Registerhacks: zo krijg je meer controle over Windows 11

Je bewerkt het Windows-register met de Register-editor. Die open je via het startmenu: typ Register en klik op Register-editor. Ook kun je ’m via het venster Uitvoeren oproepen: typ dan Regedit.exe. Om de instellingen overzichtelijk te houden, is het register ingedeeld in categorieën. Het Windows 11-register bestaat uit vijf categorieën, in de vorm van hoofdsleutels. Een hoofdsleutel kun je beschouwen als een hoofdmap. Klap de sleutel uit om de subsleutels te zien (vergelijkbaar met submappen). De inhoud van een geselecteerde sleutel (vergelijk met de bestanden in een geopende map) zie je in het rechtergedeelte van het venster. Dubbelklik op een waarde om deze te veranderen. De meeste aanpassingen doe je in de praktijk via de hoofdsleutel HKEY_LOCAL_MACHINE en via de sleutel HKEY_CURRENT_USER. De eerstgenoemde sleutel heeft betrekking op instellingen die voor de hele computer gelden, de tweede sleutel richt zich op instellingen die voor gebruikers gelden. Even opletten: de Register-editor kent geen functie Ongedaan maken. Alles wat je doet, wordt direct doorgevoerd. Zorg daarom voor een goede back-up, zie verderop in dit artikel.

Het menu van de rechtermuisknop, dat verschijnt als je met rechts op het bureaublad klikt, is in Windows 11 flink ‘afgeslankt’. In vorige Windows-versies bevatte het menu meer opties. In Windows 11 zie je er maar een paar. Houd de Shift-toets ingedrukt terwijl je met rechts klikt om het volwaardige menu te zien. Met een registeraanpassing dwing je af dat dit complete menu altijd wordt getoond. Ga in het register naar HKEY_CURRENT_USER\Software\Classes\CLSID\{86ca1aa0-34aa-4e8b-a509-50c905bae2a2}\InprocServer32. Is de sleutel niet aanwezig, maak deze dan via Bewerken, Nieuw, Sleutel. Dubbelklik in het rechterdeel van het venster op Standaard en zorg dat het vak Waardegegevens leeg is. Start Windows opnieuw op en geniet van het vertrouwde, complete menu.

Als je de Windows-instellingen opent (via Windows-toets+I), verschijnt eerst een thuispagina. In plaats hiervan kun je ook direct naar de achterliggende instellingen gaan en zo het scherm overslaan. We gebruiken hiervoor het register. Ga naar de sleutel HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\Explorer en kies Nieuw, Tekenreekswaarde. Noem deze SettingsPageVisibility en stel de waarde in op hide:home. Nadat je Windows opnieuw hebt gestart, opent de instellingenpagina zonder de startpagina bij de instellingen zelf.

Vind je dat het afsluiten van Windows te lang duurt? Elke geopende app en achtergrondservice krijgt een periode om af te sluiten, maar deze wachttijd kun je zelf aanpassen. Hoe korter, hoe sneller Windows is afgesloten. Standaard is de waarde 5000 milliseconden, maar hier kunnen we eenvoudig 2500 van maken. Open in het register HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Control. Dubbelklik op WaitToKillServiceTimeout en verander de waarde naar bijvoorbeeld 2500. Ga hierna naar HKEY_CURRENT_USER\Control Panel\Desktop en dubbelklik op HungAppTimeOut. Verander de waarde naar 2500. Nadat je de computer opnieuw hebt opgestart, gaat het afsluiten voortaan een stuk sneller.

Ben je de enige gebruiker van de computer, dan is het aanmeldscherm dat je telkens te zien krijgt wellicht overbodig. Met behulp van het register kun je Windows bij het opstarten direct naar het bureaublad sturen (als je geen wachtwoord of pincode gebruikt) of direct naar het aanmeldvak. We moeten daarvoor bij de sleutel HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Policies\Microsoft\Windows\Personalization zijn (maak deze aan als die nog niet bestaat). Kies Bewerken, Nieuw, DWORD-waarde (32 bits) en noem deze NoLockScreen. Dubbelklik erop en typ 1 in het vak Waardegegevens. De eerstvolgende keer dat je de computer opnieuw opstart, verschijnt het bureaublad of het aanmeldvenster meteen.

