Het zijn spannende tijden voor de drie deelnemers aan de zogeheten 'console wars'. Sony, Microsoft en Nintendo dingen allemaal mee naar een prominente plek in de huiskamer, want spelletjes spelen doen we allang al niet meer op een zolderkamertje. Als het aan de drie hardwareproducenten ligt, wordt hun spelcomputer het middelpunt van de huiskamer.

Het zijn spannende tijden voor de drie deelnemers aan de zogeheten 'console wars'. Sony, Microsoft en Nintendo dingen allemaal mee naar een prominente plek in de huiskamer, want spelletjes spelen doen we allang al niet meer op een zolderkamertje. Als het aan de drie hardwareproducenten ligt, wordt hun spelcomputer het middelpunt van de huiskamer. Toch verschillen de drie de machines beduidend van elkaar. En niet alleen in uiterlijk en prijs, ook in mogelijkheden varen de drie consoles een verschillende koers.

Wii: ontwerp

©CIDimport

Wii-info

Een Wii-pakket bestaat uit een Wii-console,een Wii-mote en een Wii-Nunchuk.Het spel Wii Sports wordt meegeleverd. Totale kosten: 249 euro. Wii-website.Het kleine, slanke apparaat is mooi afgewerkt en glimt ons tegemoet. De console kent een sleuf die overweg kan met Wii-games maar ook met spellen voor de GameCube, de voorloper van de Wii.

Wii: techniek en mogelijkheden

Terwijl Xbox 360 en PlayStation 3 elkaar in de haren vliegen over de vraag wie de mooiste, hoge-definitiebeelden op het scherm tovert, gaat de Wii zijn eigen weg. Nintendo doet niet mee aan de grafische wedloop en heeft een heel ander doel voor ogen. Het Japanse bedrijf wil naast bestaande vooral ook veel nieuwe spelers aan boord krijgen door het spelen van games makkelijker en toegankelijker te maken. Belangrijk zijn hierbij de twee controllers. Er is een langwerpige basiscontroller, de Wii-mote, die sprekend lijkt op een tv-afstandsbediening, en er is de zogeheten Nunchukcontroller. Voor de meeste Wii-games is de basiscontroller genoeg. Het apparaat is draadloos en kent sensors die de bewegingen van de speler en de controller registreren.
De nieuwe besturing komt het beste tot uiting in het spel Wii Sports dat gratis (!) bij de Wii geleverd wordt. Neem het onderdeel Wii Tennis. Het idee is eenvoudig: gewoon de afstandsbediening gebruiken alsof u een tennisracket in uw handen hebt en de ene backhand na de andere forehand slaan. Het mannetje op het scherm loopt zelf naar het net en de bal dus u hoeft alleen maar te slaan. Het is even wennen om in het luchtledige, zo voor de televisie, te meppen, maar spelen met Wii wordt al snel iets waar u niet meer over nadenkt.
Naast tennis telt Wii Sports ook sporten als golf, boksen en bowlen. Die laatste sport is ook heel vermakelijk. U wijst met de Wii-mote op het scherm, haalt deze naar achteren en doet vervolgens net alsof u op een bowlingbaan bent. Met een goed gemikte worp kegelt u alle bowlingpins omver!

Wii: High Definition?

De resolutie van de Wii-games blijft steken op 480p maar dat betekent niet dat de spellen er niet mooi uitzien. Toch moeten de Nintendo-spellen het niet hebben van flitsende graphics maar van innovatieve gameplay.

Wii: online

De Wii heeft zijn online mogelijkheden onderverdeeld in kanalen. Naast online spelen tegen anderen zijn er een online weerkanaal, een nieuwskanaal en een Miikanaal. Een Mii is een zelf samen te stellen alter ego van de speler. Uw Mii kunt u verhuizen naar machines van andere spelers zodat er een soort mini-Mii gemeenschap ontstaat. Daarnaast zijn er diverse Virtual Console spellen beschikbaar. Dit zijn klassieke Nintendospellen van alle voorgaande platformen maar ook oude klassiekers van andere ontwikkelaars.

Wii: de games

Vooralsnog vieren mini-games hoogtij op de Wii maar Nintendo vergeet ook zijn trouwe achterban niet. Zo is het avonturenspel Zelda: Twilight Princess de best verkochte titel tijdens de lancering van de Wii. Voor dit spel hebt u de Wii-mote en de zogenoemde Nunchuk nodig die u aan elkaar klikt. Met beide controllers kunt u zwaardvechten tijdens schermutselingen en hengelen naar vis in een bootje. Naast diverse partygames zal de Wii dus ook genoeg 'traditionele' avonturenspellen kennen.

Xbox 360: ontwerp

©CIDimport

Xbox 360-info

Een Xbox 360 inclusief harde schijf en een draadloze controller kost 399 euro. Xbox-website.Het hippe design is een verademing in vergelijking met de logge afmetingen van voorganger Xbox. De Xbox 360 is dun in het midden en loopt naar boven en onder breder uit. Nadeel is wel dat de ventilator van de Xbox 360 behoorlijk wat toeren maakt tijdens het spelen.

Xbox 360: techniek en mogelijkheden

De Xbox 360 telt drie 3,2 GHz PowerPC cpu's. Het systeemgeheugen bedraagt 256 MB, in tegenstelling tot de 64 MB van de vorige Xbox. Erg handig is de portable harde schijf van 20 Gigabyte. U kunt deze los maken van de Xbox 360 en meenemen naar anderen om gegevens uit te wisselen. Al blijven games de basis van de Xbox 360, het is een compleet multimedia-apparaat. Hij leest dvd'tjes en cd'tjes en via de usb-poort(en) zijn digitale fototoestellen en mp3-spelers aan te sluiten.

