We worden constant afgeleid en gebombardeerd door informatie en notificaties. Geen wonder dat we ons steeds gestrester voelen. Even een moment tot rust komen is heel gezond, absoluut niet zweverig en dankzij onze computers makkelijk om te doen, helemaal met deze apps en software voor mindfulness en meditatie.

Tip 01: Headspace

Headspace is een inmiddels zeer populaire app, die meditatie ontdoet van alle mystiek. Het geeft je een heel praktische begeleiding bij een aantal ontspanningsoefeningen. Bij het openen van de applicatie krijg je een vrolijke animatie te zien over hoe je een routine opbouwt, op welke plek je het best kunt mediteren en wat je ongeveer kunt verwachten. De daadwerkelijke meditatiesessies bestaan uit (Engelstalige) gesproken teksten, die jou stap voor stap helpen ontspannen door bewust te ademen en je aandacht te focussen. Je kunt gratis tien sessies van tien minuten volgen. Een maandabonnement (9,95 euro per maand) geeft toegang tot veel meer meditaties, waaronder ter bestrijding van vliegangst en slapeloosheid. Headspace is beschikbaar voor iOS, Android en pc.

Tip 02: Buddhify

De app Buddhify (Android en iOS) is ontworpen om je tijdens dagelijkse gebeurtenissen of gevoelens te helpen ontspannen. Het scherm toont een gekleurd rad, waarop je de balk aanraakt die beschrijft wat voor jou op dit moment het meest van toepassing is. Bijvoorbeeld ‘Feeling stressed’, ‘Can’t sleep’ of ‘Work break’. Vervolgens stelt de app een aantal meditaties voor, met verschillende tijdsduren. Zo kun je snel een oefening zoeken die het beste bij je behoefte past. Vervolgens start een gesproken begeleiding, die je in het Engels door je meditatie praat. Het prettige van deze app is dat je voor 4,99 euro alle meditaties in één keer aanschaft, en dus niet meteen tegen in-app-aankopen aankijkt. Dit is een plezierige uitzondering tussen de meeste andere mindfulness-apps.

©PXimport

Tip 03: Ademhaling

Heb je een Apple Watch met daarop WatchOS 3.0 (beschikbaar sinds september 2016) dan heb je ook de app Ademhaling (Breathe). Deze app laat jou één ding doen: gedurende een of meer minuten tot jezelf komen door middel van je ademhaling. Eens per dag helpt de Watch je herinneren dat je even moet ‘ademen’. Het horloge geeft door middel van zachte tikjes op je pols aan hoelang je moet doen over het in- of uitademen, waardoor je als vanzelf alle andere gedachten even buitensluit. De resultaten van die sessies vind je terug in de Gezondheidsapp op je iPhone in het onderdeel Mindfulness.

Hoe gezond is meditatie?

©PXimport

Tip 04: Mindfulness

©PXimport

De app Mindfulness is een van de betere Nederlandstalige apps. De app voor iOS en Android biedt voor 1,99 euro een reeks ontspanningsoefeningen, in lengte variërend van drie tot dertig minuten. Ook zit een ‘bodyscan’ in het pakket: een oefening waarbij je je aandacht afwisselend op verschillende lichaamsdelen richt, om je bewust te worden van je lijf en de daarin aanwezige spanning. Deze app biedt naast dit standaard-aanbod ook toegang tot een reeks in-app-aankopen, waarbij je kunt winkelen op onderwerp of op meditatiebegeleider. Als je iemands stem dus prettig vindt, kun je dus vaak meerdere sessies van dezelfde persoon aanschaffen. Losse sessies kosten 0,99 euro.

Tip 05: Guided Meditation VR

Met de komst van vr-headsets zoals HTC Vive en Oculus Rift, is ook een nieuwe categorie vr-ervaringen ontstaan: virtual-reality-meditatie. Het is op zich een logische toepassing, omdat vr de gebruiker afsluit van de buitenwereld en zowel op het blikveld als het gehoor kan inspelen. De gratis app Guided Meditation VR is beschikbaar voor HTC Vive maar werkt ook op Oculus Rift. Een speciale app is daarnaast beschikbaar voor Gear VR, de mobiele headset van Samsung. Via (opnieuw Engelstalige) stembegeleiding word je meegenomen naar een wereld van ontspanning. Je kunt kiezen uit diverse omgevingen, zoals een bergtop of een bos. Het enige nadeel aan vr-meditatie is dat de huidige headsets nog te zwaar en oncomfortabel zijn om te vergeten dat je ze draagt. Maar voor wie daar geen problemen mee heeft, is dit in elk geval een erg leuke manier om je peperdure apparatuur ook voor je welzijn in te zetten.