Benieuwd naar wat er achter de schermen gebeurt als Windows opstart en afsluit? Met een registerwijziging laat je Windows precies zien welke stappen er op dat moment worden genomen. Niet alleen informatief, maar ook handig als Windows problemen geeft en je wilt achterhalen bij welke stap de vastloper optreedt. In het Windows-register open je de sleutel HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\System. Kies Bewerken, Nieuw, DWORD-waarde (32 bits) en noem deze Verbosestatus. Dubbelklik erop en typ 1 in het vak Waardegegevens. Start de computer opnieuw op.

Met behulp van het register kun je een app die vastloopt automatisch door Windows laten afsluiten. Dit scheelt je in de praktijk tijd, omdat je de app niet meer handmatig (via Taakbeheer) hoeft af te sluiten. Nadeel is wel dat een app dan ook niet meer de mogelijkheid krijgt om na een periode alsnog weer te reageren, dus maak deze afweging zelf. Wil je vastlopende apps automatisch sluiten? Open de registersleutel HKEY_CURRENT_USER\Control Panel\Desktop. In het rechtervenster zoek je AutoEndTasks. Dubbelklik erop en typ 1 bij Waardegegevens.

Als je een programma hebt dat je vaak gebruikt, kun je dit via het register toevoegen aan het menu van de rechtermuisknop. Het is dan bijvoorbeeld mogelijk om even te rechtsklikken op het bureaublad en de app meteen te openen. Open de registersleutel HKEY_CLASSES_ROOT\Directory\Background\shell. Kies Bewerken, Nieuw, Sleutel en geef deze de naam van de app (bijvoorbeeld Flight Simulator). Selecteer de zojuist gemaakte sleutel en kies opnieuw Bewerken, Nieuw, Sleutel. Noem deze command.

Klik met rechts op de standaardwaarde van die sleutel en kies Aanpassen. Geef nu het volledige pad op naar het programma dat je wilt openen in het vak Waardegegevens. Tip: klik met de rechtermuisknop op het pictogram van die app en kies Als pad kopiëren. Dit pad kopieer je naar het eerdergenoemde vak. Het werk zit erop: klik met rechts op het bureaublad en zie je eigen app verschijnen.

Het register gaat ook met z’n tijd mee. Recent werd bekend dat Googles browser Chrome in sommige gevallen ongevraagd een AI-model op je computer installeert en hiermee 4 GB schijfruimte in beslag neemt. Via het register maak je hieraan een einde en blokkeer je het ongevraagd downloaden van AI-modellen. Open de sleutel HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Policies\Google\Chrome en dubbelklik op de waarde GenAILocalFoundationalModelSettings. Typ 1 bij Waardegegevens. Gebruik je browser Edge, dan is er een vergelijkbare registerwaarde beschikbaar. Ga naar HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Policies\Microsoft\Edge. Dubbelklik op GenAILocalFoundationalModelSettings en typ ook hier 1 bij Waardegegevens.

Als je in Windows meerdere vensters van hetzelfde programma open hebt staan (zoals drie losse Verkenner-vensters) en je klikt op het pictogram op de taakbalk, verschijnt er standaard een serie miniatuurweergaven. Pas na een tweede klik opent het gewenste venster. Houd je de Ctrl-toets ingedrukt tijdens het klikken, dan spring je direct naar het laatst actieve venster. Via het register zorg je dat dit voortaan altijd automatisch gebeurt zónder Ctrl-toets. Ga naar HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer\Advanced. Kies Bewerken / Nieuw / DWORD-waarde (32 bits) en noem deze LastActiveClick. Dubbelklik op de waarde en zet de waardegegevens op 1.

