk. Als je zelf je werkmail mag configureren, dan voeg je gewoon een extra mailaccount toe in Android of iOS. Kan dit niet, dan kun je er altijd voor kiezen om de e-mails van je werk tijdelijk door te laten sturen naar je privé-mailadres.

Als je gebruik maakt van Gmail kun je zelfs een filter instellen om je werkmailtjes naar een aparte map in je Gmail-inbox te sturen. Zorg dat je werkmail wordt doorgestuurd naar je Gmail-adres en ga in je browser op je pc naar www.gmail.com. Log je in met je Google-account, klik rechtsboven op het tandwiel en kies voor Instellingen. Ga naar Filters en geblokkeerde adressen en klik op Nieuw filter maken. Achter Van geef je het e-mailadres op van je werk, klik vervolgens op Filter maken. Zet nu een vinkje voor Het label toepassen, klik op Nieuw label en bedenk een naam voor je doorgestuurd werk e-mail. Je kunt ook nog een vinkje voor Inbox overslaan (archiveren) zetten. Sluit af door op Filter maken te klikken. Als er nu een mail van je werk doorgestuurd wordt naar je Gmail-adres, dan zie je die niet in je inbox, maar als je in de Gmail-app op de drie streepjes tikt, dan zie je het label Werk als aparte map verschijnen. Je kunt deze truc natuurlijk ook toepassen voor mails van bepaalde mailadressen. Zo kun je mails van bepaalde collega’s in je vakantie filteren zodat ze je Gmail-inbox overslaan en in een speciale map terechtkomen. Wil je niet gestoord worden bij nieuwe e-mails, zet dan in de instellingen de push-notificaties van een app uit. In Android hou je je vinger op een app totdat de optie App-info verschijnt. Tik erop en zet de meldingen van de app uit. Op je iPhone ga je naar Instellingen / Berichtgeving.

©PXimport

02 Password manager

Als je van alle diensten gebruik wilt maken die je normaal gesproken op je laptop of desktop-pc gebruikt, dan is het slim om ervoor te zorgen dat je smartphone al je wachtwoorden weet. Zowel Android als iOS bieden je aan om wachtwoorden te delen met al je apparaten, maar dit is niet mogelijk met alle combinaties van apparaten. Zo kan iCloud je wachtwoorden opslaan op een Mac of pc en delen met je iPhone of iPad, maar als je een Android-smartphone gebruikt, is er geen mogelijkheid om deze wachtwoorden in te zien. Google heeft Smart Lock en kan je wachtwoorden wel delen met iOS-apparaten, maar de app die Google daarvoor beschikbaar stelt, is verre van stabiel. Bovendien moet je je afvragen of je Apple of Google vertrouwt met al je wachtwoorden, een specifieke wachtwoordenmanager is misschien een beter idee. Er zijn verschillende opties beschikbaar: LastPass, 1Password en Dashlane zijn drie van de bekendste. Het principe is bij alle managers hetzelfde, je installeert op al je apparaten een app van de dienst en creëert één master-wachtwoord. Als je een nieuw wachtwoord op een site opgeeft, dan wordt dit naar de wachtwoorden-database gekopieerd en hebben al je apparaten toegang tot dit wachtwoord. In Computer!Totaal schrijven we regelmatig over wachtwoordmanagers en hier kun je enkele daarvan vinden.

