Onlangs hebben we je laten kennismaken met PhotoScape X. We hebben ons toen beperkt tot de editor van dit gratis fotobewerkingspakket. Nu gaan we het hebben over enkele andere mogelijkheden, zoals delen uit foto’s halen, beelden in de batch bewerken en collages en animaties maken. De meer creatieve tools van PhotoScape dus.

Voor je  verder leest, raden we je aan eerst onze eerste PhotoScape X tutorial te lezen. Heb je die stappen gevolgd, dan heb je de software ook al gedownload. Zo niet, download PhotoScape X hier. Je vindt hier zowel de oudere versie van PhotoScape (voor Windows XP tot 7) als de nieuwe (Windows 10 en macOS). Deze laatste versie ziet er mooier uit dan de voorganger. 

Wil je alle mogelijkheden en extra’s uitproberen, dan kun je de aanschaf van de pro-versie overwegen (ongeveer 40 euro). Wij houden het hier bij de gratis editie en focussen ons op enkele leuke modules van het programma.

Tip: Bekijk ook eens ons overzicht met beste gratis fotobewerkingsprogramma's. 

Knipwerk

Wil je specifieke delen uit een foto selecteren om die weg te halen of transparant te maken? En wil je eventueel een andere achtergrond toevoegen? In dat geval kun je de editor beter verlaten en het tabblad Uitknippen openen. Rechtsboven zie je direct drie tools waarmee je bepaalde gebieden van je afbeelding kunt selecteren: Tovergummetje, Lasso en Penseel. De werkwijze is telkens verschillend. Welke tool je kiest hangt van de afbeelding en het beoogde gebied af.

Met het Tovergummetje hoef je maar op een bepaald punt in je foto te klikken om het aangrenzende gebied met (nagenoeg) dezelfde kleur te selecteren. Via de Tolerantie-schuifknop rechtsboven bepaal je in hoeverre die kleur mag afwijken van je ijkpunt. Verwijder het vinkje bij Aangrenzend als  je over de volledige foto heen gebieden met (ongeveer) dezelfde kleur wilt selecteren.

Met Lasso baken je zelf een gebied af via een soort Bézier-curve. Klik op het penseel met het minnetje om een gebied weer uit je selectie te halen. Met Penseel teken je letterlijk het gebied uit, met een aanpasbare penseelgrootte en -vorm. Maak volop gebruik van de zoomfunctie (onderaan links) om het gebied optimaal af te bakenen. Druk op de knop Masker omkeren als je alles behalve het afgebakende gebied transparant wilt maken. Via Herstel maak je je laatste actie ongedaan.

©PXimport

Knipmasker

Je kunt je knipsel ook als een masker bewaren, die kun je dan weer in een andere foto gebruiken. Als je bijvoorbeeld een gebied hebt gemarkeerd en je wilt alleen dat deel ingekleurd laten op de foto, dan klik je rechtsonderaan op Meer en kies Masker kopiëren. Over nu naar de Editor waar je dezelfde foto ophaalt. Hier klik je rechtsboven op Kleur en selecteer je in het uitklapmenu Grijswaarden in plaats van Oorspronkelijke kleur.

In hetzelfde venster klik je onderaan op de plusknop naast Masker. Druk op het knopje met de drie puntjes en kies Masker plakken. Druk vervolgens onderaan op de knop Masker omkeren. Als het goed is, wordt nu uitsluitend het fotodeel ingekleurd dat je als knipmasker hebt gebruikt.

©PXimport

In batch

We gaan nu niet opnieuw alle mogelijkheden van de editor uitleggen, maar we willen je wel vertellen hoe je dezelfde bewerkingen in één keer uitvoert op een hele reeks foto’s tegelijk. Zoals je al dacht, open je hiervoor het tabblad Batch. Sleep vanuit het voorbeeldvenster aan de linkerkant alle gewenste foto’s naar het middelste venster. Bovenaan staat een miniatuuroverzicht van de toegevoegde plaatjes.

De magie zit vooral in het rechtervenster. Hier kun je uit verschillende bewerkingsmogelijkheden kiezen: Uitsnijden, Invoegen, Vergroten/verkleinen, Kleur, Filter en Kader. De optie Curven is voorbehouden aan de pro-versie.

In principe hoef je nu alleen maar alle gewenste aanpassingen toe te passen op een willekeurige foto uit de toegevoegde reeks. Zodra je in een van de rubrieken een optie wijzigt, krijgt die rubriek een blauw vinkje. Zo weet je meteen in welke rubriek(en) je een of meer instellingen hebt gewijzigd. Hoe je een aanpassing ongedaan maakt, hangt af van de rubriek: je klikt op Herstellen, je kiest Oorspronkelijke […] of je verwijdert het vinkje naast een aangepaste optie.

©PXimport

Batchmanipulaties

Er zijn best veel aanpassingen mogelijk in de diverse rubrieken. We beperken ons hier tot één voorbeeld: het plaatsen van een logo of watermerk in een foto. Hiervoor open je de rubriek Invoegen en druk je op het plusknopje. Voor een tekstueel watermerk selecteer je vervolgens Tekst. Je kunt in het venster dat opent, je tekst invoeren en tot in de kleinste details aanpassen. Daarbij gaat het niet alleen om lettertype-, kleur en grootte, maar ook om de dekking, rotatiehoek, contouren en (slag)schaduw.

Om een logo toe te voegen kies je  Afbeelding en verwijs je naar het gewenste logobestand. Met het venster Afbeelding kun je het plaatje weer helemaal naar wens aanpassen. De mogelijkheden zijn hier vergelijkbaar met die bij tekst.

