Zwart-wit-fotografie is en blijft een populaire bezigheid. Niet geheel verwonderlijk, want het kan tot artistieke resultaten leiden. Zeker in combinatie met een uitgekiende app als Carbon voor iOS en iPadOS. Wil je ermee een foto naar zwart-wit overzetten, dan ga je als volgt te werkt daarmee.

Om te beginnen is het even opletten als je de app Carbon wilt downloaden. In de app store vind je er namelijk twee met dezelfde naam, maar van verschillende makers. Het is Carbon van Enrique Garcia die je moet hebben. De andere is weliswaar ook aardig, maar daar zit je vast aan een duur jaarlijks en verplicht abonnement. Laat maar dus, wat ons betreft. De Carbon waar wij mee aan het werk gaan kost maar €2,99 en biedt voor dat bedrag heel veel mogelijkheden.

Oorspronkelijk alleen in iOS-uitvoering verkrijgbaar, is Carbon er sinds kort ook voor de iPad. En op het grotere scherm daarvan komt het eigenlijk allemaal veel beter tot z’n recht. Heb je dus een iPhone én een iPad, dan adviseren we je te fotograferen met de telefoon en dan later de om te zetten foto’s via AirDrop even over te hevelen naar de tablet. Start dan Carbon en tik op de filmrol-knop (die met het gestileerde berglandschap) om foto’s van de filmtol te importeren in de eigen bibliotheek van de app. 

Selecteer een of meer foto’s en tik dan op Import. Wacht (wellicht) even tot alles is overgeheveld en tik dan op een van de foto’s die je om wilt zetten naar zwart-wit.

Werken met presets

Je ziet nu de foto, vooralsnog in kleur. Om snel resultaat te bereiken tik je in de knoppenbalk rechts op Presets. Verdeeld over diverse categorieën zie je nu voorinstellingen inclusief een preview. Door bijvoorbeeld een preset te kiezen die een foto omzet naar een ‘zwaardere’ versie van zwart-wit, creëer je – afhankelijk van het onderwerp - al snel een wat drukkende sfeer. 

De Classic-presets zijn altijd goed bruikbaar. Let bijvoorbeeld op de lucht, afhankelijk van de preset benadruk je die of juist niet. Bedenk dus wat je wilt uitstralen met je foto.

©PXimport

Vergeet zeker ook niet dat je de preset-categorieën door kunt schuiven; na NOIR zijn er nog drie: TRENDY en EMULATION. Met deze laatste (verdeeld over twee groepen verdeeld) zijn films te emuleren, wat natuurlijk zonder meer een fijne feature is voor de puristen. Hoe dan ook: meer dan genoeg opties om stevig mee te experimenteren. 

Gelukkig blijkt Carbon bovendien niet een app die slechts wat filtertjes loslaat op een foto en het daarbij laat. Nee, je krijgt veel meer mogelijkheden om te tweaken! Na het toepassen van een preset is er nog de knoppenbalk rechts, die heel wat meer opties dan ‘alleen’ de filters bevat. Zo kun je spelen met contrasten, kleurversterking (feitelijk kleurenfilters) in de optie B&W, terwijl je met de opties onder Effect een foto veel harder en scherper kunt maken (of juist minder). 

De knop Overlays maakt het mogelijk lagen met specifieke effecten toe te voegen aan een foto. Bedenk daarbij wel dat je dan echt stevig gaat knutselen aan een foto en onder de streep een veelal behoorlijk overdreven effect krijgt. Heel soms kan dat voor een specifieke toepassing zonder meer aardig zijn, maar niet áltijd.

Wellicht denkt de gemiddelde Instagrammer daar anders over, maar je kunt beter iets subtieler en vooral met kennis van zaken omzetten naar een goede zwart-wit-foto.

©PXimport

Exporteren

Ben je tevreden met een creatie, dan is het tijd om op de exporteerknop te tikken. Je kunt een foto lokaal bewaren op de filmrol, waarbij gelukkig geldt dat als bestandsformaat dan PNG gebruikt wordt. Het betekent dat er geen vervelende lossy (her)compressie plaatsvindt.