©PXimport

03 Documenten lezen

Elke smartphone kan tegenwoordig gewoon pdf- en Word-bestanden lezen, maar wat als je af en toe een Office-bestand wilt kunnen bewerken of een pdf-document moet ondertekenen? Voor Office-bestanden is het slim om de officiële apps van Microsoft te installeren, deze zijn gratis te gebruiken als je een Office 365-abonnement hebt. Voor elk Office-programma heeft Microsoft een speciale app. Wil je alleen Word- en Excel-documenten kunnen bewerken, dan download je Microsoft Word en Microsoft Excel uit de app-store. Log in met je Microsoft-accountgegevens en zorg er eventueel voor dat je de te bewerken bestanden opslaat in je OneDrive-account. Zo heb je onderweg gewoon toegang tot al je bestanden. Standaard kun je documenten meteen bewerken, je schakelt naar de Afdrukweergave door op de middelste knop te tikken. Je hebt natuurlijk niet alle opties van de desktopversie tot je beschikking, maar het is geen enkel probleem om teksten of cellen te bewerken, zinnen te markeren, andere kleuren te geven of om opmerkingen te lezen of toe te voegen. In het menu onderin tik je op Start om een ander menu te openen. Kies in Word bijvoorbeeld voor Controleren om een spellingscontrole uit te voeren of tik op Invoegen om afbeeldingen, tabellen en kopteksten toe te voegen. Je slaat een bestand op als normaal Office-document en collega’s kunnen verder werken op de desktopversie van Word, Excel of PowerPoint. Om een pdf-bestand te maken, tik je op de drie stipjes bovenin en kies je voor Afdrukken. Bovenin selecteer je bij Printer selecteren de optie Opslaan als pdf en druk je op de groene knop.

©PXimport

Pdf ondertekenen

04 Data onderweg

Om optimaal van je smartphone gebruik te kunnen maken, moet je zorgen dat je onderweg online bent. Als je in de Europese Unie op vakantie bent, is dit geen enkel probleem, je Nederlandse databundel is dan gewoon geldig. Naast de 28 EU-landen kun je in dit specifieke geval ook in IJsland, Noorwegen en Liechtenstein gebruik maken van je Nederlandse bundel. Ga je buiten de EU op vakantie, dan is dit een ander verhaal. Zet niet zomaar je mobiele netwerk aan in landen als de Verenigde Staten, Singapore of Turkije, je bent zo een euro per megabyte kwijt aan roaming-kosten. Denk er ook aan dat sommige vakantielanden in Europa niet bij de EU horen. Roaming in landen als Zwitserland, Montenegro, Monaco, San Marino en Andorra kan daardoor duur worden. Check voordat je op vakantie gaat even bij je provider hoe dit zit. Sommige telecomaanbieders hebben speciale pakketten voor landen als Zwitserland, de VS of de ABC-eilanden. Vooral in overzeese gebieden is het lastig uit te vinden waar je volgens EU-regels kunt roamen. Zo kun je op het Franse Saint-Martin gewoon volgens EU-tarief internetten, maar het Nederlandse deel Sint-Maarten hoort niet bij de EU en hier moet je dus rekening houden met hoge datatarieven. Je kunt in sommige landen op locatie een simkaartje kopen zodat je tegen lokaal tarief kunt bellen, sms’en en internetten. In andere landen is het mogelijk om een mobiele router te huren voor een paar euro per dag. Zo’n mobiele router heeft een geïntegreerde simkaart en zet deze data om naar een wifisignaal zodat je op je smartphone kunt internetten.

©PXimport

05 Alles in de cloud

Om overal toegang te hebben tot je bestanden, is het slim om van tevoren te bedenken welke clouddienst je gebruikt. Uiteraard hoef je je niet tot één dienst te beperken, om geld te besparen kun je bijvoorbeeld je foto’s bij Google onderbrengen, je documenten op OneDrive opslaan en voor andere bestanden Dropbox gebruiken. De meeste diensten bieden een gratis versie aan voor een paar gigabyte, bij Dropbox heb je bijvoorbeeld 2 gigabyte tot je beschikking, OneDrive levert 6 gigabyte bij een Office 365-abonnement en Google biedt maar liefst 15 gigabyte die je kunt verdelen tussen al je Google-diensten als Gmail, Drive en Foto’s. Denk eraan dat je voor je op vakantie gaat even de desbetreffende app van de clouddienst op je smartphone installeert. Wil je meerdere clouddiensten met één app beheren, dan kun je kiezen voor een dienst als odrive. De dienst ondersteunt vrijwel allerlei cloudoplossingen en zo heb je op één plek al je Dropbox-, OneDrive- en Box-bestanden. Een grote speler die mist is iCloud, volgens odrive ligt dit aan het ontbreken van een open api van de kant van Apple. Diensten die wel ondersteund worden, zijn bijvoorbeeld Facebook en Instagram. Zo kun je al je bestanden van deze socialemedia-sites inzien in odrive. De dienst is gratis te gebruiken, maar als je met gevoelige bestanden werkt, is een premium-abonnement voor 99 dollar per jaar aan te raden. Deze versie biedt namelijk encryptie.