Tip 06: Calm

Calm biedt dezelfde ademhalingsoefening die we ook al beschreven bij tip 03, namelijk het gecontroleerd in- en uitademen in het ritme dat de app aangeeft. Calm (beschikbaar voor Android, iOS en pc) biedt in de gratis versie bovendien een aantal basismeditaties om in een week te leren mediteren. Als je toegang wilt tot de geavanceerdere oefeningen, moet je een abonnement nemen, wat 12,99 dollar (ca. 12 euro) per maand kost. Of dat de ontspanning bevordert, weten we niet. Goedkopere abonnementen zijn mogelijk, maar dan zit je er ook langer aan vast. Als je er bijvoorbeeld een jaar gebruik van wilt maken ben je 4,99 dollar (ca. 4,65 euro) per maand kwijt. De basisoefeningen zijn wel de moeite van het proberen waard.

©PXimport

Tip 07: Mindfulcentrum

Aangezien de basis van mindfulness bestaat uit een geleide meditatie, is het niet vreemd dat dit soort gesproken oefeningen ook als mp3-bestanden beschikbaar zijn. Diverse sites bieden oefeningen aan, gratis of tegen betaling. Op www.mindfulcentrum.nl kun je een aantal gratis Nederlandstalige sessies afspelen, waarmee je achter je computer de oefeningen kunt doen. De oefeningen doen niet onder voor de betaalde sessies die we in sommige apps tegenkwamen en de stem van meditatiebegeleidster Suzan Oostvogels is prettig om naar te luisteren. De site werkt ook op mobiele browsers, wat het makkelijk maakt om de langere oefeningen bijvoorbeeld op bed te luisteren.

©PXimport

Wat is Mindfulness?

Tip 08: Mindful Clock

In de Boeddhistische traditie van Thich Nhat Hanh is het gebruikelijk dat je bij het horen van een bel even stopt met waar je mee bezig bent en je dan minstens drie diepe ademhalingen op jezelf concentreert. De gratis Windows-app Mindful Clock laat je op regelmatige intervallen (bijvoorbeeld elk uur) een bel horen, waarop je even een meditatiemoment inlast. Je kunt zelf de intervalduur kiezen en indien gewenst het geluid van de bel door iets anders vervangen. Ook is er een eenvoudige meditatietimer. Het is heel minimalistisch, maar prima om jezelf er even aan te herinneren dat je niet de hele dag alleen maar naar je scherm moet staren.

©PXimport

Het antwoord op alles?

Tip 09: Take a break!

Uiteindelijk hebben alle apps en programma’s uit deze lijst hetzelfde doel: dat jij even uit je dagelijkse beslommeringen stapt voor een moment van zelfbezinning. Oftewel: om even pauze te nemen. De app Take a break! (gratis voor Android en iOS) doet niet meer dan dat: je een moment pauze geven in de drukke dag, waarbij je kunt kiezen uit twee meditaties. De Work Break duurt zeven minuten en stress relief kalmeert je in dertien minuten. Je kunt kiezen uit ontspannende achtergrondgeluiden zoals regen of de zee die je hoort terwijl de stem je helpt ontspannen. Het is een van de meest minimale apps uit het overzicht en een goede manier om je ‘koffiepauze’ eens anders te besteden dan met een gesprek over voetbal. De app belooft een ontspannener leven en betere slaap. De onderste regel van het scherm toont overigens advertenties, en helaas zijn die niet met een in-app-aanschaf weg te kopen. Hierdoor komt het scherm soms ironische genoeg wat druk en onrustig over.

Een minuut wachten kan eindeloos lijken, bijvoorbeeld tussen het indrukken van de aanknop en het uiteindelijk erschijnen van het Windows-bureaublad. Met de juiste aanpassingen kun je die wachttijd vaak flink verkorten. En wie wil er nu niet sneller uit de startblokken?

Het is je vast al opgevallen dat je Windows-pc na maanden intensief gebruik trager opstart dan in het begin. Dat lijkt vreemd, maar is goed verklaarbaar: je hebt waarschijnlijk allerlei programma’s geïnstalleerd die automatisch met Windows mee opstarten. Deze automatisch opstartprogramma’s controleren en uitschakelen is dan ook een belangrijke optimalisatiestap.

Maar daarnaast bestaan nog wel andere trucs om de opstarttijd te verkorten. Staat Windows nog op een klassieke harde schijf, dan kun je de tijd vaak makkelijk met een minuut of meer inkorten door over te stappen op een ssd (Solid State Drive). Dit kost wel wat tijd en geld, maar levert meteen een flinke tijdwinst op. En als we het toch over drastische ingrepen hebben: ook een volledige, schone (her)installatie van Windows (op dezelfde schijf) geeft je pc gegarandeerd een snellere start.