Daardoor kun je een afbeelding moeiteloos verder gebruiken in een andere fotobewerker of desnoods een layout-programma of tekstverwerker zonder dat er ook maar een bitje aan gegevens verloren gaat. Ook exporteren naar de welhaast onvermijdelijke Instagram Stories is mogelijk.

Ook kleur

In principe zit je zeker niet alleen aan zwart-wit vast in Carbon. Om te beginnen zijn er presets waars sowieso kleuren of kleurtinten door achterblijven. Gecombineerd met bijvoorbeeld een kleuren-overlay zijn daar ook weer alleraardigste effecten mee mogelijk, al blijft de nadruk van de app op zwart-wit als basis liggen. 

We zien bijvoorbeeld ook dat de overlay’s – hoewel de preview anders doet vermoeden – niet echt in de weer gaat met kleurkanalen. Geen drama, maar wel iets om in het achterhoofd te houden.

©PXimport

Profielen opslaan

Heb je een effect bereikt met flink wat tweaks en instellingen dat je later nog eens wilt gebruiken (bijvoorbeeld om een consistente set foto’s voor in een document, expo of boek te gebruiken), dan kun je deze set opslaan als een Profiel (onderste knop van de knoppenbalk rechts). Tik op die knop en dan in het geopende paneel op de plus-knop. Geef je profiel een logische naam en je kunt het voortaan met een enkele tik razendsnel toepassen. 

Pas daarmee trouwens wel een beetje op, met name als er een overlay in een profiel zit. In de realiteit zit natuurlijk nooit elke spikkel en elk krasje op dezelfde plek in een foto. Dat is wel wat er gebeurt als je een profiel toepast. Wellicht is het beter om een profiel zónder overlay te bewaren, dan kun je altijd nog een overlay toevoegen. Maar dan liefst wel een andere dan die je elders al gebruikt hebt.

©PXimport

Veelzijdig en krachtig

Met Carbon zet je een verbazingwekkend veelzijdig en krachtig stukje gereedschap op je iPhone of iPad, waarmee je heel creatief aan de slag kunt. Overdrijf niet te veel. Of overdrijf juist heel veel zodat het kunstzinnig wordt. Maar in het laatste geval is het lijntje tussen ‘mooi’ en ‘total fail’ veelal heel dun. Wat niet wegneemt dat je vooral lekker moet experimenteren. Wellicht opent zich een heel nieuw aspect aan fotografie voor je. En dat is natuurlijk altijd leuk!

Tot slot: tijdens het exporteren zagen we op een iPad Pro hier iets geks gebeuren, waarbij een soort van blokkerig ‘overbelichtingseffect’ optreedt. Omdat er verder geen export-instellingen zijn, is daar niets aan te doen. Gezien het feit dat de app actief wordt onderhouden, zal dat euvel wel opgelost worden. Bedenk immers dat we hier de eerste iPad-versie bespreken.

Meta zou in de loop van dit jaar gezichtsherkenningstechnologie aan diens slimme brillen willen toevoegen.

Dat claimt The New York Times van bronnen te hebben vernomen. De gezichtsherkenningstechnologie zou ergens later dit jaar naar de slimme Ray-Ban- en Oakley-brillen van het bedrijf komen.

Volgens The New York Times zouden de brillen met de technologie gezichten in de omgeving kunnen identificeren via de ingebouwde camera. Daar zouden de brillen profielen van socialmediaplatforms van Meta, zoals Facebook en Instagram, voor gebruiken. Vervolgens zouden dragers van de bril informatie over de persoon in kwestie krijgen.

Logischerwijs zorgt het gerucht voor wat ophef rondom privacy. Meta zou dan ook nog overwegen dat het alleen mogelijk wordt om de technologie in te zetten bij mensen waar de drager een connectie mee heeft op social media. Maar het is nog niet uitgesloten dat Meta er voor kiest dat met de bril ook vreemden herkend kunnen worden via openbare profielen.

Het lijkt waarschijnlijk dat de functie er komt; The New York Times citeert een interne memo van Meta waarin te lezen valt dat het een goed moment is om de functie te lanceren gezien de huidige politieke onrust. Dit omdat veel organisaties die bezwaar zouden maken tegen dergelijke technologie, het te druk zouden hebben met andere problemen. Meta zelf heeft het gerucht aan The New York Times bevestigd noch ontkend.

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.