©PXimport

06 Lapdocks

Er is een aantal opties om je Android-toestel als echte laptop te gebruiken. Een veelbelovend product is de Superbook. Dit bestaat uit een display met een toetsenbord, waarbij je Android-toestel als computer wordt gebruikt. Dit wordt ook wel een lapdock genoemd. Op je Android-toestel moet je de app Sentio Desktop installeren, voorheen bekend als Andromium OS. De goedkoopste Superbook is slechts 139 dollar en heeft een interne batterij. Je Android-systeem wordt door middel van de Sentio-shell geoptimaliseerd voor een desktop-ervaring. Zo kun je gemakkelijk meerdere vensters naast elkaar weergeven en kun je bestanden openen, verplaatsen en hernoemen alsof je op een Windows-systeem aan het werk bent. De Superbook weegt nog geen kilo, je gooit hem dus zo in je koffer om mee te nemen op vakantie. Een alternatief is Mirabook, net als de Superbook bekend geworden door een Kickstarter-campagne. Zoals bij zoveel Kickstarter-projecten zijn levertijden echter een groot probleem, zowel Superbook als Mirabook hebben hier op dit moment last van. Van de Superbook laat de kwaliteit van de eerste batch ook nogal te wensen over.

©PXimport

Samsung DeX

Samsung bracht twee jaar geleden de DeX Pad uit, een dock waarmee je je Samsung Galaxy S8 kon omtoveren tot een desktop-apparaat via zogenaamde DeX-software, kort voor Desktop Experience. De DeX Pad wordt nog steeds verkocht, maar Samsung blijft ook aan de software verder sleutelen. De nieuwste Galaxy S10+ kan zonder DeX Pad via een speciale DeX-kabel aan een monitor met hdmi-aansluiting worden aangesloten. Dit werkt allermaal erg soepel en als je nog een draadloos toetsenbord aan je Samsung verbindt, dan heb je een bijna-desktop-ervaring met je nieuwste Samsung-smartphone.

©PXimport

07 Maak van je smartphone een echte pc

Om jezelf iets meer comfort te gunnen bij het werken op je smartphone is het slim om een extern toetsenbord op je toestel aan te sluiten. Dit is gelukkig erg simpel, de meeste bluetooth-toetsenborden hoef je alleen maar even te koppelen en klaar is kees. Wil je een toetsenbord met een kabel aansluiten op je Android-toestel, koop dan even een otg-kabel. Otg staat voor on-the-go en zorgt ervoor dat je externe apparatuur gemakkelijk op je Android-apparaat kunt aansluiten zonder drivers of software te installeren. De meeste recente smartphones kunnen hiermee overweg, voor oudere smartphones kan het zijn dat je een app nodig hebt om usb-otg te kunnen gebruiken. Een andere optie is om apparaten zoals toetsenborden en muizen draadloos via bluetooth aan je smartphone te hangen. Voor iPhone-gebruikers is dit de handigste manier, omdat usb-otg officieel niet door Apple wordt ondersteund. Er zijn wel aanbieders die otg-kabels leveren met lightning-connectoren, maar weet dat niet alle externe apparatuur op deze manier perfect met je iPhone samenwerkt. Voor de iPhone is het aan te raden om apparatuur via een lightning-kabel aan te sluiten of om van een bluetooth-verbinding gebruik te maken.

©PXimport

08 Netflix kijken

Op je vakantie moet je natuurlijk in eerste instantie relaxen. Om te kunnen genieten van je favoriete Netflix-series is het slim om afleveringen of films te downloaden voor offline gebruik. Achter vrijwel elke aflevering vind je een downloadknop. Tik erop en het item wordt naar je smartphone gedownload. Downloads zijn niet onbeperkt geldig bij Netflix overigens, na een paar weken vervallen de downloads en kun je ze nog één keer opnieuw downloaden. Daarna kun je de items alleen nog maar met internetverbinding kijken. Als je naar het buitenland gaat, zul je merken dat een aantal van je downloads niet meer actief is. Dit komt doordat elk land andere uitzendrechten heeft voor series en films van Netflix. Wil je weten of je favoriete serie ook in het buitenland te zien is, ga dan naar www.unogs.com. Geef bovenin je een titel van een serie of film op en kies eventueel een paar andere filters. Klik op Search uNoGS, selecteer de gewenste titel en je ziet een overzicht van alle landen waar de serie of film in de database staat.