Xbox 360: online

Inmiddels zijn er meer dan vijf miljoen mensen geabonneerd op Xbox Live, de online dienst die 50 euro per jaar kost. Er is ook een gratis variant maar die is redelijk beperkt in zijn mogelijkheden. Naast online gamen kan men zelf competities opzetten, chatten en videoboodschappen versturen. Voorts is het mogelijk om demo's, trailers, extra game-content, nieuwe missies, arcadegames, speelfilms en complete spellen te downloaden. Sommige content is gratis, voor andere dient u te betalen.

Xbox 360: high definition?

De Xbox 360 is HD Ready en games kunnen in een resolutie van 720p of 1080i getoond worden. 720p staat voor een resolutie van 1280 x 720, progressief, en 1080i betekent een resolutie van 1920 x 1080, geïnterlinieerd waarbij progressief in de regel de mooiste beelden geeft. De spellen zien er dan ook fenomenaal uit, tenminste als u een HD Ready-televisie hebt. Er gaan geruchten dat Microsoft bezig is met een HD-upgrade zodat spellen uiteindelijk in Full HD, 1080p, kunnen draaien. Binnenkort komt Microsoft met een externe hd-dvd-speler (199 euro), waarmee u via uw Xbox 360 hd-dvd-films kunt bekijken.

Xbox 360: de games

Voor de Xbox 360 zijn hoofdzakelijk games voor volwassenen beschikbaar, waaronder Microsofts eigen vlaggenschip Gears of War. Veel actiespellen en flitsende race- en sporttitels dus. Daarnaast zijn er ook kindvriendelijke games als LEGO Star Wars en Viva Pinata beschikbaar. De populariteit van de laagdrempelige Xbox Live Arcade games geeft tegelijkertijd aan dat de doelgroep wel degelijk aan het verbreden is.

PlayStation 3: ontwerp

De machine kent een sexy design. Bovendien is de PlayStation 3 muisstil en heeft het apparaat geen extern voedingsblok. De PlayStation 3 kent een stofvrije sleuf, net als de Wii overigens, in plaats van een traditionele cd/dvd-lader.

PlayStation 3: techniek en mogelijkheden

©CIDimport

PlayStation 3-info

De PlayStation 3 met 60 GB-harde schijf en een draadloze controller kost 599 euro. De nieuwe spelcomputer van Sony verschijnt 23 maart in Nederland. PlayStation-website.Volgens de Japanse gigant kan de PlayStation 3 wel 216 gflops aan (Giga Floating Point-berekeningen) in vergelijking met de 6 gflops van de PS 2. Het technische verhaal hierachter zullen we u besparen, maar een kind ziet dat het een enorme sprong voorwaarts is als een machine 36 keer sneller is dan haar voorganger (216:6). De PlayStation 3 heeft net als de Xbox 256 MB systeemgeheugen, is een complete multimediamachine en is helemaal klaar voor de toekomst met een Blu-ray speler, wifi-ondersteuning, bluetooth en ingebouwde memorycard-readers.

PlayStation 3: online

Op het moment van schrijven was de winkelversie van Sony's machine nog niet voor handen (wij speelden met een zogeheten debug-versie), dus alle online mogelijkheden zijn niet optimaal getest. Online gaming op de PlayStation 3 is gratis. Net als bij Xbox Live kan de gamer demo's downloaden en additionele content aanschaffen, zoals bijvoorbeeld nieuwe liedjes voor de karaokehitserie SingStar (tegen betaling, dat wel). Ook wil Sony dit najaar de virtuele wereld PlayStation Home lanceren, een ontmoetingsplaats voor bezitters van een PlayStation 3.

PlayStation 3: high definition?

De PlayStation 3 kan de hoogst mogelijke resolutie weergeven; 1080p. Niet alle spellen die uitkomen tijdens de lancering ondersteunen deze standaard (de meeste komen niet verder dan 720p) maar de verwachting is dat nieuwe games steeds vaker wel met 1080p overweg kunnen. Het apparaat heeft bovendien een hdmi-uitgang; een componentuitgang waarmee het hd-beeld nog beter kan worden weergegeven. Audio- en videosignalen worden in ongecomprimeerde digitale vorm samen door een kabel gezonden en er treedt geen kwaliteitsverlies meer op. Een groot pluspunt is voorts de aanwezige Blu-ray-speler, die de mogelijkheid geeft films in Full HD te tonen. Moet u natuurlijk wel een tv hebben die Full HD kan weergeven en dergelijke televisies zijn op dit moment bepaald niet goedkoop.

PlayStation 3: de games

Ook de PlayStation 3 kent veel games voor volwassenen. Bij de lancering van de console zal Sony ongetwijfeld de fans van de PlayStation 2 proberen aan te spreken met spellen vol grafisch geweld, scheurende auto's en stoere actie. Maar de afgelopen tijd heeft Sony ook geprobeerd zijn afzetmarkt te vergroten met 'mainstream' titels als SingStar, EyeToy en de quizgame Buzz! PlayStation 3-versies van deze series zijn reeds in de maak. Bovendien heeft Sony een aantal sterke eigen titels in huis, net als Microsoft overigens, en zijn er grote groepen spelers die per se een PlayStation 3 aanschaffen voor nieuwe delen die op stapel staan van Metal Gear Solid, Gran Turismo en Killzone.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.