Draait Windows al op een ssd en wil je geen nieuwe installatie uitvoeren, lees dan vooral verder: er zijn ook minder ingrijpende maatregelen die het opstarten van je computer merkbaar versnellen. 

Meten is weten

Hoeveel tijd je met de tips en technieken uit dit artikel precies wint, is lastig te voorspellen, want dit hangt af van meerdere factoren. We raden je aan dit zelf te meten. Dat kan met een stopwatch, maar gespecialiseerde applicaties doen dit nauwkeuriger. Windows Performance Analyzer (https://apps.microsoft.com/detail/9n0w1b2bxgnz) is een optie, maar is erg technisch. Een veel gebruiksvriendelijker alternatief is BootRacer (www.greatis.com/bootracer). Deze app is ook gratis en die kun je na enkele testrondes gerust weer verwijderen. We tonen eerst hoe je BootRacer gebruikt om de opstarttijd(en) te meten, want de tool biedt daarnaast ook enkele optimaliseringsopties.

BootRacer (meten)

Download de app en pak het zip-bestand uit. Start het uitgepakte exe-bestand en installeer het. Laat de vier opties aan het einde van de setup aangevinkt, rond af met Voltooien en start BootRacer op. Sluit alle andere applicaties, klik op Start en kies bij Perform a full boot time test voor Start Test / Yes. Na de herstart van Windows verschijnt rechtsonder een pop-upvenster met de opstartduur. Standaard meet BootRacer dit bij elke nieuwe Windows-opstart, waarna je via History de opeenvolgende tijden kunt volgen. Deze duur is telkens opgesplitst in drie delen: de eigenlijke boottijd, de wachttijd om aan te melden, en de tijd tussen aanmelding en een gebruiksklaar bureaublad. De BIOS-tijd (Pre-boot) aan het begin zit er niet bij omdat BootRacer begrijpelijkerwijs dan nog niet draait. Tijdens de boottijd laadt Windows de kernel, start essentiële systeemservices en initialiseert stuurprogramma’s. Na je aanmelding worden je profiel, instellingen, de shell (Verkenner), achtergrondprocessen en automatische opstartprogramma’s geladen.

Wil je niet langer dat BootRacer de opstarttijd meet, ga dan naar Options en selecteer op het tabblad Show de optie Disable BootRacer AutoStart in plaats van Every boot.

Automatisch opstarten

Je weet nu hoe je de opstartduur kunt meten en bekijken, dus kunnen we aan de slag om deze te optimaliseren en te verkorten. Vaak win je tijd door enkel noodzakelijke programma’s automatisch met Windows te laten starten. Dit overzicht vind je in het Windows Taakbeheer, bereikbaar via het contextmenu van de startknop. Klik hier op Opstart-apps. Zet overbodige apps (tijdelijk) uit door er met rechts op te klikken en Uitschakelen te kiezen, al blijft het hier gissen hoeveel tijd zo’n app werkelijk kost bij het opstarten.

Daarvoor gebruik je BootRacer, dat ook per app de opstarttijd kan vastleggen. Start BootRacer, ga naar Options, open het tabblad Startup Control, klik op Enable Control en vink Measure program’s startup time en Log history of started apps aan. Bevestig met Save. Na een nieuwe Windows-opstart klik je in BootRacer op History en kies je History of Executed Startup Programs, voor een exacte opstarttijd van elke app, in chronologische volgorde.

Opstart-optimalisatie

Je weet nu precies hoeveel impact elke app heeft op de totale opstarttijd. In BootRacer kun je deze apps niet alleen tijdelijk uitschakelen, maar ook de startvolgorde aanpassen. Open het onderdeel Startup Control voor een overzicht. Verwijder het vinkje om apps uit te schakelen. Klik je met rechts op een app, dan kies je Info om het pad naar het programma te zien of eventueel Delete als je de opstartverwijzing (in het register) helemaal wilt verwijderen. Met de knop Set Order links bovenin bepaal je via de pijlknoppen welke apps eerder of juist later starten. Bevestig je wijzigingen met Finish Reordering.

Opstart-vertraging

In BootRacer kun je het opstarten van specifieke apps niet uitstellen om sneller je bureaublad te zien, omdat de app pas daarna wordt gestart. Dat kan wel met de gratis HiBit start-up Manager (www.hibitsoft.ir/StartupManager.html). Kies bij voorkeur voor de installeerbare versie, want de portable editie mist enkele opties. Installeer de app en start deze op. Wil je een app later laten opstarten, klik er dan met rechts op, kies Add to Delay en stel de gewenste vertraging in (Hour, Minute, Seconds). Of kies Automatic Delay en bepaal hoeveel procent cpu- en/of schijfbelasting er maximaal mag zijn voordat de app start. Bevestig met OK.