©CIDimport

Nintendo heeft gisteren tijdens een speciale Direct-livestream een nieuwe trailer getoond van de aankomende animatiefilm The Super Mario Galaxy Movie.

Het bedrijf liet afgelopen vrijdag al weten een Direct uit te zenden rondom de aankomende film, en afgelopen zondag was deze te zien. In de nieuwe trailer die werd vertoond is te zien hoe Mario en Luigi bij een soort omgekeerde piramide aankomen - een bouwwerk dat ook in het spel Super Mario Odyssey zat - en hoe ze hier vervolgens in gaan.

Daar maken ze kennis met Yoshi, een dinosaurus die al sinds Super Mario World deel uitmaakt van de Mario-spellen. Ook personages als Baby Mario, Baby Luigi en Birdo worden voor het eerst gespot.

Over The Super Mario Galaxy Movie

Nadat enkele jaren geleden de uiterst succesvolle animatiefilm The Super Mario Bros. Movie uitkwam - logischerwijs gebaseerd op de langlopende Mario-reeks van Nintendo - werkt het bedrijf samen met Illumination al enige tijd aan het vervolg, The Super Mario Galaxy Movie.

Net zoals The Super Mario Bros. Movie lijkt ook het vervolg elementen uit allerlei verschillende Mario-games te pakken, al gebruikt deze nieuwe film de insteek van de twee Super Mario Galaxy-games, waarin Mario het universum afreist.

Diverse acteurs uit de eerste film keren terug in dit vervolg. Mario en Luigi worden wederom ingesproken door Chris Pratt en Charlie Day, en Jack Black vertolkt wederom de stem van Bowser. Ook acteurs als Keegan-Michael Key en Anya Taylor-Joy keren terug. De stem van Bowser Jr. zal in deze film ingesproken worden door Benny Safdie - vooral bekend voor zijn regiewerk - en het personage Rosalina krijgt een stem via Oscar-winnares Brie Larson.

Nintendo heeft daarnaast aangekondigd dat The Super Mario Galaxy Movie wereldwijd - op sommige markten na - op 1 april dit jaar in première zal gaan. Eerst was sprake van 3 april, maar dit is dus naar voren gehaald. In Japan gaat de film pas later die maand in première.

Nintendo-films

Nintendo zet steeds meer in op het uitbrengen van films gebaseerd op IP van het bedrijf. Naast deze Mario-films werkt Nintendo ook aan een live-action verfilming van The Legend of Zelda-reeks, die in 2027 in de bioscoop zal draaien en daarna naar Netflix komt. Volgens geruchten gaat het bedrijf ook werken aan een spin-off-animatiefilm rondom Donkey Kong, die in de Mario-films wordt ingesproken door Seth Rogen.

Nintendo gaf onlangs in een gesprek met investeerders aan dat ze de verfilmingen niet maken om op korte termijn winst te maken, maar om de franchises van het bedrijf bij een nog groter publiek vanzelfsprekend te maken - wat op de lange termijn de games van het bedrijf nog populairder moet maken.

Anderstalige of slecht verstaanbare dialogen, of video's die je in een rumoerige omgeving bekijkt: met goede ondertiteling los je zulke problemen op. We tonen hoe je zelf ondertitels maakt, aanpast, opmaakt, synchroniseert en vertaalt. We gebruiken hiervoor het gratis en opensource Subtitle Edit.

Subtitle Edit

We gaan ervan uit dat je een of meer video's wilt ondertitelen. Daarvoor gebruiken we het gratis opensource-programma Subtitle Edit. Kies bij voorkeur de installeerbare versie en download het zip-archief. Pak dit uit en dubbelklik op het exe-bestand; je kunt de standaardopties tijdens de installatie gerust behouden.