Klik met de rechtermuisknop op een bestand en de optie Vraag het aan Copilot verschijnt. Hiermee kun je informatie over het specifieke bestand opvragen bij de AI-module van Microsoft. Heb je aan die Copilot-vervuiling geen behoefte? Schakel de overbodige optie uit. In het Windows-register ga je naar HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Shell Extensions. Kies Bewerken, Nieuw, Sleutel en noem deze Blocked. Open de sleutel en kies Nieuw, Tekenreekswaarde. Noem deze {CB3B0003-8088-4EDE-8769-8B354AB2FF8C}. Verlaat het register en start Windows opnieuw op. De optie is verdwenen.

De Verkenner in Windows kijkt bij elke map met je mee en beoordeelt welk type bestanden de map bevat. Die analyse kost even tijd. Je kunt het register gebruiken om deze analyse over te slaan. Alle bestanden worden dan als algemene bestanden getoond (bijvoorbeeld ook afbeeldingen, die dan niet meer standaard als miniatuurweergave worden weergegeven) en je kunt sneller met de bestanden aan de slag. In het register open je HKEY_CURRENT_USER\Software\Classes\Local Settings\Software\Microsoft\Windows\Shell\Bags\AllFolders\Shell. Kies Bewerken, Nieuw, Tekenreekswaarde. Noem deze FolderType. Dubbelklik erop en typ NotSpecified bij Waardegegevens.

Je kunt het register slim inzetten om het uiterlijk van Windows aan te passen, bijvoorbeeld door de afstand tussen bureaubladpictogrammen te wijzigen. Blader naar de sleutel HKEY_CURRENT_USER\Control Panel\Desktop\WindowMetrics. Zoek in de rechterlijst naar de waarden IconSpacing (horizontaal) en IconVerticalSpacing (verticaal). Mocht een waarde ontbreken, maak deze dan zelf aan via Bewerken / Nieuw / Tekenreekswaarde. De standaardwaarde is -1125. Je kunt dit aanpassen naar een waarde tussen -480 (minimaal) en -2730 (maximaal).

Wist je dat Windows een kleine vertraging hanteert wanneer je een submenu opent? Standaard gebruikt het besturingssysteem een wachttijd van 400 milliseconden, maar je kunt deze vertraging ook verkleinen. We gebruiken daarvoor de registersleutel HKEY_CURRENT_USER\Control Panel\Desktop. Zoek rechts in het venster naar MenuShowDelay en dubbelklik hierop. Verander de waarde 400 in 10. Goed om te weten: Windows accepteert voor deze instelling een waarde tussen 0 en 4000, dus je kunt de wachttijd zelfs nog hoger maken dan de standaardtijd van 400 milliseconden. Experimenteer zelf met de waarden en kies de vertraging die je het beste bevalt.

Ben je goed op dreef met het aanpassen van het register en het naar je hand zetten van Windows? Je hoeft geen genoegen te nemen met de standaard Register-editor, maar kunt ook externe editors met meer functies gebruiken. Zo heeft een enthousiaste programmeur RegCool ontwikkeld (www.kwikr.nl/2l). De editor heeft een paar slimme extra’s in huis. Zo kun je een back-up maken van het register en registerinstellingen tussen computers vergelijken, zodat je snel ziet waar de verschillen zitten. Ook is er extra aandacht besteed aan de zoekfunctie, waarmee je snel naar specifieke waarden in het register zoekt.

Gebruik je Windows 11 Pro, dan beschik je over Windows Sandbox. Hiermee kun je in een venster een extra versie van Windows starten en naar hartenlust register-tweaks proberen zonder risico. Sluit je het venster na afloop, dan wordt die Windows-versie weggegooid en begin je de volgende keer met een schone lei. Windows Sandbox is een ingebouwde virtuele machine in Windows. Ideaal dus om registeraanpassingen te proberen zonder je echte werkomgeving te veranderen. Zet Windows Sandbox aan: open het startmenu en typ Windows-onderdelen. Kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Zet een vinkje bij Windows Sandbox en klik op OK. Open het onderdeel hierna via het startmenu: typ Windows Sandbox.