©PXimport

Collage-ontwerpen

Op het tabblad Combineren kun je weliswaar verschillende foto’s in één grotere foto opnemen, maar voor het creatievere combinatiewerk moet je op het tabblad Collage zijn.

Allereerst bepaal je hoeveel foto’s je in je collage wilt opnemen. Je hoeft hiervoor alleen maar het gewenste getal in een cirkel aan te klikken (van 2 tot 0, waarbij de nul voor de tien staat).

Onderaan het rechtervenster krijg je te zien welke ontwerpen beschikbaar zijn. Houd er rekening mee dat sommige ontwerpen zijn voorbehouden aan de betaalde versie, maar gezien de ruime keuze is dat niet eens zo erg. Bovendien zijn er zoveel opties dat elk ontwerp flink kan worden aangepast. Zodra je een geschikt ontwerp hebt geselecteerd, versleep je de foto’s naar het ontwerpsjabloon, per foto of alles in één keer. Met de Delete-knop haal je een foutieve foto weg.

Voor een betere positionering kun je de foto met een ingedrukte linkermuisknop verslepen. Om een foto van plaats te verwisselen, versleep je het blauwe cirkeltje naar een andere foto. Versleep de randen van een frame via de blauwe dubbele pijlknop om het formaat aan te passen. Wanneer je op een foto klikt, verschijnt er een dialoogvenster. Daarin kun je onder meer de zoomfactor, spiegeling, rotatiehoek, kleuren en (film)effecten aanpassen.

©PXimport

Collage-opties

In het rechtervenster vind je extra opties om niet zozeer de foto’s zelf dan wel de collage verder te optimaliseren. Om te beginnen kun je helemaal bovenaan de collagedimensies instellen. Met de dubbele pijlknop (rechtsboven) schakel je meteen over van een liggend naar een staand ontwerp, of omgekeerd.

Verder vind je hier nog schuifknoppen om de Tussenruimte, Marge en Ronding aan te passen. De achtergrond kun je gerust transparant maken, maar er zijn ook kleurrijke achtergronden beschikbaar. Die kun je bovendien nog volop aanpassen via van een handvol parameters: Roteren, Kleurtoon, Verzadiging, Schalen en X/Y-coördinaten.

Na afloop kun je de collage via Meer, Afdrukken meteen naar je printer sturen. Maar voor een controle is het goed om eerst Kopiëren naar klembord te kiezen en dan het tabblad Afdrukken te openen. Tenzij je meerdere collages op één blad wenst, druk je hier op de knop 1x1. Je kunt nu uit diverse printmodi kiezen: Vullen, Passen, Uitrekken of Dpi (zelf in te stellen).

©PXimport

Gif-animatie

Met Photoscape X kun je foto’s ook animeren. In de eenvoudigste vorm komt zo’n animatie erop neer dat je twee of meer foto’s toevoegt aan het middelste venster op het tabblad Gif-animatie. Hierna is elke toegevoegde foto standaard een halve seconde te zien is. Via de knop Afspelen zet je de animatie in gang.

Je voegt eenvoudig tekst in door die in het tekstvak te tikken. Door een van de negen cirkeltjes aan te klikken, bepaal je de positie van de tekst op de animatie. Je kunt hier verder onder meer de tekstkleur en het lettertype instellen. Ook bepaal je hier de Grootte (in pixels) van de animatie en de Duur (van 0,01 tot 30 seconden). Deze laatste stel je per afbeelding in, of met de knop Toepassen op Alles voor alle afbeeldingen tegelijk. Al laatste zijn er nog zes Overgangseffecten beschikbaar. Naast een eenvoudige verschuiving in een van de vier richtingen zijn er de effecten Verspreiden en Zoom.

Wanneer je de gif-animatie opslaat, verschijnt er eerst een dialoogvenster waar je bij Lus kunt aangeven hoeveel keer de animatie moet afspelen (Altijd of 1 tot 5 keer). We geven nog graag mee dat je zo’n gif-animatie bijvoorbeeld kunt bekijken in de Windows-app Foto’s, maar ook in een browser. Hiervoor druk je op Ctrl+O en verwijs je naar het gif-bestand.

©PXimport

Gereedschappen

We benoemen ook nog graag een aantal handige tools op het tabblad Gereedschappen. Een daarvan is Schermvastlegging. Je geeft eerst aan waar je de schermopname wilt plaatsen: Kopiëren naar Klembord of Openen in tabblad Editor. Vervolgens geef je aan welk schermdeel je precies wilt inblikken: Hele scherm, Venster, Selectie of Scherm met timer. In het laatste geval wacht de tool vijf seconden met het vastleggen van het scherm nadat je de knop Start timer hebt ingedrukt.

Een andere tool is Kleurkiezer. Die komt goed van pas als je exact dezelfde kleur wilt gebruiken als de kleur die je elders op het scherm ziet, bijvoorbeeld in een logo of in een programmavenster. Je stelt hiervoor eerst de gewenste zoomfactor in (tot 8x) en zodra het witte vierkantje precies boven de beoogde kleur staat, druk je op de spatiebalk, zodat de kleur wordt vastgelegd. 

De rgb-waarden worden naar het klembord gekopieerd en in het venster lees je de hsb-, cmyk- en hsl-waarden af. De gekopieerde kleur kun je dan in de editor gebruiken door bij een bepaalde functie (bijvoorbeeld bij Kader, Randen) het vakje bij Volle kleur aan te klikken en daar Plakken te kiezen.

©PXimport

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

Cody en Jacco lopen door de Partner Direct heen en stellen de vraag: is de Switch 2 nu multiplatform-waardig? Ook zit Jacco drie dagen in Zwitserland voor een gamingmuis en is één persoon jarig.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!