Bij de eerste keer opstarten stel je (bijvoorbeeld) Nederlands in als interfacetaal via Options / Choose language. Standaard gebruikt de app DirectShow om video's af te spelen tijdens het timen van de ondertiteling, maar je kunt beter VLC media player installeren, dat met vrijwel alle codecs werkt. In Subtitle Edit verwijs je daarna naar VLC via Instellingen / Voorkeuren, waar je in de rubriek Videospeler de optie VLC media player activeert. Wordt deze niet automatisch gevonden door Subtitle Edit, vul hier dan handmatig het pad in naar de VLC-installatiemap (bijvoorbeeld C:\Program Files\VideoLAN\VLC) en bevestig met OK.

Lees ook: VLC: het Zwitsers zakmes onder de mediaplayers

Handmatig

Subtitle Edit is nu klaar voor gebruik. Haal het gewenste videobestand op via Video / Videobestand openen, of eventueel via Video via URL openen, waarvoor de benodigde onderdelen automatisch kunnen worden gedownload. Je kunt de video bekijken in het afspeelvenster en met de blauwgerande vierkante knop onderin schermvullend afspelen (druk op Esc om terug te keren).

Maak nu een nieuw ondertitelingsbestand aan via Bestand / Nieuw. Open het tabblad Aanmaken (linksonder) en speel de video af tot de eerste zin die je wilt ondertitelen, of tot het punt waar je commentaar wilt toevoegen.

Klik op Nieuwe ondertitel toevoegen en typ de tekst in het veld Tekst. De app schat de duur automatisch in op basis van het aantal tekens, maar je kunt deze altijd aanpassen met de pijltjesknoppen. Klik op Begintijd instellen (of druk op F11) om de huidige positie als starttijd te nemen en op Eindtijd instellen (of druk op F12) voor het eindpunt. De tijdsduur wordt dan automatisch hierop berekend.

Positioneer de videospeler op het punt voor de volgende ondertitel en klik op Nieuwe ondertitel toevoegen om verder te gaan. Herhaal dit voor alle gewenste ondertitels. Met Naar tekstpositie en pauzeren spring je direct naar de begintijd van een geselecteerde ondertitel.

Audio-visualisatie

Je kunt sneltoetsen instellen om preciezer door het videobeeld te navigeren. Ga naar Instellingen / Voorkeuren / Sneltoetsen en scrol in het rechterdeelvenster naar het onderdeel Video. Daar vind je opties als Eén frame terug/vooruit en Eén seconde terug/vooruit, waaraan je onderaan de gewenste toetscombinatie kunt toewijzen.

Terug in het hoofdvenster klik je in het onderste vak om een golfvorm toe te voegen. Het audiospoor wordt nu uit je video gehaald en als golfvorm weergegeven, wat even kan duren. De pieken tonen waar gesproken wordt. Klik net voor het begin van een gesproken zin, typ de bijbehorende ondertitel bij Tekst en druk op F11 (Begintijd instellen). Doe hetzelfde bij het eindpunt met F12. Je kunt het ondertitelblok op de golfvorm ook met de muis verplaatsen en de begin- en eindpunten ervan aanpassen. Zet tot slot een vinkje bij Ondertitelselectie synchroon met afspelen, zodat de ondertitelblokken rood oplichten tijdens het afspelen, wat controle vergemakkelijkt.

AI-gestuurd

Vind je handmatig ondertitels maken te tijdrovend, genereer ze dan automatisch met artificiële intelligentie. Subtitle Edit biedt dit standaard aan. Open Video en kies Audio naar tekst (Whisper) of Audio naar tekst (Vosk/Kaldi). Beide zijn AI-modellen voor spraakherkenning. Whisper is moderner en accurater, maar werkt trager en vergt meer rekenkracht dan het opensource-duo Vosk/Kaldi dat volledig offline werkt. Antwoord Ja op de vraag om FFmpeg te downloaden en, indien gevraagd, ook op het ophalen van extra componenten als libvosk of Purfview Faster-Whisper-XLL. Na de automatische download kun je verder.