Start-up Manager heeft bij de rubriek Tools ook enkele handige extra’s. Zo meldt System Monitoring zich zodra een nieuwe app met Windows wil opstarten en geeft Boot Optimizer de opstarttijden weer, ook van achtergrondservices (zie ook bij Service-optimalisatie).

Functie: ‘Snel opstarten’

Windows heeft een functie ‘Snel opstarten’ die de boottijd verkort. Normaal sluit Windows bij het afsluiten alle apps en logt het systeem de gebruiker uit, waarna bij de volgende start alles opnieuw wordt geladen. Met ‘Snel opstarten’ bewaart Windows de status van de systeemkernel en stuurprogramma’s (in het verborgen bestand c:\hiberfil.sys). Bij een volgende start wordt dit snapshot ingeladen, waardoor Windows sneller opstart. In de meeste gevallen is het zinvol deze functie in te schakelen, behalve bij dual-bootconfiguraties of bij stuurprogramma’s die er niet goed mee werken.

Je beheert dit via de ingebouwde app Configuratiescherm. Ga naar Systeem en beveiliging / Energiebeheer, klik op Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen en kies Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn. Zet een vinkje bij Snel opstarten inschakelen (aanbevolen) en bevestig met Wijzigingen opslaan.

Energiemodi

De functie Snel opstarten werkt alleen bij een volledige afsluiting, maar in het venster Energiebeheer kom je ook Slaapstand en Sluimerstand tegen, die je hier meteen ook kunt activeren. Beide energiebesparende modi zorgen voor een nog snellere start.

Bij Sluimerstand (hibernate) schrijft Windows de volledige inhoud van het RAM naar schijf, zodat de pc geen stroom meer nodig heeft. Bij het opstarten hervat je de sessie exact waar je gebleven was, inclusief geopende programma’s. Nog sneller is Slaapstand, waarbij de sessie in het RAM-geheugen blijft, waardoor de pc wel nog een klein beetje stroom verbruikt.

De exacte opstarttijd hangt af van je hardware en opstartapps, maar grofweg kun je het volgende verwachten: volledig afsluiten zonder snel opstarten circa 30 tot 60 seconden, volledig afsluiten met snel opstarten circa 15 tot 30 seconden, sluimerstand circa 10 tot 20 seconden en slaapstand circa 5 seconden.

Procesoptimalisatie

Blijft de opstart lang duren, ook nadat je alle overtollige opstart-apps hebt uitgeschakeld, dan moet je dieper graven. Vaak zijn het services en achtergrondprocessen die vertraging veroorzaken, zoals cloud-synchronisatiesoftware, update-taken of diensten van derden.

Met een ietwat botte methode spoor je dit als volgt op. Druk op Windows-toets+R, voer msconfig uit, open het tabblad Services en vink Alle Microsoft-services verbergen aan. Klik op Alles uitschakelen en herstart de pc. Start hij nu merkbaar sneller op, dan veroorzaken een of meer van die processen de vertraging.

Met de Boot Optimizer van start-up Manager (zie bij ‘Opstart-vertraging’) kun je zien hoeveel tijd zulke processen kosten. Klik desgewenst met rechts op een proces en kies Disable om het uit te schakelen (het item kleurt grijs). Later kun je dit met Enable weer inschakelen. Kies Uninstall alleen als je zeker weet dat de software niet nodig is, want hiermee verwijder je deze. De optie Delete gebruik je beter niet, omdat dit enkel het item uit de lijst verwijdert terwijl het proces toch kan blijven opstarten.

Je kunt services ook rechtstreeks beheren in Windows via de ingebouwde app Services. Selecteer een service, klik met rechts en kies Eigenschappen. Op het tabblad Algemeen stel je het Opstarttype in op Handmatig of eventueel op Automatisch (vertraagd starten), zodat de service geen impact heeft tijdens de eigenlijke opstartfase. Bevestig met OK.

Autoruns

Vanuit Taakbeheer en met tools als BootRacer, Boot Optimizer en Services kun je de meeste automatisch startende apps en services beheren. Wil je echt alle autostartpunten van Windows zien, gebruik dan het gratis AutoRuns (https://learn.microsoft.com/en-us/sysinternals/downloads/autoruns), bij voorkeur als administrator. Op het tabblad Everything zie je alle opstartpunten in één overzicht en beheer je ze via het contextmenu. Met Jump to Entry spring je direct naar de locatie vanwaar ze worden gestart en met Delete verwijder je de opstartverwijzing uit Windows. Houd er rekening mee dat dit niet eenvoudig terug te draaien is, tenzij je de koppeling handmatig herstelt.