Bij Whisper klik je op de knop met drie puntjes en kies je het gewenste model. Groter betekent doorgaans accurater, maar ook zwaarder en trager. Modellen met .en ondersteunen enkel Engels. Voor andere talen kies je bijvoorbeeld medium (1,5GB) of large-v3 (3,5GB), afhankelijk van de videolengte en de kracht van je pc (RAM, cpu en gpu). Bevestig met Downloaden. Selecteer vervolgens de audiotaal bij Taal kiezen. Dit wordt ook de ondertitelingstaal, tenzij je Vertaal naar Engels activeert. Laat de overige opties ingeschakeld. Bij Geavanceerd kun je met talrijke parameters bijsturen, maar we hebben niet de ruimte hier verder op in te gaan. Start het proces met Genereren (of via Batchmodus voor meerdere video's tegelijk). De duurtijd hangt onder meer af van de hoeveelheid gesproken audio.

De opties bij Vosk/Kaldi zijn beperkter. Kies een passend taalmodel uit circa 25 talen, waaronder Dutch (large, 860 MB), download het model en klik op Genereren, waarbij je Nabewerking inschakelen geactiveerd laat.

Vertalen (semi-automatisch)

Wil je je ondertiteling vertalen voor een anderstalig publiek, dan hoef je dat niet handmatig te doen. Beginnen we met de semi-automatische methode. Open Vertalen en kies Automatisch vertalen via kopiëren en plakken. Laat de standaardinstellingen ongewijzigd. Open vervolgens Google Vertalen in je browser en stel de gewenste bron- en doeltaal in. Deze dienst blijkt het beste samen te werken met de app. Klik in Subtitle Edit op Vertalen om het eerste tekstblok naar het klembord te sturen. Klik daarna in Google Vertalen op de knop Vertaling kopiëren en keer terug naar Subtitle Edit. Klik op Vertaalde tekst van klembord halen zodat de vertaling in het rechterdeelvenster verschijnt. Klik vervolgens op Brontekst naar klembord kopiëren om het volgende blok te vertalen. Herhaal dit tot alle tekst is vertaald en bevestig met OK. De vertaalde ondertitels verschijnen netjes naast de originele tekst in Subtitle Edit.

Vertalen (volautomatisch)

Het kan ook eenvoudiger, maar daarvoor heb je een API-sleutel nodig van een vertaaldienst als Google, Bing, Microsoft, DeepL of een AI-bot als ChatGPT. We nemen ChatGPT als voorbeeld.

Ga naar platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account en klik op + Create new secret key. Geef een naam op en bevestig met Create secret key. Kopieer de sleutel met Copy. Open in Subtitle Edit Vertalen / Automatisch vertalen, kies ChatGPT in het uitklapmenu en plak de sleutel met Ctrl+V bij API-sleutel. Selecteer het gewenste model, zoals gpt-4, en stel de bron- en doeltaal in. Via Geavanceerd kun je eventueel extra instructies meegeven. Klik op Vertalen om het vertaalproces te starten.

Optimaliseren

Bij AI-gegenereerde ondertitels is de kans groot dat je nog wat moet bijwerken. Daarvoor zijn verschillende hulpmiddelen voorzien. Zo kun je een ingebouwde spellingscontrole uitvoeren via Spelling / Spellingcontrole. Haal het juiste woordenboek op via het knopje met de drie puntjes en klik op Downloaden. De rest verloopt vanzelf. Je kunt ook nieuwe woorden aan het gebruikerswoordenboek toevoegen. In het menu Spelling vind je verder handige functies als Dubbele woorden zoeken en Dubbele regels zoeken.

Bij Bewerken / Lange titels opdelen kun je instellen dat te lange ondertitels automatisch worden gesplitst zodra ze een bepaalde regellengte overschrijden, bijvoorbeeld 43 tekens. Via Tekens voor in-/uitpunten titels kun je deze gesplitste regels ook laten eindigen met een specifiek leesteken, zoals - of ….

Wanneer je door de ondertitels bladert, zie je mogelijk dat sommige regels een oranje achtergrond hebben in de kolom Tijdsduur. Dat betekent dat ze te kort of te lang zichtbaar blijven in verhouding tot de tekst of de ingestelde leessnelheid. Je kunt de bijbehorende drempelwaarden aanpassen via Instellingen / Voorkeuren, rubriek Algemeen, bij Min. en Max. tijdsduur in milliseconden (standaard respectievelijk 1000 en 8000) en Maximaal aantal tekens/sec (standaard 25). Via Extra / Lijst met fouten krijg je een overzicht van alle ondertitels die deze waarden overschrijden. In dit menu vind je ook nuttige functies als Hoofd-/kleine letters wijzigen en Netflix kwaliteitscontrole, waarmee je de ondertiteling aan verschillende kwaliteitscriteria kunt toetsen.

Weergave bewerken

Standaard slaat Subtitle Edit je ondertiteling op via Bestand / Opslaan in het populaire srt-formaat (SubRip Subtitle). Zo'n srt-bestand bestaat uit platte tekst met sequentienummers, start- en eindtijden en ondertitelregels. Het formaat wordt breed ondersteund en is eenvoudig te bewerken, desnoods met een editor als Kladblok, maar biedt beperkte opmaakopties.

De belangrijkste vormgevingsfuncties zie je wanneer je in Subtitle Edit met rechts klikt op een of meer geselecteerde ondertitels. In het snelmenu vind je opties als Vet, Cursief, Onderstrepen, Kleur, Lettertype en Uitlijnen. Deze opmaak verschijnt als html-tags in de ondertitels en is zichtbaar in de voorbeeldweergave en in videospelers die dit ondersteunen. Via Opmaak verwijderen kun je specifieke opmaakelementen weer weghalen.

Het ASS/SSA-formaat (Advanced SubStation Alpha) biedt meer opmaakmogelijkheden dan srt. Je stelt dit in via Opmaak, in de knoppenbalk van Subtitle Edit, en slaat het resultaat op als .ass-bestand. De gratis tool Aegisub waarover je meer leest in het kader biedt op dit vlak nog meer opties.

Opmaak met Aegisub

Het srt-ondertitelingsbestand is ongetwijfeld het populairste en meest ondersteunde formaat, maar het ass-formaat is handig voor wie de opmaak van de ondertiteling, zoals stijl, positie en zelfs animatie, belangrijk vindt. Ook Subtitle Edit kan hiermee overweg, maar Aegisub is flexibeler. Start de app na installatie op en haal het gewenste ondertitelingsbestand (zoals srt of ass) op. Ga naar Ondertitels en kies Stijlbeheerder. Klik onderaan rechts op Nieuw en vul een stijlnaam in. Leg alle gewenste opmaakelementen vast, zoals lettertype, grootte, vet, cursief, onderstrepen, kleuren (ook voor rand en schaduw), marges, uitlijning, positionering, rotatie en meer.

Bevestig met OK en met Sluiten. Selecteer nu de (gewenste) ondertitels en selecteer net onder de knoppenbalk de gewenste stijl (standaard Default). Bewaar je ondertiteling via Bestand / Ondertitels opslaan als en kies het .ass-formaat. Je zult zelf moeten ondervinden in hoeverre de opmaak door je mediaspeler(s) wordt ondersteund.

Synchroniseren

Een van de vervelendste problemen bij het bekijken van video met ondertiteling is dat de tekst niet synchroon loopt met de dialogen: ze verschijnt net te vroeg of te laat. Dit kun je deels corrigeren in de meeste mediaspelers, maar het gaat vaak beter met een ondertitelingseditor als Subtitle Edit. Kleine afwijkingen kun je handmatig bijsturen door de tijdcodes (begintijd, eindtijd, tijdsduur) aan te passen, al wordt dat snel tijdrovend. Gelukkig kan Subtitle Edit dit ook grotendeels automatisch corrigeren.

Bij een constante verschuiving, waarbij alle ondertitels evenveel afwijken, is de oplossing eenvoudig. Selecteer de gewenste (eventueel alle) ondertitels, ga naar Synchroniseren en kies Verschuiven. Vul de exacte tijdsduur in, bijvoorbeeld 00:00:05,500, en klik op Eerder weergeven of Later weergeven.