Autoruns lijst letterlijk elk mogelijk opstartpunt van Windows op.

Opstartuitstel

Je hebt de totale opstarttijd waarschijnlijk al flink teruggebracht, maar er zijn nog extra ingrepen mogelijk. Mogelijk zag je in BootRacer een melding over een ‘Explorer start-up Delay’ van 10 seconden voorbij komen. Windows bouwt deze vertraging namelijk standaard in, zodat essentiële systeemdiensten rustig kunnen starten, maar op een modern en snel systeem is dit meestal niet nodig. In BootRacer kun je dit alleen met de betaalde Pro-versie uitschakelen, maar via het register kan het ook gratis.

Druk op Windows-toets+R, voer regedit uit en navigeer naar HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer. Klik met rechts en kies Nieuw / Sleutel, geef deze de naam Serialize. Klik met rechts op deze nieuwe sleutel en kies Nieuw / DWORD (32-bits)-waarde. Noem deze StartupDelayInMSec en laat de waarde 0 staan. Sluit Regedit en herstart je pc.

Auto-doorstart

Wanneer je in BootRacer de totale opstartfase bekijkt, zie je mogelijk ook een ‘Password timeout’, de tijd dat Windows wacht tot je je wachtwoord hebt ingevoerd. Zonde van de verloren tijd, maar als je de enige gebruiker van de pc bent, kun je Windows ook automatisch laten doorstarten.

Druk op Windows-toets+R, typ netplwiz en klik op OK. Verwijder het vinkje bij Gebruikers moeten een gebruikersnaam en wachtwoord opgeven […]. Bevestig met OK en vul het wachtwoord in van het gewenste account.

Zie je deze optie niet, dan gebruik je waarschijnlijk een Microsoft-account. Wil je geen lokaal account aanmaken, dan omzeil je dit als volgt. Ga opnieuw naar Uitvoeren en voer regedit uit. Navigeer naar HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\PasswordLess\Device. Dubbelklik in het rechterdeelvenster op DevicePasswordLessBuildVersion en zet de waarde op 0 (in plaats van 2). Na een herstart van je pc zou de optie alsnog zichtbaar moeten zijn.

UEFI/BIOS

Hoewel tools (zoals BootRacer) de opstarttijd van het UEFI/BIOS niet kunnen meten, kan deze fase toch ook enige tijd kosten. Hier controleert de firmware van je moederbord de hardware en start zij het verdere proces. Met enkele instellingen kun je de opstarttijd wellicht iets verkorten.

Om in het UEFI/BIOS te komen, druk je direct na het aanzetten van de pc op een toets als F10, F2 of Del (zie je systeemhandleiding). Zoek daar naar opties als Fast Boot, Quick Boot of Quick Power on Self Test en schakel deze in om bepaalde zelftesten of wachttijden over te slaan. Controleer ook de bootvolgorde: je stelt de Windows-schijf bij voorkeur in als eerste boot device. Vaak kun je ook ongebruikte hardware, zoals bepaalde poorten, uitschakelen, wat soms wat extra tijdwinst oplevert bij de initialisatie.

Sony heeft bekendgemaakt welke spellen deze maand aan de gamecatalogus voor PlayStation Plus Extra- en Premium-leden worden toegevoegd, en Resident Evil Village is er een van.

Het lijkt geen toeval dat de game naar de catalogus komt, want eerder bleek al dat Village deze maand ook op Xbox Game Pass verschijnt. Daarbij zal eind februari het negende deel in de reeks, Resident Evil Requiem, uitkomen, dus dit is het ideale moment om nog even het geheugen op te frissen met Village, dat het achtste deel in de horrorfranchise betreft.

Deze games komen op 20 januari naar PS Plus Extra en Premium:

Andere spellen die vanaf 20 januari worden toegevoegd, zijn onder andere Like a Dragon: Infinite Wealth, A Quiet Place; The Road Ahead, de oorspronkelijke Ridge Racer en Art of Rally. Voor de duidelijkheid: de moderne spellen op onderstaande lijst zijn speelbaar voor alle PlayStation Plus Extra- en Premium-leden, de klassieke game is alleen voor Premium-leden bestemd.

Deze game komt op 20 januari naar PS Plus Premium:

Meer informatie over deze games valt te vinden op PlayStation Blog.