Moeilijker is het als de ondertitels geleidelijk verder uit de pas lopen naarmate de video vordert, bijvoorbeeld 5 seconden te vroeg aan het begin en 2 seconden te laat op het einde (lineaire verschuiving). Open dan Synchroniseren / Puntsynchronisatie. Dubbelklik op het eerste foutpunt, stel de juiste tijd in en bevestig met Sync-punt instellen. Doe dit opnieuw bij een volgend foutpunt en klik op Toepassen om de tussenliggende tijdcodes automatisch te laten herberekenen.

Een alternatief is Synchroniseren / Visuele synchronisatie. Kies daarbij de juiste ondertitel (via Tekst) bij het begin van de scène en eventueel een tweede bij het eindpunt. Met de knop Synchroniseren worden de overige tijdcodes verhoudingsgewijs aangepast.

Gebruiken in VLC

We gaan ervan uit dat je nu een geschikt ondertitelingsbestand hebt dat je wilt gebruiken in je favoriete mediaspeler. We tonen hoe dit werkt in VLC media player voor Windows. Via het menu Ondertitels kun je het juiste audiospoor kiezen als de video meerdere sporen bevat, of indien er meertalige ondertitelingsbestanden in de videomap werden geplaatst (zoals <filmnaam>.mp4, <filmnaam>.nl.srt en <filmnaam>.en.srt). Tijdens het afspelen kun je met de V-toets ook snel naar het volgende ondertitelspoor schakelen. Via Ondertitelbestand toevoegen verwijs je naar het gewenste ondertitelingsbestand.

Je kunt in VLC ook de timing bijstellen. Druk tijdens het afspelen op G om de ondertitels 100 ms eerder te tonen of op H om ze 100 ms later te laten verschijnen. Via Gereedschap / Spoorsynchronisatie kun je op het tabblad Synchronisatie exact een tijdswaarde invoeren. Met Ondertitelsnelheid bepaal je hoe snel ondertitels verschijnen en verdwijnen, wat handig is bij een afwijkende framerate. Met Ondertitelduur-factor stel je in hoelang ondertitels in beeld blijven; een waarde van 0,500 bijvoorbeeld houdt ze iets langer zichtbaar.

Om de weergave aan te passen open je Gereedschap / Voorkeuren / Ondertitels/OSD. Bij Ondertiteleffecten kun je onder meer het lettertype, de tekstgrootte, de standaardkleur en de positie van de ondertitels wijzigen.

Gebruiken in Kodi

Tot slot bekijken we hoe je met ondertiteling omgaat in het populaire mediacenterprogramma Kodi.

Tijdens het afspelen klik je rechtsonder op het tekstballonicoon Ondertiteling. Schakel Ondertiteling activeren in en selecteer bij Subtitel het gewenste ondertitelspoor. Je kunt ook kiezen voor Ondertiteling zoeken en verwijzen naar het juiste ondertitelingsbestand. Verder is er de optie Download ondertiteling, maar daarvoor moet je eerst een ondertitelingsservice instellen.

Ga hiervoor in het algemene instellingenmenu - druk eventueel enkele keren op Esc - via het tandwielpictogram linksboven naar Add-ons en kies (Installeer van repository /) Ondertiteling. Selecteer een dienst, bijvoorbeeld OpenSubtitles.org, klik op Installeren en daarna op Configureren. Vul hier je accountgegevens in (in ons voorbeeld aan te maken via www.opensubtitles.org/nl).

Ga terug naar Instellingen en open Speler / Ondertiteling. Bij Talen van te downloaden ondertiteling stel je je voorkeurstaal in (bijvoorbeeld Dutch) en bij Standaard filmdienst verwijs je naar OpenSubtitles.org. In dit menu kun je ook de weergave van ondertitels aanpassen, met opties voor onder meer Positie op het scherm, Lettertype, Grootte, Stijl en Kleur.

Om de timing van ondertitels te corrigeren, klik je tijdens het afspelen opnieuw op het tekstballon-pictogram en kies je Ondertitelsynchronisatie. Met een schuifbalk kun je de ondertiteling enkele seconden vroeger of later laten verschijnen. Simpel, maar wel doeltreffend bij een constante verschuiving.

Lees ook: Films, muziek en meer: beheer al je media met Kodi